Türk lirasının değer kaybı: Sebepler ve olası sonuçlar

Türk lirasının değer kaybı: Sebepler ve olası sonuçlar

29 Kasım - INSPARK - Pareto
INSPARK ile birlikte

Müşteri deneyimini artıran dijital çözümler: INSPARK

Akıllı müşteri yolculukları için dünyanın #1 numaralı pazarlama platformunu keşfedin. Nedir? Dünyanın en iyi CRM ve lider kurumsal bulut bilişim çözümleri firması Salesforce.com ’un Türkiye’nin ilk ve en deneyimli yetkili satıcısı ve iş…

Daha fazlasını öğren →

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

Geçtiğimiz pazartesi akşamı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, kabine toplantısının ardından kameraların karşısına geçti ve ekonomistlere göre hafta boyunca Türk lirasının (TL) dolar karşısında değer kaybetmesine neden olan açıklamalardan ilkini yaptı:

“Fiyatlardaki düzenli artışı ifade eden enflasyonun olduğu yerde yatırım olmayacağı, üretim azalacağı, istihdam düşeceği için dengeler bozulur. Buna karşılık sadece kurdaki yükselişe bağlı fiyat artışı ise yatırımı, üretimi ve istihdamı doğrudan etkilemez. Tam tersine kurdaki rekabet gücü yatırımda, üretimde ve istihdamda artışa yol açar. Ülkemizde yaşanan durum budur.”

“Biz geçmişte uzunca bir süre denenmiş ama bir türlü sonuç alınamamış yüksek faiz döngüsü yerine yatırım, üretim, istihdam, ihracat, büyüme odaklı ekonomi politikamızla ülkemiz ve milletimiz için en doğru olanı yapmakta kararlıyız. Politika faizinin düşük tutulmasını, bunun için memnuniyetle karşılıyoruz. Faiz sebeptir, enflasyon neticedir.”

Açıklamanın ertesi günü (23 Kasım 2021) TL, dolar karşısında %15’ten fazla değer kaybederek 13,60’a kadar yükseldi. Avro/TL 15 lirayı aşarken gram altın, bir günde 100 liradan fazla artış yaşayarak 770 liranın üzerini gördü. TL, böylece 2001 yılındaki ekonomik krizle beraber dalgalı kur rejimine geçilmesinin ardından dolara karşı yüzdelik düşüş bazında 2018’deki %18’lik düşüşten sonraki en kötü gününü yaşadı. Üstelik kurdaki hareketlilik, hafta boyunca sürdü.

Neler yaşandı?

  • 23 Kasım: TL’deki dalgalanmalar nedeniyle bazı bankaların mobil uygulamalarına erişim problemleri yaşanırken döviz büroları bir süre işlemleri durdurdu. Apple, çevrim içi satış kanalı ve fiziksel mağazalarındaki satışları durdurdu. İstanbul, İzmir ve Ankara'da protestolar görüldü.
  • 24 Kasım: Dolar/TL %9'un üzerinde düşüşle 11,6 seviyelerine inse de gün içinde tekrar 12 seviyesinin üzerine çıktı.
  • 26 Kasım: Birleştirilen Gezi Parkı ile Çarşı Grubu davasında, Osman Kavala’nın tutukluğuna devam kararı verildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bizi üretim, istihdam ve cari odaklı bu ekonomi programımızdan geri döndüremeyecekler. Yüksek faizi, enflasyonu, kur tuzaklarını ülkemizin kaderi gibi görenlerin teslimiyetçiliği, öğretilmiş çaresizliktir,” açıklamasında bulundu. Bu gelişmelerin ardından gün içinde 12-12,20 aralığında fiyatlanan dolar kuru, 12,65’e avro ise 14,30 seviyelerine yükseldi. 694 TL’ye kadar gerileyen gram altın ise 720 TL’ye çıktı.
  • 28 Kasım: Son kapanışını 12,37 TL’den yapan dolar kuru, haberin yazıldığı saatlerde 12,43 TL’den işlem görüyor.

Kurdaki hareketliliğin olası sonuçları

Enflasyonda yükseliş: TÜİK’in açıkladığı son verilere göre, Türkiye’de enflasyon, ekim ayı itibarıyla yıllık bazda %19,89 seviyesine ulaştı. Türkiye’nin özellikle enerji ve hammadde konusunda ithal mallara bağımlılığı göz önüne alındığında kurdaki hareketliliğin fiyatlarda yükselişe neden olması bekleniyor. Capital Economics’ten Jason Tuvey, enflasyonun önümüzdeki bir iki ay içinde %25- 30 seviyesine geleceğini tahmin ediyor.

