Türkiye’de pandemi sonrası perakende sektörü ve e-ticaret

Tüketici alışkanlıklarını değiştiren pandemi süreci, perakende sektöründe de önümüzdeki yıllarda etkilerini göreceğimiz köklü değişikliklere neden oldu.
Türkiye’de pandemi sonrası perakende sektörü ve e-ticaret

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

Yaşamımızı bilgisayar ve telefonlarımızın ekranlarına sığdırmaya çalıştığımız bu günlerde salgından olumsuz etkilenen sektörlerden biri de şüphesiz perakende sektörü. Tüketim alışkanlıklarımızı baştan aşağı değiştiren bu süreç, hâlihazırda büyümekte olan ve evlere kapanmamız ile B2C sektörünün kilit bir oyuncusu hâline gelen e-ticaret sektörüne önemli bir ivme kazandırmış durumda.

  • Tüketici alışkanlıkları: 2019 yılında 136 milyar lira olarak gerçekleşen e-ticaret hacmi, Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan’ın açıklamalarına göre 2020’nin ilk beş ayında geçen yılın aynı dönemine göre %48 artış gösterdi. Salgın sürecinde e-ticarette artan hacimlerin yanı sıra tüketici profilinin de genişlediğini gördük. Bu noktada en büyük farkı internet üzerinden alışverişe mesafeli duran görece yaşlı nüfusun bu trendi benimsemesi yarattı. E-ticaretin ürün çeşitliliği, kolay ulaşılabilirliği ve temassız ödeme gibi özellikleri, bu uyumun sağlanmasında etken bir rol oynadı. Satış ve pazarlama ajansı Acosta tarafından paylaşılan çalışmaya göre mart ayında internet üzerinden alışveriş yapanların %28’ini ilk defa çevrim içi alışveriş yapanlar oluşturuyor. Türkiye’de pandemi sonrası perakende ihtiyaçlarını internet üzerinden karşılamayı düşünenlerin oranı ise %49. Zira alışkanlıklarımız değişiyor derken kıyafetleri dahi denemeden aldığımız, koltukları oturmadan sipariş ettiğimiz yeni bir alışveriş çağını kastediyoruz.
     
  • İşletmelerin yaklaşımı: Perakendecilerin ve tüketicilerin akıllarındaki "Mağaza gezme devri bitti mi?" sorusu henüz cevap bulmuş değil. Xsights Araştırma ve Danışmanlık firmasının yaptığı araştırmaya göre pandemi sonrası perakende sektörü için tam anlamıyla normale dönüşün en erken eylül ayında gerçekleşmesi bekleniyor. Yine aynı araştırmaya göre tüketiciler yeterli önlemleri almayan mağazaları ziyaret etmeyi düşünmüyor. Normalleşme süreci ile birlikte tüketicilere her ne kadar güvenli, hijyenik bir alışveriş ortamı ve temassız ödeme imkânı sağlanıyor olsa da üçüncü çeyrekte de gıda dışı perakende sektöründe mağazalara tatmin edici oranda geri dönüş beklenmiyor. İflas açıklayan mağazalar ve boşalan dükkanların sıklığı satışa çıkarılan AVM’leri beraberinde getiriyor.
     
  • Yeni yaklaşımlar: İşletmelerin satış gerçekleştirmek için şehir merkezinde yüksek kira bedelleri ile AVM’de mağaza sahibi olma zorunluluğu, yerini Gebze ve Hadımköy’deki birkaç metrekarelik depolarda yer edinmeye bıraktı. Hepsiburada, Trendyol, N11 gibi dijital pazar devleri, cüzi komisyonlar ile küçük işletmelere ve KOBİ’lere tüketiciyle zaman ve mekândan bağımsız olarak buluşma imkânı sunuyor. Bu durumun getirisi olarak KOBİ’lerin e-ticaretteki toplam cirosu geçtiğimiz yıla oranla %80 büyüyerek 1,6 milyar lirayı aştı. Yüksek yatırım maliyetlerinden tasarruf eden birçok yeni işletme normalleşme sonrası da fiziksel mağazalardaki hibrit süreci ortadan kaldıran dijital pazarda hayatını sürdürmeyi planlıyor.
     
  • İmkânlar, lojistik ve teknolojik altyapı: E-ticaretteki bütün bu gelişmelerin ardından hizmet sektörünün diğer oyuncuları da yeni fırsatlar yaratmak için kollarını sıvadı. İnternet üzerinden yapılan alışverişlerin son ayağı olan lojistik sektöründe yaşanan yoğunluk, depolama ve dağıtımdaki eksikliği daha da hissedilir hâle getiriyor. Kargo şirketleri oluşan bu iş yüküne cevap verebilmek için istihdam ve altyapı yatırımlarını hızlandıracaklarını belirtiyor. Gelecekte öngörülen muhtemel istihdam ihtiyacına karşın, çevrim içi e-ticaret eğitimlerine olan talep %826 oranında artış göstererek rekor kırdı. Dijital pazar sitelerine altyapı hizmeti sağlayan Ticimax firmasının çevrim içi eğitimlerine dahil olan katılımcı sayısı son üç ayda 6 bini aştı. Firmanın hedefi yıl sonuna kadar 20 bin e-ticaret uzmanı yetiştirerek sektöre kazandırmak.
     
