'Ya yatırım ya yaptırım' dönemi: Otomotivde Çin markalarının payı %6’ya geriledi

Çin merkezli markaların peş peşe Türkiye pazarına girişi ve önemli bir satış başarısı elde etmesi, Türkiye’deki yöneticileri biraz rahatsız etmişti. Bunun üzerine Türk lobisinin de yönlendirmeleriyle vergiler, ithalat düzenlemeleri ve servis şartları üzerinden bu markaların önüne ciddi bir duvar örüldü. Ağustos ayına ilişkin pazar verileri ise bu “Çin işkencesi”nin sonuç verdiğini ortaya koydu.
'Ya yatırım ya yaptırım' dönemi: Otomotivde Çin markalarının payı %6’ya geriledi

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

Çin merkezli markaların peş peşe Türkiye pazarına girişi ve önemli bir pazar payı elde etmesi, Türkiye’deki yöneticileri biraz rahatsız etmişti. Bunun üzerine Türk lobisi, Çin markalarının yükselişine engel oldu.

Çin merkezli markaların satışları ciddi şekilde artınca ilk müdahale, Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) Başkanı Cengiz Eroldu’dan geldi. Aynı zamanda Tofaş CEO’su da olan Eroldu, yerli otomobillerin Çin’deki şirketler tarafından üretilen otomobillerle rekabet edemediğini ve tüketicilerin fiyat ve donanıma bakınca Çin merkezli markaların otomobillerini tercih ettiğini her ay düzenlediği basın toplantılarında açıkça dile getiriyordu. 

  • İç pazarın daraldığını ve yerli payının düştüğünü vurgulayan Eroldu, Ankara’ya mesajlar göndermeyi de ihmal etmiyordu. 

Toplantılarında Çin merkezli markaların artık Türkiye’ye yatırım yapması gerektiğine dikkat çeken Eroldu, “Ya yatırım ya yaptırım” mesajı veriyordu. Bunun üzerine hükümet, araçlarını satamayan ve rekabette geri düşen yerli otomobil üreticilerini kurtarmak adına Çin merkezli markalara yaptırım üzerine yaptırım yapmaya başladı. Bu markalara ardı ardına yeni vergi yükleri bindirildi. 

Gerisi ise malum... Türkiye’de üretim yapan Tofaş, Renault, Toyota ve Hyundai gibi binek otomobil üreticileri derin bir nefes aldı. 

Chery Grubu vergi duvarına rağmen ayakta kaldı 

Türkiye’de Çin merkezli markaların otomobillerinin hızlı yükselişi, yerini sert bir ayrışmaya bıraktı. Vergiler, ithalat düzenlemeleri ve servis şartları, bu markaların önüne ciddi bir duvar örerken Ağustos rakamları dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Bu tabloya göre Çin merkezli markalar arasında ayakta kalmayı başaranlar, Chery, OMODA ve JAECOO'ydu. 

Bir adım geriden: Önce pazara büyük bir giriş başladı. Chery, MG, BYD, Skywell ve DFSK’nin de aralarından bulunduğu Çin merkezli markalar, Türkiye pazarında görünür hâle geldi. Uygun fiyat, yüksek donanım ve SUV estetiği, bu üreticilere ciddi bir avantaj sağladı. 

Ardından tablo değişti. Türkiye, Çin menşeli otomobillere yönelik mâli yükümlülükleri artırdı. Son düzenlemelerle birlikte Avrupa Birliği (AB) ve Türkiye’nin Serbest Ticaret Anlaşması bulunan ülkeler dışından gelen geleneksel ve klasik hibrit otomobiller için %25 veya araç başına minimum 6 bin dolar, şarj edilebilir hibrit araçlar için %30 veya minimum 7 bin dolar; elektrikli araçlar için ise %30 veya minimum 8 bin 500 dolar ek mâli yükümlülük getirildi. 

