Tadım defterinden notlar: Rom ve rom bitişli biralar

Portekiz'den İskoçya'ya, Karayip Adaları'ndan El Salvador'a. Geniş rom dünyasına göz atıyor, ardından biranın ne denli uç ve farklı lezzetlere sahip olabileceğini zihnimiz ve damaklarımızda canlandırıyoruz.
Tadım defterinden notlar: Rom ve rom bitişli biralar

apéro

apéro

İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.

Yazı ve Fotoğraflar: Çağlar Avcı

Copita Tasting Society, ülkemizde bulunmayan farklı bira türlerini ve bunlarla birlikte ortak tat profillerine sahip damıtılmış içki, şarap, kahve, zeytinyağı gibi farklı lezzetleri, beraber tadıp yorumlarken hem tat reseptörlerimizi eğitmek hem de yeni lezzetleri deneyimlemek için oluşturduğumuz kolektif bir tadım grubu. Her yurt dışı seyahatinde bizimle ülkeye dönen bu farklı lezzetleri, onlara bu değeri verecek kişilerle paylaşıp üzerine sohbet etmek bambaşka bir deneyim. 

Bu yazıda, Mart ayında yaptığımız “rom ve rom bitişli biralar” tadımına dair notlarımı sizinle paylaşmak istiyorum. Böylece biranın ne denli uç ve farklı lezzetlere sahip olabileceğini zihniniz ve damaklarınızda olabildiğince canlandırabilirsiniz.

Şubat 2019’daki ilk Copita buluşmamızın üzerinden tam 5 yıl ve 9 farklı tadım masası geçti. Tadılan onca farklı içki arasında rom, bugüne dek masamıza hiç konuk olmamıştı. Ta ki Coffee Department'ın kurucusu Metin’in (Benbasat), Güney Amerika kahve turundan getirdiği romları birlikte tatma teklifine kadar. Hâliyle dolaplar yeniden açıldı, birlikte tadılmayı bekleyen biralar çantaya atıldı ve hepsi birbirinden farklı Karayip romlarına ve yine rom bitişli biralara Marsel’in lezzetli lokumları eşlik ederken unutulmayacak bir gece yaşadık.

İdil Acar, Can Çakmakçı, Reyhan Ülker


Ev sahibimiz Marsel’in üretimhanesinde kısa bir tur attıktan sonra tadıma sadece spontane fermente biralar üreten İngiliz biraevi Crossover Blendery’nin "Tumult" yani “hengame” adını verdiği, 11 ay Fransız meşe ve 6 ay Plantation rom fıçılarında olgunlaşmış spontane fermente buğday birası ile başlıyoruz. 

Tumult, buğday maltının dolgun damak hissini, ferahlatıcı ve sek bir bitişle dengeleyen %8 alkollü bir wild ale. Ardından, Portekizli üretici Dois Corvos’un Golden Visa’sını kokluyoruz. Madeira romu ve bourbon viski fıçılarında olgunlaştırılan %10.5 alkollü bu imperial stout, eklenen hindistan cevizi ve kakao ile burunda oldukça cüretkar bir bira ancak damakta, burunda verdiği zenginlikten çok da eser yok gibi. Fakat Dois Corvos, her halükarda Lizbon’a yapılacak bir turistik gezide ziyaret edilecek üreticiler arasına ekleniyor.

İdil


Sırada İskoçya’nın önemli viski bölgelerinden Highland’li Black Isle Brewing’in ürettiği Absolute Magnitude Rum Cask Edition var. Organik malt ve şerbetçi otu kullanılarak 9 ay rom fıçılarında olgunlaştırılan %10.9 alkollü bu pastry stout, damakta çikolatalı pasta hissiyatı bırakıyor.

Biralar arası geçişlerde damaklardaki ateşi harlamak için Bacardi’nin Amerikan meşesinde farklı baharatlarla olgunlaştırdığı Spiced ile adeta bir aroma bahçesine ışınlanıyoruz. Geri döndüğümüzde ise bizi bekleyen ciddi konuklar var.

Toronto’lu Bellwoods’un tarçın, zencefil, muskat ve farklı baharatlar ile 1 yıl rom fıçılarında olgunlaştırdığı Skeleton Key başımızı döndürüyor. Brewdog’un sadece 45.800 şişe ürettiği Abstrakt serisinden AB:20 uzun zamandır tattığımız en kompleks biralar arasında yerini buluyor. Kahve, yulaf ve süt eklenerek üretilen bir İngiliz Barley wine ile rom fıçılarında olgunlaştırılan imperial stout harmanı AB:20, %14.2 alkolün de etkisiyle şarap dolabında geçirdiği yaklaşık 8 yıla rağmen performansından hiçbir şey kaybetmiyor ve az sonra deneyeceğimiz romlara da sağlam bir temel oluşturuyor.