  • Gelecek: Yıl başından bu yana gelen veriler, yatırımların yalnızca yerel seviyede kalmayacağını gösteriyor. Hâlihazırda Türkiye’nin ihracat hacminin üçte birini oluşturan Orta Doğu ülkelerinde internet üzerinden alışverişte artış, salgın süresinde %400 ila %850 seviyelerini gördü. Bu süreçte Türkiye’nin bölgeye e-ihracat hacmi ise %7,1 oranında artış gösterdi. Ulaştırma Bakanı Adil Karaismailoğlu, konu ile ilgili çevrim içi platformlarda gerekli teknoloji, lojistik ve insan kaynağı yatırımlarının artırılarak, Türkiye’nin gelecekte bölgedeki en büyük beş oyuncudan biri olacağını öngördüklerini söylüyor.
Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

NEREDE YAYIMLANDI?

ParetoPareto
∙

BÜLTEN SAYISI

🏦 ABD bankaları, Tesla'ya vergi teşviği, e-ticaret

20 Temmuz sabahından herkese merhaba. Bu haftanın bülteninde tüm sektörler için çalkantılı geçen ikinci çeyrek sonuçlarına bakıyoruz. Haftanın hikâyesinde Türkiye'de hızla büyüyen e-ticaret var.

20 Tem 2020

🏦 ABD bankaları, Tesla'ya vergi teşviği, e-ticaret

YAZARLAR

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ OKUMALAR

ParetoPareto
∙

HİKAYE

Son iki yılda ilk kez zarar açıkladı: SoftBank için işler neden ters gidiyor?

Yapay zeka yatırımları sayesinde yaz sezonu başında Japonya'nın en değerli şirketi hâline gelen SoftBank, yalnızca birkaç ay içinde piyasa değerinin yarısından fazlasını kaybederek iki yılın ardından ilk net zararını açıkladı. Şirketin yatırım yaptığı alt alanlarda yaşanan gelişmeler, SoftBank'in yapay zeka yatırımlarına dayalı agresif büyüme stratejisinin taşıdığı riskleri giderek daha görünür hâle getirdi.

Doğa Yurduneri

·

19 Kas 2026

Son iki yılda ilk kez zarar açıkladı: SoftBank için işler neden ters gidiyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Seveso Direktifi uygulansaydı Aliağa’da felaket önlenebilir miydi?

Aliağa'da HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 19 işçinin hayatını kaybettiği patlama, büyük endüstriyel kazaların önlenmesine yönelik Seveso Direktifi'ni yeniden gündeme taşıdı. HABAŞ'ın kendi kamu bilgilendirme belgesinde Aliağa Şubesi'ni Seveso kapsamında üst seviyeli kuruluş olarak tanımlaması, güvenlik raporlarının, risk analizlerinin ve denetim mekanizmalarının sahada ne ölçüde işlediği sorusunun da sorulmasına neden oldu. Facia mevzuata uyumla işçilerin gerçek güvenliği arasındaki farkın sorgulanmasını da beraberinde getirdi.

Pelin Cengiz

·

16 Kas 2026

Seveso Direktifi uygulansaydı Aliağa’da felaket önlenebilir miydi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?

NVIDIA’nın kurucu CEO’su Jensen Huang’ın, Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğu öne sürülen iş insanı Alice Huang ile ilişkisi hakkındaki inceleme sürerken şirket içinden bir yöneticiyle de evlilik dışı ilişki yaşadığı iddia edildi. Yönetim kurulunun Huang’ın geleceğini görüştüğüne ilişkin haberler, çip devinin kurucusuna bağımlılığını yeniden gündeme taşıdı.

Doğa Yurduneri

·

11 Kas 2026

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?

Uludağ İçecek, Malatya’da yıllık yaklaşık 140 milyon litre üretim kapasitesi ve 110’un üzerinde doğrudan istihdam hedefliyor. EBRD’nin finansman sağladığı yatırımda enerji ve su verimliliği öne çıkıyor.

11 Kas 2026

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?

2026 başında yöneticiler, her yıl olduğu gibi yine “Geçen yıl iyi geçti ama seneye işimiz çok zor” demeçlerini verdiklerinde bu açıklamalar, pek ciddiye alınmamıştı. Kasım ayına gelindiğinde ise ne yazık ki o açıklamaların doğru olduğu ortaya çıktı. Ekim ayında satışlar %31 düşerken yılın ilk 10 ayında 160 bin daha az araç satıldı.

Ahmet Çelik

·

10 Kas 2026

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?