  • Kısacası Çin’den otomobil getirip Türkiye’de rekabetçi bir fiyattan satmak eskisinden çok daha zor hâle geldi. 

Çin merkezli markaların payı %5,99’a geriledi 

Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği’nin (ODMD) yılın ilk sekiz ayına ilişkin verileri, mevcut tabloyu açık bir biçimde ortaya koydu. Bu verilere göre Ocak-Ağustos ayları arasında 564 bin 241 otomobil satıldı. Geçen yılın aynı dönemine göre otomobil pazarı %13,78 daraldı. 

Çin merkezli markaların otomobil pazarındaki payı ise ilk sekiz ayda %5,99’a geriledi. Ağustos ayında bu oran, %4,31’e kadar düştü. Fakat bu toplamın içine baktığımızda çok daha ilginç bir tablo ortaya çıktı.

Rakamlar: 2026’nın ilk sekiz ayında Chery 16 bin 56 adet, OMODA ve JAECOO 8 bin 886 adet, BYD 6 bin 878 adet, MG 1940 adet, Hongqi ise 17 adet araç sattı.

Yani Chery ile OMODA & JAECOO’yu aynı grubun Türkiye operasyonunun iki ayağı olarak değerlendirdiğimizde toplam satış 24 bin 942 adede ulaşıyor. Bu rakam, Çin merkezli markaların Türkiye’deki toplam otomobil satışının %74’üne karşılık geliyor. Başka bir ifadeyle Türkiye’de satılan her dört Çinli otomobilden üçü, artık Chery Grubu’ndan geliyor.

Ağustos rakamları daha da çarpıcı

Diğer yandan asıl fotoğraf, Ağustos ayında ortaya çıktı. Geçen ay Chery 1361 adet, OMODA ve JAECOO ise 960 adet otomobil sattı. Böylece grubun yalnızca bir aylık toplamı, 2 bin 321 adede ulaştı. Aynı ay, BYD’nin satışı 46 adet, MG’nin satışı 280 adet, Hongqi’nin satışı ise 2 adette kaldı. 

Anlamı: Çin merkezli markaların satış toplamı, 2 bin 649 adede ulaşırken bu satışın %88’e yakını Chery ile OMODA & JAECOO tarafından yapıldı. 

Üstelik daha yılın başında tablo tam tersi bir ivmeye işaret ediyordu. BYD, Ocak ayında 3 bin 866 adet otomobil satmıştı. Şirketin satışı, Ağustos ayına gelindiğinde 46 adede düştü. Böylece aylık satış hacmi, yılın başındaki seviyenin %1,2’sine kadar geriledi. 

Benzer şekilde: Yılın ilk sekiz ayında BYD, 6 bin 878 adette kalırken Chery, tek başına 16 bin 56 adede ulaştı. Bu satışa OMODA ve JAECOO’nun satışları da eklendiğinde Chery Grubu’nun toplam satışı, 24 bin 942 adede ulaştı ve BYD’nin yaklaşık 3,6 katına çıktı. 

Çin merkezli markaların Türkiye serüvenini değerlendirirken üzerinde durulması gereken nokta tam olarak burası. Aynı vergiler, aynı pazar ve aynı ekonomik koşullara tâbi olan markaların satış sonuçları, birbirinden tamamen farklı.

Chery nasıl ayakta kaldı? 

Burada başarıyı yalnızca otomobillerin fiyatına ya da donanıma bağlamak, eksik bir değerlendirme yapmak olur. Chery, 2023 yılında Türkiye pazarına girdiğinde önünde çok büyük bir soru işareti vardı: Türk tüketicisi yıllar sonra geri dönen bir Çin markasına güvenecek mi? 

Marka, bu soruya üç SUV modeliyle cevap verdi. Tiggo7, Tiggo8 ve OMODA 5, kısa süre içinde tüketici beğenisine sunuldu. Ardından JAECOO 7 geldi. OMODA’nın ayrı marka olarak yapılanmasıyla birlikte ürün ve marka konumlandırması daha da genişledi. 