Rom, aslen şeker kamışı melası ya da suyunun önce fermente edilip sonra damıtılarak elde edilen ve yer yer fıçılarda olgunlaştırılan, kimi zaman sek, kimi zaman ise kokteyllerde tüketilen bir distile içki. İngilizlerin uzun yıllar hüküm sürdüğü Karayip coğrafyasında uzun yıllar boyunca bölgenin neredeyse tek ihracat kalemi olan ve imparatorluğun zenginleşmesine katkı sağlayan bu içki, bugün bir İskoç viskisi kadar katı kurallar ile belli standartlara bağlı olarak üretilmese de özellikle butik üreticilerin katkısı ile azalan popülaritesini yeniden kazanmaya başlıyor. Sırada her ülkenin kendi standartlarında ürettiği romların farklı çeşitleri var.

Cihuatán, ilhamını adını verdiği vadiden alan ve daha çok kahve üretimi ile tanıdığımız El Salvador’un ilk rom üreticisi. Bu tadımda denediğimiz ilk rom olan Cinabrio ise adını Zinober isimli kırmızı renkli bir taştan alıyor. 12 yıl boyunca Amerikan bourbon fıçılarında olgunlaşan %40 alkollü bir ekspresyon. Klasik bir romdan alacağımız bal ve olgun meyvelere, kavruk bourbon fıçısından gelen karamelize tatlar eşlik ediyor.

Metin Benbasat


Seçkimizin ikinci sırasını bu kez Guatemala’da 1940 yılından beri rom üretimi yapan, üretiminde sadece taze şeker kamışı konsantresi kullanıp ilave şeker melası eklemeyen ve ürettiği romları 2 bin 300 metre irtifadaki oldukça serin bir dağ yamacı olan Quetzaltenango’da olgunlaştıran Botran’ın 12 yıllık romu alıyor. Bu rom, öncesinde Amerikan viski ve Oloroso sherry fıçılarında, genç ve yaşlı fıçıları kendi içinde birbiriyle harmanlayan bir yıllandırma metodu olarak özetleyebileceğimiz Solera sistemiyle ortalama 5 ve 12 yıllık rom’ların harmanı ile oluşturuluyor. Üreticinin ve hatta Guatemala’nın en çok satılan romu olarak biliniyor. Bir öncekine göre karamel tatlarının ön plana çıktığı, ilk yudumla anlaşılıyor. 

Yiğit Akdemir


Sıradaki konuğumuz Fiji adalarından Plantation. Bu noktada bir parantez açmak gerek. Aslen bir Cognac üreticisi Maison Ferrand’ın patronu Alexandre Gabriel’in bir tutkunun peşinde Karayipler’de kurduğu Plantation yani “çiftlik” adını verdiği, hem şeker kamışının farklı coğrafyalardaki teruar farklarını hem de geleneksel damıtım yöntemlerini Cognac üretim tecrübesi ile birleştirerek sunduğu bu marka.

Barbados, Jamaika, Trinidad, Guyana, Panama gibi Karayipler’in birçok farklı bölgesinden şeker kamışı alıp bölgesel teruar farklılıklarını sunabilen ve oldukça geniş bir ürün yelpazesine sahip bu markadan Isle of Fiji kadehlerimizi dolduruyor. Şeker melasından distile edilerek %40 alkol ile şişelenen bu rom, ilk adımda 2-3 yıl Karayipler’de ardından yaklaşık 1 yıl Güney Batı Fransa’da Fransız meşe fıçılarında yıllandırılıyor. Pekmezimsi tatlılığa burunda ve damakta geçkin meyveler, vanilya ve baharatsı aromalar eşlik ediyor. Hem kolay içimli diyebileceğimiz hem de orta gövdeli ve oldukça lezzetli bir Karayip romu.

