Kafamı karıştıran her şey katıldığım bir derste başladı. Her ne kadar kendimizi dünya vatandaşı, önyargısız, hoşgörülü, kapsayıcı, mükemmel insan olarak tanımlasak da kendi değer yargılarımızın dışına çıkamıyoruz. Belki kimseyi kötü bir niyetle etiketleme arzumuz yok ancak bu günün sonunda belirli verileri belirli kimlik ve özelliklerle eşleştirdiğimiz gerçeğini değiştirmiyor.Günümüzde habercilikten e-ticarete kadar her faaliyet kategorize etme ve hedefleme üzerinden ilerliyor. Her kişi ya da her şirket günün sonunda hitap edebileceği ve belirli bir çerçevede ortak alanları paylaşan bir kitle belirlemek zorunda. Bu kitleyi belirlerken çoğu zaman çizilmiş ya da inşa edilmiş bir çerçevenin içinde var olduğumuzu unutuyoruz. Çünkü ayrıştırıcı bir bakış açısı için illa bir gruba yönelik özellikleri olumsuz lanse etmemize gerek yok. Belirli bir kesimin belirli fikirsel ve fiziksel özellikleri taşıdığını düşünmek yani bir kişiyi tanımadan özelden genele doğru çıkarım yapmak o çerçevenin içinde yer almak için fazlasıyla yeterli. Peki tüketici daha doğrusu şahıs açısından baktığımızda bizim için hedef kitlenin içinde kişiselleştirilmiş hizmet almak mı daha önemli yoksa yegane verilerimizin güvende olması mı?<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Hedef kitle içinde hedef gösterilmek</h2>Çok değil bundan 1-2 sene önce Mark Zuckerberg’in üçüncü parti veri paylaşımına dair haberleri çıkmaya başladığında yediden yetmişe çoğu insan panik olmuştu. WhatsApp uygulamaları büyük bir kararlılıkla kaldırılmış, şifrelerin çoğu değiştirilmişti. İş üçüncü parti uygulamalarla paylaşmaya geldiğinde “asrın dolandırıcılığı” diyerek karalar bağladığımız veri gizliliğimizi aslında her an her saniye ihlal ediyoruz. Yalnızca henüz bundan ne kadar hoşlandığımızı itiraf edecek kadar cesur değiliz.&nbsp;Opinium Research LLC (Verint ve IDC ile işbirliği ile) 12 ülkede 24.000'den fazla tüketiciyle anket yaptı. Katılımcıların %89’u kişisel bilgilerinin ne kadar güvende olduğunu bilmenin hayati önem taşıdığını düşünüyordu. %86’sı ise verilerinin pazarlama amacıyla üçüncü taraflara aktarılıp aktarılmayacağını bilmek istediklerini söyledi.Öte yandan söz konusu araştırmadan sadece bir yıl önce, Verint başka bir tüketici anketinde, katılımcıların %52'sinin kişiselleştirilmiş içerik ve hizmetler istediğini tespit etti. Kalan yüzde ise mahremiyetlerine izinsiz girildiği duygusu olan "sürünme faktörünün" çok yüksek olduğunu hissetti. Aynı grup bir şirketin kendileri hakkında bir telefon görüşmesinin kaydedilmesi ve şifrelenmesinin ötesinde daha fazla kişisel veriye sahip olması fikrinden hoşlanmıyordu. Yalnızca bir sene içinde %52'den %80'e çıkmak, müşterilerin kişiselleştirilmiş hizmete yönelik tutumlarında büyük bir değişim yaşandığının somut bir göstergesi.Pazar rekabetinin hat safhaya ulaştığı bir çağda tüketici markaları geniş ölçekte kişiselleştirilmiş hizmete başvuruyor. Bu gerekliliğin öncüsünün Z kuşağı tüketiciler olduğunu söyleyebiliriz. Basmakalıp hizmet anlayışının yerine her bireyin ihtiyaç ve talepleri doğrultusunda hizmet alma hakkına sahip olduğunu savunan yaklaşım markaları müşteri alışkanlıklarını analiz etmeye mecbur bırakıyor. Herhangi bir markanın pazarlama ekibinin her müşterinin kişisel hayatına tek tek dahil olamayacağını düşünürsek, her hareketimizin kaydedildiği dijital verileri bir rehber niteliğinde kullanmaktan öte yol yok.O zaman şimdi önümüzde iki soru işareti var: Kişiselleştirilmiş hizmetin sağladığı rahatlıktan mahrum kalmaya hazır mıyız? Yoksa çok değerli verilerimizin güvenliği üst düzey hizmet alma arzumuzdan daha mı önemli?<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Hücum mu yoksa savunma mı?</h3>Az önce bahsettiğimiz müşteri ikilemi markalarda da benzer bir şekilde ilerliyor. İyi hizmet vermek ve rakiplerinden önde olmak isteyen bir marka hangi stratejiyi benimsemeli, hücum mu yoksa savunma mı?Kıdemli pazarlama liderleriyle gerçekleştirilen bir McKinsey anketine göre, katılımcıların 64'ü düzenlemelerin mevcut uygulamaları sınırlayacağını düşünmediğini belirtti. %51 ise veri gizliliğine yönelik düzenlemelerin tüketicilerin verilerine erişimi sınırlayacağını düşünmediğini belirtti.Yukarıdaki verilerle karşılaştırdığımızda müşterilerin beklenenden daha çok gizlilik kaygısı çektiğini, buna karşın markaların bunu göz önünde bulundurmaya pek de hevesli olmadığını söyleyebiliriz. Yani yöneticiler hücumun her zaman daha iyi bir seçenek olduğunu düşünüyor. Oysa göz ardı edilen savunma ihtiyacı kullanıcıların marka aidiyetini yitirmesine neden oluyor.Hücum/savunma dengesinin idealini aslında şöyle açabiliriz. Ellerinizde insanların ilgisini çekebilecek farklı desen ve şekillerde cam tabaklar var. Müşteri kitlenizi genişletmek ve herkesin ilgisine hitap edebilmek adına her geçen gün tabakların modeli ve sayısı artıyor. Ancak yürüdüğünüz yolda dengeyi sağlamazsanız hepsini bir anda düşürüp kırabilirsiniz. Veri gizliliği ve kişiselleştirilmiş hizmet dengesi de buna benziyor. Ne kadar fazla müşteri bilgisine erişip derlerseniz o kadar hedef kitlenize hitap edebilirsiniz. Ancak eğer bu verileri nasıl kullanacağınız ve nasıl yöneteceğiniz konusunda bir fikriniz yoksa elinizdeki cam tabaklar kabusunuz olabilir.<h4 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Nerede konumlanacağız?</h4>İşin kullanıcı tarafından baktığımızda hedef kitlenin içinde zarar görmeyecek bir şekilde hedef gösterilmekten rahatsız olmuyoruz. Günün sonunda bizi kendilerine bağlayacak ve sanki yarım asırdır aynı dükkandan alışveriş yapıyormuşuz hissini yaşatacak düzenlemeleri getirmek markalara ve yöneticilere kalıyor. Her nasıl senelerdir alışveriş yaptığımız esnaf kapıdan girdiğimiz an ne istediğimizi öngörüyorsa, markaların müşterilerine yalnızca kişiselleştirilmiş alışveriş deneyimi değil özel hissettirecek bir güvenli ortam da sunması gerekiyor.

🗡 Hücum mu, yoksa savunma mı?

Hedef Kitle İçinde Hedef Gösterilmek

Bir bültenin uzun süre yürütücülüğünü yapan herkesin kendini özgürlük alanında ifade edebilme hakkının olduğuna inanıyorum. Yarın bir gün evlenecek olsam, düğün davetiyemi bir bullet açıp eklemek bana pek de garip hissettirmez. Geçtiğimiz pazar gününden beri neler üzerine yazabileceğimi çok düşündüm. Hatta fark ettiğiniz üzere, büyük oranda kişisel deneyimlerimi yaşanan teknolojik gelişmelere ve sosyokültürel politikalarına bağlamaya çalışıyorum. Ancak bu hafta tükENDiğimi fark ettiğim bir anda, uzun zamandır kemikleşmiş bir okuyucu kitlesiyle dertleşmenin pek fena olmayacağını düşündüm. Ünlülerin magazinel haberlerinden aşina olduğumuz tükenmişlik sendromu, içerik üreticileri nasıl etkiliyor? Kendimi bildim bileli, kendi kendime konuşarak yazıyorum ve aslında bu tamamen bir iç hesaplaşma.İçerik sektörü çok hızlı büyüyor. Yazılı, sözlü, görsel fark etmeksizin her geçen gün sayısız içeriğin ekosisteme kanalize edildiği bir beşeri evrenin içinde yaşıyoruz. Aslında beşeri evren derken biraz tereddütteyim, çünkü insanın kendini ifade etme arzusu tamamen doğal bir sürecin ürünü. Ancak bunları belirli platformlar altında toplamayı, insanlara belirli sistemler aracılığıyla ulaştırmayı ve her hafta belirli çerçeveler altında konuşmayı biz tercih ettik. O nedenle aslında doğal bir sürecin dönüşüme uğramış yapay bir versiyonu altındayız diyebiliriz.<img src="https://images.aposto.com/2023/1/0/1675564360789.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.36" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">O zaman sadede geleyim. Bazen içerik sektörünün ucunda uçurumdan aşağı yuvarlanacakmışım gibi hissediyorum. Sizce içerik dünyası düz müdür? Yoksa kaçışlarımızın demir attığı bir kalıbın kolaycılığına mı sığınıyoruz? Tükenen ve tükenmeyen herkes için “dijital düz dünya” teorisi.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Düşünce kalitesini stabil tutmanın yolları</h2>Stres ve zihinsel yorgunluğun üreticilik üzerindeki etkilerine aşinayız. Özellikle pandemi döneminde uzaktan çalışan herkesin yaşadığı tükenmişlik hissi, şirketlerin araştırma konularının başını çekiyordu. Dikkat bozukluğu ile başlayan, bazen ortam değiştirmemekten bazen de azalan sosyal hayattan beslenen tükenme hissi çalışan çoğunluğunu etkisi altına almıştı. E işverenlerin dijitalliğin verdiği takip lüksünü eline alarak kurduğu baskı da cabası. Daha iyi düşünmek, daha nitelikli performans sergilemek, bir adım ileri gitmek için kalan yıllarımızdan vermek hepimizin öncelikli hedefi haline geldi. Belki de “cesur yeni dünya” yerine “korkak eski dünya”mızı özlememizin en önemli sebebi, bir yarış ve mecburi gelişim ortamının getirdiği baskıdır.Lenovo’nun ABD, İngiltere ve Japonya’yı hedefleyerek oluşturduğu Think raporu, çalışanların ortak serzenişlerini ortaya koydu. Çarpıcı olduğunu düşündüğüm verilere hep beraber göz atalım.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Tüm katılımcıların yalnızca yüzde 34’ü düşünme zamanlarının “tümünü” veya “çoğunu” net, derin ve üretken düşünmeyle geçirdiğini söylüyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Dünya genelindeki bilişim teknolojileri (BT) karar vericilerinin yüzde 75’i, meslektaşlarının net ve üretken bir düşünme etkinliğinde bulunma konusunda “önemli ölçüde” veya “belirli düzeyde” zorlandığını söylüyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Katılımcıların yüzde 65’i açık, derin ve üretken düşünmenin daha iyi kararlar almalarına yardımcı olacağını düşünüyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">ABD’deki katılımcıların yüzde 62’si, İngiltere’deki katılımcıların yüzde 54’ü ve Almanya’daki katılımcıların yüzde 52’si, daha net, derin ve üretken bir biçimde düşünmemiz durumunda toplumumuzun daha nazik olacağını ifade ediyor.</li></ul><h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Yaşamak için çalışmaktan, çalışmak için yaşamaya</h3>Babam kendi döneminin en kaliteli eğitimini veren meslek lisesinin elektrik bölümü çıkışlı. İşini ne kadar severek ve nitelikli bir şekilde yaptığını hatırlıyorum. Türk Telekom satıldıktan sonra çalışma hayatında, heveslerinde, hırslarında, yeteneklerinde zoraki değişimler oldu ancak bu bugünün konusu değil. Ancak hatırladığım bir şey var ki babam yaşamak için çalışıyordu. Yaşamak için keyif aldığı bir işi hakkını vererek yapıyordu. Belki de bu yüzdendir ki bir gün bile tükendiğini, sızlandığını hatırlamıyorum.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2023/1/0/1675564136020.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.68" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Hâlihazırda mühendislik öğrencisiyim. Kendimi tanıma sürecim bana mutlu bir yaşam için yeteneklerimi ve ilgi alanlarımı ön plana almam gerektiğini gösterdi. Belki de böyle bir ortamın içinde yetiştiğim için, her ne kadar ilgi alanlarımızı ve hırslarımızı içerse de işin asla bizi etkileyecek bir noktaya gelmemesi gerektiğini öğrendim. Ve yine belki de bu yüzden, üretim arzumun tükendiğini hissettiğim anlarda suçlu hissetmek de bana suçlu hissettiriyor. Her hafta bu bülteni çıkarmak bana keyif veriyor ancak bunu yapamayacağımı hissettiğim bir anda yapmaya çalışmak aslında yaptığım işe ve okuyucu kitlemize olan saygımı yitiriyormuşum gibi hissettiriyor. Aslında böyle bir durum olmasa da, dediğim gibi deneyimlediğim algıyı göz önüne aldığımda ağzımda bıraktığı acı tadın sebebi bu.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Adsız işkolikler grubu</h3>Bir anda çember halinde oturan insanların arasına dalıp “Merhaba ben Kardelen ve ben bir işkoliğim” diye bağırsam çok mu absürd olur? Belki kimliğimin ifşa olmasından utanır ve annemin senelerdir bana seslenmek için kullandığı, aynı zamanda ilkokulda tüm resim yarışmalarında birincilik almama ön ayak olan Siyah İnci rumuzunu kullanırdım. Özellikle yaratıcı endüstrilerde insanın kendine uyguladığı bir adım ileri gitme arzusu, işkoliklik benzeri tanımları da beraberinde getiriyor. Başarıya biçtiğimiz değer ve ondan aldığımız içsel haz da bunun belirleyicisi tabii. Stabil bir başarıyı yerinde saymak olarak nitelendirmek, her zaman bir adım ötesini hedeflemek ve yetkinliğimizi sorgulama evresine gelmek yürüdüğümüz yolun taşlarını diziyor. Ancak o yolun sonuna geldiğimizde dijital düz dünyanın ucundan aşağı düşecek miyiz, bu soru hâlâ çoğumuz için gizemini koruyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/1/0/1675564267810.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.34" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Tükendiğimi hissettiğim ve bunu kalemimi kullanarak ifade etmeye çalıştığım bir gecenin daha sonunda o uçurumdan aşağı düşmedim. Dijital düz dünyaya inanmıyor olmam bir yana, kaliteli bir rutinin getirdiği hazzı asla anlayamayacağım. Belki birkaç hafta çalışma masamdaki saksıların yerini değiştirir, değişik bir deneyimimi aktarmak için bilerek metroda yanlış yöne biner ya da arkadaş ortamında dinlediğim bir anıyı içeriğe dönüştürmeye çalışırım. Ancak önünde dikildiğim uçurumdan düşmeyişim ilerlemiyor oluşumdan mı, yoksa gerçekte orada bir uçurum olmayışından mı muhtemelen asla çözemeyeceğim.

😶‍🌫️ Ah eski korkak dünyamız...

Başarılı Bir Rutin, Tüketen Bir Yükselişi Yener mi?

Geçtiğimiz hafta bülteni yetiştirmenin rahatlığıyla Twitter’da gezinirken önüme bir tweet düştü. Uzun zamandır teknoloji haberciliği yaptığım ve gelişmelerin genellikle sosyokültürel çıktıları ile yakından ilgilendiğim için ilgi odağım bir anda değişti. Teknoloji sektöründe son dönemde yaşanan işten çıkarmaları içeren tweet, alıntılarında sendikalaşma sesleri barındırıyordu. Kafamı dinlemek için yaptığım kaydırmalar bir anda bir sonraki sayıyı planlama hevesine dönüştü ve şimdi buradayız.Son yıllarda iş gücü büyük oranda teknoloji sektörüne kanalize olsa da, sektör çalışanlarının sendikalaşma kavramına pek yakın olmadığını görüyoruz. Çoğu üçüncü nesil kahve dükkanları ve akşam yemeğinde salata tercihi gibi etiketlere maruz kalan beyaz yakalı grubunun bir parçası aslında. Ancak yakın zamanda mavi yakalı olmaya uzanan çalışan profili evrimi örgütlenmenin aciliyetine dair kırmızı alarm veriyor.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;"><a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/odannyboy/status/1616463383804403715" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2023/0/2023-01-29T08:10:09.119Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.19" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a>Değişen dünyaya ayak uydurmak: Çalışanlar vs İşverenler</h2>Teknoloji sektörünün genişliğini Isınma Turları&nbsp;kısmında yer verdiğimiz sayısal verilerle ele alalım. <a fr-original-style="" href="https://www.statista.com/statistics/674463/united-states-electronic-components-manufacturing/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Statista verilerine göre</a> 2020 yılında ABD’de teknoloji sektörü 5.2 milyon çalışanı bünyesinde barındırıyordu. Bu sayının 2030’da 6 milyona ulaşacağı tahmin ediliyor. ABD’de istihdamın demirbaşlarından olan hastanelerin 2022 yılında 5 milyon çalışana sahip olduğunu düşünürsek, teknoloji sektörünün gümbür gümbür geldiğini söyleyebiliriz.<img src="https://images.aposto.com/2023/0/6/1674943408422.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="Kaynak: Pexels" ratio="1.50" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Teknoloji şirketlerinde, özellikle Big Tech tarafında, çalışan işveren çatışmasının en büyük örneği yakın zamanda Twitter’da yaşanan iş gücü kaybı. Elon Musk’ın satın almasıyla, iç yapısında büyük bozunmalar yaşanan Twitter, yeni düzeni reddeden çalışanların ayrılmasıyla zor günler geçirdi. Özellikle kritik rollerde çalışan mühendislerin teker teker istifa etmesi, sosyal medyanın en büyük platformlarından biri olan Twitter’ın kapanabileceği iddialarını ortaya çıkardı.Teknoloji çalışanları neden mi derhal sendikalaşmalı? Muhtemelen Twitter çalışanlarının bir sendikası olsaydı, hem bireysel hem de kurumsal haklarını korumak için çeşitli haklara sahip olacaklardı. Hatta çalışanların büyük oranda sendikalaştığı bir senaryoda Elon Musk Twitter’ı satın almayabilirdi bile. İş tanımlarını kökten değiştiren ve haftada 80 saatten fazla çalışma saati biçen bir düzene karşı çıkmak için yasal güvence şart. Üstelik tüm bunları reddettiklerinde kovulsalar dahi haklarını bir üst mercide arama hakkına sahip oluyorlar.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2023/0/6/1674943728835.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="2.08" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sendikalaşmanın bir de görünmez etkisi var. Kolektif bir bilinci uyandıran bu etki, aslında tehdit olarak algılanıyor. Hatta bunu 1920’lerde sokak sanatı ilk başladığında yönetim ve kaymak tabaka arasında yaygınlaşan bir fikre benzetmek mümkün. Kendini ifade etmek için graffitiye başvuran gençler, çeteleşme ve anarşi ile suçlanıyordu. Bulunduğu ortamda haklı ya da haksız çıkıntılık yapan herkesin başına gelebileceği gibi çalışma ortamında da sendikalaşma olumsuz bir intiba yaratıyor.&nbsp;İşverenler bir sendika hareketine ortak olmanın meslektaşlar arasındaki bağları güçlendirerek, işçilerin birbirleri ve toplum hakkındaki düşüncelerini değiştirdiğini ifade ediyor. İlerleyen süreçte siyasi bir ayağa da varması muhtemel bu düşünce biçimi, aslında tüm iş gruplarının sahip olması gereken kolektif gücü adeta bir canavar gibi yansıtıyor. Ne de olsa birbirini tanımayan, herhangi bir bağa sahip olmayan ve meslektaşlarına zorbalık yapmaya meyilli işçileri yönetmek çok daha kolay. Aslında günümüz işveren mantığı, küçük işletme de olsa teknoloji devi de olsa, istihdamı körükleyen verimli bir çalışma ortamına değil, robot gibi çalışan dürtüsüz insan ordularına dayanıyor.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Varsa yoksa çalışanlar</h3>Bir şirket en temel işlevlerini yerine getirmek için bile çalışanlarına bağlı. Pazarlamadan teknik ekibe, yönetimden üretim hattına kadar her bir dinamik yerine koyulamayacak bir değer yaratıyor. Günün sonunda her işletme, olmazsa olmaz detaylara hakim olan ve yerine asla başkalarının bakamayacağı çekirdek bir teknik ekibe sahip. Özellikle teknoloji sektörünün disiplinlerarası dirsek temasını ve bireysel performansı merkezinde barındırması, çalışanların işverenden taleplerini çok daha kolay alabileceği bir ortam olması gerektiğini düşündürüyor. İşverenler bu talepleri karşılamaya ne kadar hevesli bilmiyoruz ancak çalışanların almak için o kadar da istekli olmadığını söylemek mümkün.<img src="https://images.aposto.com/2023/0/6/1674944209197.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.78" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bunun en büyük sebebinin teknoloji sektöründe çalışan bir kesimin yüksek maaş alması olduğunu söyleyebiliriz. Kaba tabirle tuzu kuru olarak nitelendirilebilecek bu kesim, emeğinin karşılığını aldığını düşündüğü için sendikalaşma fikrine uzak kalıyor. Ancak bir çalışanın emeğinin karşılığını alması, yine de emek ve itibar dolandırıcılığına uğramadığını göstermez. Alphabet ve Meta (yakın zamana kadar) gibi şirketlerin muazzam kârlar elde etmesi ve yöneticilerinin açgözlülük hayallerinin ötesinde zengin olması bunun kanıtı. Bir yazılım mühendisi altı haneli sayılara ulaşıyor olsa bile, şirketin tepesinde bu kadar çok paranın birikiyor olması şirket sahiplerinin fazlasından çok daha fazlasını elde ettiğini gösteriyor. Nihayetinde gün sonunda emek ve itibar olması gerektiği gibi dağıtılmamış oluyor.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sendikalaşın, şimdi!</h3>Apple, çalışanların Slack'te yönetimin bilgisi olmadan kanallar oluşturduğunu öğrendiğinde, müdahale etmesi gerektiğini hissetti. Aldıkları önleme göre çalışanlar izinsiz yeni Slack kanalları oluşturamayacaktı. Apple, Slack'e erişimi bu şekilde kısıtladığında ise çalışanlar, maaş eşitliğini tartışma haklarının engellendiğini söyleyerek Ulusal Çalışma İlişkileri Kurulu'na (NLRB) şikayette bulundu. Teknoloji çalışanları yeri geldiğinde çok da güzel örgütleniyor ve arkasına teknolojiyi alıyor. Ancak sendikalaşmak sadece kriz anında ya da yolunda gitmeyen bir düzeni değiştirmek için uygulanacak bir prosedür değil.<img src="https://images.aposto.com/2023/0/6/1674944230684.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.50" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Aslında çoğu alanda olduğu gibi sendika kavramını da olması gerekenden yanlış tanımlıyoruz. Esasında sendika dediğimiz olgu göze batan herhangi bir konuyu ele almak için değil, şirkette çalışmanın kültürel faydalarını kanunlaştırma ve koruma çabasının bir parçası olarak hayat buluyor. Yani aslında şu an keyfi yerinde olan her çalışanın hem çevresindekilere hem de kendine aynaya karşı şunu sorması gerek: Şu an ilerici bir işveren ile&nbsp;çalıştığım için ayrıcalıklı bir konuma sahibim, ancak bugün ben sendikalaşmayı göz ardı edersem daha az ilerici işverenler için çalışacak insanlar bunu nasıl yapacak?&nbsp;Biriken saatler, düşük prim oranları, imkansız kotalar, akabinde uykusuz geceler… Belki de kader değil, düzen değil, sadece seçimdir.

🤯 Derin bir uykudan uyanmak gibi.

Teknoloji Çalışanları Neden Sendikalaşmaya Uzak?