  • Chery Grubu’nun Türkiye’deki toplam müşteri sayısı, bugün 150 binin üzerine çıkmış durumda. OMODA ve JAECOO’nun kümülatif hacmi ise Temmuz sonu itibarıyla 49 bin 55’e ulaştı.

Perde arkası: Chery’nin Türkiye’ye yeniden giriş yaptığı dönemin başından bu yana organizasyonun içinde bulunan Ahu Turan, Chery Otomobil Grubu Türkiye’nin Kurucu Kıdemli Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor. Aynı zamanda ODMD’de yönetim kurulu üyesi olan Turan ve ekibinin bu başarıdaki payı çok büyük. 

Sektöre yakın olanlar, genellikle Çinli yöneticilerle çalışmanın zor olduğunu bilir. Fakat Turan ve çalışanları, Çinli yöneticilerle bir sinerji yakalamış durumda. 

  • Çin merkezli bir markanın Türkiye’de başarılı olabilmesi için yalnızca iyi otomobil üretmesi yetmiyor. Bu tip bir markanın Türkiye’nin vergi sistemini, müşterisini, bayi yapısını, iletişim dünyasını, otomobil satın alma alışkanlıklarını ve hatta hangi donanımın Türk tüketicisinin gözünde değer yarattığını da bilmesi gerekiyor. 

Chery’nin rakiplerinden ayrıldığı önemli nokta ise burası… 

Ek olarak: Ahu Turan ve ekibi, Chery’yi Türkiye’ye yalnızca otomobil ithal eden bir Çin markası olmanın ötesine geçirerek bayi teşkilatı, satış sonrası hizmetler, iletişim ve ürün konumlandırmasıyla kalıcı bir oyuncu hâline getirmeye çalışıyor. Üstelik tüm çalışmalar, bilinçli olarak çok da bağırıp çağırmadan, sessiz sakin bir şekilde yapılıyor. Bugün rakamlar, bu stratejinin karşılığının alındığını gösteriyor. 

Tüm oyuncular pazarda kalabilecek mi? 

Aslında Çin merkezli markaların Türkiye’deki serüveninin ikinci perdesi şimdi başlıyor. İlk perde, “Çinliler geliyor” dönemiydi. İkinci perde ise “Hangileri pazarda kalabilecek?” dönemi olacak.

Çünkü Türkiye pazarı, yalnızca otomobil getirip fiyat listesi açıklayarak var olunabilecek bir pazar değil. Vergi yükü arttıkça güçlü bayi ağı, satış sonrası hizmet, yedek parça, ikinci el değeri, müşteri ilişkileri ve doğru ürün planlaması, daha da önemli hâle geliyor. 

Geniş açı: Ağustos rakamları, bu nedenle sıradan bir aylık satış sonucu değil; Çin merkezli markaların Türkiye’deki geleceğine ilişkin önemli bir işaret.

Bu markaların Ağustos satışlarının %88’ini Chery ile OMODA & JAECOO’nun oluşturması bize şunu söylüyor: Çin merkezli bir marka olarak Türkiye’de var olmak artık tek başına avantaj değil. Marka olmak, güven oluşturmak ve Türkiye’yi Türkiye’den yönetmek de gerekiyor. 

Chery Grubu, bugün bütün vergi ve ithalat engellerine rağmen Çin merkezli markalar arasında ayakta kalıyorsa bunun arkasında doğru ürünler kadar, Türkiye ekibinin üç yılı aşkın süredir oluşturduğu yerel stratejinin de önemli bir payı var. Görünen o ki bundan sonra yarış, Türkiye’ye kimin daha fazla otomobil getirdiği üzerinden değil, kimin Türkiye’de gerçekten bir marka olabildiği üzerinden yürüyecek.

