Unicorn devri kapandı mı?

ABD merkezli teknoloji şirketlerinin toplam piyasa değeri 2023 yılı başından bu yana %70 artarak 10 trilyon doları aştı. Elbete, yapay zeka teknolojileri tarafındaki beklentiler bu artışta büyük rol oynadı. 

Ancak: The Economist'in değerlendirmesine göre bu büyüme, ABD'deki start-up ekosisteminin eski dinamik günlerine geri döndüğü anlamına gelmiyor. WeWork gibi örnekler ve VC (risk sermayesi) yatırımlarındaki düşüş, bir süredir hâkim olan atmosferi doğrudan etkiledi ve "unicorn" sayısında büyük bir düşüş yaşandı. Bu düşüşün temel nedeni, ucuz para döneminin sona ermesi oldu.

• Araştırma şirketi PitchBook'a göre, risk sermayesi şirketleri 2023'te ABD'ye sadece 170 milyar dolar, yani 2021 seviyelerinin yarısı kadar yatırım yaptı. 2021'de 344, 2023'te ise yalnızca 45 şirket unicorn seviyesine yükseldi.

Şimdi: Toplam değeri 2,4 trilyon dolar olan 700'ün üzerinde unicorn var ve yatırımcılar bir önceki yıl aldıkları hisseleri nasıl satacaklarını düşünüyor. Halka arz seçeneği piyasa istikrarsızlığı sebebiyle tercih edilmezken kurumsal alıcılara yapılacak satışlar büyük teknoloji şirketlerinin soruşturmaları nedeniyle geri planda kalmış durumda. Başka bir özel yatırımcıya satış opsiyonu ise, şirket piyasa değerlemeleri son fon toplama değerlemelerin altında olduğundan cazip değil.

Değerlendirme: Bu gelişmeler, teknoloji sektöründe sağduyunun yeniden kazanıldığına işaret ediyor. Günümüzde, büyümenin maliyete değil tasarrufa dayandırıldığı iş modelleri yaygınlaşıyor. Kurucular tutumluluk kavramını yeniden keşfettiğinden birçoğu işe alımlarda temkinli davranıyor, bu da pandemi sırasında artış gösteren "yetenek yarışıyla" çarpıcı bir tezat oluşturuyor. Ayrıca günden güne popülerleşen yapay zeka teknolojileri sadece yeni iş fikirleri sunmakla kalmıyor, aynı zamanda daha az kaynakla daha fazlasını yapabilme olanağı sağlıyor. 

Yani uzun vadede, unicorn dönemi özlenmeyebilir.