Selim Cenkel, Alican Akdemir


Son iki rom ise bu gece denediğimiz içkiler arasında en kompleks aromaları bize sunan, koklarken adeta hayallere dalıp sürekli yeni bir koku ailesiyle karşılaştığımız çok ilginç içkilerdi. İlki, Karayipler’de küçük bir volkanik ada olan Grenada’dan Renegade. Renegade, farklı teruar özelliklerine sahip bölgelere ait şeker kamışlarından elde edilen taze konsantreleri, İskoçya’dan getirdiği imbiklerde her seferinde farklı bir batch olarak damıtıp, daha sonra birinci kalite Amerikan ve Fransız meşe fıçılarında olgunlaştırarak Single Farm Origin rom elde eden bir damıtımevi. 

Denediğimiz Etudes Hope etiketli şişe, tek bir teruardan kullandıkları %100 şeker kamışı konsantresi ile geleneksel bakır imbiklerde damıtılarak sadece 1.000 litre kadar üretiliyor. Burunda alınan inanılmaz baskın ester ve baharatsı aromalar rom içtiğinizi unutturacak cinsten. %46 alkol damakta hissedilmezken tek bir yudumda dahi çözmesi zor bir problem gibi insana “Acaba şu an hangi aromaları aldım?” diye düşündürtüyor. Avrupa’da dahi çok zor bulunduğu için bizim gibi meraklıların gördüğü yerde kaçırmaması gerekiyor.

Ezgi Atar


Kadehlerimizdeki son içki ise hikayesi ayrı bir yazıyı dolduracak cinsten: Paranubes, Meksika’nın mezcal’leri ile ünlü Oxaca’dan çıkan bir rom üreticisi. Jose Luis’in ailesi üç nesildir Sierra Mazateca dağlarında "aguardiente" adı verilen farklı hammaddelerden, ama ağırlıkla şeker kamışından elde edilmiş yüksek alkollü damıtılmış içki üretimi yapıyor. Caña Dulce, Caña Morada/Negra, Caña Dura, and Caña Amarilla/Criolla olmak üzere dört farklı şeker kamışı türünü kendi tarlasından hasat ediyor ve bunu %100 şeker kamışı konsantresi hâline getirdikten sonra fermente ediyor.

Tamamen vahşi maya ile spontane fermente oluyor ve daha imbiğe girmeden inanılmaz yüksek ester ve fenol seviyelerine ulaşıyor. Yüksek ester daha fazla meyve, fenol ise daha fazla ve kompleks baharatsı aromalar alacağımız anlamına geliyor.

Toprağa gömülü ve direkt ateşe temas ederek ısıtılan bakır imbikte %86 alkole ulaşan içkimiz diğer alkollü içkilerin aksine su ile soğutulmadan yani alkolü düşürülmeden ancak daha düşük alkoldeki distile hâli ile harmanlanarak %54 alkol oranı ile şişeleniyor. Herhangi bir fıçıda olgunlaştırılmıyor. Üreticinin deyimiyle “saf ve rahatsız edilmemiş” bir %100 şeker kamışı suyu distilatı vadediyor ve bunu fazlasıyla karşılıyor. Klasik bir romun aksine daha çok bir Cachaça'yı andıran bu içkiyi burunda tarif etmek imkansız. Yeşil ottan taze eriğe, deriden soya sosuna inanılmaz geniş bir aroma bileşeni mevcut. Kadehleri koklayarak dakikalarca üzerine konuştuğumuz Paranubes gecenin sonuna yakışır bir final oluyor.

Can


Bu gecede büyük emeği olan distile alkollü içkiler uzmanı Yiğit Akdemir’e, getirdiği romlar ile biraraya gelmemize vesile olan Metin Benbasat’a, mekanının kapılarını bizler için açan Selim Cenkel’e ve aynı masada bu lezzetleri hep beraber tadıp yorumladığımız tüm dostlarımıza teşekkür ederim. 

Son lokma: Bu kadar rom konuştuktan sonra küçük bir tavsiye vererek bitirmek istiyorum. Rom, ülkemizde limitli bir seçkide erişilebiliyor olsa da yolunuz Atina’ya düşerse 50 Best Bars listesinde uzun yıllardır yer alan Baba au Rum isimli mekanı ziyaret etmenizi öneririm. Yoğun çalışma temposuna rağmen sorularımıza içtenlikle cevap veren mekanın barmeni, son ziyaretimizde Paranubes fotoğrafını gösterdiğimde Paranubes kadar başarılı olmadığını düşündüğüm fakat benzer nitelikteki Haiti romu Clairin Sonson’u ikram etti. Gerek kokteyl menüsü gerekse de rahat ortamıyla Atina seyahatimizde en keyif aldığımız mekanlardandı. 