Bir sabah uyandığımızda ışınlanma keşfedilmiş olacak. Belki benim gibi gece kuşuysan Twitter’a düşen son dakika haberleri ile dünyanın büyük çoğunluğundan önce de öğrenebilirsin. Ancak böyle büyük bir gelişme ile karşılaştığımda nasıl tepki veririm bilemiyorum. Bence bu durum çoğumuz için de böyle, en son ne zaman büyük bir teknolojik gelişme ya da buluşa karşı coşku ve heyecan hissettiğini hatırlıyor musun? Ben hatırlamıyorum. Tabii yaşım gereği büyük bir teknolojik gelişmeye direkt olarak şahit oldum mu emin değilim ancak Facebook bile söz konusu gelişmelerin içinde sayılabilir. Twitter’da ayıla bayıla dinlediğim ünlüleri takip edebilme fikrini aklım almamıştı ancak yine de anlatmak istediğim coşkuyu herhangi bir gelişmede yaşadığımı sanmıyorum.Eğer bir gelişmenin niteliği ve büyüklüğü yarattığı heyecan dalgası ile ölçülecekse aklıma gelen ilk soruyu sorayım: Disket mi daha önemli yoksa metaverse mü?<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Dijital dönüşümü normalleştirmek</h3>Aslında bugün şahit olduğumuz teknolojik atılımların çoğunun dijital dönüşüm sayesinde bu kadar etkileyici göründüğünü söylesem ne hissedersin? Sanki dünya cep telefonun icadından itibaren yerinde sayıyormuş gibi mi? Yoksa aslında dünyaya bir şeyler katmanın sadece çözüm odaklı olduğunda gerçek bir çıktıya dönüşmesiyle yüzleşiyormuş gibi mi? Bu benim şahsi çıkarımım tabii, ancak yeni bir araştırmanın detayları bu fikrimi destekliyor.Söz konusu çalışma Nature dergisinde yayımlanan milyonlarca rapor ve araştırmaya dayanarak oluşturuldu. Araştırmanın nihai çıktısı, 1945’ten beri bilim ve teknoloji alanındaki <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/i/anti-ihtiyaclar-hiyerarsisi" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">yıkıcı başarılarda istikrarlı bir düşüş</a> olduğunu gösteriyor. Üstelik internet gibi bilgiye erişmek ve bilgiyi paylaşmak için müthiş bir fırsatımız varken. Makalenin yazarı olan, Minnesota Üniversitesi'nde girişimcilik ve stratejik yönetim alanında doktora adayı Michael Park "Aslında yeni keşiflerin ve inovasyonların altın çağında olmalıydık" diye belirtti.<img src="https://images.aposto.com/2023/0/0/1674374225458.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Michael ve meslektaşlarının yeni bulgusu, bilime yapılan yatırımların azalan getiri sarmalına yakalandığını ve bazı açılardan niceliğin niteliği geride bıraktığını gösteriyor. Yani mucitlerin ya da bilim insanlarının önceliği “Eureka!” anı değil, tamamıyla oraya kadar giden süreci de dolu geçirmek. Belki Arşimet de suyun kaldırma kuvvetini bulana kadar pek çok küçük başarıyı atladı. Günümüzde bilim ve teknoloji dünyası büyük hedefe ilerlemek yerine elde var olan küçük seçeneği değerlendirmeye odaklanıyor.&nbsp;<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Yakın tarihli başarısızlıklar</h3>Üç analist, 1945'ten 2010'a kadar yayınlanan yaklaşık 50 milyon makaleyi ve patenti incelemek için gelişmiş alıntı analizi biçimini kullandı. Aslında ortaya çıkan sonuç artan ilerleme eğilimini gözler önüne seriyordu. İlerlemeyi analiz etmek için dört farklı kategori göz önünde bulunduruldu. Yaşam bilimleri ve biyotıp, fizik bilimleri, teknoloji ve sosyal bilimler ana başlıklar olarak seçildi. <a fr-original-style="" href="https://www.gelecekburada.net/uretken-yapay-zeka-kayip-bir-potansiyel-mi-barindiriyor/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Teknolojinin artan ilerleme eğilimine</a> rağmen “yıkıcı” olarak nitelendirilen bulgular sürekli bir düşüş içindeydi. Ve analistler araştırmanın sonuna şöyle bir not düştü.&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Sonuçlarımız, yavaşlayan oranların bilim ve teknolojinin doğasındaki temel bir değişimi yansıtabileceğini gösteriyor."</blockquote>Yapmayın yav?Peki insanlık tarihiyle aynı yaşta olan bilimin temelleri 70-80 seneyi kapsayan bir araştırmaya mı tabi? Elbette hayır. Analistlerin söz konusu araştırmadan yaptığı çıkarımlar oldukça yanıltıcı olabilir. Nature gibi platformlarda bazı yazarlar kendi araştırmalarından oldukça sık alıntı yapma eğiliminde olabiliyor. Ya da olağanüstü bulgular beklenenin çok daha üzerinde bir alıntı sayısı elde edebiliyor. Hepsinden daha kötüsü ise en çok alıntı yapılan makalelerden bazılarının, bilim camiası tarafından yaygın olarak kullanılan popüler tekniklerde çok küçük iyileştirmeler içeriyor olması.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Daha az yıkıcı olmanın nesi kötü?</h3>ChatGPT kullanan bir nesil, telefonun icat edildiği dönemde yaşayan nesilden neden daha eksik hissetmeli? Ya da insanlık olarak dünyaya borçlu geldik de onu mu kapatmaya çalışıyoruz? Büyük dağın büyük karı olur atasözünde de olduğu gibi, ihtiyaçlarımız giderildikçe problemlerimiz azalıyor. Haliyle daha gündelik ve daha küçük dertlerle ilgilenmeye müsait hale geliyoruz. O andan itibaren DALL-E ile eğlenceli görseller üretmek daha önemli hale geliyor. Çünkü akşam hava karardıktan sonra elektrik ile ışığa erişmeye devam edebiliyoruz. Çünkü birileri zamanında büyük gelişimleri önceliklendirerek bu fedakarlığı yaptı. Belki de bilimin yapısının bize sunduklarından çok, bilim insanı ya da mucit olarak gördüğümüz insanların önceliklerini mercek altına almamız gerekiyordur.<img src="https://images.aposto.com/2023/0/0/1674374254516.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Muhtemelen çoğumuz bireysel olarak “Dünyada nasıl bir iz bırakabilirim ki, bari dönemsel olarak bir parçası olayım” diye düşünüyoruz. Pek de haksız olmadığımız bu düşünce biçimi ise hayattan beklentilerimizin büyümesine sebebiyet veriyor. Yoksa bana göre ne bilim, ne de insanlık sanki evrenle sonsuz yıllık bir mukaveleye imza atılmış gibi gelişmek zorunda değil. Ancak insan yapısı gereği kendini üstün görmeye ve iyiye ait hissetme muhtaçlığına müsait. En son hangi teknolojik gelişmeye şaşırdım bilmiyorum ama üstün olma arzumuza her seferinde çok şaşırıyorum.

😇 İnsan en çok sevdiğine vururmuş.

Teknolojinin Büyük Şovunun Altı Ne Kadar Dolu?

Geçen akşam yemeğe çıktığım arkadaşım bir anda telefonunu çıkarıp ön kamerayı açtı. 5-6 kişiyi bir anda şaşkınlığa uğratan bu hareketiyle de akşamın yıldızı oldu. BeReal ile başlayan sohbetimiz, yaşımızın da verdiği nostalji hevesiyle Tumblr’a geldi. Hâlâ açık mı? Neler olmuştu, neden kapandı? Tumblr’da ne yapıyorduk? Bu kısımları çok hatırlamasak da platformun cinsel içeriklerle anılmaya başladığı hususunda hemfikir olduk.&nbsp;Macerasına mikro blog mantığı ile başlayan Tumblr’da 2018 yılında çıplaklık yasaklanmış ve hatta çocuk pornografisini yaydığı gerekçesiyle App Store’dan kaldırılmıştı. Bu yasağı abartı bulan yeni platform yönetimi yakın zamanda çıplaklık içeren ve yetişkinlere hitap eden içeriklerin geri getirildiğini duyurmuştu. Çok yakın zamana kadar Türkiye’de mahkeme kararı ile erişim engeli getirilen Tumblr, 2022 senesinin Kasım sonu gibi tekrar erişime açıldı.Peki neden pornografinin ve çıplaklığın yayılması bu kadar rahatsızlık yaratıyor? Geç saatlerde televizyonda yayınlanan “kırmızı noktalı filmler” nostaljisi ya da yastık altı edilen Playboy dergileri normaldi de, internetin herkes için erişilebilir hale getirdiği çıplaklık mı anormal? Kâr amacı gütmeyen bir çocuk hakları savunucusu olan Common Sense Media, gençlerin cinselliğe bu kadar erken ve yoğun maruz kalmasının olumsuz pek çok sonucu olabileceğine değiniyor. İnternet içeriği filtresini meşru kılan tezlerine birlikte göz atalım.<img src="https://images.aposto.com/2023/0/0/1673768978714.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.79" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Çevrim içi pornografik içerik ile tanışma yaşı 12</h2>12 yaşında biz ne yapıyorduk diye düşünüyorum. Hâlâ MSN vardı, Facebook yeni yeni çıkıyordu ve tüm bunların yanında vaktini sokakta harcamak çok daha iyi bir seçenekti. Çünkü internetle ve bilgisayarla yapabileceklerimiz sınırlıydı. Özellikle küçük şehirde yaşayanlar için internet mahalleden tanıştığın arkadaşlarını eklediğin bir platform olmaktan başka hiçbir anlam ifade etmiyordu.Bugün ise çocuklar ve gençler, bilgiye ve içeriğe erişim açısından yetişkinler ile aynı haklara sahip. Söz konusu pornografik fotoğrafları ve videoları akıllı telefonlarında, okul cihazlarında, sosyal medyada, pornografi sitelerinde görme ihtimalleri oldukça yüksek. Karakterin şekillendiği yaşlarda internette maruz kaldığı içerikler, belirli bir yaş grubunun teknolojinin ruh sağlığı üzerindeki etkisini daha derinden hissetmesine neden oluyor. TikTok’ta koyulan doktor teşhisleri, Twitter’da olumlu/olumsuz sıcak gündem takibi, Instagram’da bedeninden huzursuz hissetme, Tumblr’da beklenmedik anda pornografi ile karşılaşma… Cinsel eğitimin ne yazık ki dünyanın çoğu yerinde bir gereklilik olarak konumlandırılmadığını göz önüne alırsak, bu durumun pek de sağlıklı olmadığını söyleyebiliriz.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Cinsel eğitimi pornografik içeriklerde aramak</h3><img src="https://images.aposto.com/2023/0/0/1673768621482.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.53" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Common Sense’in raporu 13 ila 17 yaşları arasında, 1358 ABD’li gence yapılan anketler sonucu ortaya çıktı. Rapora göre ankete katılan gençlerin yarısından fazlası tecavüz, boğulma veya acı çeken biri gibi şiddet içeren eylemlerin pornografisini izlemekten keyif alıyor. Yine grubun yarısından fazlası porno izledikten sonra suçluluk ve utanç gibi karışık duyguların hedefinde kalıyor.Sağduyu anketinde ise gençler gördükleri içeriklerin çoğunun rahatsız edici olduğunu söylediler. Üç kişiden yalnızca biri, tükettiği pornografik içeriklerin cinsel faaliyette bulunmadan önce izin isteyen birini içerdiğini söyledi.Şiddete meyillendirme ve arzuları konumlandıramama gibi pek çok soruna yol açabilecek pornografik içerikler, bir eğitim seti olarak kabul görmesiyle kalpleri kazanıyor. Common Sense’in hedef kitlesinin yüzde 45'i pornografinin seks hakkında yararlı bilgiler sağladığını söyledi. Özellikle LGBTQ gençler, pornografinin cinsellikleri hakkında daha fazla şey keşfetmelerine yardımcı olduğunun altını çizdi.Grubun yarısından azı güvenilir bir yetişkinle pornografi hakkında konuştuklarını söyledi. Rapora göre, bunu yapanların çoğunluğu porno dışında seks veya cinselliği keşfetmenin yollarını düşünmeye dair harekete geçti.Yani iki ucu keskin bıçak. Belirli bir kitle cinsel eğitimin eksikliğini pornografiyle kapatırken, bir grup insan için pornografi utanç duyulması gereken bir şey. Elbette tüketilen içeriklerin konusu, başlığı ve tüketim amacının farklılık göstermesi, bu ayrımı makul kılıyor.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sık kullanılan platformların pornografi hamleleri</h3>Kasten pornografi arayan gençler, en iyi kaynaklarının PornHub ve YouPorn gibi siteler olduğunu söyledi. Instagram, TikTok, Snapchat, Reddit ve diğer sosyal medya siteleri pornografi kaynağı olarak ikinci sırayı paylaştı.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Esasında Instagram, Snap ve TikTok politikaları gereği müstehcen materyalleri yasaklıyor. Hatta pek çok gönderi direkt olarak pornografiye hitap etmese de çıplaklık filtresine takılabiliyor. Ancak bu siteler eskiden beri pornografi sitelerine bağlantı veren promosyonlar için kullanılıyordu. Şu an kişilerin kullanıcıları diğer platformlardaki pornografiye yönlendirmesinin de engellendiğini söyleyebiliriz.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Aralık ayında YouTube, PornHub'ın kanalını pornografi ile YouTube'un topluluk yönergelerini ihlal eden internet sitelerine bağlantı yönlendirdiği gerekçesiyle yasakladı.Facebook ve Instagram'ın sahibi olan Meta, dış bağlantılarda benzer bir yasağa sahip ve algoritmalarının müstehcen içeriğin yayılmasını sınırlamak için tasarlandığını söyledi.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">TikTok "Sizin İçin" yayınlarında müstehcen içeriğe izin vermediğini, uygunsuz aramaları ve hashtag'leri engellediğini söyledi. Bir TikTok sözcüsü yaptığı açıklamada, "Güçlü politikalar, &nbsp;ebeveyn denetimleri ve bu içeriğe geniş ölçekte karşı koymak için teknoloji aracılığıyla gençler için güvenli ve yaşa uygun deneyimlere yatırım yapmaya devam ediyoruz" dedi.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Reddit rapor hakkında yorum yapmayı reddetti, ancak yetişkinlere yönelik içerik konusunda katı bir yasağı olmadığını söyledi. Platformun daha çok yaşlı kullanıcılara yönelik olması, alınan önlemlerin ağır olma zorunluluğunu ortadan kaldırıyor. (Reddit’e üye olabilmek için en az 17 yaşında olmalısın) Şirket politikasına göre, yetişkinlere uygun içerikle grup tartışmalarına giren 17 yaşın altındaki kullanıcılar da uygulamadan men ediliyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Snap, müstehcen içeriği destekleyen hesapları yasakladığını ve sürekli olarak bununla mücadele çabalarını geliştirmek için çalıştıklarını söyledi. Snap, içerik oluşturuculardan ve yayıncılardan gelen içeriğin, geniş bir kitle tarafından görüntülenmeden denetlendiğini ve bunun da politikalarını ihlal eden içeriğin yayılmasını ve keşfedilmesini azalttığını söyledi.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">PornHub ise raporun dinamiklerine dair yorum talebine yanıt vermedi.</li></ul>Yüzyıllardır her konuda olduğu gibi bu konuda da "yasaklama" ve "eğitim gücünü kullanma" seçenekleri arasında sıkışmış kaldık. Ve yine her zaman olduğu gibi yasaklama eylemine daha meyilli görünüyoruz. Oysa uzun vadede çok etkili bir çözüm olan eğitim seçeneğini de masaya yatırmak bu ve benzer başlıklarda akla gelen ilk çözüm hamlesi olmalı. Özellikle internet kullanımı ve cinsel eğitim hem ebeveynlerin hem de eğitim kurumlarının göz önünde bulundurması gereken başlıklar. Yani esasında belki de çocuklara <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/s/6252309faad6320006529d83" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">pornografiden kaçmayı</a> engelleme yolu ile öğretmek yerine pornografi ile karşılaştıklarında neler yapması gerektiklerini <a fr-original-style="" href="https://www.gelecekburada.net/komuniteler-porno-bagimliligi-ile-savas-nofap/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">anlatmakla başlayabiliriz.</a>

🤔 Okulda, evde, internette...

Erken Yaşta Tanışılan Pornografinin Gençler Üzerindeki Etkileri

Birkaç gündür Google sürekli Drive depolama alanımın %75’inin dolduğunu hatırlatıyor. İptal etmeyi sürekli unuttuğum iCloud aboneliğime her ay 7 lira ödüyorum. Kocaman bir YanDisk linki arşivim var, böylece arkadaşlarımın paylaştığı dosyaları daima elimin altında tutuyorum.Ama nereye kadar?Bilgisayarımın depolama alanının dolması beni son günlerde bir harddisk satın alma arayışına itti. Özellikle iş gibi evrensel konularda her dosyanın elimin altında olması büyük bir kolaylık sağlıyor. Ancak bilgisayarımı satın aldığımdan beri (yaklaşık 4-5 senedir) biriktirdiğim dosyaları nereye koyacağım konusunda büyük ikilemdeyim. Evet, cüzi bir miktar karşılığında sonsuza kadar bulutta depolayabilirim. Ama nasıl, nereye kadar ve neden?Çocukluk albümlerinden benzer uzantılı linklere uzanan bulut depolama sorgusu beni bir BigTech düşmanı gibi gösterir mi?<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Yer çekimsiz internette, ağırlıksız dosyalar</h3>Lisedeyken İngilizce derslerinde bazen The Walking Dead izliyorduk. İlk bölümlerden birinde Rick, eşi Lori'nin şehirden kaçabildiğini evdeki aile albümlerinin yok olmasından anlıyordu. Yani düz mantıkla baktığımızda zombi saldırısında kaçarken ilk alınacaklar listesinin bir yerinde aile albümleri de var. Ancak bu nesnelerin kesinlikle büyülü olduğunu söyleyebiliriz. Gerçekten ben de ne zaman aile evime dönsem saatlerce yığılı albümleri karıştırıyorum ya da sürdürülebilirlikten giderek uzaklaşan video kasetleri seyrediyorum. Anılarının her an erişilebilir ve elinin altında olması çok güzel ancak bunun fiziksel dinamiklere bağlı olması konum ve zamana dayalı sınırlar altında gerçekleştirilebilmesine neden oluyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/0/0/1673168649917.png" width="550" height="451" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.22" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Kardeşim ve ben, 2003Google, Apple, Meta gibi şirketler bizi anılarımızı ve belgelerimizi sonsuza kadar risksiz bir ortamda biriktirmeye davet ediyor. Özellikle donanım kaynaklı sorun riskini ortadan kaldırma, taşınabilirliği maksimum seviyeye çekme, depolama alanı sınırlarının sadece maddiyata bağlı olması gibi nedenler söz konusu bulut depolama uygulamalarını tercih etmemiz için gayet yeterli. Ne internette dosya ve albüm dolusu kolileri koymak için yer, ne de bir yere giderken onları taşıyacak iş gücü tükenecek. Ancak bulut depolamanın da handikapları var. En çok değer verdiğimiz anların, fotoğrafların, belgelerin dijital bir kopyasını teknoloji şirketlerinin saklaması gibi.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Yeni doğmuş çocuğa Instagram hesabı açmak</h3>Özellikle Facebook ve Instagram gibi sosyal medya platformları kullanıcılarına sınırsız bir depolama alanı sunuyor. Sanırım bu noktada en şaşırdığım şey küçük çocukların adıyla açılan Instagram hesapları. Esasında analog kameraların işlevsizleşmesi, film baskılarının pahalılığı ve mevcut depolama alanlarının yetersiz olması gibi nedenler bu platformları tercih edilebilir kılıyor. Yine de internet erişimimizin çok yüksek olduğu ve siber zorbalık gibi riskler ile mücadele ettiğimiz bir çağda çocuklarla beraber sosyal medya hesaplarını da büyütmek çok sağlıklı sonuçlar doğurmayabilir.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2023/0/0/1673163302426.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.20" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Annem ve ben, 2000<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Son moda bilgi paylaşımı</h3>Kişisel hayatım için aynısını söyleyemesem de bilgi paylaşımı açısından bulut uygulamaları çok kıymetli buluyorum. Geçen gün satın aldığım epey eski model analog fotoğraf makinesi beni uzun bir zaman yolculuğuna çıkardı. İnternetten araştırdığımda depolama için XD kart kullanıldığını gördüm. Elime ulaştığında ise eski bir dostum olan SD kart ile karşılaştım. USB belleklerden SD kartlara, hatta kasetten diskete uzanan düşünce maceram böyle başlamış oldu. Geçmişte birkaç farklı aşamanın yoruculuğu ve kaybolma riski ile taşıdığımız bilgileri artık tek bir link aracılığıyla gönderebiliyoruz.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2023/0/0/1673168933894.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="2.12" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Haydi size biraz özelimi açayım, yabancı değiliz ya...Örneğin eğer yazılarımı Google Drive’da yedekleyebiliyor olmasaydım, Hasan’ın yayından önce okuyabilmesi için Beşiktaş’tan Kadıköy’e hususi bir yolculuk yapmam gerekirdi. Üstelik Hasan metin üzerinde düzenlemeler yapamaz, önerilerini benimle kolayca paylaşamazdı. Aynı zamanda iş yerlerinde düzen ve tertibi de sağlayan bulut uygulamaları belirli sınırlar dahilinde çok da öcü değil.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">iCloud özelinde hayatta kalma önerileri</h3>O zaman kişisel önerileri gündeme alma vakti. Her ne kadar yazının başından beri bulut hizmetlerden hazzetmeyen bir profil çizsem de, ben de farklı sağlayıcılara sık sık başvuruyorum. Özellikle iCloud ve Drive hayatımda önemli bir noktada. Geçtiğimiz yıllar içinde ne zaman telefonumu değiştirsem, yedeklemelere önem vermemem anılarımı kaybetmeme neden oldu. Bu nedenle her değiştirdiğimde bir önceki hataları yapmamak için çabalıyorum ancak "135 gündür iCloud yedeklemesi yapmadınız." bildirimi beni daha da aşağı çekiyor.Neyse hep birlikte daha fazla iCloud alanı için neler yapabiliriz bir bakalım.<h4 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bireysel uygulama yedeklemeleri</h4>Herkes gibi senin de telefonunda pek çok uygulama var. Ve yine herkes gibi farkında olmasan da, bu uygulamalar çılgınlar gibi yedekleme yapıyor. Ayarlar kısmından önce Depolama, sonra iCloud Ayarları sekmelerine gelirsen hangi uygulamaların iCloud ile entegre olduğunu görebilirsin. İstersen gereksiz gördüğün uygulamalarda iCloud butonunu griye çevirerek omuzlarından bir parça daha yük alabilirsin.<h4 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">E-postalarını ve mesajlarını yönet</h4>Bir gün yetersiz depolama alanı bildirimi aldığında hiç mail ve mesaj kutuların üzerine düşündün mü? Depolama alanını son raddeye getiren damla bir sneaker reklamı ya da arkadasının attığı GIF eklentili günaydın mesajı olabilir. Özellikle büyük eklentili mailler ve mesajlar, bulut depolama alanınızda ağırlık yapıyor.&nbsp;Demem o ki, büyük eklentilere sahip ve artık gereksiz gördüğün dosyaları manuel olarak temizleyebilirsin. Bunun yorucu olacağını düşünüyorsan senin için önemli olabilecek mailleri anahtar kelimeler ile aratarak kaydetmeni öneriyorum. Ya aklıma gelmeyen önemli bir mail olursa diye düşünme. Sandığın kadar önemli olsaydı muhtemelen aklına gelirdi. Ya da klasik bir senaryo olarak siler silmez aşırı ihtiyaç duyacaksın ama hayat bu riski almaya değer...<h4 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sistem yedeklemeleri</h4>iCloud'un otomatik yedeklemesi tahmin ettiğimizden daha fazla yer kaplıyor. Birinin bizim için her şeyi düşünmesi şahane olsa da, bu rahatlık bize daha sonradan temizlemekle uğraşacağımız dosya, belge, fotoğraf, mesaj vb. olarak geri dönüyor. Bu nedenle Apple cihazlar özelinde hem Mac hem de iOS sistem yedeklemelerini takip etmek önemli. Ayarlar kısmından Yedeklemeler ile ilgili olan sekmeye gelerek standart sistem yedeklemelerini yönetebilirsiniz. Sürüme göre farklılık gösterdiğinden buraya adımları yazarak kafa karıştırmayalım.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Şirketler ve bulut arasındaki love &amp; hate ilişkisi</h3>Büyük oranda kişisel kullanıma odaklandık. Peki büyük şirketler bulut hizmetlerinden yararlanıyor mu? Aslında bu sorunun cevabı biraz karmaşık. Bulut hizmetlerin genel çerçevesi, şirketlerin depolama için talep ettiği gereklilikler ile zıt düşüyor. Bunu şöyle anlatabiliriz.Şirket içi uygulama ve dahili verilerin alametifarikası, tüm bunların şirket ağlarından bir adım öteye gitmemesinde. Yani tüm bu belge ve verilerin şirket ortamı içinde tutulması gerekiyor. Ancak tüm bu veriler bir buluta yüklendiğinde taşınabilir ve bir nebze tehditlere açık hale geliyor. Her ne kadar şirketler ve bulut hizmeti sağlayıcılar arasında çeşitli anlaşmalar yapılsa da, risk her zaman mevcut.Üstelik şirket uygulamalarının internetle ilişkisinin minimum düzeyde olması, bulut mantığına ters düşüyor. Nihayetinde her şey internetsiz ve düşük bağlantı ortamında çalışabilecek şekilde tasarlandı. İnternetsiz erişimin mümkün olmadığı bulut uygulamalar ise bunun tam karşısında konumlanıyor. Yani şirketlerin durup bir düşünmesi gerek. Sınırsız bir depolama alanını daha düşük bir maliyetle ana gemi olarak kullanmak mı, yoksa mevcut işleyişi aksatmayacak manuel ayarlardan devam etmek mi?<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İnternetin asla unutmadığı iddiası doğru mu?</h3>İnternet tarihçisi Ian Milligan’a göre evet, internet unutabilir. Söz konusu platformlar birden kapanabilir ya da aniden veri depolama politikalarında değişikliğe gidebilir. 2019’da Flickr’ın yeni sahibi ücretsiz hesapların bir sınırı olduğunu açıkladı. Hizmet sunduğu ücretsiz depolama alanı miktarında azalmaya giden şirketin talebi doğrultusunda ücretli sürüm kullanmayan kullanıcılar en az 1000 fotoğrafını silmek zorunda kaldı.<img src="https://images.aposto.com/2023/0/0/1673169168525.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.75" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Kardelen, muhtemelen 2001Finalde aşağı yukarı her zaman değindiğimiz bir noktaya geliyoruz. Teknoloji çok güzel, ancak kullanabildiğinde. Teknoloji çok güzel, ancak riskleri bildiğinde. Robot süpürgelerin kamera kaydı alabilmesine çok şaşırmadım mesela. Ne de olsa KENDİ KENDİNE çalışan ve çeşitli algoritmalar içeren bu cihaz kendi içinde de manipülasyona oldukça açıktı. Belki de tüm inancımızı kıracak olan nitelikli bir hackerdır. Üstelik yazı içinde kullandığım görsellerin 20-25 senelik albümlerden çıktığını düşünürsek, henüz bu savaşın bir kazananı olmadığını söyleyebiliriz...

⚡️ Tut şunun ucundan da unutayım.