BYD bayileri zor durumda

BYD, Türkiye’ye girerken otomotiv sektörünün en çok konuşulan markalarından biriydi. Güçlü ürün gamı, agresif büyüme planı ve ardından açıklanan Manisa yatırımı, yalnızca tüketicide değil, bayilerde de büyük bir beklenti yarattı. Bugün ise tablo bundan biraz daha farklı…

Rakamlar: ODMD verilerine göre BYD, yılın ilk sekiz ayında 6 bin 878 adet otomobil satarken markanın Ağustos ayındaki satışı yalnızca 46 adette kaldı. Şirketin Türkiye’deki 43 satış ve servis noktası üzerinden kaba bir hesap yaptığımızda Ağustos ayında her bir şube başına yaklaşık bir otomobil düşüyor. 

Elbette satışların bayilere eşit dağılmadığını biliyoruz. Ancak rakam, mevcut durumu göstermesi açısından önemli. Çünkü bu markaya güvenerek milyonlarca lira showroom ve servis yatırımı yapan iş insanları var. 

Öte yandan: Sorunun bir başka boyutu da ürün tarafında. BYD Türkiye’nin internet sitesinde ATTO 2, DOLPHIN, ATTO 3, SEAL U EV, SEAL U DM-i, SEAL, SEALION 7, HAN ve TANG olmak üzere dokuz farklı model listeleniyor. Ancak 3 Eylül itibarıyla resmî fiyat listesine baktığımızda karşımıza yalnızca üç otomobil çıkıyor: SEAL, SEALION 7 ve TANG. Üstelik bu modellerin üçü de 4 milyon liranın üzerinde bir fiyattan satışa sunuluyor. 

  • Yani bayinin geniş müşteri kitlesine satabileceği DOLPHIN, ATTO 2, ATTO 3 ve özellikle Türkiye’de büyük bir ilgi gören SEAL U DM-i, güncel fiyat listesinde yok. 

Günün sonunda bir bayi otomobil satmak ister, ancak satacak otomobil yoksa bayi ne yapacak? 

Manisa’daki gelişmeler soru işaretlerini büyütüyor 

Bu noktada BYD’nin Türkiye’deki yatırım planına da bakmak gerekiyor. Marka, Manisa’da yılda 150 bin araç üretim kapasitesine sahip bir tesis kurmayı planlıyordu. Ancak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın açıklamasına göre yatırımda öngörülen ilerleme sağlanamadığı için BYD’nin teşviklerden yararlanma süreci, 2026 yılı başında askıya alındı. 

Önemli ayrıntı: Bakanlık, yatırım anlaşmasının, BYD’nin yükümlülüklerinin ve devlete sunduğu teminatların geçerliliğini koruduğunu da özellikle belirtiyor. Dolayısıyla bugün “BYD, Türkiye yatırımından tamamen vazgeçti” demek doğru olmaz. 

Ama şu soruyu sormak son derece doğal: Yatırım sürecindeki yavaşlama ile Türkiye’deki model bulunurluğunun azalması ve satışların 46 adede kadar gerilemesi arasında nasıl bir ilişki var? Bunun yanıtını BYD Türkiye’nin vermesi gerekiyor. 

Bayi yatırımcısının kabahati ne? 

Elbette bayiler, BYD tabelasını binalarına asarken bugünkü tabloya göre yatırım yapmadılar. Bu kişiler, dünyanın en büyük elektrikli araç üreticilerinden birinin Türkiye’deki büyüme hikayesine ortak olmak için yatırım yaptılar, showroom açtılar, servis alanları oluşturdular, personel istihdam ettiler ve ekipman aldılar. 

Bugün ise güncel fiyat listesinde üç model var ve marka Ağustos ayında Türkiye genelinde yalnızca 46 otomobil satmış durumda. Bu nedenle BYD Türkiye’nin önündeki soru, artık sadece “Kaç otomobil satacağız?” değil, “Bu kadar yatırım yapan bayi teşkilatını nasıl ayakta tutacağız?” olacak. 

