Denetim devri

Büyük teknoloji şirketlerini kontrol altına almak isteyen hükümetler, çeşitli denetim ve gözetim mekanizmaları oluşturarak küresel standartlar belirlemenin yollarını arıyor.
Denetim devri

Papara #n
Papara ile birlikte

Zaman kısıtsız ödeme süreçleri, esnek gider yönetimi: Papara Kurumsal Hesap

İşletmeler için finansal hizmetlere erişim, günlük rutinler arasında yer alıyor. Bir günlük ödeme gecikmelerinin bile müşteri ya da iş ortağı ilişkilerini etkileyebileceği, partnerlerin işlerini zorlaştırabileceği gerçeğini göz önünde…

Daha fazlasını öğren →

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

Bugünlerde teknoloji sektörü ve hükümetlerin arası daha önce hiç olmadığı kadar gergin. Facebook, Google, Apple ve Amazon gibi şirketlerin toplum ve ekonomi üzerinde giderek artan etkisini kontrol altına almak isteyen hükümetler, çeşitli denetim ve gözetim mekanizmaları oluşturuyor. Politikacıların temel endişeleri arasında vergilendirme, tekelleşme, agresif fiyatlandırma, sosyal medya platformlarındaki nefret söylemi ve yanlış bilgi dolaşımı gibi konular yer alıyor. Peki, tüm bunları önlemek için hangi ülkeler nasıl önlemler alıyor? Gelecekte uluslararası düzenlemeler ortaya çıkabilir mi?

  • ABD: “Modern interneti oluşturan yasa” olarak nitelenen 1996 tarihli Telekomünikasyon Yasası’nın bir parçası olan 230'uncu kısım (Section 230), sosyal medya şirketlerinin de dâhil olduğu “interaktif bilgisayar hizmeti sağlayıcılarını” platformlarında kullanıcılar tarafından yayımlanan içeriklerin sorumluluğundan muaf tutuyor ve şirketlere yayımlanan içerikleri denetleme ile uygun görmediklerini kaldırma hakkı veriyor. Cumhuriyetçiler, Section 230'nin sosyal medya şirketlerinin muhafazakâr düşünceleri bastırmasına izin verdiğini iddia ediyor. Demokratlar ise söz konusu düzenleme nedeniyle şirketlerin nefret söylemi, yanlış bilgi ve şiddet içeren zararlı gönderileri kaldırma sorumluluğunu almaktan kaçındığını savunuyor. Bu nedenle son dönemde Silikon Vadisi'nin kurumsal ayak izini küçültmek, verilere olan doyumsuz iştahını sınırlamak ve çevrim içi yalanların yayılmasını durdurmak için bir dizi yeni yasa teklifinde bulunuldu. ABD Başkanı Joe Biden, teknoloji şirketlerinin "yanlış olduğunu bildikleri yalanları" yaymalarına yardımcı olduğu için Section 230'nin derhâl iptal edilmesini istedi. Fakat bu yasanın yürürlülükten kaldırılması şirketlerin varlığını tehdit ediyor. Center for Responsive Politics'e göre, büyük teknoloji şirketleri 2020'nin ilk dokuz ayında lobi faaliyetleri için 59 milyon dolardan fazla harcayarak bu tehdidin önüne geçmeye çalıştı.
     
  • Avrupa Birliği: Avrupa Komisyonu, geçtiğimiz aralık ayında 45 milyondan fazla kullanıcısı olan dijital platformları ilgilendiren "Dijital Hizmetler Yasası" ve “Dijital Pazarlar Yasası” isimli iki yeni tasarı yayımladı. Sosyal mdya platformlarına denetime açık olma ve yasa dışı içerikleri platformdan kaldırırken nedenini açıklama zorunluluğu getiren tasarılar, e-ticaret sitelerine ise satıcılarının kimliğini doğrulama ve ürün, satıcı sıralaması ve öneri kıstaslarını şeffaf bir şekilde açıklama zorunluğu getiriyor. Ayrıca şirketlerin platformlarında yer alan reklamların hedef kitleleri ve kaynakları hakkında kullanıcılarına daha fazla bilgi vermesi gerekecek. Düzenlemeler yasalaştığı takdirde şirketler, yetkililerle veri paylaşmanın yanı sıra birleşme ve satın alma planlarını da paylaşacak. Tasarılar, kuralları ihlal eden şirketlere yıllık cirolarının %10’u kadar para cezası uygulanmasını öngörüyor.
     
  • Türkiye: Kamuoyunda “sosyal medya yasası” olarak bilinen düzenlemeyle Türkiye'de günlük erişimi 1 milyonun üzerinde olan Facebook, Twitter, Instagram, YouTube, TikTok ve diğer bazı yurt dışı merkezli sosyal medya şirketlerine yeni yükümlülükler getirildi. Kanun, şirketlerin reklam içeriklerinden elde ettiği gelirin vergisinin tahsil edilmesini ve şirketlerin Türkiye’ye atayacağı temsilciler aracılığıyla muhataplık sorununu çözmeyi amaçlıyor. Aksi hâlde idari para cezası uygulanması öngörülmesine rağmen bazı şirketler, henüz temsilciliklerini açmadı. Bunun önüne geçmek isteyen kanun, Türkiye'ye temsilci atamayan sosyal ağ sağlayıcılarını para cezasından sonraki aşamada "reklam yasağı" ile karşı karşıya bırakıyor. Kullanıcı bilgilerinin paylaşılması ve zararlı içeriklerin kaldırılması talebine karşı kayıtsız kalan platformlara doğrudan dava açılmasına dair bazı düzenlemeler de yapılıyor.
     