Geleneksel Yöntemler vs Bulut Depolama

2022’nin sonuna yaklaşırken tüm internet alemi benzer haber başlıkları ile çalkalanıyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">2022’nin en iyi teknolojileri&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">2022’de hayatımızı değiştiren 5 gelişme&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">2022’nin en fiyat performans robot süpürgeleri</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">…</li></ul>Ve çok daha fazlası markalar ve haber sitelerinin gündemi değerlendirme çabasıyla bizlere sunuluyor. Aslında bu çabayı yargılamıyorum ya da çok mantıksız bulmuyorum. Ancak sürekli aynı konseptte içerikler görmek bir yerden sonra bağlamın değerini azaltıyor. Yine benzer yazılara tatlı bir bezginlikle göz attığım bir akşam düşünmeye başladım. 2022’nin en gereksiz teknolojileri neden konuşmaya değer değil?İşlevselliğin göreceli olduğu bir dünyada azınlıklar tarafından benimsenen, varlığıyla çoğunluğun hayatını değiştirmeyen teknolojileri araştırdım. Sonuçta bu araçlar da birilerinin ihtiyaçları doğrultusunda geliştirildi. Toplumun büyük çoğunluğu tarafından kabul görmemeleri, onların değerini düşürmüyor hatta benim gibi işlevsizliği keyifli bir perspektiften değerlendirenlerin ilgisini çekiyor.Öyleyse challenge accepted diyor ve 2022’nin, hatta daha geniş kapsamda son yılların en gereksiz teknolojilerini derliyorum. Farz et ki Matrix’teyiz ve kırmızı hapı biraz fazla kaçırdık. Bakalım anti ihtiyaçlar hiyerarşisinde ilgini çekecek bir şeyler bulabilecek misin?<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Tomatan: Domates var yersen, ben varım seversen</h3><img src="https://images.aposto.com/2022/11/6/1671925843891.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.67" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">2015 yılında bir grup insan, eller serbest domates yeme robotu ile tanışacakları bir sabaha uyandı. Omzumuza koyduğumuz ve bize elleriyle domates yediren bir robot, işlevsizlikten çok işlevselliğin dibini ekmekle sıyırmışız gibi hissettiriyor.<img src="https://images.aposto.com/2022/11/6/1671924522649.gif" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.55" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Meyve suyu üreticisi Kagome tarafından Tokyo Maratonu için tasarlanan Tomatan’ın kapasitesi 6 orta boy domates taşımaya yetiyor. Domatesin yorgunluğa karşı verimli bir besin olması, koşucuların enerji ihtiyacını karşılıyor.&nbsp;You pass tomato pal. Welcome to the Anti İhtiyaçlar Hiyerarşisi…<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">ColdSnap: Şipşak dondurma sanatı</h3><img src="https://images.aposto.com/2022/11/6/1671925901368.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Her ne kadar ben gereksiz teknolojiler kategorisine dahil etsem de, ColdSnap CES2021’in en gözde araçlarından biriydi. Sadece 90 saniye içinde bir top dondurma üretebilmek ilgini çekiyorsa, anti ihtiyaç olarak değerlendirmem biraz canını sıkabilir. Ancak şunu belirtmek isterim ki bir dönem bir grup insan büyük bir hevesle dondurma makinesi aldı ve şu an depoların derinlikleri o makineler ile dolup taşıyor… Yani ColdSnap başta efektif bir araçmış gibi görünse de, süksesini çabuk kaybedebilir.Hızlı dondurma üretebilme fikrinin bir çocuktan çıktığını duymak muhtemelen kimseyi şaşırtmayacaktır. Bir gece ColdSnap CEO’su Matthew Fonte’nin kızı bir düğmeye basarak tek servislik dondurma yapan bir makine fikrini ortaya attı. Fonte kızına böyle bir makinenin var olmadığını söyledi ve haklı gerekçelerini açıkladı. Tam olarak saf bir ilham anında ise şöyle düşündü: Neden olmasın?Dediğim gibi anti ihtiyaçlar hiyerarşisinin en can alıcı noktası sadece azınlık bir grubun ihtiyaçlarına hitap etmesi. Sanırım burada hedef kitle belirli bir yaş grup aralığındaki çocuklar oluyor. ColdSnap için “Doğum günümde hediye edilse mutlu olurum ama yokluğu geceleri uykumu kaçırmaz” tadında bir anti ihtiyaç diyebiliriz.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">NVX 200: Abi ben nostalji seviyorum ya</h3><img src="https://images.aposto.com/2022/11/6/1671925961451.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.37" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">En son model telefonu kullanma yarışının absürd bir yöne evrildiği bir noktadayız. Akıllı telefonları eski moda cihazlara dönüştüren NVX 200’ün tasarımı aslında oldukça basit. Yalnızca alıştığımız klasik ev telefonlarına cep telefonumuzu entegre ediyoruz.&nbsp;Hızlı aramalar için fiziksel düğmelerinin olması, kolay sessize alma özelliği ve mikrofon gürültüsünü ortadan kaldırması gibi nedenlerle eski model telefonların konferans görüşmeleri için harika olduğu belirtiliyor. Oysa ki iyi para ödenmiş, işlevselliği yüksek bir Bluetooth kulaklık tüm bu sorunları ortadan kaldırabilir. Sokağa atılacak parası ve nostaljik hevesleri olanlar için tam bir anti ihtiyaç. Bizim için ise üzerine saatlerce “Neden?” sorusunu tartışabileceğimiz bir tersten tasarım harikası…Sanırım gelişmeler bir yere kadar benimsenirken, belirli bir seviyede taşma noktasına ulaşıyor. Ve tüm süreç aynı şekilde geriye doğru akmaya başlıyor. Popüler kültürden uzak durmanın da popüler kültürün bir parçası olması gibi. Tam bir Epimenides paradoksu. “Tüm Giritliler yalancıdır” diyen Giritli Epimenides doğru söylüyorsa, aynı zamanda yalan söylüyor olması gerekir. Lütfen telefonunuzun hoparlörü ile barışın.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Klimalı ayakkabı: Lütfen gerçek olmasın</h3><img src="https://images.aposto.com/2022/11/6/1671926075475.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.78" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sadece yüzüne bakarak bile anlayabilirsin. Bizi süper bir şeymiş gibi ikna etmeye çalışıyor ama gerçek hayatta kimse böyle gülmez…Nem geçirgen dış tabanlar, EVA ile bağcıklı file iç tabanlar, koku giderici, antimikrobiyal unsurlar, doğal deri görünümün içinde bir şok emme sistemi… İlk okuyuşta acayip bir fikir gibi hissettirse de, ne kadar saçma olduğunu anlamak uzun sürmüyor. Yine de klimalı ayakkabıların 2003-2016 yılları arasında 6.7 milyon çift sattığını da belirtmek lazım. Tam bir tek seferde salaktan parayı kırıp Ege’ye yerleşme projesi.&nbsp;Kesinlikle bir anti ihtiyaçtır. Özellikle kış aylarında klima fikrinin ekstra iyi hissettirmediğini belirtmek gerek. Belki yazın üzerine tekrar düşünür ve yazıyı güncellerim (Sanmıyorum).<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Uzaktan kumanda minder: Tamam da neden oradasın?</h3><img src="https://images.aposto.com/2022/11/6/1671926127589.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.21" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Normal kumandaları neden sevemedik? Bunca yıl kahrımızı çekti, defalarca yere düştü pilleri dağıldı, sayısız “Neden çalışmıyorsun?” darbesi yedi. En kötüsü ise uzaktan kumandaları hep oturduktan sonra en konforsuz yerde unuttuk ve içten içe onları suçladık.&nbsp;Kumanda gibi kullanabileceğimiz bir minder tüm dertlerimizi çözer miydi peki? Bir metafor değil, üzerinde kumanda tuşları bulunan ve kanal değiştirebildiğiniz bir minderden bahsediyorum. İlk etapta çok eğlenceli bir anti ihtiyaç hediyesi olabilir ancak üzerinde uyuyakalıp yanlışlıkla açılan televizyon sesine uyandığımız ilk an yeni kabusumuz haline gelecektir.&nbsp;Güzel desen değil, işlevsel hiç değil… Tam bir anti ihtiyaç. Çevremizden birinin satın alıp ilk 1 hafta herkese övdüğü daha sonra (muhtemelen pili bittikten sonra) ortadan kaldıracağı bir tasarım harikası(!)<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">“Kime göre, neye göre?” iddialı bir soru</h3>Sanırım anti ihtiyaç şampiyonu NVX 200 oldu. Her ne kadar Tomatan’ın domates fikri çok saçma olsa da, yerine koyulabilirlik açısından NVX 200 liderliği eline alıyor. Bu noktada aklımıza şu soru geliyor: Bu fikirler bir zamanlar birileri tarafından mantıklı bulundu ve emek + sermaye ikilisini yaratmaya zorladı. Belki bugünün teknolojileri de yarının anti ihtiyacıdır. Yakın bir gelecekte “ChatGPT diye bir araç vardı, yazıyordun sana metin olarak cevap veriyordu.” diyerek komik bir nostalji malzemesi haline getiremeyeceğimiz ne malum?Esasında bu yazının ortaya çıkış amacı, her sene sonunda tüm kombinasyonları sonuna kadar tüketen içerik başlıklarına tatlı bir gönderme yapmaktı. Yoksa farklı hikayeler amacının uzağında farklı sonuçlar doğurabiliyor. Yanlış seçilmiş hedef kitleler, öngörülemeyen teknik detaylar ortaya çıkan sonucu olumsuz etkilese de bir sonraki adımda yaşanacak hataları engelleyebiliyor. Muhtemelen yukarıda saydıklarım ya da benzer teknolojik araçların hikayesini okuduğunda aslında daha geniş çaplı bir amaca hitap ettiğini ve sağlam bir hikayeye dayandığını fark edersin. Çoğu ilk bakışta gereksiz bir ihtiyaç gibi görünse de; &nbsp;AR/VR, 3D baskı, yapay zekâ gibi yıkıcı teknolojileri baston olarak kullanmak daha gerekli teknolojiler için bir geçiş basamağı olabilir.Belki de anti ihtiyaçlar sadece kelimeler gibidir. İlk bakışta “Oha kimin aklına gelmiş bu?” dedirten, ancak üzerine bir süre düşündükten sonra saçma gelmeye başlayan bir dizi kelime gibi. Havuca ilk kim havuç demiş bilmiyoruz ancak benim bu yazıyı hazırlarken karşılaştığım bir dizi girişimi uzun bir müddet unutamayacağım kesin.<img src="https://images.aposto.com/2022/11/6/1671926201505.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.05" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Kesinlikle anti ihtiyaç değil…

💊 Geçmişe dönüp Matrix’te mavi hapı seçtiren teknoloji harikaları

Hayatımızı Kesinlikle Değiştirmeyen Teknolojik Gelişmeler

İlgililerin dikkatine.Fütüristik sohbet botu ayağınıza geldi. Metin çevirisi, gerçek zamanlı sohbet, makale yazımı, yaratıcı yazı ürünleri ve çok daha fazlası itinayla yazılır. 5 dakikada yapılır, hemen teslim edilir.Belki OpenAI’nın pazarlama ekibinde değilim (henüz), ancak çok daha yaratıcı bir reklam politikası yürüteceğim kesin. En azından Türkiye pazarı için bunu söyleyebilirim. Yapılan işlerin nasıl anlatıldığının her zaman işin kendisinden daha büyük önem arz ettiğini düşünmüşümdür. Özellikle söz konusu potansiyeli yüksek ve erişilebilirliği kolay olan teknoloji ürünleri olduğunda, bu anlatımlar çok daha fazlasına karşılık geliyor. Reklam kampanyanızı nasıl başlangıç seviyesi için el kitabı haline getirebilirsiniz? Üzerine düşünülmesi gereken soru tam da bu. Ya da tersi.Son dönemin parlak teknoloji ürünü ChatGPT hakkında yeterince konuştuğumuzu düşünüyorum. Hepimiz bu araca dair en az bir cümle kurduk, arkadaş sohbetlerinde adını geçirdik. Hatta bununla yetinmedik ve direkt sohbet botunun kendisiyle iletişime geçtik. Tüm bu yoğunluğun yanında hâlâ en efektif yanlarını keşfedebildiğimizi sanmıyorum. ChatGPT gibi gelişmelere başta büyük bir hype ile yaklaşıyor, biraz eğlence biraz akademik kaygılar derken hızla tüketiyor ve yeni bir oyuncağa kavuştuğumuzda bir kenara atıyoruz. Oysa şahane bir kişisel asistan olabilir.Ben de baştaki heyecanımı attıktan sonra ChatGPT’yi kişisel kullanımım için nasıl en verimli haline getirebilirim diye düşünmeye başladım. Ben bir içerik yazarıyım, ChatGPT ile neler yapabilirim?&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2022/11/6/1671277520602.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="2.66" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Benim yerime benim tarzımda içerikler üretmesini beklemek, bir noktada emek hırsızlığı olabilirdi. Hatta yapay zekânın işimizi elimizden alacağını değil, bizim işlerimizi bile isteye ona vereceğimize dair düşünürken konudan epey bir uzaklaştım. İçinden çıkamadığım, çevremdeki insanların ilgi duymadığı veya sadece bana kötü hissettiren herhangi bir konuda sohbet edebileceğim bir can yoldaşı olmasını istesem? Makinelerin bizi yalnızlaştırdığı alternatif bir Her evreninin içine girmek için ne kadar hevesliyim emin olamadım. Bunlar gibi tonla soru aklımda dolaşırken, benimle benzer durumdaki kullanıcıların deneyimlerine başvurmaya karar verdim.Eğer ChatGPT ile garip yemek tarifleri, büyük bir çıkış yapmanı sağlayacak şarkı sözleri ya da tutması muhtemel tweetler oluşturmaktan sıkılırsan, nasıl daha efektif kullanabileceğine dair tecrübeyle sabit önerileri değerlendirebilirsin.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">ChatGPT ve öğrenim süreci</h3>Keşke öğrendiğimiz her şey için her an ulaşabileceğimiz belirli bir yeterlilik düzeyinde kişisel eğitmenlerimiz olsaydı. Hoş, bir öğretmen kızı olarak bu imkana sahip olsam da herhangi bir faydasını görmedim. Peki etrafımdaki öğretmen annem değil de, tüm amacı benim sorularımı yanıtlamak olan bir yapay zekâ aracı olsaydı? Genel bağlamda annemi tercih ederim ancak bazen duruma göre davranmaktan zarar gelmez…İnternet derya deniz bir bilgi arşivi ve bugün öğrenmek istediğimiz her şey için fiziksel eğitim almamıza gerek yok. Udemy gibi platformlardan hatta YouTube’dan bile aklımızdaki konu başlıklarına dair eğitim setlerine erişebiliyoruz. Ancak öğrenme sürecinin biraz nankör olduğunu da itiraf etmek lazım, hatalarımız anında düzeltilmediğinde kronikleşebiliyor. ChatGPT burada sahneye çıkabilir.Evrensel dil modeline saygımızdan dil öğrenme ile ilgili bir örneği temel alalım. Türkçe öğrenen birini düşünün (Dil bilgisi hatalarına müsait ve görece karmaşık bir sondan eklemeli dil olduğu için Türkçe örneğini tercih ettim). Kahramanımız çalışırken yaptığı dil bilgisi ya da imla hatalarını eş zamanlı olarak düzeltmek istiyor. Ancak Google Çeviri gibi hizmetler bu alanda yetkin değil. Cümleleri ChatGPT’ye göndererek hataları düzeltmesini ve açıklamasını talep ediyor.<img src="https://images.aposto.com/2022/11/6/1671277452069.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.41" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Gördüğün üzere ChatGPT yalnızca hatalarını düzeltmekle kalmıyor. Hatalarını detaylı bir şekilde açıklayarak öğrenme sürecine katkıda bulunuyor. Hızlı ve isabetli cevaplar ile olumlu bir etki yaratan ChatGPT’yi eğitim süreçlerimizde çok daha yaratıcı şekilde konumlandırmamız mümkün. Herhangi bir konu başlığına dair önemli noktalara değinmesini isteyebilir ve hatta test sınavlarının kabusu olan “Hangisi en büyük etkiyi yapmıştır?” sorusuna bizim yerimize karar vermesini isteyebiliriz.<img src="https://images.aposto.com/2022/11/6/1671277482084.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.86" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Ben dil ve tarih alanlarını örneklendirmesi kolay olduğu için tercih ettim. Sen kendini sınırlamak zorunda değilsin, aklına gelen herhangi bir alanda ChatGPT sana memnuniyetle yardımcı olacaktır.<img src="https://images.aposto.com/2022/11/6/1671277553230.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.17" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">ChatGPT ve çalışan performansı</h3>Artık ‘çalışan performansı’ kalıbını duymak bile tüylerimizin ürpermesine yetiyor. Pandemi döneminden sonra uzaktan çalışma modellerinin yaygınlaşması ve akabinde çalışan takip sistemlerinin geliştirilmesi, yarış atı gibi hissetmemize yol açtı. Yaratıcılığı öldüren ve sorgusuz köleler yaratan çalışan puanlama sistemleri patronların cebini doldururken çalışanların yaratma ve üretme motivasyonunu baltalıyor. Teknolojiyi lehimize çevirmek her zaman mümkün ancak bu sefer bunu kendimiz yapabiliriz.ChatGPT herhangi bir katma değere sahip olmayan ancak vaktimizi alan işlerde bize yardımcı olabilir. Toplu bir etkinlik e-maili göndermek ya da haftalık toplantıları planlamak gibi. Özellikle ilmek ilmek detaylandırılmış uzun e-mailler, yorgun bir günün sonunda konuştuğumuz dili unuttuğumuzu hissettirebiliyor. Böyle bir durumda ChatGPT’ye yüklediğimiz mailin uygun bir şekilde cevaplandırılmasını ‘rica edebiliriz.’<img src="https://images.aposto.com/2022/11/6/1671277541396.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.58" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Toplantılarda raportör olarak yer almanın en can sıkıcı yanı hızla alınan notları daha sonrasında anlamlandırmaya çalışmak. O an çok mantıklıymış gibi gelen ancak özellikle aradan birkaç saat geçmesine izin verirsek anlamsız kelime öbeklerine dönüşen notlar raporlama yapan herkesin korkulu rüyası olabilir. Eğer kendini yorgun hissediyorsan veya modunda değilsen ChatGPT’ye notlarını gönderip toparlamasını isteyebilirsin.Midjourney gibi yapay zekâ araçlarına derdimizi anlatıp görsel elde ettiğimiz gibi, ChatGPT’ye de derdimizi anlatıp metin elde edebiliriz. Yukarıda da söylediğim gibi ben bir içerik yazarı olarak bunu pek doğru bulmasam da asıl işi metin üretmek olmayan biri ihtiyaç halinde kolaylıkla yapay zekânın yaratıcılığından yararlanabilir.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">ChatGPT ile daha iyi bir yazar olmak</h3>İşte buradayım, başından beri reddettiğim maddede. Ancak hatırlatmakta fayda var ben ChatGPT’ye yapamazsın demedim, bu yöntemi efektif bulmadığıma değindim. Yine de ana ürünü yapay zekâdan talep etmeden, bir asistan gibi konumlandırmaya sıcak basıyorum. Blog, makale, reklam metni hatta WhatsApp mesajı yazan herkesin hemfikir olduğu bir şey vardır ki, o da herkesin bir tıkanma noktasının olabileceği.Bazen bu tıkanma noktaları öyle anlara denk gelir ki, içinden çıkamadıkça kafayı yeriz. Böyle anlarda ChatGPT’nin asistanlığı çok şey ifade edebilir. Örneğin yapay zekâ ile görsel üretimine dair bir makale yazmak istiyorsun ancak ne yazacağına dair aklında hiçbir şey yok. Zihnin boş ve bembeyaz bir sayfa gibi. İşte böyle bir anda ChatGPT’ye kısaca derdini anlatıp senin için alternatif makale başlıkları derlemesini isteyebilirsin.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2022/11/6/1671277580001.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="2.06" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bu adımdan sonra bırakabilir, elde ettiğin başlıklardan birini seçerek yoluna devam edebilirsin. Ancak hâlâ yetkin ve yaratıcı hissetmiyorsan, seçtiğin başlığı ve kelime sayısı gibi detayları bildirerek ChatGPT’den senin için bir yazı oluşturmasını isteyebilirsin.<img src="https://images.aposto.com/2022/11/6/1671277591724.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.11" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">300 kelime ile sınırladığım için beni üzmedi ancak cümleyi yarım bıraktı. Öğrenecek, o da öğrenecek...<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Teknoloji öcü değil, ChatGPT de öyle</h3>Belki de beklenen atılımı yaşayabilmek için teknolojiyi eğlence sektörünün pençelerinden sıyırmamız gerekiyordur. Bu birlikteliği seviyoruz ancak bu ikilinin göz önünde olmadığı bir senaryoda nasıl bir medeniyet olurduk diye merak etmeden geçemiyoruz. Yine de sektör fark etmeksizin yapabileceğimiz bir çıkarım var.Maharet neyi ne amaçla ürettiğimiz değil, doğru talimatları verdiğimizden emin olmamız.Amacımıza yönelik kullanabildiğimiz sürece teknolojinin bütün imkanları bize açık. Bunu böyle düşünüp şeytani bir açıdan algılamak her zaman mümkün, ancak geniş bir perspektiften baktığımızda nereye kadar engel olabiliriz ki? Bireysel olarak içimizdeki canavara engel olup, gerisini yaratıcı zihinlerin insafına bırakmak lazım. Sonuçta kimse bize <a fr-original-style="" href="https://www.gelecekburada.net/yapay-zeka-destekli-sohbet-botu-chatgpt-neden-onemli/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">ChatGPT</a> gibi büyük gelişmeleri ne için ve nasıl kullanmamız gerektiğini söylemedi…<img src="https://images.aposto.com/2022/11/6/1671277662568.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="2.56" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">

☕️ Türk kahvesi + dedikodu seansları hariç.

ChatGPT’yi Gündelik Hayatın Bir Parçası Haline Getirmek

Hayvan mesanesi. İlk lastik top. Sokak kuralları. Üçten beşe değişen oyuncu değişikliği hakkı. Ayağımızın içiyle vurmaya başladığımızdan beri hem futbol topları hem de oyunun doğası dönüşüyor. Bu sefer sahnede teknolojinin parmağı var.Nike’ın 2014 Dünya Kupası için oluşturduğu The Last Game videosunu hatırlıyorum. Futbolcu klonlar ile gerçek efsanelerin yapacağı ve tek gol atanın kazanacağı bir maçı konu alan reklam filmini defalarca kez izlemiştim. Elbette aklımdaki futbol ve teknoloji birlikteliği karanlık bir zemine oturmuyordu fakat yine de futbolun geleceğine dair bir şeyler görmek beni epey heyecanlandırmıştı. Hatta şu cümleyi hiç unutmuyorum:"Siz futbolu bir oyun gibi görürsünüz, onlar ise bir iş gibi."<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://www.youtube.com/watch?v=KriBQVhsgZk" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2022/11/2022-12-11T00:11:59.334Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.77" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a>Bugün tam 8 sene sonra 2022 Dünya Kupası’nda hâlâ şeytani futbolcu klonların varlığından söz edemiyoruz (Neyse ki!). Ancak yıkıcı teknolojilerin iyileştirici gücünü dönüştüren araştırmacılar, izlediğimiz futbola bambaşka bir derinlik algısı getiriyor. Derbi günleri yapılan ofsayt-değil tartışmalarından tutun, golün kime yazılacağına kadar pek çok farklı parametre güçlü ellerin dokunuşuyla şekil değiştiriyor.O zaman 2022 Dünya Kupası’nı milat alan ve bir süredir hayatımızda olan futbol teknolojilerine daha yakından bakalım.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Hepimizi birleştiren Dünya Kupası</h3>Dünyanın en çok takip edilen, en kârlı ve en sevilen sporunun yolunun modern teknoloji ile kesişmesi an meselesiydi. Futbol ve spor organizatörleri hem seyir zevkini artırmak, hem oyun yönetimini kolaylaştırmak hem de seyir deneyimine derinlik katmak için elindeki tüm kartları 2022 Dünya Kupası’nda oynamaya karar verdi.Dünya Kupası’nın dört senede bir düzenlenen küresel bir turnuva olması, gerçekleştiği süre boyunca hayatın durmasına yol açıyor. 2022 Dünya Kupası’nın yolu da 2018’den beri hasretle gözleniyordu. Üstelik Messi ve Ronaldo gibi efsanelerin son turnuvası olma ihtimalini göz önünde bulunduran Arjantin ve Portekiz destekçileri, bu turnuvaya ayrı bir önem biçti. Öyle ki 2014 yılında Messi’nin çok yaklaştığı Dünya Kupası’na finalde trajik bir şekilde veda etmesi, yıldız oyuncunun Dünya Kupası lanetinin olduğu iddialarını alevlendirmişti.<img src="https://images.aposto.com/2022/11/0/1670717990602.png" width="550" height="808" style="width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.68" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Katar’ın sıkı turnuva önlemleri nedeniyle büyük bir hayal kırıklığı olarak başlayan 2022 Dünya Kupası, aslında benim yıllardır beklediğim ikilinin birlikteliğine sahne oldu. Başladığı günden itibaren spor tarihindeki en önemli oyun içi teknoloji kullanımına ev sahipliği eden turnuva, uzun zamandır peşinde koştuğum futbol-teknoloji ikilisini gözlemleme şansı verdi. Hoş, tüm tartışmaların ötesinde grup aşamasının oldukça sürprizli geçmesi de nispeten bir seyir zevki kattı diyebiliriz.&nbsp;Spor teknolojisi hâlihazırda gelişmekte olan ve el değmemiş olarak nitelendirilebilecek bir alandı. Bunun nedenleri arasında gelenekselliğin canlı yayınlanan spor müsabakalarında önemli bir yer tutmasını gösterebiliriz. Her ne kadar hakem kararları gibi insan hataları tartışmalara yol açsa da birçok insan, sporun ruhunu hata yapılabilme lüksünün ayakta tuttuğunu savunuyor. Ancak gol çizgisi izleme teknolojisi ve VAR (video hakem) gibi yeniliklere çoktan alıştık. Tartışmalı bir pozisyon sonrası hakemin parmaklarıyla hayali bir ekran çizeceği anı sabırsızlıkla bekliyoruz. Ortamlarda reddettiğimiz, ancak içten içe sağladığı güveni sevdiğimiz bir alan spor teknolojisi. Üstelik her ne kadar duygusal boyutta reddedilse de, takımların veri analistlerinin kollarını dirseğe kadar sıvamasını sağladığı kesin.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Şarj Edilebilen Akıllı Toplar, Aşk-Nefret İlişkisi: VAR&nbsp;</h3>Dilimize pelesenk olmuş bir spor teknolojisi ile açılışı yapabiliriz. Yalnızca video hakem desteği deyip geçmemek lazım. VAR teknolojisi 33 kamera kaydı, 2 özel ofsayt kamerası, 3 yardımcı, 4 tekrar operatörü ve heyecanla bekleyen binlerce taraflar ile saha içine önemli yardımlarda bulunuyor. Oyunda daha önce yakalanmayan hataları bildirmesi için “sıcak sahalara” inen yardımcı video hakem teknolojisi, açık ve bariz hataların önüne geçmek için var gücüyle çalışıyor. Eğer ortada oyunun gidişatını etkileyecek tartışmalı bir pozisyon yaşanırsa, hakem VAR ekibine danışmak için oyunu durdurabiliyor.&nbsp;Akabinde VAR ekibi direkt karar verme ya da hakemi VAR monitörüne çağırarak görüş alma inisiyatiflerine sahip. Dediğimiz gibi taraftarlar ile VAR teknolojisi arasında tam bir aşk-nefret ilişkisi var. Tutulan takımı ipten alabilir ancak gözden kaçan bir hatayı ortaya çıkararak ipe de götürebilir. Nihayetinde daha adil bir oyun ortamı yaratmak için çalıştığını söyleyebiliriz.<img src="https://images.aposto.com/2022/11/0/1670718183025.gif" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.78" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Fırat Aydınus'lusunu aradık ama bulamadık ne yazık ki...Tanıdık bir simayla ısınma turlarını attığımıza göre 2022 Dünya Kupası’nın yıldızından bahsedebiliriz. Spor tarihinde ilk defa bir turnuvada maç topları, gerçek zamanlı olarak uzamsal konumlandırma verilerini toplayan sensörler içeriyor. Oyunun gidişatına dair verilerden, golleri kimin attığına kadar bilgiler paylaşan akıllı top sensörleri şimdiden meyvesini vermeye başladı bile.&nbsp;Grup aşamasında karşılaşan Uruguay ve Portekiz’in maçında ilk golü kimin attığı büyük tartışmalara neden oldu. Rakip kale önünde duran Cristiano Ronaldo’ya temas ediyormuş gibi görünen top, başta golün yıldız oyuncuya yazılmasına neden oldu. Ancak daha sonra Adidas’ın akıllı toplarından gelen veriler Ronaldo’nun herhangi bir temasının bulunmadığını ortaya koydu ve gol Bruno Fernandes’e yazıldı. Ancak Ronaldo bile golü kendisinin attığını düşünüyordu...<img src="https://images.aposto.com/2022/11/0/1670718252592.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.92" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Dürüst olalım, temas var mı yok mu?Top ve optik izlemenin bu kombinasyonu, yakın gelecekte sporla ilgili herkes için tanıdık bir araç haline gelebilir. Tıpkı NBA'deki Second Spectrum izleme veya tenisteki Hawk-Eye teknolojileri gibi. Üstelik sadece daha adil saha içi veriler için değil hem takımlar hem de yayıncılar bu teknolojileri yararına çevirebilir. Ortaya çıkan nitelikli ve gerçek zamanlı veriler takımlar ve oyuncular tarafından yeni nesil taktiksel analizler geliştirmek için kullanılabilir. Yayıncılar ise sunuşun geleneksel doğasına müdahale etme şansını yakalayabilir. Oyunun yüksek oranda görselleştirildiği ve üst düzey veri grafikleri ile süslendiği bir oyun ideali. Hayranlar sonunda, şimdiye kadar asla mümkün olmayan geniş bir yeni istatistik okyanusuna açılma şansı elde edebilir.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Gelecekte bizi neler bekliyor?</h3>Modern futbol ve teknoloji bağına dair bir kırılma yaşandığına inanıyorum. Taraftarların kafasındaki mitler yıkıldığında ve yeni sistemlerin işlevselliği genelgeçer olarak kabul edildiğinde, yeni gelişmeler çok daha hızlı yaşanacak. Burada özellikle yayıncıların daha fazla taraftara ulaşma ve takımların oyun anlayışlarını geliştirme gibi öncelikleri belirleyici rol oynayacaktır. Takım oyunundan ziyade bireysel gelişimine önem veren futbolcular da verilerin ışığında yeteneklerini yönlendirebilir. Peki ya fazlası?Belki de <a fr-original-style="" href="https://www.gelecekburada.net/futbol-kulturu-ve-gelecegi-roportaj/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">alternatif bir futbol evreni</a> bize sahadaki pozisyonlar için tribünden oy kullanabildiğimiz kolektif bir hakem sistemi sunuyordur. Ya da antrenmanlarda gelişimlerini takip edebilmek için giyilebilir akıllı cihazları üzerinde taşıyan sporculara sıkça rastlayabiliriz. Olayları hakemin bakış açısından değerlendirmemizi sağlayacak kamera sistemleri de içimizdeki öfkeyi belki bir nebze dindirebilir. Keza yıldız futbolcuların açısından izlenebilen pozisyonlar da turnuvaların izleyici çekmesinin önünü açabilir. Nihayetinde Messi’yi geçmek için bekleyen futbolcuları yakın markajda gözlemlemek hatta belki VR başlıklar ile o anları simüle etmek, futbola en uzak insanın bile ilgisini cezbedecektir…Peki ya robot futbolcularla dolu bir futbol distopyası, yerini zaman makinesi ile istediğimiz futbolcunun istediğimiz halini getirebildiğimiz bir veteran turnuvasına dönüşürse? Sanırım bir sonraki hayalin gerçekleşene kadar yine reklam filmi izlemekle yetineceğim…

⚽️ Futbol ne güzel şey!

