Türkiye'de konut fiyatları neden yükseliyor?

Türkiye'de konut fiyatları, şubat ayında geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre %96,4 artarak rekor kırdı. TCMB'nin yayımladığı "Konut Fiyat Endeksi"ne göre, yeni konutların fiyatları yıllık %102,2 yükselirken yeni olmayan konutların fiyatlarındaki artış oranı %95,3 oldu. Enflasyondan arındırılmış artış ise %26,9 olarak kayda geçti.

• Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi'nin (BETAM) açıkladığı öncü rapora göre, konut fiyatları mart ayında geçen yıla göre %134,3 artış kaydetti.

Dünyaya kıyasla ne durumdayız? Knight Frank tarafından yapılan araştırmaya göre Türkiye, %59,6 nominal fiyat değişimiyle 2021'in son çeyreğinde konut fiyatlarının en çok yükseldiği ülke oldu. Türkiye'yi %22,6 ile Yeni Zelanda, %22,1 ile Çekya, %22,1 ile Slovakya ve %21,8 ile Avustralya takip etti.

Hazırlayan: Taylan Kurt

Konut fiyatları neden artıyor? 

BBC Türkçe'ye konuşan Gelecek Partisi Ekonomi Politikaları Başkanı Kerim Rota, Merkez Bankası Konut Endeksi verilerine göre son 2,5 yılda Türkiye'de konut edinebilme süresinin 2010'a kıyasla sekiz yıl uzadığını söylüyor. Rota durumun nedenini şu ifadelerle açıklıyor: 

"Yüksek enflasyon nedeniyle alternatif yatırım imkânları ortadan kaybolunca, ev sahibi olma süresi 370-380 aylara kadar çıktı. 2019 sonundan bu yana ev sahibi olabilmek, bizden üç kat hızla uzaklaştı. 2019'un sonunda itibaren enflasyonun çok altında bir faiz politikası uygulanmaya başlandı. Bu da konut kredilerinin reel olarak ucuzlamasına sebep oldu ve konut talebinde artış yarattı."

BBC Türkçe'nin haberine göre, sektör temsilcileri konut fiyatlarındaki artışı; inşaat sektöründe yaşanan dövize bağlı maliyet artışına paralel olarak konut üretiminin ve dolayısıyla arzın azalmasına bağlıyor. Ayrıca uzmanlar, fiyat artışlarına rağmen konut talebinde azalma olmadığını, aksine ciddi bir talep karşısında yeteri kadar ev stoku bulunmadığını belirtiyor. Türk lirasına duyulan güvensizliğin gayrimenkulü yeniden yatırım aracına dönüştürmesi de talebi artırıyor.

Artış nasıl önlenir? 

Maliyetlerdeki değişkenlik nedeniyle piyasadaki konut fiyatlarının da değişkenlik gösterdiğini söyleyen uzmanlara göre, bu artışın önlenmesi için ilk önce inşaat sektöründeki girdi maliyetlerinin sabitlenmesi gerekiyor.

Denge Değerleme Yönetim Kurulu Başkanı Baki Budakoğlu, konut fiyatlarındaki artışın temel nedenlerini şu şekilde sıralıyor:

“Artan inşaat maliyetleri konut fiyatlarını baskıladı ve bugünkü durum ortaya çıktı. Buna ek olarak emtia fiyatlarında yaşanan artış, tedarik ve lojistik sorunu, konut arzının azalması, yüksek döviz kuru, bütün dünyada seyreden yüksek enflasyon ve enflasyona bağlı ülkemizde oluşan faizin yatırımcılar tarafından avantaj olarak görülmesi, özellikle büyük şehirlerde yaşanan arsa sıkıntısı konut satış fiyatlarının yükselmesinin nedenleri olarak sıralanabilir. Konut fiyatlarındaki artışa gerekçe olan nedenler ortadan kalkmadığı müddetçe yakın dönem için bir dengelenme beklemiyoruz."