  • Küresel düzenlemeler mümkün mü? ABD'de ocak ayı başında yaşanan Kongre baskınından sonra sosyal medya ağlarının eski ABD Başkanı Trump'ın hesaplarını askıya alması, okyanusun öte yakasında karışık tepkilere neden oldu. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, kararı destekledi; ancak "Bu tür bir karar, Silikon Vadisi CEO'larının keyfine göre değil, kanunlara ve kurallara göre alınmalıdır," sözleriyle kanun yapıcıları göreve çağırmayı da ihmal etmedi. Von der Leyen ayrıca büyük teknoloji şirketlerinin sahip olduğu “siyasi gücü" düzenleyebilmek için küresel standartlar belirlemek amacıyla bir ABD-AB Teknoloji Konseyi kurulmasını önerdi. Öte yandan, ABD Hazine Bakanı Janet Yellen'ın teknoloji şirketlerinin faaliyet gösterdikleri ülkelerde gelirlerinin daha büyük bir kısmını vergi olarak ödemeleri çağrısına Fransa Maliye Bakanı Bruno Le Maire'den destek geldi. Le Maire, pandeminin yol açtığı ekonomik krizden en kârlı çıkanların teknoloji devleri olduğunu belirtirken gelecek aylarda uluslararası bir vergi düzenlemesi yapılması gerektiğini söyledi.
Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

NEREDE YAYIMLANDI?

ParetoPareto
∙

BÜLTEN SAYISI

📵 Teknolojinin sınırlarını kim, nasıl çizecek?

Herkese günaydın. Gündemimizde teknoloji şirketlerinin denetimi, antitröst politikaları ve Tesla’nın Bitcoin bahsi var.

15 Şub 2021

Papara ile birlikte
https://netherlandsnewslive.com/the-five-reasons-why-big-tech-is-now-being-tamed-by-the-eu/37819/

YAZARLAR

Hacer Sert

Hacer Sert

https://www.aposto.com

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ OKUMALAR

ParetoPareto
∙

HİKAYE

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?

NVIDIA’nın kurucu CEO’su Jensen Huang’ın, Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğu öne sürülen iş insanı Alice Huang ile ilişkisi hakkındaki inceleme sürerken şirket içinden bir yöneticiyle de evlilik dışı ilişki yaşadığı iddia edildi. Yönetim kurulunun Huang’ın geleceğini görüştüğüne ilişkin haberler, çip devinin kurucusuna bağımlılığını yeniden gündeme taşıdı.

Doğa Yurduneri

·

11 Kas 2026

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?

Uludağ İçecek, Malatya’da yıllık yaklaşık 140 milyon litre üretim kapasitesi ve 110’un üzerinde doğrudan istihdam hedefliyor. EBRD’nin finansman sağladığı yatırımda enerji ve su verimliliği öne çıkıyor.

11 Kas 2026

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?

2026 başında yöneticiler, her yıl olduğu gibi yine “Geçen yıl iyi geçti ama seneye işimiz çok zor” demeçlerini verdiklerinde bu açıklamalar, pek ciddiye alınmamıştı. Kasım ayına gelindiğinde ise ne yazık ki o açıklamaların doğru olduğu ortaya çıktı. Ekim ayında satışlar %31 düşerken yılın ilk 10 ayında 160 bin daha az araç satıldı.

Ahmet Çelik

·

10 Kas 2026

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Etki Alanı #2 | Novak Djokovic: Başlangıç çizgisini eşitlemek

Bir insanın başarıya nasıl ulaştığını anlatan çok hikaye var. Peki ya sonra? Kazandığı parayı, şöhreti ve söz hakkını ne için kullanıyor? “Etki Alanı” yazı dizisinin ikinci yazısında Novak Djokovic var.

Zeynep Erdoğan

·

10 Kas 2026

Etki Alanı #2 | Novak Djokovic: Başlangıç çizgisini eşitlemek
ParetoPareto
∙

HİKAYE

COP31’de suyun hesabı: Koç Topluluğu’ndan 2040’a kadar tatlı su çekimini yüzde 85 azaltma hedefi

Koç Holding, Küresel İş Ortağı olduğu COP31 kapsamında düzenlediği “Kurumsal Eylemden Geniş Ölçekli Su Dayanıklılığına” başlıklı panelde su taahhüdünü duyurdu. 2025 baz yılına göre 2040’a kadar operasyonel tatlı su çekimini yüzde 85 azaltmayı hedefleyen Koç Holding, su kaynaklarının sürdürülebilirliği için öncü şirketleri biraraya getiren Water Resilience Coalition’a (WRC) katıldığını da açıkladı.

09 Kas 2026

COP31’de suyun hesabı: Koç Topluluğu’ndan 2040’a kadar tatlı su çekimini yüzde 85 azaltma hedefi