Geleceğin Futbolunu Bugünden Benimsemek

Yılın en büyük alışveriş çılgınlığı yine geldi çattı. Her sene Black Friday’de indirim fırsatı yakalamak için koşan insanların görüntülerine şaşırıyoruz. Sanki bir önceki sene de aynısını konuşmamışız gibi. Ya da ondan da önceki senelerde. Markalar mobil uygulamalarını önden hazırlıyor, müşterilerine sürekli hatırlatma bildirimleri gönderiyor. İndirimi yakalamak zorundaymışız gibi istek/ihtiyaç fark etmeksizin doldurduğumuz sepetlerimizi gün döner dönmez sanal kasalardan geçirmek için yarışıyoruz. Elbette çok azımız istediğini elde etmekte başarılı oluyor.Hoş, kışlık montu 36 ay taksitle almak zorunda kaldığımız bir dönemde kimsenin alışveriş alışkanlıklarını değerlendirmek bize düşmez. Ben sadece Black Friday gibi hiper indirim günlerinin problematik yönlerine değinmek istiyorum.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Alışverişte fomo</h2>Bugün sosyal medyada karşımıza çıkan konu başlıkları üçe ayrılıyor.<ol fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Black Friday’den alnının akıyla çıkanlar</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Black Friday’de alışveriş sepetindekileri kaptıranlar</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Black Friday çılgınlığını eleştirenler</li></ol>İndirim dönemi alışveriş alışkanlıklarını biraz fomo ile bağdaştırıyorum. Gündem kaçırma korkusu gibi indirimi kaçırma korkusu da alışveriş alışkanlıklarımızın şekil değiştirdiği bir dönemde yeni bir norm haline geldi. Normal satış fiyatıyla ihtiyaç duymadığımız bir ürünü indirim döneminde ucuza almak cazip gelebiliyor. Aslında öncelikli ihtiyacımız olmayan bir ürünü sırf yarı fiyatına satıldığı için alma eğiliminde bulunuyoruz.Dünya yavaş moda ve minimal tüketim eğilimini benimserken, bazı markalar Black Friday gibi indirim günlerinden elini eteğini çekmeye başladı. Peki bu içsel bir vicdan muhasebesi mi, yoksa müşterilerin talepleri doğrultusunda atılan bir adım mı?<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Tüketim değil aşırı tüketim çılgınlığı</h3>Sadece indirim günlerinde değil genel çerçevesiyle tüketim çılgınlığı, gezegenimizin geleceğini tehlikeye atmanın en bariz yollarından biri. Çözümü ise temelde çok basit, satın almamak. Ancak bu zinciri kırmanın yolu esasında satın almamaktan değil, bilinçli ve kontrollü alışveriş yapmaktan geçiyor. “Fast fashion” (hızlı moda) gibi kavramların içini dolduran satın alma alışkanlıkları, moda sektörünün karbon ayak izini dehşete düşüren bir seviyeye çekiyor.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2022/10/6/1669501899409.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.76" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Hepimiz gezegen hakkında adım atılması gerektiğinden bahsediyoruz, ancak bunu sağlayacak adımları bireysel olarak atma konusunda pek de iyi değiliz. Akıllıca düşünülüp vazgeçilen gereksiz bir satın alım, yeşil kaynakların kullanımına oranla karbon emisyonu üzerinde daha büyük bir etki yaratıyor. Yani bireysel farkındalıklarımız aslında sandığımız kadar dar çaplı değil.Pandemi döneminin tüketim çılgınlığına dair ilginç bir etkisi oldu. Evet, evde kaldığımız süreçte çevrim içi alışveriş sayıları patladı, teslimat şirketleri nefessiz mesai yaptı ve yarınlar yokmuşçasına paket açtık. Perakende devlerinden Amazon, 2020'de 386 milyar dolarlık rekor küresel gelir elde etti. Ancak bu süreçte satın alma alışkanlıklarımız üzerine düşünmek için bol bol vaktimiz oldu.&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Kimsenin göremeyeceği bir elbiseyi neden alıyorum?”“Kim bilir daha ne kadar maske takacağız, ruj satın almasam da olur.”“Aynı gömleğin farklı modellerine ihtiyacım yok, ne de olsa dışarı çıkamıyorum.”</blockquote>Ve “slow fashion” (yavaş moda) kavramının yükselişi tam da burada başladı. Uzun senelerdir Black Friday gibi indirim dönemlerinde markaların bize dayattığı ucuz ve hızla eskiyen ürünleri uygun fiyatlara alma alışkanlığımız, yerini biraz daha fazla ödeyerek uzun yıllar kullanabileceğimiz ürünler satın alma kararına bıraktı. Olabildiğince minimal dolaplar oluşturarak tarzımızı yansıtan ürünleri sıkça kullanabileceğimiz kapsülller oluşturmaya yöneldik. Turuncu bu yazın rengi olabilir ancak muhtemelen bir sonraki yazı görmeden çöpü veya ikinci el kıyafet uygulamalarını boylayacak. Olabildiğince çok yönlü kullanılabilecek, birbiriyle uyumlu ve uzun süre eskimeden giyilebilecek kadar kaliteli ürünler satın almak yavaş modanın temelini oluşturuyor.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Z jenerasyonu diyip geçmemek lazım</h3>Bazı markaların Black Friday’i boykot etmesinin kendi tercihleri mi yoksa müşteri dayatması mı olduğunu sormuştuk. Her ne kadar her markanın kendi öznel stratejisi olsa da, 21. yüzyılda üreticiler tüketicilerin taleplerine her şeyden çok değer veriyor. Ne istediğini bilen ve talep etmekten asla çekinmeyen Gen-Z ise bu yolda markaların pazarlama ve üretim stratejilerine yön veriyor.<img src="https://images.aposto.com/2022/10/6/1669499598519.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.80" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Uçarı kaçarı tarzları ve kendilerine özgü tercihlerine rağmen Gen-Z, sürdürülebilir alışveriş alışkanlıklarının öncüsü olarak görülebilir. En büyüğü 25 yaşında olan genç kesim, alışveriş tercihlerinde marka isimlerinden önce sürdürülebilir satın alma kararlarını göz önünde bulunduruyor. Sürdürülebilir yaşam tarzının geleneksele oranla çok daha maliyetli ve erişilebilirliğinin düşük olduğunu düşünen görece yaşlı kesimin aksine gençler herkese daha sürdürülebilir olmaları konusunda ilham veriyor.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sadece dünya için değil, insanlar için de bir adım atılmalı</h3>Black Friday’in yarattığı tüketim dalgasından bireysel olarak da olumsuz etkileniyoruz. Kapitalist dünyada değerimizin sahip olduğumuz maddi ürünler ile ölçüldüğü ve bir şeyler satın alarak daha iyi hissettiğimiz bir çağda, sürdürülebilirlik kaygılarımız eylemlerimiz ile çakışıyor. Kötü hissettikçe daha fazla alışverişe meyilli oluyoruz ve kontrolsüzce tükettikçe daha huzursuz hissediyoruz. Muhtemelen çevresel açıdan sıfırı tükettiğimiz bir noktaya gelene kadar artan çaresizlik ve huzursuzluk hissiyle savaşmaya devam edeceğiz.Yalnızca biz değil, üretim çemberinin üyeleri de Black Friday’in ağırlığını omuzlarında hissediyor. Markaların ucuza satacağı kalitesiz malları üretmek için ek mesai yapan işçiler, paketleri zamanında ulaştırmak için çabalayan teslimat görevlileri gibi gruplar insani çalışma koşullarından uzakta efor sarf ediyor. Geçtiğimiz sene birçok ülkede Amazon işçileri, daha iyi ücret ve çalışma şartları talep etmek için Black Friday sırasında greve gitme tehdidine başvurdular.&nbsp;<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Daha az tüketen bir toplum</h3>Kanadalı gazeteci JB Mackinnon, aksi düşünülse de tüketim davranışının insan olmanın bir getirisi olmadığını&nbsp;savunuyor. Mackinnon’a göre tüketim alışkanlıklarımız sadece kemikleşmiş bir olgu ve söz konusu gezegeni kurtarmak olduğunda alışılmış klişelere eğilmek çok daha kolay. “Haydi benzin yerine elektrik ile çalışan bir araç yapalım” düşüncesinin,&nbsp;“Nasıl toplu taşımayı teşvik ederek daha az araç satılmasını sağlayabiliriz?”in önünde olması gibi.&nbsp;Neyse ki Gen-Z’nin liderlik ettiği bir süreç ile tüketime dair uyanmaya başladığımız bir noktadayız. Sadece değer yargılarımız değil, markalar ve hükûmetlerin ekonomik büyümeye dair atmadığı adımlar da insanları alternatif çözüm yolları bulmaya itiyor. Bugün çoğu insan kendi bahçesinde bir şeyler yetiştiriyor,bazı temel ihtiyaçlarını <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/i/1-3d-yazici-ile-kent-hackleme-rehberi-onaranlar-kulubu" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">3D yazıcı gibi yardımcılarla</a> evde üretiyor, onarım hareketine katılıyor, kusurlu estetik konseptini benimsiyor.&nbsp;Hepimiz bir gecede alışveriş yapmayı bırakmayacağız ancak yeni bir sistemi markalara ve hükûmetlere dayatarak güçlü ekonominin yolunu açabiliriz. Özellikle elektronik cihazlar gibi uzun ömürlü ürünler için satış periyodunu düşürebilir ancak ikinci el ürün ya da tamir piyasası artan bir grafikle yeni iş alanları yaratabilir. Daha az tüketen dolayısıyla da daha az üreten bir toplum şu an için varsayımsal bir ütopya olsa da, değişim evlerimizden başlıyor.&nbsp;Örneğin ben bu Black Friday’de herhangi bir markadan alışveriş yapmadım. Peki en önemlisi canlı, renkli, hızlı, gösterişli ve açgözlü alışkanlıklarımızdan uzaklaşmaya hazır mıyız? Bunu gerçekten yapmak istiyor muyuz? Söz konusu huzursuzluğu yaşamamak için insan önce kendine karşı dürüst olmalı.

❗️ Bu ceketi satın alMA.

Black Friday'in Karanlık Yüzü

2011 senesinden beri Twitter kullanıcısıyım. Hesabımı ilk açtığımda kafam oldukça karışıktı. Kimi, neye göre takip edecektim? Hayranı olduğum ünlüler nasıl oluyor da benim yazdıklarımı görebiliyordu? Tüm dünyayı küçücük bir pencere haline getiren ve her sabah bana “Ne düşünüyorsun?”, “Neler oluyor?” diye soran bir platform, kendimi özgürce ifade edebileceğim bir paylaşım alanıydı.Tam 11 sene sonra bugün, Twitter’ın kapanabileceği haberiyle güne başladım. Elon Musk’ın Twitter’ı satın almasıyla ilgili haberler ilk çıkmaya başladığında, sosyal medya tekelinin geleceğine dair <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/i/44-milyar-dolarlik-bebek" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">kaygılanmaya başlamıştım.</a> Facebook skandallarından aşina olduğumuz “tekel” kavramının, bir gün sansürsüz ve hızlı bilgi akışının merkezi olan Twitter’ın da başına gelebileceğini muhtemelen çoğumuz öngöremezdik. Ancak bugün geldiğimiz noktada, Musk’ın ültimatomlarına dayanamayan yüzlerce Twitter çalışanı şirketten ayrılıyor.O zaman yıllardır görmeye alışık olduğumuz soruyu bu sefer biz soralım. “Neler oluyor?”<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Neler oluyor?</h2>Twitter’ın yeni sahibi Elon Musk kadrodan memnundu ancak platforma “kendi rengini” katmak istedi. Enkaz devralmış gibi davranan Musk’ın ilk hamlesi ise çalışma kültürünü temelden sıfırlamak oldu. Akabinde bu hafta çalışanlara bir e-posta göndererek beklentilerini dile getirdi.&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"İleriye dönük olarak, çığır açan bir Twitter 2.0 oluşturmak ve giderek daha rekabetçi hale gelen bir dünyada başarılı olmak için son derece sert olmamız gerekecek. Yani yüksek yoğunlukta uzun saatler çalışmamız gerekiyor. Yalnızca normalin dışındaki performansları geçer not ile değerlendireceğiz.”</blockquote>Pek çok çalışanın tepkisini çeken bu e-posta, ardı kesilmeyen istifa kararlarına neden oldu. Şirketteki istifa salgınını daha kolay takip edilebilir hale getirmek isteyen Musk, her şeyi tek bir soruya indirgedi. “Twitter 2.0 için kalmak istiyor musunuz?” Bir Google formuyla tüm çalışanlara iletilen soruya Perşembe gününe kadar mühlet verildi.&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"11 yılı aşkın bir süredir Twitter'da çalışıyorum. Temmuz ayında şirkette en uzun süredir kadrolu olan 27. çalışandım. Şimdi 15.’yim.”&nbsp;</blockquote><blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Düşerlerse, arayabilecekleri kimse kalmadı."</blockquote><blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“"Burayı inanılmaz yapan herkes gidiyormuş gibi geliyor. Kalan insanlar ne kadar sert olmaya çalışırsa çalışsın, Twitter'ın buradan kurtulması son derece zor olacak."</blockquote>Musk'ın izni olmadan konuşmak için anonimlik isteyen diğer çalışanlar da Twitter içindeki “kritik” roldeki birçok ekibin ya tamamının ya da büyük çoğunluğunun istifa ettiğini belirtiyor. Yukarıda yer verdiğimiz çalışan yorumlarına ve Twitter’ın mihenk taşı olan çoğu ekibin gidişine rağmen Elon Musk en iyi elemanlarının hâlâ devam ettiğini ve bu nedenle içinin rahat olduğunu belirtti.&nbsp;<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/elonmusk/status/1593453455972057090?s=61&t=rF927OUSdyYpvAo66R0RfQ" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2022/10/2022-11-19T23:35:15.748Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.54" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a> Anlayacağın çarşı pazar karışmıştı, şirket duvarlarının ötesinde de pek çok kullanıcı paniğe kapılarak hesaplarını kapatmaya başladı. Musk’ın Donald Trump’ın hesabını tekrar aktifleştireceğini söylemesi, özellikle sağcı Amerikalı destekçilerini memnun etmek için tanımlanmış gibi görünen "ifade özgürlüğüne" dar bir perspektiften odaklanması, yanlış bilgilendirmeye yönelik tercihleri ve bir sosyal ağı yönetme konusunda daha fazla deneyime sahip olanların endişelerini kabul etmeyi temelden reddetmesi gibi nedenler insanları kaçırmaya yetti de arttı bile. Hatta üstüne Trump’ın tekrar aday olacağını açıklaması da tartışmalara ayrı bir renk kattı.Peki internet tarihinin en büyük göçlerinden biri kısa zaman içinde gerçekleşirken akıllardaki soruyu soralım. Sansürsüz ve hızlı bilgi akışını nasıl sağlayacağız?&nbsp;<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Diğer bir deyişle, bir adım sonrası için nereye göçeceğiz?</h3>Post-Twitter dönemini atlatabileceğimiz birkaç platform mevcut. Ancak hepsinin Twitter’a göre artıları ve eksileri var. Ama en nihayetinde konfor alanımızdan kopup geliyoruz, misafirperverlik ve sıcak bir karşılama gönülleri fethedebilir… Biz Tumblr’ı bile tarihin tozlu sayfalarına gömdük, belki 3-5 sene sonra mavi bir kuş gördüğümüzde içimiz cız edebilir.&nbsp;<h4 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Mastodon</h4>Fun’t Facts kısmında verilerine yer verdiğimiz Mastodon, Twitter’dan kopanların yeni mekanı olarak tanımlanıyor. “Merkeziyetsiz sosyal medya platformu” olarak tanımlanan site, biraz Discord’a, biraz Twitter’a, biraz da Reddit’e benziyor diyebiliriz. Aynı Twitter gibi başka hesapları takip etme şansı tanıyan Mastodon, toplulukları ve gündemi özel alt sekmelere bölme özelliğiyle Discord’u andırıyor.Muhtemelen elimizdeki en Twittervari alternatif Mastodon. Ancak merkeziyetsizliğin getirdiği kafa karışıklığı biraz kullanım zorluğu ortaya çıkarıyor. Farklı sunuculardaki kullanıcıları takip etme kavramını anlamak biraz zaman alabilir. Zaten dağıtılmış ağdaki insanları takip etmek alışık olduğumuz algoritmalara kıyasla daha zor. Üstelik tekelin bayrağı altından kaçarken kendi sunucuları üzerinde mutlak güce sahip olabilen gönüllü moderatörleri de göz ardı etmemek lazım…<h4 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Discord</h4>Bir topluluğa seslenmek için Discord şahane bir alternatif. Aynı amaç doğrultusunda birleşen insanları bir araya getiren, onlara hızlı haber akışı vadeden Discord çok yönlü bir uygulama olarak karşımıza geliyor. Hatta yakın zamanda biz de Gelecek Burada ekibi olarak kendi <a fr-original-style="" href="https://discord.gg/aPzzrHDPGx" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Discord kanalımızı oluşturduk ve okurlarımızın kullanımına sunduk.</a>&nbsp;Discord için bir nevi Slack’in iş dışındaki hayata yayılmış hali diyebiliriz. Kullanım kolaylığı ve çok yönlülüğüne rağmen Discord’un bir sosyal ağ olmaması onun tercih edilebilirliğini azaltıyor. Aksine Discord, sosyal ağları bir araya getiren geniş çaplı bir merkez. Her topluluğun içinde barınamazsın, ilgini çeken grupları özenle seçmen gerekir. Eğer şanslıysan ve topluluklarına kavuştuysan bile hepsini bir arada takip edebileceğin bir ortama sahip olmazsın. Sunucular arası savrulan bir hayat yorucu gelmiyorsa, fena bir alternatif olmayabilir.<h4 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Cohost</h4>Her hikayede bir anti-kahraman olduğu gibi sosyal medyada da bir anti-Twitter var. Cohost için Twitter'ın temel olanaklarını beğenen ancak siteden, yazılım endüstrisinden, daha doğrusu Twitter’a dair hemen her şeyden açıkça nefret eden kişiler için, yine Twitter’dan nefret eden kişiler tarafından kurulmuş bir sosyal ağ diyebiliriz.Aslında her şeyiyle biraz Twitter’ı andırıyor. Yalnızca Twitter’ın belirli kalıplarından kurtulmuş, “daha chill” bir versiyonu. Her şey şahane görünüyor değil mi? Her güzelin bir kusuru olduğunu unutmamak lazım, yeni kullanıcıların gönderi paylaşabilmesi için iki günlük bir bekleme süresini dayatan platform insanların ilgisini kendi eliyle öldürüyor. Dakikalarca arayla tweet atan, uzun uzun floodlar yapan bizler için anlık haber akışını sağlaması pek mümkün görünmüyor. Evet, 48 saat taze habercilik için oldukça uzun bir süre.Özelleşmiş platform ve uygulamaların yanı sıra WhatsApp ve Telegram gibi mesajlaşma uygulaması alternatifleri de yer alıyor. Ancak mesajlaşmanın özel doğası, sosyal ağ haline gelebilmesini önlüyor. Haber paylaşımı için gruplar makul olabilir ancak kimse gecenin bir saatinde “Onu çok özledim.” ya da “Tost perilerini nasıl atlatabilirim?” gibi mesajlar görmek istemez. Aynı kimsenin e-posta kutusunu 2022 Dünya Kupası’nı izleyen alelade birinin fikirleriyle doldurmak istemeyeceği gibi…Yani Twitter’ın en iyi alternatifi yine Twitter. Artı yönleri, bugüne kadar alıştığımız ve on küsür senedir bizi platformun deneyimli kullanıcıları haline getiren her şey. Eksileri mi? Bunun için yazıyı baştan okuyabilirsin.

🤔 Bu kez biz Twitter’a soralım. Neler oluyor?

Elon Musk’ın Gelişiyle Twitter’a Güle Güle mi Diyeceğiz?

Bilginin kümülatif olduğu ve bugüne gelene kadar deneyimler ile şekil değiştirdiği bir gerçek. Bizden önce gelenlerin yaşadıklarından ilham alarak kendi hikayemizi yazıyoruz. Söz konusu bilgi ve deneyim paylaşımı -ki Gelecek Burada’nın mottosudur- her zaman bize iyi gelen bir olgu mu? Yoksa bazen birbirini takip eden koyunlar misali toplu bir histeriye sürüklenebiliyor muyuz?Kendi deneyimlerimden yola çıkmam gerekirse geçtiğimiz 3 hafta içerisinde 3 defa panik atak geçirdim. Her ne kadar hastalığımın uzun bir temeli olsa da, beni son tetikleyen sürekli belirtilerimi internet üzerinden araştırmam oldu. Başım ağrıyor ve kollarım uyuşuyor. Acaba beyin kanaması mı geçiriyorum? Kalbim çarpıyor ve göğsümde yanma hissediyorum. Belirtilere baktım, kesin kalp krizi.&nbsp;Ekşi Sözlük’te insanların deneyimlerini ve sayısız hastane sayfasından elde ettiğim belirtileri bir algoritma edasıyla analiz ederek son dönemde 3-4 kez öldüğüme kanaat getirdim. Ancak gördüğün üzere, henüz ölmedim ve buradayım. Beni mecazen öldüren ve bana ataklar geçiren vücudumdaki değişimler değil, benim bilinçsizce sağdan soldan okuduklarımı yanlış yorumlamamdı.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">"Galiba deliriyorum”</h2>Elbette beni hasta eden yalnızca internet kullanımım değildi. Yaptığım iş gereği interneti nasıl kullanmam gerektiğini ve doğru bilgiyi nasıl elde edebileceğimi az çok biliyorum. Ancak son dönemde hastalık deneyimi paylaşımının TikTok gibi platformlarda yayılması, gençlerin kendi kendine teşhis koymasına yol açıyor. Kendini yanlış etiketlemelerle toplumdan izole eden gençler hem yalnızlık hem de profesyonel yardımdan uzak kalmanın zorluğuyla yüzleşiyor.&nbsp;Pandemi birinci yılını doldururken, bir lise öğrencisi olan Kianna sosyal izolasyonu giderek daha fazla hissediyordu. Yatak odasında tek başına oturarak geçirdiği saatler düşünmek için oldukça elverişli zamanlardı. Bu anları bazen bir inziva gibi değerlendirirken, zaman geçtikçe kendi görünüşünü eleştirmeye başladığını fark etti.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Gün içinde saatlerce TikTok'ta olduğumu hatırlıyorum. İşte tam da o zaman özgüvenim azalmaya başladı."</blockquote>Uzaktan eğitim nedeniyle 10. sınıf dersleri sanal ortamda gerçekleştiriliyordu. Bu nedenle arkadaşlarıyla konuşma alışkanlığı yerini mesajlaşmaya bırakmıştı. Sosyal izolasyonun yarattığı kaygı; baş ağrılarını, kötü uyku düzenini ve vücudunun dışında yaşamanın getirdiği tuhaf hissi besledi. Ardından TikTok'ta, insanların bedenleri ve düşüncelerinden koparak neredeyse bir rüyadaymış gibi kendilerini kopuk hissetmelerine neden olabilecek bir tür dissosiyatif durum olan duyarsızlaşma bozukluğu hakkında videolar izlemeye başladı.Anında teşhisi koydu: "Bende bu var." Ancak ‘keşfettiği’ akıl hastalığı, arkadaşları veya ailesiyle tartışacağı türden bir şey değildi. Kendi keşfinden kimseye bahsetmedi. Kafasında öyle bir şey vardı ki kendinde bir sorun olduğundan kesinlikle emindi.&nbsp;TikTok’un kolay sindirilebilir içerikler sunması, her alandan insanın formatı kendi sınırlarında değerlendirmeye başlamasına neden oldu. Zihinsel sağlık ile ilgili tartışmaların artışı da tam bu zamana denk geliyor diyebiliriz. Çeşitli testler, yönlendirici tanılar ve öz değerlendirme videoları denk gelen herkesi kendini tartmaya zorluyor. Bakalım 10 üzerinden kaç kaygılısın? Bipolar bozukluğa yatkınlığın nedir? Öfkeni dizginleyemiyorsan, belki de sinir hastasısındır. Sanırım doktorların okuduğu yılların ve uzmanlık için çürüttüğü dirseklerin herhangi bir hükmü kalmadı.Filtreden geçmeyen kaynakların bolluğu belki de temelde akıl hastalıklarıyla ilgili damgalanmayı azaltmayı hedefliyordu. Bazı durumlarda, bu bilgiler ihtiyacı olan herkesi yardım almaya yönlendirebilir. Ancak aynı zamanda insanların kendilerini yanlış etiketlemelerine, profesyonel bir değerlendirmeden kaçınmalarına veya bilinçsizce etkisiz veya uygun olmayan tedavileri benimsemelerine de neden olabilir. Görünen o ki oklar amaçlananın tersine döndü ve insanlar (özellikle de gençler) kendilerini etiketlemek için büyük bir yarışa girdiler.İlk panik atağım sonrası normalden uzun süren bir artık his dönemi yaşadım. Şikayetlerim yukarıda Kianna’nın söylediklerine çok benziyordu ve aynı şekilde ben de duyarsızlaşma bozukluğu yaşadığıma ikna oldum. İnternette bu sorunu yaşayanların deneyimlerini okudum, hangi tedavilere yönelmem gerektiğine karar verdim ve belki de hayatım boyunca bununla yaşamam gerektiğini bile kabullendim. Ancak profesyonel bir destek almaya karar verdiğimde aslında bununla hiç ilgisi olmadığını hatta bunu düşünerek panik atağımın bir sonraki aşamasını beslediğimi öğrendim. Artık belirtilerim bir haftanın sonunda geçmişti ve doktora gitmeseydim çok daha ağır ataklar geçirebilir ve her gecemi acilde sonlandırabilirdim.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">“Yanlış teşhis koymak inanılmaz derecede kolay”</h3>Bu başlığı Amerikan Psikoloji Derneği'nin baş yetkilisi Mitch Prinstein’in açıklamalarından seçtim.&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Yanlış teşhis koymak inanılmaz derecede kolay. Bir yetişkinin depresyonuna benzeyen semptomlarınız olabilir, ancak bir çocuk veya ergenseniz belirtiler tamamen farklı bir anlama gelebilir. Belirli semptomların farkında olmak da hastalar için zor olabilir. Bu nedenle tüm belirtiler aynı anda ve gerçekten objektif bir tarafça gözlemlenmeli.”</blockquote>Yaklaşık dört yıldır TikTok kullanıcısı olan 16 yaşındaki Ronan Cosgrove, bazı yaşıtları arasında bir akıl sağlığı bozukluğu ile özdeşleşmenin moda haline geldiğini söylüyor. Ronan’a göre bazı mental bozukluklar, arkadaşlarının iyileştirmek istediği bir şeyden ziyade bir kişilik özelliği olarak kabul ettiği konumda yer alıyordu.Dr. Prinstein’a göre bunun en büyük sebebi günümüz çocuklarının dahil olacakları bir topluluğa daha şiddetle ihtiyaç duyması. Yeni nesil benzer düşünen insanları bulmanın bir yolu olarak zihinsel sağlık semptomlarıyla mevcut mücadelelerini kullanıyor. Bu durum bazen bir destek grubuna dönüşebilirken, bazen de semptomların bir gurur rozeti veya kişiliğini ifade etmek için kısa bir kaçış olarak kullanıldığı durumlara yol açabiliyor. Herkes DEHB’li, herkes OKB’li ve hepimiz aynı topluluğun benzer üyeleriyiz.Sanırım giderek cehalet mutluluktur dedikleri noktaya doğru ilerliyoruz. Başımın neden ağrıdığını, ensemin neden yandığını bilmek istemiyorum. Sadece insan olduğumu, insan olduğum için hasta olabileceğimi ve profesyonel destek almanın en doğru yol olduğunu biliyorum. Kendimi internetten ve sosyal medyadan izole edeceğim yeni bir gelecek ideali, çarpıntımı artırır mı acaba?