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

apéro

apéro

İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.

İLGİLİ BAŞLIKLAR

NEREDE YAYIMLANDI?

apéroapéro
∙

BÜLTEN SAYISI

🍺 Bira romla buluşuyor, bir sektör yeniden doğuyor

ABD toplumu ve kültürü üzerinde kalıcı etki bırakan içki yasağı sürecini ele alıyoruz. Ardından bir grup yeme-içme meraklısının rom ve rom bitişli biralara dair tadım notlarını kurcalıyoruz.

20 Nis 2024

Tadım masası. Fotoğraf: Çağlar Avcı

YAZARLAR

apéro

apéro

İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.

İLGİLİ OKUMALAR

apéroapéro
∙

HİKAYE

Londra'da bir İstanbul meyhanesi: Kısmet

Temmuz’da bir senelik bir proje olarak açılan Kısmet, Londra’nın en yeni Türk restoranlarından biri ve buradaki Türk mutfağının temsilinde yeni bir perde aralıyor. Kıbrıs Türk kökenli şef Keiran Mustafa ve Londra’nın dikkat çeken restoranlarının arkasındaki isimlerden Dom Hamdy ile Kısmet’in hikayesini, meyhane kültürünü ve Türk mutfağının Londra’daki değişen konumunu konuştuk.

Emre Onar

·

14 Kas 2026

Londra'da bir İstanbul meyhanesi: Kısmet
apéroapéro
∙

HİKAYE

Çanakkale’de restoran kültürüne yeni bir soluk: Başka türlüsü mümkün mü?

Bir restoran, bulunduğu kentin yeme-içme kültürünü ne ölçüde değiştirebilir? Urla’da yerel ürünler ve üreticiler etrafında gelişen restoran kültüründen ilham alan Bertha, Çanakkale’de nasıl bir dönüşümün parçası olmayı hedefliyor? Danışmanlar Osman Sezener ve Sabiha Apaydın ile yatırımcı Yağız Öngen, bu soruya mutfaktan servise, yerel üretimden gastronomi turizmine uzanan farklı açılardan yaklaşıyor.

Reyhan Ülker

·

07 Kas 2026

Çanakkale’de restoran kültürüne yeni bir soluk: Başka türlüsü mümkün mü?
apéroapéro
∙

HİKAYE

Ortolan kuşu ritüeli: İnsanlar yemek yerken neden yüzlerini gizlediler?

Kemikleri ve iç organlarıyla yenen ortolan kuşu, Fransız gastronomisinin en tartışmalı yemeklerinden biri. Dumas’nın mutfak sözlüğünden "Succession"a uzanan hikayesi, bir lokmalık haz uğruna hayvanlara çektirilen acıyı gündeme getirirken geleneksel olarak ortolanları yerken başa örtülen peçete, başka bir soruyu da akla getiriyor: Yemek yerken neden saklanırız?

Canberk Çolak

·

03 Kas 2026

Ortolan kuşu ritüeli: İnsanlar yemek yerken neden yüzlerini gizlediler?
apéroapéro
∙

HİKAYE

Tada dair: Burnumuzun bildiği, dilimizin bilmediği

Nezleyken elma neden elma gibi gelmez, kırmızıya boyanmış beyaz bir şarap kırmızı şarap gibi algılanabilir mi? Lezzet yalnızca dilimizin işi değil. Koku, görme ve ağızda oluşan duyumların kesişiminde şekillenen bu deneyim, bir yiyeceği tanımamızdan onu sevmemize kadar pek çok şeyi etkiliyor.

Cansın Gelişli

·

31 Eki 2026

Tada dair: Burnumuzun bildiği, dilimizin bilmediği
apéroapéro
∙

HİKAYE

Daday'da iki gün: Hasattan kışa

Batı Karadeniz’in iç kesimlerindeki Daday, deniz etkisinin azaldığı, yüksek rakımlı ve ormanlık bir coğrafyada yer alıyor. Ormanlar, meralar, tarım arazileri ve köyler birbiriyle iç içe. Üretim ise iklimin ve mevsimlerin çizdiği sınırlar içinde ilerliyor. İki gün boyunca ziyaret ettiğimiz çiftlikler, bu koşullarla kurulan farklı ilişkileri anlamak için iyi birer durak.

Reyhan Ülker

·

24 Eki 2026

Daday'da iki gün: Hasattan kışa