Sermaye kontrolü: Erdoğan’ın konuşmasında, “bankalarda ve yastık altında ciddi bir döviz varlığının” bulunduğuna dikkat çekmesi, ekonomistler tarafından “Sermaye kontrolü mü geliyor?” sorusunun ortaya atılmasına neden oldu. Hükümet, eğer böyle bir yolu tercih ederse sermaye kontrolü ile yatırımcıların yabancı para cinsinden varlık edinmelerine engel getirilebileceği gibi yabancıların yerel varlıkları almasının da önüne geçebilir. Öte yandan, sermaye kontrolü ihtimali nedeniyle halkın döviz mevduatlarındaki paraları çekmek istemesi de lira üzerindeki baskıyı artırabilir.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

NEREDE YAYIMLANDI?

ParetoPareto
∙

BÜLTEN SAYISI

💸 Türk lirası neden değer kaybediyor?

Türk lirası, dolar karşısında haftalık bazda %15'ten, yıllık bazda ise %40'tan fazla değer kaybetti. Jerome Powell, ikinci kez Fed Başkanı olarak aday gösterildi. Petrol fiyatları, yeni koronavirüs varyantının etkisiyle düşüşe geçti.

29 Kas 2021

INSPARK ile birlikte
İllüstrasyon: Joe Cummings / Financial Times

YAZARLAR

Nurefşan Kutlu

Nurefşan Kutlu

Business Editor

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ OKUMALAR

ParetoPareto
∙

HİKAYE

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?

NVIDIA’nın kurucu CEO’su Jensen Huang’ın, Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğu öne sürülen iş insanı Alice Huang ile ilişkisi hakkındaki inceleme sürerken şirket içinden bir yöneticiyle de evlilik dışı ilişki yaşadığı iddia edildi. Yönetim kurulunun Huang’ın geleceğini görüştüğüne ilişkin haberler, çip devinin kurucusuna bağımlılığını yeniden gündeme taşıdı.

Doğa Yurduneri

·

11 Kas 2026

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?

Uludağ İçecek, Malatya’da yıllık yaklaşık 140 milyon litre üretim kapasitesi ve 110’un üzerinde doğrudan istihdam hedefliyor. EBRD’nin finansman sağladığı yatırımda enerji ve su verimliliği öne çıkıyor.

11 Kas 2026

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?

2026 başında yöneticiler, her yıl olduğu gibi yine “Geçen yıl iyi geçti ama seneye işimiz çok zor” demeçlerini verdiklerinde bu açıklamalar, pek ciddiye alınmamıştı. Kasım ayına gelindiğinde ise ne yazık ki o açıklamaların doğru olduğu ortaya çıktı. Ekim ayında satışlar %31 düşerken yılın ilk 10 ayında 160 bin daha az araç satıldı.

Ahmet Çelik

·

10 Kas 2026

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Etki Alanı #2 | Novak Djokovic: Başlangıç çizgisini eşitlemek

Bir insanın başarıya nasıl ulaştığını anlatan çok hikaye var. Peki ya sonra? Kazandığı parayı, şöhreti ve söz hakkını ne için kullanıyor? “Etki Alanı” yazı dizisinin ikinci yazısında Novak Djokovic var.

Zeynep Erdoğan

·

10 Kas 2026

Etki Alanı #2 | Novak Djokovic: Başlangıç çizgisini eşitlemek
ParetoPareto
∙

HİKAYE

COP31’de suyun hesabı: Koç Topluluğu’ndan 2040’a kadar tatlı su çekimini yüzde 85 azaltma hedefi

Koç Holding, Küresel İş Ortağı olduğu COP31 kapsamında düzenlediği “Kurumsal Eylemden Geniş Ölçekli Su Dayanıklılığına” başlıklı panelde su taahhüdünü duyurdu. 2025 baz yılına göre 2040’a kadar operasyonel tatlı su çekimini yüzde 85 azaltmayı hedefleyen Koç Holding, su kaynaklarının sürdürülebilirliği için öncü şirketleri biraraya getiren Water Resilience Coalition’a (WRC) katıldığını da açıkladı.

09 Kas 2026

COP31’de suyun hesabı: Koç Topluluğu’ndan 2040’a kadar tatlı su çekimini yüzde 85 azaltma hedefi