🔎 Baş ağrısının 1001 sebebi için enter.

İnternet Hastanesinin Bilinçsiz Mağdurları

İşte o sislerin içinden gelen Melbourne tramvayı…Geçtiğimiz hafta canım Gelecek Burada ekibim doğum günü hediyesi olarak eskiz seti gönderdi. Bu vesileyle çizim yapmayı ne kadar çok sevdiğimi de hatırlamış oldum. Peki neden unutmuştum?Her koldan dijitalleştiğimiz bir çağda sanat da şekil değiştiriyor. Sanat kavramının temel dallarından sıyrılıp, insana hoş gelen her formda tüketilebilmesi insan üretkenliğini körüklüyor. Üstelik bu yaratıcılık dalgasından tek etkilenen insanlar da değil.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2022/10/6/1667676912798.png" width="550" height="601" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.92" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bu görsel yapay zekâ aracı DALL-E ile oluşturulmuştur.Şaka şaka kediler başka bültenin konusu… Bu sefer yapay zekâdan bahsediyoruz.Üretken yapay zekâya ve özellikle görsel içerik alanındaki çalışmalarına sık sık yer veriyoruz. Hevesli ve eğitilebilir dostlarımız yeri geldi stok fotoğrafçılık sitelerinin <a fr-original-style="" href="https://www.gelecekburada.net/yapay-zeka-sanatina-getty-images-engeli/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">gazabına uğradı</a>, yeri geldi Picasso’yu dirilten ekibin bir parçası olarak <a fr-original-style="" href="https://www.gelecekburada.net/3d-baski-ile-picassoyu-diriltmek/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">görev yaptı.</a> Peki tüm bu görsel içerikte yıkıcı yenilik çabalarının tamamı, yaratıcı profesyonellerin çalışma şeklini nasıl değiştirecek?<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Üretken yapay zekânın sanatsal dokunuşları</h2>Yapay zekâ teknolojiseverler ve kıyamet teorisyenleri tarafından pek çok farklı formda gündeme oturdu. Favorin hangisi? Dünya’yı ele geçiren mi, yoksa nitelikli iş arkadaşın mı? Belki de mavi yakalı kavramının sonunu getirmek için çalışandır. Bizim son zamanlarda favorimiz kesinlikle sanatçı yapay zekâ. Üretken teknolojinin ürünlerini gelecekburada.net’te yer alan içeriklerimizde sık sık kullanmaya gayret gösteriyoruz.<img src="https://images.aposto.com/2022/10/6/1667677119265.png" width="550" height="601" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.92" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bu görsel yapay zekâ aracı DALL-E ile oluşturulmuştur.Otonom araçlar ve robotik kollar revaçtayken şoförler ve bant işçileri kesinlikle tehlikedeydi. Yapay zekânın yapabileceklerinin sayısı dalga dalga arttı ve sıra bir gün güvenli limanlarına çekilen zanaatkarlara geldi. Her ne kadar görsel üretkenliğin yeni yüzü kendini gösterse de, hâlihazırda sektörün bir parçası olan insanların çoğu gelişmelerden memnun gibi görünüyor.Oyun tasarımcısı Collin Waldoch, Wordle'ın biraz daha kafiyeli bir versiyonu olan çevrim içi oyun Twofer Goofer’a özel sanatsal ürünler oluşturmak için üretken yapay zekâ kullanmaya başladı.&nbsp;Collin, ilk başta her günün kafiyeli kelime çifti için Upwork aracılığıyla insan sanatçıları işe almayı planlıyordu. Ancak görüntü başına 50-60 dolar arasında bir maliyet ve feedback-revize sürelerinin uzunluğunu gördüğünde, bunun yerine yapay zekâ kullanmayı denemeye karar verdi. Kelime çiftlerini Stable Diffusion tabanlı bir uygulama olan Midjourney ve DreamStudio'ya bağladı ve istediği sonucu elde edene kadar denemeler yaptı. Upwork'te yapacağı ödemenin yanında, yeni kararının ona toplam maliyeti birkaç dakikalık çalışma, artı birkaç sent oldu. (DreamStudio görüntü başına yaklaşık 1 sent ücret alırken, Midjourney'in standart üyeliği sınırsız görüntü için aylık 30 ABD doları.)<img src="https://images.aposto.com/2022/10/6/1667677288888.png" width="550" height="601" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.92" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Collin Waldoch’un kafiyeli oyunu için yapay zekâ ile oluşturduğu havuç papağan görseli (carrot parrot)<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Arama çubuğuna havuç papağanı yazdım ve karşıma havuçtan oluşmuş bir papağan geldi. Bu benim için bir ‘evreka’ anı oldu.”</blockquote>Mimar Isabella Orsi, kısa süre önce bir müşteri için maket oluşturmak amacıyla InteriorAI adlı üretken yapay zekâ uygulamasını kullandı. Müşterisi bir teknoloji şirketiydi ve ofisine çekidüzen vermek istiyordu. Isabella, müşterinin ofisinin fotoğraflarını InteriorAI platformuna yükledi ve ardından bir "siberpunk" filtresi uyguladı. Uygulama, renkli ışıklar, kontürlü mobilyalar ve yeni bir raf seti ile ofisin giriş yolunun nasıl görüneceğini saniyeler içinde ortaya çıkardı.Isabella Orsi yapay zekânın bir gün iç mimarlık mesleğini bitirebileceğinden korkmuyor mu? Aksine teknolojinin iç mimarların görev tanımını tamamen değiştirmek yerine, üretken yapay zekâ ile bir projenin ilk aşamasında fikir üretmelerine yardımcı olacağını düşünüyor.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Bir insanın empatik dokunuşunu gerektiren iyi bir tasarım unsuru olduğunu düşünüyorum. Yani işimi elimden alacak gibi hissetmiyorum. Birinin farklı renderlar arasında ayrım yapması gerekiyor ve günün sonunda illa ki bir tasarımcıya ihtiyaç olacak. Biz de orada olacağız."</blockquote><img src="https://images.aposto.com/2022/10/0/1667724421118.jpeg" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.51" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><img src="https://images.aposto.com/2022/10/0/1667724310509.jpeg" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.51" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sidney'de film yapımcısı olan Patrick Clair, bir film stüdyosunda yapacağı sunuma hazırlanmasına yardımcı olmak için bu yıl yapay zekâ tarafından oluşturulan sanat eserlerini kullanmaya başladı.Westworld de dahil olmak üzere hit yapımlarda çalışan Patrick, belirli bir tür mermer heykelin görüntüsünü arıyordu. Ancak konsept sanatı için her zamanki kaynağı olan Getty Images'e bakmaya gittiğinde eli boş döndü. Sıradaki istasyonu ise DALL-E oldu.Patrick, O günden beri DALL-E 2'yi kullanıyor. Böylece aşağıdaki Melbourne tramvayının toz fırtınasındaki görüntüsü gibi, internette kolayca bulunamayan görüntüleri elde edebiliyor.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Gerçekten istekli bir konsept sanatçısıyla çalışmak gibi. Photoshop, ellerinizle yapamayacağınız şeyleri yapabilir. Tıpkı bir hesap makinesinin beyninizde yapamadığınız şekilde sayıları sıkıştırabilmesi gibi, ancak Photoshop sizi asla şaşırtmaz. DALL-E ise sizi şaşırtıyor ve gerçekten yaratıcı şeylerle geri dönüyor."</blockquote><img src="https://images.aposto.com/2022/10/6/1667677859037.png" width="550" height="601" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.92" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">İşte o sislerin içinden gelen Melbourne tramvayı…<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Görsel içerik profesyonelleri kesinlikle korkmuyor</h3>Görsel içerik sektörünün bugüne kadar yapay zekâyı en çok sahiplenen alan olduğunu söylemek mümkün. Sektörün farklı kollarının üretken yapay zekâyı bir rakip olarak değil beraber çalışabileceği bir iş arkadaşı olarak görmesi, entegrasyonu kolaylaştırıyor. İnsan yaratıcılığı kelimelere, o kelimeler de yapay zekâ aracılığıyla görsellere dönüştürülüyor. Kim, neden bundan rahatsız olsun ki?Yine de farklı bakış açıları da mevcut. Hafta içi paylaştığımız bir <a fr-original-style="" href="https://www.gelecekburada.net/uretken-yapay-zeka-kayip-bir-potansiyel-mi-barindiriyor/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">içerikte</a> yer verdiğimiz üzere, bazı yapay zekâ savunucuları teknolojinin gücünün eğlence sektöründe heba olduğunu savunuyor. Belki görece sıkıcı ancak işlevsel sektörlerde üretken yapay zekâyı daha iyi kullanabiliriz ancak Sultanahmet’te gitar çalan köpek görseli üretmek de her an herkese nasip olmaz…<img src="https://images.aposto.com/2022/10/6/1667677954206.png" width="550" height="601" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.92" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bu görsel yapay zekâ aracı DALL-E ile oluşturulmuştur.

🦾 İşte yaratıcı profesyonellerin en iyi yardımcısı.

Yapay Zekâ İnsan Sanatını Nasıl Yönlendiriyor?

Her gün, dünyanın herhangi bir yerinde milyonlarca insan günün belirli bir zamanını oyun oynamaya ayırıyor. Telefon, tablet, bilgisayar, konsol derken oyun oynamayı milyonlara sığdırmak bile azımsanacak bir oran diyebiliriz. Popüler bir hobi olarak değerlendirebileceğimiz oyun sektörü, son yıllarda yıkıcı teknolojileri de arkasına alarak bir endüstri olma yolunda yerini sağlamlaştırdı. AR ve VR teknolojileri ile birlikte oyun sektörü pazarın dişli rakiplerinden biri haline geldi.Oyun sektörünün son dönemde parlama nedenleri arasında play-to-earn modeli ve pandemi sürecinin etkisinden bahsetmek de mümkün. Sosyalliğin yerine sürükleyici bir deneyim koymak, en ilgisi olmayan insanı bile “gamer” sıfatı kazanacak noktaya getirdi. Üstelik bu hobiden gelir elde etmek? Elbette çoğumuzun hayır diyemeyeceği bir gelişmeydi ve kalan sağları da video oyunların renkli dünyasına kanalize etti.Peki bu kadar insan akın akın oyun oynamaya başlarken, yeni avlarının kokusunu alan siber suçlular? İşte senin için internet aleminde hayatta kalma RPG’si.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Siber Suçluların Yeni Hedefi: Oyun İçi Ekonomi</h2><img src="https://images.aposto.com/2022/9/6/1666479597780.png" width="550" height="152" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="3.62" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Her ne kadar oyun içi ekonominin play-to-earn modeli ile geliştiği düşünülse de, çeşitli nesne ve özellik takasıyla yürütülen bir hayalet pazar çoktandır mevcuttu. Tamamen kullanıcıların birbirine olan güvenine dayanan sistem, harcanılan zamanın metalaştırılmasının ilk adımlarıydı. Bunun üzerine NFT ya da kripto para gibi gerçek dünyaya taşıdığımızda kazanç elde edebileceğimiz kazanımlar eklenince, oyun sektörü siber suçlular için bir cazibe merkezi haline geldi.&nbsp;Son aylarda siber güvenlik firmaları, pandeminin başlangıcından bu yana oyun sektöründe siber suçların önemli ölçüde arttığını belirtti. Ayrıca oyun stüdyoları ve oyuncular için güvenlik açıklarının ortadan kaldırılmaktan çok uzak olduğu konusunda da uyardı. DivvyCloud’ın CTO’su ve kurucu ortağı olan Chris DeRamus, bu artışı “Değişimin hızı, oyun endüstrisini yanlış yapılandırmalara, politika ihlallerine, tehditlere ve kimlik-erişim yönetimi zorluklarına açıyor” diye açıkladı.29 yaşındaki Jessica Geoffroy, Aralık ayında hacklendi. Uyumaya gittiğini söyledikten sonra neden hâlâ Steam’den mesaj gönderdiğini soran bir dizi telefon bildirimi aldıktan sonra bir şeylerin yolunda gitmediğini fark etmişti. Jessica, Steam hesabına giriş yapamadığını gördüğünde siber saldırıya uğradığını biliyordu. O gece hesabını sıfırlamayı başardı, hiçbir şey de çalınmamıştı ancak suçluluk duygusu hepsinden baskındı. Bir arkadaşının mesajında akılsızca tıkladığı ve hacklenmesine yol açan link, kendi hesabından da arkadaşlarına gönderilmişti.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Oyun geliştiricilerde “aranan” nitelikler</h3>Uzmanlara göre oyun sektörünü bu kadar saldırıya açık hâle getiren şey, oyun şirketlerinin ta kendisi. Bugün bir oyun geliştirici işe alınırken şirketlerin öncelikli beklentisi hız ve frekans oluyor. Ne kadar hızlı olursan ve ne kadar çok iş üretirsen yerini o kadar kolay koruyabilirsin. Geliştiricilerin işe alım amacının güvenli yazılım oluşturmaktansa oyun pazarına kan pompalamak olduğunu belirten uzmanlar, kullanıcıların en azından kendi önlemini almasını öneriyor.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Güvenlik amaçlı kod yazıyorsanız, her şeyin yolunda olduğundan emin olmak için programda olup bitenlerin belirli açılardan kontrol ederken çok zaman harcarsınız. Eğer asıl önemsediğiniz şey hızlı olmaksa, muhtemelen süreç böyle işlemeyecek.* -&nbsp;New York Üniversitesi'nde Bilgisayar Bilimi ve Mühendisliği Profesörü olan Justin Cappos</blockquote>Pek çok insan oyun sektörü siber saldırılarının banka hesabı ihlali kadar büyük bir sorun teşkil etmeyeceğini düşünüyor. Ancak araştırmalara göre durum pek de öyle değil. Oyun şirketlerine veya kişisel hesaplara saldıran siber suçlular, kullanıcıların ödeme bilgilerine kadar pek çok kişisel veriye erişim imkânı elde ediyor. Çalınmış bir hesap maddiyatın dışında manevi hasara da sebep olabilir.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Giden sadece bir oyun hesabı mı?</h3>Düzenli oyun oynayan bir hedef kitleyi ele alan araştırmacılara göre oyuncuların %64’ü kripto paralarının, %62’si oyuncu hesaplarının, %55’i satın alınan veya kazanılan dijital ögelerinin, %54’ü oyundaki ilerlemelerinin, %49’u ise karakterlerinin suistimal edilmesinin yıkıcı bir etkisinin olacağı kanısında.&nbsp;Ayrıca her 5 ABD’li oyuncudan 1’i oyun hesaplarının saldırıya uğramasındansa, tarayıcı geçmişlerinin herkese açık olarak paylaşılmasını tercih edeceklerini belirtiyor. Aynı kitlenin %15’i sosyal medya hesaplarının ele geçirilmesini, %12’si e-posta hesaplarının ele geçirilmesini, %6’sı ise oyun hariç herhangi bir hesabının elinden gitmesini tercih edeceğini ekliyor.ABD'li oyuncuların %46’sı yani neredeyse yarısı, tüm bu risklere rağmen oyun hesaplarına kaydolurken kişisel bilgilerini paylaşmayı iki kez düşünmediklerini söylüyor. Üstelik bu oyuncuların %65’i oyun şirketlerinin kişisel bilgilerini ve verilerini koruyacağına güvenme konusunda hemfikir. Oyun şirketleri hesaplarımızı güvende tutmak için katı önlemler alsa da, bu önlemler siber suçlular için çocuk oyuncağı olabilir. Ayrıca oyun şirketleri de pek örnek alıyormuş gibi görünmüyor.Velhasıl kelam sen GTA’da sınırsız can hilesi yazıyorum sanmışsın ama banka hesabındaki son 10 lira çekilmiş. “İlkkan benim sadece 10 liramın olması hiç paramın olmamasından daha kötü” diyorsan, e sen bilirsin…

☁️ Ya da ejderhanı sağlam kazığa bağla, hırsızı günaha sokma deriz.

Video Oyunlar Siber Suçluların Yeni Cazibe Merkezi mi?

İşte romantizmin ölümü böyle başlamış oldu…Flört uygulamaları veya daha yaygın ismiyle dating app’ler görücü usülü anlayışını makul bir zeminde modernize ediyor diyebiliriz. Belirli bir amaç çerçevesinde görüşmelere çıkan iki insanı bir araya getiren uygulamalar bütünü, bugünlerde kendi amacını aşıyor. Sosyal bir varlık olmamız, ilişkiler bakımından seçeneklerimizin artması, ilişki ve arkadaşlık arasındaki sınırın silikleşmesi gibi nedenler; flört uygulamalarının bir sosyalleşme aracına dönüşmesini sağlıyor. Hoş, pek çok ülkede bu tercihi ve plansız bir gelişmeyken, Çin’de bir mecburiyet haline geldi.<img src="https://images.aposto.com/2022/9/0/1665891819346.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Çin’in özellikle teknoloji ve medya karşıtı politikalarına okuduğumuz içeriklerden <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/p/B6_PWw_AvQS/?igshid=NzNkNDdiOGI%3D" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">aşinayız.</a> Sharp Eyes gibi projelerle vatandaşlarının üzerindeki kontrolü artıran, kâr amacı gütmeyen ders ajanslarını ve video oyunları yasaklayan, ülkenin en büyük çevrim içi alışveriş platformlarına milyarlarca dolarlık cezalar kesen Çin hükûmeti yerel teknoloji endüstrisini temelinden çökertti demek mümkün. Ancak tüm bunların arka planında yükselişe geçen bir fenomeni gözden kaçırdılar: Flört uygulamaları.&nbsp;Hatta aramızda hızını alamayıp işleri <a fr-original-style="" href="https://www.gelecekburada.net/online-flort-uygulamalarina-rakip-google-docs/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Google Docs'a taşıyanlar&nbsp;</a>bile oldu.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Şanghay’da bir fotoğraf asistanı olan Qu Tongzhou, Çin’in batısına yaptığı bir yolculukta yerel halk tarafından pek dostça karşılanmadı. İnsanlar “sıfır Covid önlemleri” kapsamında davranmaya alışmıştı ve bir yabancı ile yakınlık kurma konusunda tereddütleri vardı. Hatta bazı oteller virüs bulaştırabilme riskini öne sürerek Qu’yu reddetti.&nbsp;</blockquote><blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Çıkar yol arayan Qu, Tinder benzeri özelliklere sahip ve Çin’de kullanılan iki popüler flört uygulaması Tantan ve Jimu'ya yöneldi. Lanzhou şehrinde bir biyoteknoloji girişimcisi, Xining kasabasında bir Tibetli doktor ve kuzeybatı bir şehir olan Karamay'da bir kamu görevlisi de dahil olmak üzere yeni arkadaşlar edindiğinde, yabancılar ile iletişimde olmanın düşündüğü kadar korkutucu olmadığını fark etti. Üstelik her durakta, kalacak yer ayarlamanın yanı sıra onu barlara ve diğer yerel noktalara götüren eğlenceli arkadaş gruplarına dahil olma şansı yakalıyordu.</blockquote>Çin’de evlilik ve doğurganlık oranlarının rekor düzeyde düşük olması, hükûmeti teşvik edici eylemlerde bulunmaya itiyor. Flört uygulamaları insanların tanışıp duygusal bağ kurması için biçilmiş kaftan olsa da, 21. yüzyılda sınırlarımızı “sosyallik” çerçevesi altında genişletmeyi tercih ediyoruz. Üstelik bulunduğumuz konum Çin gibi teknolojinin nimetlerinden yararlanmanın engellendiği bir yer ise, ihtiyaçlarımızı flört uygulamaları aracılığıyla temin etmekten makul ne olabilir? Sanal sığınaklar, iş ve ev arasında mekik dokurken yeni hobiler ve insanlar kazanabileceğimiz gizli bir mekan haline geldi.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Flört uygulamaları müdahaleci bir politikanın gölgesinde nasıl ayakta kaldı?</h3>Toplumun fayda sağlayabileceği kanallar birer birer elden giderken, flört uygulamalarının hayatta kalmasının makul bir açıklaması olmalı. Her ne kadar hükûmet insanları tanışmaya ve sosyalleşmeye teşvik etmeye çalışsa da, geçmişte flört uygulamalarına karşı aksiyonlar da alınmıştı. 2019’da Tantan ve Momo isimli flört uygulamalarında pornografik içeriklerin yaygınlaşması, bazı uygulama içi özelliklerin askıya alınmasına neden olmuştu. Ancak çevrim içi eğitim ve kripto para ticaretinden farklı olarak, flört uygulamalarının vadettikleri nispeten Çin toplumunun gelişmesine ve “genişlemesine” hitap ettiği için pek zarar görmediler.<img src="https://images.aposto.com/2022/9/0/1665891892107.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.40" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Michigan Üniversitesi'nde sosyoloji ve Çin çalışmaları bölümünde yardımcı doçent olan Yun Zhou bu durumu “Arkadaşlık uygulamaları devlet tarafından etkin bir şekilde tercih edilebilecek teknolojiler olarak görülüyor.” diye açıklıyor.Denklemin öteki tarafına bakıyoruz. Kendi flört uygulaması üzerinde çalışan Şanghay merkezli bir geliştirici olan Vladimir Peters, birçok genç Çin vatandaşının artık uygulamaların sadece bir Eros hizmeti değil, eğlence ve hobi keşfini harmanlayan daha bütünsel bir deneyim sunmasını istediğini söyledi.<h3 dir="ltr" fr-original-style="text-align: left;" style="text-align: left; margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Romantik partnerlerden dijital yoldaşlara</h3>Peki bu sosyalleşme alanına doğru yaşanan dönüşüm, Çin’de yer alan flört uygulamalarının evrimi üzerinde nasıl bir etki yarattı? 2000’lerin başında sosyal arkadaşlık siteleri yükselişe geçtiğinde, yıllardır çöpçatanlar ve aile büyüklerinin tekelinde olan tanışmalar bireye indirgendi. Yabancılarla sohbet edebildiğimiz WeChat gibi uygulamalar, herkesi dijital bir sosyallik için heveslendirdi.&nbsp;2010’larda Tinder muadili olarak adlandırabileceğimiz Tantan, Momo, Soul gibi yerel uygulamalar yaygınlaştığında ise dijital platformların getirdiği arkadaşlık ve kaçış kavramları sekteye uğradı. Tantan ve Momo, uzun süre insanları dış görünüme göre eşleştiren bir algoritma düzeniyle çalıştı. Ancak takdir edersin ki, bu yaklaşım hem ayrımcı olduğu hem de “takılma kültürüne” katkıda bulunduğu için eleştirilerin gölgesinde kaldı. Kullanıcı tepkilerine kayıtsız kalamayan uygulamalar, yeni eşleşmelerini insanların ilgi alanları, hobileri ve kişilikleri üzerinden sağlamaya başladı.<img src="https://images.aposto.com/2022/9/0/1665891935589.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.69" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">TikTok'un Çin versiyonu olan Douyin ve Instagram'a benzer bir uygulama olan Little Red Book, insanların tercihlerine ilişkin bilgilerini eşleşme için kullanan “sosyal keşif” özellikleri geliştirdi. Soul, avatar profilleri ve kullanıcıları kişilik testlerine dayalı olarak eşleştirme özelliği ile son birkaç yılda özellikle popüler hale geldi. Geçen yıl uygulama, Çin iOS mağazasında en çok indirilen flört uygulaması olarak Tantan ve Momo'yu geride bıraktı.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Eros işsiz mi kalacak?</h3>Kimsenin aşk tanrısını ekmeğinden etme gibi bir amacı yok ancak Çin özelinden genele doğru baktığımızda artan sosyallik ihtiyacımızı fark etmemek imkansız. Hızlı tüketilen ilişkiler ya da kör bir kurşunla inşa edilen sağlam temeller hâlâ süksesini korusa da, iletişimin önemini ancak 21. yüzyılda fark ettik diyebiliriz. Birbirimizi tanımaya başlamak için yeterince uzun süre bekledik, kararımızın değişeceğini ya da bizi pişman edeceğini pek sanmıyorum.Yine de korkma, Eros işsiz kalmayacak. Yalnızca<a fr-original-style="" href="https://aposto.com/s/1-2-3" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">&nbsp;flört uygulamalarını</a> sosyal arkadaşlık sitelerinden biri haline getiriyoruz, flört etmeyi ya da aşkı hayatımızdan çıkarmıyoruz. Bireyselliğe döndüğümüz bir çağda hikayenin kendimiz tarafına çok daha önem veriyor olmamız, belki de aşkı bulmayı geciktirmemize yol açtı. Ancak tanıyacağımız her bir insan, kuracağımız her bir iş ilişkisi ya da üzerine düşünülen her bir fikir hayatı daha dolu yaşadığımızı hissetmemizi sağlıyor. Hatta belki de malum ok geldiğinde, sağa veya sola kaçmayı bile tercih edebiliriz. Tabii birileri bizi çoktan kaydırmazsa.