Perspektif: BYD, hâlâ dünyanın en güçlü otomotiv şirketlerinden biri. Türkiye pazarı da BYD açısından küçümsenecek bir pazar değil. Tam da bu nedenle markadan beklenen, Türkiye’deki yatırım planının geleceğini, yeni model tedarik takvimini ve bayi teşkilatına yönelik yol haritasını daha açık biçimde ortaya koyması olacaktır. 

Bayilerin tekrar otomobil satabilmesi için BYD’nin Türkiye’ye yeniden otomobil getirmesi gerekiyor. Bunun için de şirketin gümrükle ilgili tüm sorunları çözüme kavuşturması şart. 

Öte yandan: Çin merkezli markalardan Skywell’in de başı şu sıralar peş peşe yanan elektrikli araçlarla dertte. Doğan Trend Otomotiv’in lokomotifi MG ise uzun zamandır can çekişen bir Çinli marka olarak pazara tutunmaya çalışıyor.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

YAZARLAR

Ahmet Çelik

Ahmet Çelik

Otomobil Gazetesi ve OtoDergi’de yazar.

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ OKUMALAR

ParetoPareto
∙

HİKAYE

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?

NVIDIA’nın kurucu CEO’su Jensen Huang’ın, Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğu öne sürülen iş insanı Alice Huang ile ilişkisi hakkındaki inceleme sürerken şirket içinden bir yöneticiyle de evlilik dışı ilişki yaşadığı iddia edildi. Yönetim kurulunun Huang’ın geleceğini görüştüğüne ilişkin haberler, çip devinin kurucusuna bağımlılığını yeniden gündeme taşıdı.

Doğa Yurduneri

·

11 Kas 2026

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?

Uludağ İçecek, Malatya’da yıllık yaklaşık 140 milyon litre üretim kapasitesi ve 110’un üzerinde doğrudan istihdam hedefliyor. EBRD’nin finansman sağladığı yatırımda enerji ve su verimliliği öne çıkıyor.

11 Kas 2026

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?

2026 başında yöneticiler, her yıl olduğu gibi yine “Geçen yıl iyi geçti ama seneye işimiz çok zor” demeçlerini verdiklerinde bu açıklamalar, pek ciddiye alınmamıştı. Kasım ayına gelindiğinde ise ne yazık ki o açıklamaların doğru olduğu ortaya çıktı. Ekim ayında satışlar %31 düşerken yılın ilk 10 ayında 160 bin daha az araç satıldı.

Ahmet Çelik

·

10 Kas 2026

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Etki Alanı #2 | Novak Djokovic: Başlangıç çizgisini eşitlemek

Bir insanın başarıya nasıl ulaştığını anlatan çok hikaye var. Peki ya sonra? Kazandığı parayı, şöhreti ve söz hakkını ne için kullanıyor? “Etki Alanı” yazı dizisinin ikinci yazısında Novak Djokovic var.

Zeynep Erdoğan

·

10 Kas 2026

Etki Alanı #2 | Novak Djokovic: Başlangıç çizgisini eşitlemek
ParetoPareto
∙

HİKAYE

COP31’de suyun hesabı: Koç Topluluğu’ndan 2040’a kadar tatlı su çekimini yüzde 85 azaltma hedefi

Koç Holding, Küresel İş Ortağı olduğu COP31 kapsamında düzenlediği “Kurumsal Eylemden Geniş Ölçekli Su Dayanıklılığına” başlıklı panelde su taahhüdünü duyurdu. 2025 baz yılına göre 2040’a kadar operasyonel tatlı su çekimini yüzde 85 azaltmayı hedefleyen Koç Holding, su kaynaklarının sürdürülebilirliği için öncü şirketleri biraraya getiren Water Resilience Coalition’a (WRC) katıldığını da açıkladı.

09 Kas 2026

COP31’de suyun hesabı: Koç Topluluğu’ndan 2040’a kadar tatlı su çekimini yüzde 85 azaltma hedefi