💘 Eros işsiz kalır mı dersin?

Çin'de Flört Uygulamalarının Öngörülemez Yükselişi

Intagram hesabını açtığın ilk günü hatırlıyor musun? Keyif aldığımız anlarda çektiğimiz fotoğrafları takipçilerimizle paylaşma imkânı tanıyan platform, tanıdığımız ya da tanımadığımız insanlara hayatımızı açma fırsatı verdi. Bu sayede artık çoğumuzun telefonunda her pozdan 3-5 tane bulunurken, yediğimiz yemekten kullandığımız bardağa kadar her şeyi görsel içerik haline dönüştürebiliyoruz. Yaratıcılığımızın altın çağı.Geçen yıllar içinde Instagram, yalnızca sevdiklerimizle iletişim kurabildiğimiz bir platform değil hayat tarzımızı görmek isteyen herkesle paylaştığımız bir pazar yeri haline geldi. Bu hypeı iyi yöneterek bir meslek haline getiren influencerlar, bugün tüketim toplumunun ve e-ticaret sektörünün bel kemiğini oluşturuyor. Ancak Instagram’ın vadettiği kadar özgün kaldığını söyleyemeyeceğiz. Geçen zaman içinde türeyen TikTok, Snapchat gibi platformlar Instagram’ın o an kullanıcılara çekici gelen her şeyi kopyalayan bir oluşuma dönüşmesine neden oldu. Yani bir Erol Büyükburç edasıyla diyor ki, “En çok beni seveceksiniz, en çok beni!”<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Kopyala, Yapıştır, Sun Taktiği</h2>Bir sosyal medya devi olmasına rağmen Instagram, rakiplerinin geliştirmeleriyle hiçbir zaman hakkıyla baş edemedi. Diğer görsel içerik platformları arasında sayabileceğimiz YouTube, TikTok, Snapchat gibi uygulamalardan kullanıcılarını çekmek isteyen fotoğraf paylaşım uygulaması çareyi onlar gibi davranmakta buldu. Snapchat yüz filtreleri mi getiriyor? Ben de uygulamada buna izin vermeliyim. TikTok’taki kısa video içerikleri ilgi mi çekiyor? Hemen Reels özelliğini getirelim. Twitch gibi platformların canlı yayınları dikkat mi çekiyor? İşte 10 saniyede Instagram’ın geliştirme politikaları, seninle.&nbsp;Tüm bu geliştirmeler kullanıcıların ilgisini çekme konusunda az çok başarılı olsa da, diğer platformların popülaritesinden pek bir şey çalamadı. Bir zamanlar işlerini Instagram üzerinden gururla paylaşan illüstratörler, çizerler, fotoğrafçılar yani “durağan görsel içerik” üreten herkes platformdan uzaklaşmaya başladı. Bunun en büyük nedeni ise Instagram’ın bir görsel paylaşım platformu olmaktan çıkıp video içeriğe ağırlık vermeye başlaması.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Instagram’ın Unutulmaya Yüz Tutmuş Üreticileri</h2>Deb JJ Lee, illüstrasyon alanına yıllarını vermiş bir çizer. Mx. Lee takma adıyla Instagram üzerinden işlerini milyonlarla paylaşan çizer, yıllardır yaratıcılığını kolay paylaşım şansıyla körüklüyor. Hatta Instagram olmasaydı çizgi roman çizimlerini ve illüstrasyonlarını asla bir kitaba çeviremeyeceğini ve insanlara ulaştıramayacağını belirtiyor.Instagram üzerinde yapılan tüm “iyileştirmeler” yedi yıl, yüzlerce gönderi, sayısız takipçiden sonra Lee’nin platformdan uzaklaşmasına neden oldu. Sanatını tanıtmak için çıktığı yolda hem Instagram yönetimi hem de algoritmaların video içerikleri öne çıkarma ısrarı ile savaşamayacağını belirten yetenekli çizer, Twitter’ın Instagram’ın önüne geçtiğini belirtiyor.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Twitter, bu noktada Instagram'dan çok daha önemli. Üreticiler, artık enerjilerinin çoğunu Twitter'a yatırıyor, çünkü burada bir gönderinin ne kadar iyi performans gösterdiğini ayırt etmek çok daha kolay.” -Mx. Lee</blockquote>Lee’nin ve daha nicesinin ifadeleri Instagram sorumlusu Adam Mosseri’nin geçtiğimiz yıl yaptığı açıklama ile güçleniyor. Mosseri, Instagram’ın artık bir fotoğraf paylaşım uygulaması olmadığını söyleyerek platformun geleceğine dair soru işaretlerini netleştirmişti.<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/mosseri/status/1551890839584088065?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1551890839584088065%7Ctwgr%5E04cf9f6be55fb267851885094a31ad319672fdfd%7Ctwcon%5Es1_&ref_url=https%3A%2F%2Fwww.nytimes.com%2F2022%2F07%2F26%2Ftechnology%2Finstagram-kylie-jenner-criticism.html" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2022/9/2022-10-08T23:31:05.847Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.63" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a>Toronto'da bir fotoğrafçı olan Alice Hirsch, içeriklerini Instagram'ın algoritmasının kaprislerine göre ayarladığını belirtiyor. Neredeyse her gün yayınladığı çalışmaları için bazen bir fotoğrafın birden çok versiyonunu paylaşıyor. Ham hali, renklendirilmiş hali, nihani versiyon. Artık Instagram algoritması hangisinden daha çok hoşlanırsa. Ayrıca algoritmanın hoşuna gitmesi için video yapmayı öğrendiğini de ekliyor. Alice bir fotoğrafçı ve ekmeğini “durağan görsellerden” kazanıyor.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Sosyal medyanın kral olduğu bir zamanda bulunmasaydık, bunu asla yapmazdım.” - Alice Hirsch</blockquote><h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Make Instagram great again!</h3>“Sosyal medyanın kral olduğu bir çağda” sosyal medya fenomenleri Instagram’ın yeni yüzünden rahatsız. Devrim ateşi Kylie Jenner’ın hikayesinde aşağıdaki gönderiyi paylaşmasıyla başladı.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2022/9/6/1665272849465.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.33" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Hem Snapchat hem de TikTok’tan alınan özelliklerle kimlik karmaşası yaşayan Instagram’ı eski haline çevirme hareketi diğer ünlüler tarafından da benimsendi. Jenner’ın ardından Kim Kardashian ve daha sonrasında da pek çok ünlü bu gönderiyi hikayelerinde paylaşarak ve &nbsp;ve tweet atarak harekete destek verdi.<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/chrissyteigen/status/1551979056995848192" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2022/9/2022-10-08T23:46:25.440Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.63" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a>23 milyon Instagram takipçisi olan bir güzellik YouTuber'ı olan James Charles da bir Instagram gönderisinin altına “Videonun bu kadar büyümesinin nedeni, video yayınlamaya ZORLANIYOR olmamız. Videoya geçiş endüstri çapında değil, yalnızca TikTok çapında yayılıyor.” şeklinde yorum yaptı. <h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Durağan içerik üreticileri ve yapay zekânın makus talihi</h2>Son dönemde yaratıcı görsel içerik üretimi ile öne çıkan yapay zekâ araçları da kendi iş alanlarında yer bulamamaya başladı. Her nasıl çizerler algoritmaların gölgesinde kalıyorsa, yapay zekâ da stok fotoğraf sitelerinin çeşitli kaygı oklarının ucunda yer alıyor. DALL-E, Midjourney gibi farklı uygulamalarla içerik üreticileri için yaratıcı görseller ortaya çıkarma imkânı tanıyan yapay zekâ başta telif olmak üzere çeşitli bahanelerle Getty Images gibi stok fotoğraf sitelerindeki etkinliğini <a fr-original-style="" href="https://www.gelecekburada.net/yapay-zeka-sanatina-getty-images-engeli/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">sınırlandırmak zorunda kalmıştı.</a>Bence büyük platformların bize sunduğu en önemli özellik zamansız olmalarıydı. Kendi getirileri ve sundukları fırsatlar ile kendi kitlelerini yaratan Instagram gibi platformlar, bugün kâr etme ve rekabet hırsının gölgesinde yola çıkış amaçlarını unutmuş gibi görünüyor. Yaptıkları en iyi şeyi parlatmak ve geliştirmek yerine, her zaman daha yeniyi deneyimlemeye odaklanan şirketler düzen tutturmuş mevcut müşterilerini mutsuz ediyor. Ya da yapay zekâ örneğinde olduğu gibi bu yeniliklerden sadece kendileri çıkar sağlayabildikleri oranda yararlanılmasına imkân tanıyorlar.&nbsp;Bu bülteni bir gönderiyle taçlandırmak çok isteriz ama kaçınızın ana sayfasında boy gösterecek, kim bilir…

🥳 En çok Instagram'ı seveceksiniz, en çok!

Görsel içerik üreticileri Instagram’a neden küstü?

Geçtiğimiz hafta sonu bir yandan İstanbul trafiğinde yol tarif etmeye çalışırken, bir yandan da anlık mesajlara cevap vermeye çalışıyordum. Birbirinden habersiz ve dünyanın farklı yerlerinden birkaç kişiyle aynı anda farklı konulardan bahsedebiliyor olmak bir anda büyük resmi netleştirmemi sağladı. Ve tüm bu hengamenin içide gelen aydınlanmayla Hasan’a şöyle bir cümle kurdum:&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Bence mesajlaşmak insana inanılmaz bir multitasking yeteneği kazandırıyor."&nbsp;</blockquote>Yaptığım tespiti yazıya dökmek için sabırsızlıkla beklediğim ve üzerine daha derin düşünme fırsatı bulduğum aralıklarda aslında büyük resme tam olarak vakıf olamadığımı anladım. Evet, mesajlaşma uygulamaları gerçekten dijital iletişimin tüm şekillerinden kolay ve keyifliydi. Ancak bugün çağın getirisi olarak hayatımızdan çaldığı anları nereye kadar masumlaştırabilirdik? Kendi argümanımı kendim boşa çıkarmış olmanın verdiği hüzün ve hazla karışık duygularımla klavyenin başına geçtim.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Kısa mesajların çizemediği sınırlar</h2>Twitter hesabımı ilk açtığımda sevdiğim ünlülerin gerçek hesaplarını takip edebilmek ve görme ihtimalleri çok düşük olsa da direkt olarak onlara bir şeyler yazabileceğimi bilmek beni çok heyecanlandırmıştı. Hatta kaybedebilirmişim gibi hayranı olduğum sanatçıların Twitter nicklerini bir deftere not etmiştim. Yaşım gereği anlık mesajlaşmanın ilk zamanlarını hatırlamıyorum ancak her zaman ve her yerde bağlantı kurabilme özgürlüğü eminim ki çoğu insanın üzerinde benzer bir etki yaratmıştır.<img src="https://images.aposto.com/2022/9/0/1664672690050.gif" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.34" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"> Bugün ortalama bir insanın ekran kullanımı oranlarına baktığımızda, vaktinin büyük çoğunluğunu mesaj uygulamalarında geçirdiğini görmek hiçbirimizi şaşırtmaz. Telefon görüşmesinden daha esnek, e-postadan daha eğlenceli olan kısa mesajlar hepimize yeni bir iletişim kimliği oluşturma fırsatı veriyor. Hatta son yıllarda çevremizdeki insanların çoğundan “Ben telefonla konuşmayı sevmiyorum ya, acil olmadıkça beni aramayın, mesaj atın” gibi cümleleri sıkça duymamız olası. Anlık iletişimin büyüsüne kapıldığımız her an aslında hayatın bundan ibaret olmayan ana hatlarından mahrum kalıyoruz. Üstelik teknolojinin getirileri bu konuda bize hiç de yardımcı olmuyor.Apple’ın son yazılım güncellemesi&nbsp;iOS 16, işletim sisteminin kendi mesaj uygulaması olan iMessage için çeşitli özelleştirmeler içeriyor. Gönder butonuna bastıktan sonra hop diye elimizden kayan mesajları tarihe gömecek olan güncelleme, mesajlara sonradan düzenleyebilme şansı tanırken gönderdiğin bir mesajı geri çekme özelliği de sunuyor. Mesajları sonradan silebilme özelliğini daha önce Instagram, Telegram ve tam olmasa da WhatsApp gibi platformlarda da deneyimlemiştik.<img src="https://images.aposto.com/2022/9/0/1664672927485.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.93" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Google’ın Android cihazlar için sunduğu mesaj uygulamasında ise metinlere otomatik olarak yanıt oluşturan araçları kullanabilirsin. Büyük şirketler her ne kadar kullanıcılarının hayatlarını kolaylaştırmaya yönelik geliştirmeler yapsa da, asıl sorunun ana kaynağından çok uzakta duruyorlar. Mesajlaşmanın anlık ve kolay olduğu kadar talepkar, dikkat dağıtıcı ve stresli doğası.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Her günü iki devrede oynamak</h2>Hangi saatler arası mesaidesin? İş hayatın ne zaman bitiyor ve sosyal hayatın ne zaman başlıyor? Özellikle ikinci soruya kesin bir yanıt veremiyorsan, yazımızın ana karakterlerinden biri de sensin.Kısa mesajların paragraflarca anlattığımız artılarının günlük hayatımıza adapte oluşu ile bir anda eksilere dönüşmesi mümkün. Ki bu durumu hepimiz yakından deneyimliyoruz. Mesajlaşmanın sağladığı “anlık kolaylık” bize çizilemeyen sınırlar olarak geri dönüyor. Çalışırken, acelemiz varken ya da başka bir şeyle meşgulken birkaç saniyemizi ayırıp kafamızı tamamen farklı bir yere kanalize etmek oldukça masum görünüyor değil mi? İnsan beyni mükemmel bir yapı olabilir ancak dikkat zor inşa edilen ve kolay kaybedilen bir olgu. Dikkatini sık sık dağıtmak, gün içinde ciddi ya da basit hatalara yol açabilir.Sık sık yaşadığımız ancak üzerine düşündüğümüzde asla sebebini göremediğimiz (ya da görmek istemediğimiz) birkaç örnek vermek mümkün.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bildirim ışığının yandığını gördüğünde bir mesaja cevap vermemek insana bir suçluluk duygusu yüklüyor. Sonuçta geldiğini gördün, telefonu eline alıp birkaç saniyede cevap da yazabilirsin değil mi?</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ya da aynı şekilde anlık mesajlaşma uygulamalarında karşındakinden uzun aralıklarla cevap almak seni değersiz hissettiriyor. Özellikle konuştuğun kişiye belirli bir çerçevede anlam yüklüyorsan karalar bağlamaya başlaman an meselesi. Ancak onun da bir hayatı var ve belki de seni o hengamenin arasına basitçe sıkıştırmamak sana gösterdiği özenin bir belirtisi olabilir.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Keyifli bir sohbet asla bitmesin isteriz. Geç saatlere kadar yattığımız yerden tıkır tıkır mesajlaşmak, telefonu elinden bıraktığın an uyuyabileceğini bildiğin için rahat geliyor olabilir. Ancak bozulan uyku düzenin, ertesi sabah dağılan dikkatin ve aksayan işlerine bir anlam biçemediğinde umarım bu yazıyı hatırlarsın.</li></ul>Ben bu sınırı asla çizemedim ancak çizebilen arkadaşlarımı imrenerek izliyorum. Gün içinde çalışırken normal aramalara ve mesajlara dönmeyen, mesai bittikten sonra kesinlikle işle ilgilenmeden çevresine ve kendine vakit ayıran insanların hepimiz için çıkar yol olduğuna dair umut veriyor. Ev ile okul arasında keskin bir sınır çizmeyi başarmış, aynı zamanda öğretmenim olan anneme rağmen benim aynı sınırı işim ve sosyal hayatım arasında çizemediğimi görmek canımı sıkıyor.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Kişisel mesajlaşma kanunları</h2><img src="https://images.aposto.com/2022/9/0/1664672594268.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.00" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Peki bu iç karartıcı gerginliğin önüne nasıl geçeceğiz? Kişisel deneyimlerimden yola çıkamasam da, zamanı geldiğinde kendime örnek alabileceğim birkaç arkadaşımı çok iyi gözlemledim ve aldığım ilhamı seninle de paylaşmak istiyorum.Hepimizin programı ve ihtiyaçları kendine özel. Ben sık sık mola vererek çalışırken, sen işini olabildiğince hızlı bitirip rahata çıkmak için ara vermekten hoşlanmıyor olabilirsin. Her ne kadar iş ve sosyal hayat arasına sınır koyabilmekten bahsetsek de, seni en rahat hissettiren sınır en ideal sınırdır. Bu işin tek bir doğrusu yok. Kendi ihtiyaçlarını analiz edip hem iş hayatındaki hem de sosyal hayatındaki insanlardan bu sınırlar doğrultusunda iletişim talep edebilirsin. Kimsenin böyle bir argümana kırılacağını sanmıyorum.Kısa mesajların iş ve sosyal hayatımızdaki sınırları kaldırdığı en büyük noktalardan biri de iş hayatımızın da mesajlaşma uygulamalarına taşınması. Eskiden mesai bitiminden ertesi sabaha kadar görmediğimiz iş arkadaşlarımız ve patronlarımız, şimdi küçük ekranların içinde 24 saat bizimleler. Bu nedenle iş hayatındaki insanlara da sınırlarından bahsetmen ve belirli saatler arasında “ulaşılamaz” olacağını belirtmen önemli. Rahatsız edilmeyeceğin bir öğle arası ya da sabaha kadar kesintisiz eğleneceğin bir gece. Hangisini tercih edeceğin yine senin ihtiyaçlarına ve sınırlarına kalmış.Sanırım en zoru kendinle yüzleşip ihtiyaçlarına karar verebilmek. Başkalarıyla olan ilişkimize zarar veren taraf olma ihtimali hepimizi kararlar almaktan alıkoyuyor. Oysa temelde baktığında kimseyle iletişimi sonlandırmıyorsun sadece iletişimin nerede ve ne zaman kurulacağına bir sınır çiziyorsun. Daha sağlıklı olması için. Beklentilerimizde makul olmak ve başkalarının tepkilerinden çok kendimizi dinleyerek kararlar almak, tüm sorunlarımızı çözecektir diye umuyorum. Çözmezse de başka bir aydınlanma ve başka bir yazıda başka çözümler arıyor oluruz.Tek ricamız pazar günü 13.00’te e-posta bildirimlerini kapatma olur mu? Sana ulaşma fırsatını kendi ellerimizle kaybetmek istemeyiz, sen de bizi kırmak istemezsin… Bakalım buraya kadar anlattığımız her şeyi uygulayarak ve bizi de dahil ederek kendine bir iletişim sınırı çekebilecek misin?

🤯 Galiba ruhumuzu WhatsApp'a sattık.

Artılarıyla ve Eksileriyle Kısa Mesaj İletişimi

Ulaşım sektörü tekerleğin icadından itibaren pek çok formda var oldu fakat temelde hiç değişmedi. Hâlâ dört tekerin üzerinde uzun yolları arşınlıyoruz. Her dönemin klasik gelecek tasviri olan uçan arabalar ise uzak bir hayal olarak tarihin tozlu sayfalarında yerini aldı. Peki ileri seviye altyapı sistemiyle fütüristik bir ulaşım ideali sunan Hyperloop da uzak hayaller listesinde yerini almak üzere mi?Sıradaki durak, taşımacılığın geleceği.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Hyperloop’a özlem</h2>Yaklaşık 1000 sene sonrasını hayal eden Futurama’da şehir içi ulaşım tasviri, New York’un dört bir yanını saran tüplü ulaşım ağlarıydı. İnsanlar bu tüplerin içinden geçerek istedikleri yerlere kolayca seyahat edebiliyordu. Bu ideali daha geniş çapta, araçlı ve şehirlerarası bir forma sokmak isteyen herkes için hyperloop teknolojileri bir ulaşım rüyası vadetti. Hatta 1870'lerde bir test sistemi, Manhattan'ın altındaki insanları Warren Street'ten Murray Street'e “göndermek” için pnömatik bir vakum tüpü kullandı.<img src="https://images.aposto.com/2022/8/0/1664090448380.gif" style="width: 100%; max-width: 550px; vertical-align: middle; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.82" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable" width="550">Yıllar geçti, teknoloji gelişti ve bu alanın öncüleri bize tülerin içinde hızlı ulaşım sözü verdi. 2010’lara geldiğimizde vakumlu tüp teknolojisinin gelişmiş bir versiyonuyla karşımıza geldi. Gelişmiş hyperloop teknolojisi artık insanları birkaç blok değil, şehirlerarası ve hava yolculuğuna rakip hızlarda manyetik olarak havaya kaldırarak taşıyabilecekti. Üstelik saatte 600 milin (965 km) üzerinde bir hızla. Kemerlerimizi bağlayalım.Ulaşımın geleceğinde ışık gören şirketler Hindistan, Hollanda, Suudi Arabistan ve ABD’de farklı projelere büyük yatırımlar yapsa da, hyperloop teknolojisi hâlâ bizim için bir özlem objesi olmaya devam ediyor. Peki bunca hype’a rağmen, neden henüz hayata geçirilemedi? Hele ki neredeyse ışınlanmayı konuşmak üzereyken.&nbsp;<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Virgin Hyperloop’un (Hyperloop One) Öngörülemez Çöküşü</h3>Daha sonra Hyperloop One olarak anılan Virgin Hyperloop, 2020’in başlarında bu teknolojiyi ilk hayata geçiren şirketti. Las Vegas dışındaki test tesislerinde, iki çalışan 500 metrelik bir test pistinde saatte 107 mil (172 km) hızla tam ölçekli bir vakum tüpünde seyahat etti. Her ne kadar saatte 600 mil vaadinden çok uzak olsa da, şirketin vadettiği koşullarda sistemin çalışabileceğini tüm dünyaya kanıtlandı diyebiliriz.Hatta şirketin o dönemki CEO’su Jay Walder “100 yılı aşkın bir süreden sonra ilk defa yeni bir toplu taşıma şeklini deniyoruz. Test yolcuları olarak gerçek insanların tercih edilmesi de güvenlik açısından hangi noktada olduğumuzu açıkça ifade ediyor.” ifadesiyle araca ve ekibine olan güvenini açıkça belirtmişti.Sonra ne mi oldu? Roller coaster’ın tepesine ulaşan ve bizim beklentilerimizi de beraberinde götüren şirket vites düşürerek hayallerini küçültmeye başladı. Önce 2022 Ocak ayında personelinin yarısını işten çıkaran Virgin Hyperloop, rota geliştirmelerini askıya alarak rotasını kargo taşımacılığına çevirdi. Haberleri biz de okuyup paylaşmamış olsak uyduruyoruz diyeceğiz, ancak asıl gerçek geleceğin ulaşım aracını geliştiren bir şirketin teslimat sektörüne keskin dönüşünden bir adım ötede değil. En azından otonom teslimat falan olsaydı da hakkında üç beş bir şey karalayabilseydik, sağlık olsun.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Tünelin ucuna varmak neden bu kadar zor?</h3>Ulaşım analistleri; yaşadığımız hayal kırıklığı, şirketin küçülmeye gitmesi ve odağını daha kârlı bir alana kaydırmaları konusunda bazı yorumlarda bulunuyor.Los Angeles California Üniversitesi Ulaştırma Araştırmaları Enstitüsü müdür yardımcısı Juan Matute, teknolojik yeniliklerin çok fazla yatırım çektiğini ve yaşanan hype süresince fazla kâr edilebileceğini ifade ediyor. Ve bu açıklamaların peşinden bir fikir her ne kadar ilgi çekici olsa da sıra uygulanabilirliğine geldiğinde tüm süksesinin kaybolduğunu anlayabiliyoruz… Genelde teknolojinin en büyük sorunu tamamen yeni bir altyapı oluşturmaya dair teknik sorunları öngörememesi olarak karşımıza geliyor. Aynı insan hayatındaki gibi, büyük hayallerimiz var fakat o hayallere giden yollar?<img src="https://images.aposto.com/2022/8/0/1664090604191.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable" width="550">Bunu şu şekilde de açıklamak mümkün. Örneğin elektrikli araçlar da geleceğin ulaşım ağının bir parçası olarak görülüyor. Ancak bu araçların kullanacağı yollar bizim yıllardır üzerinde tekerlek çevirdiğimiz, kontak çalıştırdığımız yollar. Yani herhangi bir ek işlem gerekmiyor. Söz konusu yeni bir araç sistemi oluşturmak olduğunda ise üzerinde yer alacağı altyapıyı her şeyden önce düşünmek şart. Yol sistemine kolayca entegre edilebilecek elektrikli araçlar gibi alternatifler mevcutken, hükûmetleri kilometrelerce uzunlukta tüp ve istasyon sistemleri için ikna etmek düşünürken bile insanın gözünde büyüyor. Üstelik hem işlevsel bir tasarım oluştururken hem de yasal düzenlemelere ve güzergahlardaki ekolojik dengeye sadık kalmak ikircikli sürecin bir parçası.Analistlere göre altyapı sorunları buzdağının üstesinden gelinebilir kısmı. Düzenleyici, finansal ve politik engellerin bir ulaşım rüyasına giden yolda daha büyük sorunlar çıkarabileceği endüstri yatırımcıları tarafından belirtiliyor. Tüm bu olumsuzlukların gölgesinde biz teknolojiye inanıyoruz, start-up bolluğunda eminiz ki yaratıcı çözümlerde her şeyin üstesinden gelebilecek bir cengaver çıkacaktır. Sonuçta 100 yıldan sonra gelen yeni bir sistemden bahsediyoruz, hiçbir değişim sancısız gelmez. Ah sermayemiz olacaktı…

👀 Öyleyse hayallerde yaşıyoruz efendim.

Geleceğin Ulaşım İdeali Hyperloop Artık Uzak Bir Hayal mi?

Uzaktan çalışma bir seçim olmaktan sıyrılıp gereklilik hâline geldiğinden beri, özellikle genç nüfus olarak sınırları zorlamaya and içtik. Tatil yerlerinde denize karşı biramızı içerken tıkır tıkır yazı yazmak veya arabayı sağa çekip küçük bir kod problemiyle ilgilenmek eminim ki çoğu arkadaşımızın içten içe bizden nefret etmesine sebep oldu. Ne de olsa fiziksel işlerin çoğu bir sene içinde kısıtlı tatil zamanı içeriyor ve herkes bu şansı keyfince değerlendiremiyor. Yine de tüm eleştiri oklarının ucunda, her an her saniye çalışabilme özgürlüğünün olumsuzluklarından şikayet etmeye devam ediyoruz.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2022/8/6/1663451665620.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Peki ya aile veya çocuk faktörüyle yılın büyük bölümünde sabit kalmak zorunda olan dijital göçebeler? İşini sırtında taşımak gibi evini sırtında taşımak, sadece kaplumbağalara mı özgü kalacak?<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Yaşamın geleceğine ilişkin en büyük trendlerin yükselişini ve bunun alternatif bir eğitim sistemi için artan bir istek, işin geleceği ve uzaktan çalışma ile ne kadar bağlantılı olduğunu gözlemliyorduk. Düşündük ki, “Bir yerden başka bir yere giderken hem eğitim gibi ihtiyaçları çözüp hem de insanların izole olmadan bir topluluğa sahip olduğundan emin olsak? &nbsp;- Marcos Carvalho, Boundless Life kurucu ortağı</blockquote>Brezilyalı girişimci Marcos Carvalho, iki emlak teknolojisi şirketi kurup ayrıldıktan sonra, hem işini hem de seyahat tutkusunu paylaştığı Mauro Repacci ile kafa kafaya vererek yeni bir macera tasarladı. İkili, uzun süren beyin fırtınalarının neticesinde dünyanın dört bir yanında yaşayabilecekleri ve çalışabilecekleri mülkler satın almaya karar verdi.Ancak zorluklar ortaya çıkmakta gecikmedi. Her ne kadar sürekli hareketli yaşam tarzına sahip olsa da Mauro’nun 2, 4 ve 7 yaşlarında üç kızı vardı ve tüm şartlar altında çocuklarının nitelikli eğitim alabilmesini istiyordu.Altı ay boyunca yaklaşık 1000 aileyle yapılan görüşmelerde tek bir elle tutulur çıktı vardı: Ebeveynlerden en az birinin dijital göçebe olduğu aileler çocuklarına bakılabileceği bir senaryoda yurt dışında çalışma konusunda hevesliydi. Marcos ve Mauro uzaktan çalışanlara yönelik hizmet veren bir yere duyulan ihtiyaç konusunda emin oldular ve Boundless Life’ı yani Sınırsız Yaşam’ı kurdular.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sınırsız yaşam, sınırsız ofis, sınırsız eğitim</h2>Boundless Life kısaca, grup başına yaklaşık 20 ailenin eğitim, ortak çalışma, barınma gibi ihtiyaçlarına çözüm geliştiren komün bir sistem vadediyor. Sistem yetişkinler için ortak çalışma alanları ve çocuklar için eğitim alanlarını birleştiren mülklerde uzun vadeli kiralamalar yapmaya dayanıyor. Üstelik bu alanların birbirine yürüme mesafesinde olması aileleri çocuklarından uzun saatler geçirmeye ya da sürekli başka insanlara emanet ederek huzursuz olmaya mecbur bırakmıyor.<img src="https://images.aposto.com/2022/8/6/1663451762503.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.34" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Start-up, okul kapalıyken altı hafta boyunca ülke dışında kalan ailelere yönelik yaz programları sunuyor. Diğer bir seçenek olarak uzun süreli konaklamada ise Boundless Education (Sınırsız Eğitim) paketi devreye giriyor. Finlandiya sisteminden ilham alan ve büyük ölçüde deneysel ve proje tabanlı öğrenmeye dayalı olan program, çocukların kendi okullarına geri dönmelerine yardımcı olan bir beceri ve proje portföyüne sahip. Eğitim teknolojisi girişimcisi ve Boundless Life'ın üçüncü kurucu ortağı Rekha Magon tarafından yönetilen nitelikli bir eğitim ekibi tarafından geliştirilen Boundless Education şu anda 12 yaşına kadar olan çocuklara hizmet sağlayabiliyor. Elbette gelecekte yaş gruplarını genişleterek potansiyel olarak bağımsız bir küresel esnek eğitim modeli olma hedefleri var.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Ofis hayatına hasret kaldık</h3>Dijital göçebe ailelere çocuklarının geleceğini riske atmadan seyahat imkanı tanıyan Boundless Life gibi start-uplar yalnızca çocuklara değil ebeveynlerine de önemli imkanlar tanıyor. Özellikle pandemi döneminde tanıştığımız ofissiz yalnızlaşmalar, çoğumuzun psikolojik durumunda olumsuz etkilere neden olmuştu. Zoom üzerinden gerçekleştirilen kahve partileri ya da Netflix Party gibi eklentilerle düzenlenen film geceleri yaralarımızı bir nebze sarsa da, ortak bir çalışma ortamına sahip olmanın özlemiyle yandık tutuştuk.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2022/8/6/1663451780219.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.34" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Farklı disiplinlerden insanları bir araya getiren dijital göçebe kampları, gelecekte çoğumuzun kentten köye göçmesinin öncelikli nedenlerinden olabilir mi? Yoksa ne yapacağız, ya sürdürülebilir tarıma yöneleceğiz ya da dijital göçebe kamplarında keyif çatacağız…Boundless Life şimdilik Portekiz’de bir kasaba olan Sintra ve Yunanistan’ın Syros kentinde faaliyet gösterse de önümüzdeki Ocak ayında üçüncü durak olarak İtalya’nın Pistoia kentini hedefliyor. Büyüyen uzaktan çalışma pazarını göz önüne aldığımızda ise Türkiye, Bali, Japonya ve çok daha fazlasının dünya vatandaşlarına açılacağını söyleyebiliriz.Dijital kangurularımızı yerine yerleştirdik, peki ya gerçek kangurular? Umarız ki Avustralya’da mutlulardır.<img src="https://images.aposto.com/2022/8/6/1663451085985.png" width="550" height="285" style="width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.93" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">

🌎 Bu yaz maaile kamptayız.

Yola Nasıl Çıkacağını Bilmeyenler İçin: Dijital Göçebe Kampları

İzliyor, gözlemliyor, öğreniyor, uyguluyor. Öğrenme süreçlerinin her aşamasında bizi taklit ediyor. Peki merak ediyorum, yağmur öncesi gökyüzünü kaplayan gri bulutlar yapay zekânın içini sıkıyor mu? Ya da bir akşam üzeri mutfaktan geçerken ansızın tüyleri ürperiyor mu? Öyle olmaz kardeşim, insan olmaya bu kadar hevesliysen yeri geldiğinde o depresyona da gireceksin.Bir gün yenilmez diktatörler olarak karşımıza dikilmelerinden korktuğumuz robotların iç dünyasını hiç ama hiç önemsemiyoruz. Belki malum bilim kurgu senaryoları asla gerçekleşmeyecek ama illa bir gün insani duyguları taklit edebilen robotların çağı gelecek. Asıl soru, o gün geldiğinde robotlar ve insanlar bir Xanax’ın iki yarısı olabilecek mi?<img src="https://images.aposto.com/2022/8/6/1662816931848.gif" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="2.39" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Nörobilim ve yapay zekâ sempozyumunda sıradan bir gün</h2>İnsan beyni büyüleyici bir yapı ve bugün yapay zekâ üzerine yürütülen çalışmaların büyük bir kısmı, bu büyüleyici yapının dinamiklerinin modellenmesine dayanıyor. Araba kullanmak, yazı yazmak, eşya taşımak; aklımıza gelebilecek fiziksel ve düşünsel işlerin bir çoğu nitelikli eğitim tedrisatından geçen sinir ağları sayesinde gerçekleştirilebiliyor.&nbsp;Bir gün robotların kendilerini geliştirmeyi öğrenip bağımsızlıklarını ilan etmesinden çok korkuyoruz fakat belki de bundan önce onları hayatımızda nasıl konumlandırdığımıza odaklanmamız gerekiyor. Biz robotları ve yapay zekâyı bir gelecek tasvirinde aynı dünyayı paylaştığımız yeni bir tür olarak mı görüyoruz? Yoksa tüm bu yıkıcı teknoloji harikaları bizim için işimizi kolaylaştıran ve bir nevi “angaryalarımıza” koşan makinelerden mi ibaret? Tükenme noktalarının olmaması ve insani duyguları deneyimleyememeleri bir gün bunu yapamayacakları anlamına gelmez. Birazdan bahsedeceklerimizden sonra, bir sabah uyandığında ve robot süpürgenin koridorun başında öylece durduğunu gördüğünde halini hatrını sormak isteyeceksin.Yapay zekâ ve depresyon, 2018 yılında New York’ta düzenlenen Beyin ve Makinelerde Kanonik Hesaplamalar (Canonical Computation in Brains And Machines)&nbsp;adlı bir sempozyumun konu başlıklarından biriydi. Gittikçe iç içe geçen nörobilim ve yapay zekâ ilişkisinin dinamiklerine eğilen araştırmacılar birbirimize ne kadar benzediğimiz ve ne kadar benzeyebileceğimiz üzerine tezlerini savundular. Sempozyumun bir katılımcısı olan sinirbilimci Zachary Mainen’ın ise yıkıcı bir iddiası vardı: İnsan gibi düşünen yapay zekâ günü geldiğinde depresyona girebilirdi.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Gereğinden fazla düşünen robotlar</h3>Tanınmış bir sinirbilimci olan Zachary Mainen, halüsinasyonlar ve depresyon yaşayan hastaları gözlemlediği ve pekiştirmeli öğrenme gibi yapay zekâ algoritmaları kullanarak tedavi yöntemleri geliştirdiği hesaplamalı psikiyatri alanında çalışıyor. Yapay zekânın insan gibi depresyona girebileceğini belirten Mainen, bu düşüncesini yaptığı çalışmalardaki okun tersine dönebileceğine ve yapay zekâ bilgisayarlarının hastaların yaşadığı aynı sorunlara maruz kalabileceğine dayandırıyor.Serotonin seviyemiz düştüğünde mutsuz, huzursuz ve keyifsiz hissederiz. Hatta açığı kapatmak için muz, çikolata gibi serotonin hormonu seviyemizi yükseltecek yiyecekleri tüketmeye daha eğilimli oluruz. Çoğu insan serotoninin direkt olarak mutlulukla ilgili olduğunu sansa da, aslında serotonin nöronları şaşkınlık yaratan durumlarda mesajlar gönderiyor. Beyin değişime hızla adapte olamadığında ise depresyon süreci başlamış oluyor.<img src="https://images.aposto.com/2022/8/6/1662817468877.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.34" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Mainen’ın da içinde bulunduğu bir grup bilim insanı yapay zekâya serotonin hormonu benzeri bir sistem dahil etmenin sağduyu ve insan gibi düşünme yeteneklerini sağlayabileceğini savunuyor. Araştırmalara göre olası bir robotik hormon sistemi, makinelere belirli düzeyde bir duygusal bilinç kazandırabilir ve makineler yeni durumlara hızla adapte olmayı öğrenebilir. Ancak belirli kalıplara alışma ve akabinde depresyon gibi süreçler de bu hızlı adaptasyon sürecinin promosyonu olacaktır.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bir Xanax’ın iki yarısı: Robotlar ve İnsanlar</h3><blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Hesaplamalı psikiyatri, pekiştirmeli öğrenme gibi yapay zekâ algoritmalarını inceleyerek depresif veya halüsinasyon gören bir hastayı öğrenebileceğimizi varsayıyor. Oku tersine çevirdiğimizde, bir yapay zekâ neden hastalarda ters giden şeye maruz kalmasın?" &nbsp;- Zachary Mainen</blockquote>Makinelerde depresyon mümkün olsa da tam olarak insanlarda yaşanan duygusal yıkım süreci gibi olması öngörülmüyor. Şöyle açıklayabiliriz, araştırmacılara göre makinelerin beyninde de serotonin benzeri bir bileşen var olabilir. Ve bu serotonin benzeri bileşen muhtemelen makinelerde depresyondan sorumlu olacaktır. Ancak henüz duygusal bilinç kazanmayan makinelerin insanlar gibi depresyona girmesini bekleyemeyiz. Makinelerde yaşanan depresyon sürecinin en büyük belirtisi insan depresyonuna benzer şekilde belirli görevlerin yerine getirilememesine dayanıyor.<img src="https://images.aposto.com/2022/8/6/1662817068954.jpeg" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.54" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Yukarıda serotoninin şaşırtmalı durumlar ile ilgisi olduğundan bahsetmiştik. Hormon, insan beynine iyi veya kötü nitelikli bir mesajdan çok bir sürpriz unsuru iletiyor. Daha önce deneyimlemediği bir şey. Örneğin bir kaza sonrası uzuv kaybı yaşamak gibi. Fiziksel bir bozulma duygusu vücudun daha önce deneyimlemediği bir durum olduğu için insan bünyesinde şaşkınlık yaratıyor. Eğer kişi kendisine bakış açısını değiştirerek yeni hayat tarzını benimseyemezse depresyona giriyor. Araştırmacılar makinelerin üstesinden gelemeyecekleri bir durum ya da görevle karşılaştığında aynı davranışı sergileyeceklerini savunuyor.Depresif yapay zekâ fikri gerçekten biraz garip. Ancak donanım arızası olan bir robotu ele alalım, belki de bilgiyi kavramanın yeni bir yolunu öğrenmesi gerekiyor. Eğer robotun öğrenme hızı yeterince yüksek değilse, algoritmalarını değiştirme esnekliğinden yoksun olabilir. Yeni hedefler benimsemesi gerekebilir ve eğer sürece uyum sağlayamazsa denemeyi bırakıp pes edebilir. Aynısı zorluklarla karşılaştığımızda bizim de başımıza gelmiyor mu?&nbsp;Sonuçta depresyona yatkınlık, sürekli değişen çevre koşullarına uyum sağlama yeteneğinin bir faturası. Bir robot için depresyon hiçbir şekilde acı çekmeyi içermeyebilir ancak öğrenmeyle ilgili bir sorun yaşamak muhtemelen yapay zekânın en büyük kabusudur.

😜 Hani insan olmayı çok istiyordun ya, al buyur.

Yapay Zekâ Depresyona Girebilir mi?

İnternet yüzyılın icadı. Uzak kaldığımızda modern hastalıkların pençesine düşüren bu milenyum gelişmesinin tekerleğin icadı ile zirve savaşında olmasının önemli bir sebebi var.&nbsp;Nasıl bugün metaverse’e geçmekten konuşuyorsak, 1990’larda bir nesil bir sabah uyandığında “internete geçti”. Bir anda dünyada bugüne kadar üretilmiş ve üretilmeye devam eden bütün bilgilere erişme gücüne sahip olduk. Aynı şekilde dünyanın her yerinden sesleri duymaya da. İnternet ortamı, bazen birlik olup sahip olduğumuz sesin daha da gür çıkmasını sağlarken, bazı zamanlar ise o sesin bastırılmasına sebebiyet verebiliyor. Anonim kimliklerin ardında filtresiz ifadelerle filizlenen linç kültürü, bugün doğru ve yanlış arasındaki ayrıma kimin karar verdiğini sorgulamamıza sebep oluyor.Ancak bugün geldiğimiz noktada dijital demokrasinin beklentilerimize bütünüyle hitap ettiğini söyleyebilir miyiz? İnternet gerçekten herkesin fikrini özgürce tartışabildiği bir paylaşım ortamı mı, yoksa sosyal hayattaki çekincelerimizin ortadan kalktığı bir savaş muharebesi mi?20 yaşında bir yazılımcı olan Baran yaklaşık 5 yıldır iş dünyasında aktif olarak yer alıyor. Yaşam tarzını ve çalışmalarını sosyal medya üzerinden takipçileriyle paylaşan Baran, içinde bulunduğu sektörü ilgilendiren bir tweet’e yaptığı yorumla kendini linç oklarının ucunda buldu.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Twitter’da sürekli metroda kod yazan, arabada kod yazan insanların fotoğrafları paylaşılıyordu. Bir anonim hesabın bu fotoğrafları kolaj haline getirerek, “Modern hayatın kölesisiniz, her yerde çalışmayı iyi bir şey gibi lanse ediyorsunuz.” şeklinde bir yaklaşımda bulunduğunu gördüm. Üstelik fotoğraftaki kişilerin yüzleri ve isimleri açıkça seçilebiliyordu. Belki yanlış bir aksiyon aldım ancak ben de bu tweet’e şöyle bir karşılık verdim: “Fotoğraflarını paylaştığın insanların aylık gelirleri senin yıllık gelirine eş. Bu fotoğraflar için yorum yapmak senin haddine değil.” Türkiye’de de bu ekonomik düzende maddiyat özelinde böyle şeyler yazınca alacağın tepki az çok belli. Bunun üzerine tabii yazdığımız tweetler çok farklı yerlere gitti ve çok fazla etkileşim aldı. Görüşümü destekleyen ve desteklemeyenler oldu.”</blockquote>Önce forumlar daha sonra sosyal medya hesaplarımız aracılığıyla tam da aradığımız özgürlük ve müzakere sahnesini elde ettiğimizi düşünürken, bir anda gelişen linç kültürü hayallerimizi suya düşürdü. Baran’ın başına gelenler gibi bir kişi veya bir grup başka kişi ve gruplar tarafından hedef gösterilebiliyor, aşağılanabiliyor ya da hem fiziksel hem de psikolojik tacize uğrayabiliyor.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Kovadaki yengeç teoremini belki biliyorsunuzdur. Kovadan kaçmaya çalışan yengeci diğer yengeçler sürekli aşağı çekmeye çalışır. Çok çalışan insanlara çok çalışmayı iyi bir şey gibi lanse etmeyin gibi yorum yapmanın faydalı olduğunu düşünmüyorum. Bu bir nevi tembelliğin vicdan rahatlatması gibi geliyor bana. Biraz sert çıktım ve akabinde biraz ters tepkiler aldım anlaşılabileceği üzere.”</blockquote><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Güç zehirlenmesi</h2>Böylece insan olmanın olumsuz getirileriyle beraber elde ettiğimiz bir gücü daha yıkıcı boyutlara gelebilecek şekilde büyüttük. Herkesin fikrini ifade edebileceği özgür bir ortam olarak tanımladığımız internet bize iyi gelmedi, yalnızca hemfikir olduğumuz yorumlara tahammül edebildiğimiz keskin sınırlı bir kutuya dönüştü. Hatta kurtulabileceğimiz yeni bir yol keşfetmek bir nevi içimizdeki öfke ve gaddarlığı sinsice beslememize yol açtı. Baskı ve sindirme yolları hükûmet ve şirketlerin elindeyken her ne kadar rahatsız oluyorsak, aynı sessiz sansür ve sindirmeyi belki de sokakta yan yana yürüdüğümüz insanlara uygulamaya başladık. Birbirimizin fikir ve duygularını hangi noktada bu kadar önemser olduk bilmiyorum ama siber zorbalık gelecek neslin davranış biçimini temelinden değiştirebilecek bir hareket haline geldi.&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Bir süre hesabımı gizledim çünkü bu akım devam etsin istemedim ve tweetimi silmek de istemiyordum. Daha sonra hesabımı açtığımda aslında ne demek istediğim üzerine bir tekzip yazısı yayınladım. Aslında ne demeye çalıştığım, insanların ne kadar kazandığıyla ilgilenmediğim, sadece bir şey başarmak isteyen insanların hayatına saygı gösterdiğimi vurgulamak istedim. Sonuçta ben bulunduğum yere böyle geldim ve zorluklarıyla beraber bu benim hayat tercihim, kimse bunun üzerine olumsuz yorumlarda bulunmamalı. Bu nedenle düşüncemin arkasında durdum. Daha sonra olay şöyle bir noktaya geldi, her 10-15 dakikada bir gidip yazılanları okuyordum."</blockquote><h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Kitle ahlakı ve “cancel culture”</h3><img src="https://images.aposto.com/2022/8/0/1662249642535.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="2.01" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Cancel culture için sosyal medya üzerinden başlayarak bir kişinin ya da kurumun sosyal hayatında da ayağını kaydırmak diyebiliriz. İnternet yeni bir kamusal alan inşa etti ve her bir kitlenin kendi ahlak kuralları var. Harvey Weinstein, J.K. Rowling, Tamer Karadağlı, Ahmet Kural, Ozan Güven, Rasim Ozan Kütahyalı… Saydığımız isimler ve çok daha fazlası sorunlu söylemleri ya da davranışları nedeniyle “iptal” kültürünün çemberinden geçti. Dezavantajlı bir azınlığa mensup olmak veya fikirlerin toplumun genelgeçer doğrularıyla çatışması gibi basit nedenler de okların ucuna gelmemize sebep olabiliyor. Ya da sadece canı sıkkın birinin öfkesini kusmak için bahane arıyor. Artık ne kadar şanslıysan.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Şirketime yaşanan olayları içeren bir mail atıldı, aslında linç kültürünün belki de cancellation’a giden boyutu bu oldu benim için. Attığım tweet, çalıştığım şirketin insan kaynakları sorumlusuna temiz bir İngilizce ile detaylandırılarak gönderilmişti. Belki benim için maaş değerlendirmesi yapabileceklerini ya da bir gün bizim şirkette çalışacak olsa benim gibi insanlarla beraber olmamak için tercih etmeyeceğini yazmıştı. Beni cancel eden ve kovulmamı isteyen ifadeler yani. Şirket bunu hiç umursamadı sanırım, en azından tarafıma bir dönüş sağlanmadı. Ancak Türkiye’de bir şirkette çalışıyor olsaydım muhtemelen bunun ucu kovulmaya kadar giderdi.”</blockquote><h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">"Burası benim kişisel blogum"</h3>Sosyal medyada alınan her tepki günün sonunda tek bir sonuca varıyor.<img src="https://images.aposto.com/2022/8/6/1662248235206.png" width="550" height="310" style="width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.77" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Evet, herkesin hesabı kendi kişisel fikirlerini ve ait olduğu kimliği ilgilendiriyor ancak sahip olduğumuz gücü kullanmayı bilmemek işleri ayrıştırma siyaseti seviyesine indirgedi. İlkokulda hayat bilgisi dersinde aldığımız herkesin fikrine karşı hoşgörülü olma öğütleri, ailemizin verdiği yabancılarla konuşmama telkinleriyle birleşti ve ortaya sadece kendimizden olanı benimsediğimiz, olmayanı itinayla itelediğimiz bir sisteme dönüştü. Çocukluğumuzdan beri kafamız çok karışık. Elbette bu fikrime katılmayanlar da olacaktır…<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Biraz zaman geçtikten sonra bunun gayet normal bir sürecin parçası olduğunu fark ettim. Ben şöyle görüyorum linç kültürünü, kafede bir arkadaşınla otururken yanlış bir şey de söylese çok ters bir tepki veremezsin. Ama sosyal medyada arkadaşın olmayan bir insana doğru bir şey söylese bile sırf canın sıkıldığı için sırf o gün kötü hissettiğin için ters bir yorumda bulunabilirsin. Böyle değerlendirince normal karşılıyorsun. İnsanlar aslında sana kızgın, seni sevmiyor ya da seni nefret objesi olarak görüyor değil. Muhtemelen yazdığın tweeti 30-35 saniye içinde okudu, 70-75 saniye içinde üzerine çok düşünmeden cevap verdi. Aynı şekilde ben de yazarken maksimum 1-2 dakikamı harcamışımdır. Bu durumu sosyal medyadaki çoğu içeriğin hızlı üretilip hızlı tüketilmesi ile ilişkilendirmek mümkün. Muhtemelen lince uğrayan bir arkadaşım olduğunda süreci böyle paylaşıp rahatlatmaya çalışırdım, bana da böyle anlatıldı çünkü.”</blockquote><h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Hepimizin içinde bir canavar yatıyor mu?</h3>Her ne kadar linç ve iptal kültürünün olumsuz yanlarına değinsek de, Baran başından geçenlerin yerine göre geliştirici bir süreç olabileceğini ifade ediyor. Yıkıcı eleştiri ve toplumdan izole etme yerine fikirlerimizi daha yapıcı çerçeveler içinde ifade etmeyi öğrenirsek, hayalini kurduğumuz özgür tartışma ortamını inşa edebiliriz. Elbette sorunsuz bir toplum kimliği, stabil ruh hali, pembe bulutlar ve uçan filler şimdilik öncelikli ihtiyaçlarımız. Ben bunlara sahip olmadan linç kültürünü olumlu bir çizgiye kaydırabileceğimizi sanmıyorum.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Süreç doğru ilerlediği sürece geliştirici oluyor. Cancellationa katılmam ama lince katılabilirim. Linç dediğimiz aslında biraz da fikirlerin çarpışması gibi, burada kelimeler önemli. Birini direkt olarak aşağılamadığın ya da kötü hissettirmediğin sürece aksi fikir söylemekte veya karşı çıkmakta bir problem yok. Sadece tweet zincirinin etkileşimi arttığında bunun adı linç oluyor yoksa çok kompleks bir şey olduğunu düşünmüyorum. Bu nedenle doğal olarak bulunurum diyorum, direkt hedef gösterilen bir şeye karşı değil. Özellikle sektörün içinde sadece etkileşim için yazılan şeylere karşı çıkabiliyorum veya saçma bulduğum bir fikre tepki gösterebiliyorum. Bunlar gayet doğal, benim başıma gelen şey de gayet doğal bir sürecin parçasıydı. Muhtemelen bulunurum içinde ama gidip birinin şirketine mail atmam yani.”</blockquote>Şimdi ne yapacağız? İnsanlık, toplum, internet kullanıcıları, Geleceğe Dönüş okurları/yazarları olarak çok işlevli ifade ortamımızı iptal ve lincin kara lekesinden nasıl sıyıracağız? Sanırım bir sonraki adımımız günah keçisi seçicileri günah keçisi ilan etmek. Cancellayanları cancellarsak, temiz bir sabaha uyanır mıyız sence?

🚫 Bireyleri geçtik, direkt sistemi cancellasak?

Özgür Tartışma Ortamı İdeasıyla İnternet ve Linç Kültürü

Modern dünyada şirketlerin çalışanlarını takip etmesi için çip takmasına gerek yok. Terfi yarışları, kıdem seviyeleri arası uygulanan mobbing ya da cinsiyet odaklı uygulanan çifte standart gibi stres unsurları çalışanların yeterince baskı ve gözetim altında hissetmesine neden oluyor. Eşitlikçi bir iş ortamı için en az 100 yıla ihtiyacımız olduğunu daha önce yazmıştık, ancak bu mevcut durumu kabulleneceğimiz anlamına gelmiyor.Black Mirror’ın vatandaş puanlamaya dayanan sosyal puan temalı bölümünü belki hatırlarsın. Toplum içindeki sosyal statüyü kategorize eden vatandaş puanları RateMe isimli bir uygulama üzerinden belirleniyordu. RateMe’nin mutsuzluk gibi negatif özellikleri de olumsuzluk olarak aktarması ve dünyayı sadece mutlu insanların yaşaması gereken bir yermiş gibi göstermesi, hayatı herkesin ezberleyip oynaması gereken bir tiyatro metni haline getiriyordu. Şimdi de çalışan performansını puana bağlayan şirketler ile iş alanlarında suni başarı skalası devrine geçiş yapıyoruz.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Skor, kayıt, motor!<img src="https://images.aposto.com/2022/7/0/1661070583015.jpeg" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.79" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></h2>Sanayi Devrimi’nden hatta belki çok daha öncesinden bu yana insanlar mesai vakitlerini tıkır tıkır işleyen saatlere bakarak düzenledi. Geçen yıllar içinde zaman şekil değiştirmedi ancak modern ofislerin yaygınlaşmasıyla saatler çalışanları izleyen araçlar haline geldi.Times tarafından yapılan bir incelemeye göre, ABD'deki en büyük 10 özel işverenden sekizi, bireysel çalışanların üretkenlik ölçümlerini gerçek zamanlı olarak takip ediyor.Fen lisesindeki son senemde, ders aralarında vakit kaybetmemek için koşa koşa tuvalete gidip gelen arkadaşlarımı hatırlıyorum. Bir amaç uğruna tamamen keyfi bir çaba gösteren bu insanlar muhtemelen günümüz iş dünyasında belirli bir standardı korumak için koşarak tuvalete gitmeye devam ediyor. Büyük şirketler çalışanlarına karşı olan tavırlarında mimli olsa da personel takibi büyük ya da küçük pek çok işveren arasında yaygınlaşan bir yöntem olarak görülüyor. Satış ya da üretim kotaları, istemsiz bırakılan ek mesailer ya da birden fazla kişinin sorumluluğunun tek bir kişiye yüklenmesi gibi ağır tercihler, çalışanların çarkı çevirmek için daha hızlı koşmasına sebep oluyor.<img src="https://images.aposto.com/2022/7/6/1661032252742.gif" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.34" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Uzun süredir finans yöneticisi olarak çalışan Carol Kraemer birkaç sene önce yeni bir işe girdi. Kıdemli başkan yardımcısı unvanından etkilenen Carol için bu iş, saati 200 dolarlık maaşı ile mükemmel bir kariyer seçeneğiydi.Ama ilk maaş çekleri düşük görünüyordu. Tamamen uzaktan çalışan çalışan takım üyeleri için kapsamlı izleme yazılımı kullanan yeni işvereni, yalnızca sistemin aktif çalışma anlarını algıladığı dakikalar için ödeme yapmıştı. Daha da kötüsü, Kraemer’in yaptığı çıkarıma göre yazılım emeklerini yakalamaya odaklı çalışmıyordu. Sonuçta çevrim dışı çalışma olarak sayılan; kağıt üzerinde matematik problemleri yapmak, çıktıları okumak, düşünmek gibi eylemler yazılım ile kaydedilemezdi. Bu anlar manuel zaman olarak belirtiliyor ve çalışma saatlerine dahil edilebilmesi için onay gerekiyordu. Kraemer organizasyonun finansmanını yönetirken bir düzineden fazla insanı denetledi, ancak onlara rehberlik ettiği her an dijital olarak kayıt altına alınmadı. Eğer zaman izleyicisini açmayı unuttuysa ödeme almak için itiraz etmesi gerekiyordu. Kraemer, duruma dair hislerini ise "Ekibinizin güvenilir bir üyesi olmanız gerekiyordu, ancak hiçbir zaman bir ekip için çalıştığınızı hissettirecek güveni de vermediler.” diyerek açıklıyor.Hem kamuda hem de özelde performans değerlendirmenin masum tarihi bazen kemikleşmiş kriterlere bazen de niceliğe odaklanan challenge’lara dayanıyor. Ancak yüksek performans ve akabinde kâr adına oluşturulan rekabet ortamı yapılan işe gösterilen saygıyı azaltırken çalışanların psikolojisini de olumsuz etkiliyor. Pek çok işveren teknolojinin üretkenliği optimize edilebildiği takdirde bu takip sistemlerinin efektif kullanılabileceğini, daha sonra çalışanların bağlantıyı keserek hayatlarını yaşamaya devam edebileceğini savunuyor. Ancak uzaktan çalışma çağının başlangıcında evlerinde ofisten daha özgür hissetmeyi bir hak olarak talep eden çalışanlar, bu şartlar altında sarsılmaz bir odaklanmanın imkansız olduğunu düşünüyor. Tabii ki organik verimin de.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İş sözleşmelerinin vazgeçilmezi KPI</h2>Elbette söz konusu performans, ölçüm ve değerlendirme olduğunda tüm şirketlerin altın çözümü KPI’dan bahsetmemek olmaz. Key Performance Indicators yani Kilit Performans Göstergeleri anlamına gelen KPI, adından da anlaşılabileceği üzere hedef ve varış noktası arasındaki yolun hikayesini anlatıyor. Şirketlerin ihtiyaç ve hedeflerine göre değişkenlik gösteren KPI’ları bir nevi başarısız şirket ya da projelerin günah keçisi olarak da nitelendirebiliriz. Nihayetinde işler yolunda gitmediğinde yapılabilecek en iyi şey eldekileri ölçmektir. Ancak her zaman atlanan bir nokta da var ki her şeyi ölçmek asıl ihtiyacın olan doğru şeyin ölçüldüğü anlamına gelmiyor.<img src="https://images.aposto.com/2022/7/6/1661032298824.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Suni kalite</h2>Aynı zaman baskısında olduğu gibi verimlilik ve puanlama stresi de çalışanların performansı üzerinde gözle görülür olumsuz etki yaratıyor. Baskı altında yaratıcılık göstermek için çabalayan çalışanlar, odak noktasında olması gereken işi ikinci hatta üçüncü plana atabiliyor. Hatta bunun sonucunda ortaya çıkan yetersiz/kalitesiz işler çalışanların daha fazla mesai eforu ve saati harcamasına neden olabiliyor. Alt-üst ilişkisinin söz konusu olmadığı ve çalışanları bir kalıba sokmaktan ziyade ortaya koyulan işin kalitesine odaklanılan şirketler hem maddi hem de manevi kâr ediyor diyebiliriz. “İşe dans ederek gidin” de demiyoruz, ama rahat hissetmediğin bir yer için ne kadar çabalayabilirsin ki?Üzerine konuştuğumuz sistemlerin çoğu modern ofislerin ve pandemi ile beraber uzaktan çalışma kültürünün yaygınlaşmasının bir sonucu olarak geliştirildi. Muhtemelen bundan 2-3 sene önce çalışanlara taleplerini sorsaydık, en azından haftanın birkaç günü evden çalışmanın çok rahat olabileceğini söylerlerdi. Şimdi uzaktan çalışma hakkına erişiyoruz ancak bu sefer de dijital takibin ve haksız puanlamaların pençesinden kaçamıyoruz. Bu sektörün bir parçası olarak önümüzdeki 10 senenin ofis/home-office dertleri neler olacak hep beraber göreceğiz, şimdilik bir şikayetimiz yok.

🤔 Skor tutmuyoruz da pardon canım girişini yapmış mıydık?

Skor, kayıt, motor: Çalışan Puanlama Sistemi

Teknoloji yazarları olarak niş bir kitleye hitap ettiğimizin farkındayız.&nbsp;Ana tema ve çevresinde şekillenen konu başlıklarını göz önüne aldığımızda bu durumu gayet normal karşılıyoruz. Ancak bizce teknoloji sektörü, teknik ve uygulanabilir imajının cefasını çekiyor. Çoğu insan bir teknoloji içeriğine tıkladığında uzun teknik incelemeler ve matematiksel detaylarla dolu bir dünya ile karşılaşacağını düşünüyor.Biz de teknoloji medyasının bir parçasıyız diye demiyoruz, fakat bu temanın altında şekillenen çok farklı konu ve dokunduğu çok fazla alan var. Yıkıcı teknolojilerden bahsettiğimizde sıfatın negatifliği olumsuz hissettirebilir ancak sınırları yıkarak tamamen yeniye giden yolu açan “yapıcı” teknolojilere atıfta bulunuyoruz. Bugün hem teknolojinin teknik imajını yıkarak benimsetmek hem de yıkıcı teknolojilerin imajını kurtarmak adına Blockchain ve medya ilişkisini inceleyeceğiz. Bakalım altın çocuk Blockchain, medya ve eğlence sektörüne ne gibi yenilikler getiriyor?Keyifli okumalar!<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Medyanın ve Eğlence Sektörünün Arkasındaki Gizli Güç: Blockchain</h3>Blockchain teknolojisi ile birlikte medya ve eğlence sektöründe dolandırıcılığın ve süreç maliyetlerinin büyük ölçüde azalmasını bekleyebiliriz. Aynı zamanda ilişkiler dünyası olan bir endüstride şeffaflığın artması içerik üreticilerinin ve tüketicilerin kendini güvende hissetmesini sağlayacaktır.&nbsp;Son zamanlarda özellikle oyun projeleri, kripto paralar, <a fr-original-style="" href="https://apos.to/i/salaktan-istihdam-sex-to-earn-ve-fazlasi" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor none medium; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">x-to-earn</a> modelleri ile kendinden söz ettiren Blockchain esasında arka planda pek çok sektöre avantajlar getiriyor. Bizim de bir parçası olduğumuz medya sektörü belki de Blockchain’in avantajlarından en efektif şekilde yararlanan alan olabilir. Nihayetinde özellikle dijital medya kopyalanabilirlik ve intihale oldukça müsaitken, Blockchain gibi zincir zincir güven veren bir teknolojinin nimetlerini kullanmamak olmaz.Hem “zincir” süreci hem de güvenlik ve lisans sorunlarının fi tarihinden beri içerik endüstrisinin kanayan yarası olması bizi bugün bulunduğumuz noktaya getiriyor. Blockchain de bu sorunlara bir “zincir” çözümü sunuyor ancak o zincir bizim bildiğimiz zincir değil. Blockchain teknolojisinin yapısı içerik toplayıcıları, platform sağlayıcıları ve telif hakkı toplayıcılarını büyük ölçüde saf dışı bırakabilir. Bu gelişme ile birlikte fiyatlandırma, reklamcılık, gelir paylaşımı ve telif ödeme süreçleri sıfırdan şekillenecek gibi görünüyor. Çünkü yukarıda da bahsettiğimiz gibi medya sektöründe ilerleyen her şey ilişkilere dayanıyor ve eninde sonunda gizli kârlar ve perde arkası anlaşmalardan bir şekilde zarar gören içerik üreticisi oluyor.&nbsp;<h4 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Medya sektöründe dijital sahiplik bir seçim değil ihtiyaçtır</h4>Medya ve eğlence sektörünün dinamiklerine dair en büyük problem bir içerik üzerindeki mülkiyet ve hak yönetiminin büyük bir karmaşa olması. NFT’ler ilk çıktığında kurulan cümlelerden en vurucusunu hatırlarsın: “Sağ tıklayıp indirebildiğim bir şeye neden para ödeyeyim ki?”&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2022/7/6/1660426916235.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable" width="550">Yazılı, sesli ve görsel içeriklerin bir şekilde internet üzerinde herkes tarafından erişilebilir olması, kimin neyin sahibi olduğunu takip edemeyeceğimiz bir karmaşa ortamı yarattı. Bu karmaşanın en büyük çıktısı ne mi? Sayısız dava, telif hakkı iddiaları, ödeme anlaşmazlığı… Hukuk sektörü epey mesai yapıyor diyebilirizBlockchain ile dağıtık defter teknolojisinin oyuna dahil olması, hem üreticiler hem de yatırımcılar için yeni bir devrin kapısını açtı. Parçalara ayrılmış verilerin şifrelenmiş biçimde birden fazla ağda saklanmasına dayanan dağıtık defter teknolojisi bahsettiğimiz çok katmanlı süreçleri pratik ve erişilebilir hâle getiriyor. O zaman daha anlaşılabilir olması adına medya ve içerik sektörünün temel ögelerine göz atalım.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Müzik</h3>Lisede akıllı tahtada internet erişiminin kısıtlanmasından dolayı ders aralarında müzik dinleme işine yaratıcı bir çözüm ürettiğimizi hatırlıyorum: YouTube linkini kopyalayıp dönüştürücü uygulamalardan MP3 formatında indirmek.&nbsp;Bulduğumuz bu açık sayesinde kaliteli vakit geçirmenin kodunu çözmüştük. Ancak bir üretici açısından baktığımızda MP3 dönüştürücüler emeğin sömürüldüğü yerlerin başında geliyor. Hem de en başından beri.Müzik endüstrisi yıllık 43 milyar dolar gelir elde ediyor, ancak bunun sadece %12'si gerçek sanatçılara gidiyor.İlhamın en yüksek olduğu alanlardan biri olan müzik sektöründe yaratıcı sanatçıların en büyük kaygılarından biri ürünlerinin korsan ile değer kaybetmesi. İlk şarkıların ve albümlerin çıkış sürecinde aranan sponsorlar, sağlanan finansman destekleri bir yana, bir insanın ortaya koyduğu bir işin takibini sağlayamaması yaratıcılığa giden yoldaki hevesini kıran en büyük etkenlerden biri olabilir. Tüm tutku ve yeteneğini 4 dakikalık bir esere aktarabilirsin ancak mülkiyetin etiketlere bağlı olması ve internetin sınırsızlığının takibi oldukça zorlaştırması bir yerden sonra insana “Neden buradayım?” sorusunu sordurabilir.Dijital dünyanın müzik endüstrisine ilk kıyağı akış hizmetlerinin yaygınlaşması oldu. Etiketlerin, kasetlerin, CD’lerin arkasında gözden kaybolan üreticiler; akış hizmetleri sayesinde müziği etiket ihtiyacından kurtardı. Şimdi ise Blockchain, aracıları tamamen ortadan kaldırıp, doğrudan sanatçı ve hayran arasında bir ilişki kurulmasını hedefliyor.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Blockchain ve Müzik</h3>Vezt, Blockchain teknolojisini kullanarak sanatçılara ve hak sahiplerine şarkıları üzerinde kontrol sağlayan bir platform. Şarkıların hayranlara, arkadaşlara, hak satın alanlara ve markalara satışa sunulmasına olanak tanıyan Vezt, aracıları denklemden çıkarıyor. Böyle deyince sanki Tarkan yeni single’ını kimse dinlemeden WhatsApp’tan sana göndermiş gibi oldu ama ne demek istediğimizi anladığını düşünüyoruz. Blockchain’in şeffaf yapısı sayesinde telif gelirleri şeffaf bir şekilde izlenebiliyor ve toplanabiliyor. Akıllı sözleşme teknolojisi mülkiyet çıkarları üzerinde izleme ve telif hakkı tahsilatı sağlıyor. Kazançlarını hızlı bir şekilde alabilen üreticiler mutlu, dinleyiciler mutlu.<img src="https://images.aposto.com/2022/7/6/1660426835700.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="2.01" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable" width="550"> <blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left: 4px solid rgb(38, 34, 84); box-sizing: border-box;">“Müziğin hayatı tam anlamıyla dönüştürebilecek birkaç unsurdan biri olduğuna inanıyoruz. Acı çekenlere veya ihtiyacı olanlara teselli ve rahatlık, bir deneyim veya olaya neşe ve heyecan verebilir. Hatta sevilen bir şarkıyı dinlemenin kişinin zihninde tetikleyebileceği duygusal nostalji ile zamanı ve mekanı aşma yeteneğine sahiptir. Güçlüdür ve tam anlamıyla bir sihirdir. Biz de bu ortamın yaratıcılarına çalışmaları ve yetenekleri için adil ve şeffaf bir ortam sağlamak için çabalıyoruz.”</blockquote>Audius ise blok zinciri altyapısı ile Soundcloud'a rakip olmayı hedefleyen bir platform. Sanatçılar için ücretsiz hizmet sunan Audius, gelirlerin %90'ını içerik üreticiye geri veriyor. Müzik pazarında tezgah açmak olarak niteleyebiliriz ancak elbette Metallica solisti “GEL VATANDAŞ GEL, EN YENİ PARÇALAR BURADA” diye bağırmıyor. Gelirlerin büyük oranda sanatçıya geri dönmesi, gelecek vadeden sanatçılar için daha fazla keşfedilebilirlik ve hayran katılımının da önünü açmış oluyor. Platform güncel olarak çoktan Deadmau5 ve 3Lau gibi DJ'lere ev sahipliği yapmakta. Üstelik $AUDIO isimli kendi token’ına sahip olan platform bu sayede güvenlik, özellik erişimi ve yönetim imkanları sağlıyor.&nbsp;<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Görsel içerik ve medya</h3>Beyaz perde başta olmak üzere görsel içerik ve medya endüstrisi de korsanın ve üçüncü parti aracıların pençesinde olan bir diğer sektör. Filmler, televizyon içerikleri ve internet tabanlı görsel medya materyalleri de Blockchain’in sunduğu sahiplik, şeffaflık ve takip edilebilirlik avantajlarından yararlanabilir.&nbsp;Bu soruna bir çözüm olarak ortaya çıkan StreambedMedia, görsel içerik sektöründe sosyal paylaşımın geleceğine ışık tutuyor. StreambedMedia’nın akış mantığı içerik oluşturucuların YouTube, Instagram, Twitter ve Facebook'ta yayınlanan içeriği izlemesine olanak tanıyan bir içerik kaynağı mekanizması oluşturuyor. Ücretsiz platform trafik verilerinin diğer içerik üreticilerle paylaşılmasına ve videodaki diğer içerik üreticiler, içerik için ödeme yapanlar, videoyu diğer platformlarda paylaşanlar ve diğer ortak yaratıcılar ile değişmez bir şekilde bağ kurulmasına imkân tanıyor.Hollywood film endüstrisinin mafyatik yapısına savaş açan FilmChain ise Ethereum tabanlı bir platform olarak karşımıza geliyor. FilmChain film, televizyon içerikleri ve diğer dijital medya ortamlarındaki gelirleri topluyor, daha sonra tahsis ve analiz ediyor. Yani bulunduğumuz çağda her genç kızın çeyiz hayali dikiş makinesi değil, FilmChain platformu diyebiliriz… Ana amaç ise öncelikle paydaşların bir aracıya ihtiyaç duymadan yürütebileceği dağıtım sürecinde şeffaflığı teşvik etmek. Aynı zamanda projelerin küresel finansmandan yararlanmasına ve küresel izleyiciler oluşturmasına imkan tanıyan FilmChain, bizim nezdimizde medya ve Blockchain birlikteliğinin sağlam elemanları arasına girdi bile.&nbsp;Kitle etkileşimi tüm bu hamlelerin merkezindeElbette hedef kitle olmazsa üretilen içeriğin niteliğinin ya da niceliğinin de bir önemi kalmaz. Derin kaygılara düştüğümüzde “Her şey insanlar için” diye düşünürüz ya, işte içerik sektöründe de tam olarak böyle. Her şey hitap edilen kitle için. Tam olarak bizim aslında kendi aramızda konuştuğumuz ya da ara sıra düşündüğümüz Blockchain ve medya konusunu senin için yazıya dökmemiz ve Geleceğe Dönüş ile ulaştırmamız gibi. Bu nedenle bahsettiğimiz çözümlerin neredeyse tamamında üretici ve sanatçı arasındaki süreci sadeleştirme teması mevcut. Kitlesiyle şeffaf bir şekilde bağ kurabilen ve emeğinin karşılığını tam olarak alabilen bir üretici güruhu içerik endüstrisinin akıbetini hayal bile edemeyeceğimiz bir noktaya taşıyabilir. Kim bilir, belki bir gün biz de merkeziyetsizliğin bir parçası oluruz… Mail kutunu kontrol edeceğin o son pazar gününde, yine seninle bir arada olmayı iple çekiyoruz.

👀 Biz de tam bunu düşünüyorduk, zincir zincire karşı derler…

Blockchain ile Medyada Sadakat İnşa Etmek

2012 senesinde talihsiz bir kaza geçirsen ve tam on sene sonra 2022’de uyansan, aklına gelen ilk şey ne olur? Öyle şanslısın ki tam da akşam haberlerinin başladığı saatte uyanmışsın. Zaman ve mekandan tamamen kopmuş bir şekilde ekrana bakıyorsun ve aklına gelen ilk şey “Nerede bu uçan arabalar?” oluyor…Konu uzun vadeli teknoloji tahminleri olduğunda, uçan arabalar oldukça yaygın bir fenomen. Elbette gelişmelerin peşpeşe yaşandığı bir dönemin merkezinde yer alan insanlar olarak asla böyle bir hayalin peşinde koşmadık fakat geçmişe dönüp baktığımızda uzun vadeli teknoloji tahminlerimizin kaçını bugün deneyimleyebiliyoruz?<img src="https://images.aposto.com/2022/7/0/1659859972487.jpeg" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.00" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bundan tam on yıl önce insanların 2022’ye dair hayalleri ve öngörüleri vardı. Tam da şu an 2022’den on sene sonrası için hayal ettiklerimiz gibi. Bir gün arkadaş ortamında dönen klasik “Yaşanabilecek en iyi gelişmeler yaşandı, bundan sonra her şey birbirinin tekrarı olacak.” sohbeti yaşanırken, geçmişe dönüp neler ummuşuz ve neler bulmuşuz görmek istedik. İnsan bilir ne yaşadığını, ancak bazen büyük resmi görmek için biraz uzaktan bakmak gerekir…Öyleyse 2010’ların başına küçük bir zaman yolculuğuna çıkalım. Bakalım teknolojinin ivmelenmeye başladığı dönemden bakınca 2020’li yıllar tam olarak nasıl bir beklenti yaratıyordu?<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Her 10 kişiden 9’u cep telefonu sahibi olacak</h2>2014 yılında Ericsson Mobility tüm hayatımızı küçücük ekranlara taşıyan cep telefonları ile ilgili çok da mantıksız olmayan bir tahmin yaptı.&nbsp;2020 yılında 6 yaş üzeri her 10 kişiden 9’u cep telefonu sahibi olacak. (2014)Ericsson Mobility bu tahmini yaptığında dünya henüz 5G teknolojisi ile tanışmamıştı. Süper hızlı hizmetlere 3G ve 4G’ye oranla daha kolay erişim sağlamanın mobil cihazlara olan ilgiyi artıracağına inanan şirket, bu sayının "beş yıllık yaş dilimlerinde telefon kullanımıyla ilgili belirli varsayımlar (aboneliklerden ziyade aktif kullanıcılara bakarak) ve orta doğurganlık senaryosunda BM nüfus gelişimi tahminleri kullanılarak" hesaplandığını söylemişti.&nbsp;Statista’ya göre 2020 yılında dünya genelinde aktif cep telefonu kullanıcısı oranı %67. (2020)Cep telefonlarının haklı süksesi göz önüne alındığında Ericsson Mobility’nin tahmini çok da uçuk değildi. Ancak özellikle gelişmekte olan ülkelerde yapılan araştırmalar, henüz bu sayıdan çok uzakta olduğumuzu gösteriyor. Üstelik %67, birden fazla cep telefonu kullananlar tarafından saptırılmış olabilecek bir oran. Gerçek sayı nitelikli bir istatistik şirketinin ortaya koyduğunun çok daha altında bile olabilir.<img src="https://images.aposto.com/2022/7/0/1659859896737.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.34" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Araştırmacılar yanlış çıkan bu öngörünün pek çok sebebi olabileceğini belirtiyor. Yaş sınırını 6 olarak koyan Ericsson Mobility, muhtemelen çocuk gelişimi ve elektronik cihaz kullanımı arasındaki ilişkinin nereye gidebileceğini pek göz önünde bulundurmamıştı. Son yıllarda çocukların video oyunları ve sosyal medya ile bağlantısının “zararlı” statüsünde değerlendirilmesi, bu tahminin sapmasında büyük rol oynuyor olabilir.&nbsp;Örneğin ABD’de ebeveynleri çocuklarına akıllı telefon sahibi olmalarına izin vermeden önce çocukların 13 yaşına gelmesini beklemeye teşvik eden ulusal bir hareket bile mevcut. 6’dan 13’e kadar gelen 7 senelik aralık Ericsson Mobility’i kurumsal falcılıkta kaybedenlerin arasına ilk sıradan sokuyor.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bilgisayar çipleri neredeyse hiç enerji tüketmeyecek</h2>Pablo Picasso, 1968’de serin bir Paris akşamında, muhtemelen ne bu yazıda ne de başka tahminlerde asla üzerine çıkılamayacak bir cümle kurdu: Bilgisayarlar işlevsizdir, size sadece ihtiyacınız olan yanıtları verebilirler. Ancak bugün geldiğimiz noktada, yazının girişinde bahsettiğimiz “asla üzerine çıkılamayacak gelişmeler”in temeline bilgisayar ve internet oturuyor.Ünlü kimyacı Gordon Moore’un ise Moore’s Law olarak anılan ve daha ucuz ve gelişmiş bilgisayarların üretilebileceğine dair bir öngörüsü vardı. Moore’a göre yaklaşık her iki senede bir daha gelişmiş ve daha ucuz bilgisayarlara sahip olacaktık. 2012 senesinde kurucu ortaklarından biri olduğu Intel tarafından yapılan 2020 tahmini eğer gerçekleşmiş olsaydı, bugün bambaşka şeylerden bahsediyor olabilirdik.2020 yılına kadar bilgisayar çipleri hiç enerji tüketmeyecek hale gelecek. (2012)Okuyan herkese “Var bir hayalimiz…” tadında iç geçirten bu tahmin, ne yazık ki birazdan yazacağımız gerçeklikle tarihin tozlu sayfalarına gömüldü. En azından şimdilik.Bugün bırakın neredeyse sıfır enerji tüketen ileri seviye bilgisayarlara sahip olmayı, şarjı 24 saat dayanabilen akıllı cihazlardan bile söz edemiyoruz. (2022)Muhtemelen yakın bir geleceğe kadar da şarj aletlerimizi çantalarımızdan çıkarmadığımız bir gerçeklikte var olmaya devam edeceğiz. Optimist bakış açısından dolayı Moore’u tebrik ediyor ve bir sonraki maddemize atlıyoruz.<img src="https://images.aposto.com/2022/7/0/1659859944077.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.50" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Google’ın bulut teknolojisinden elde ettiği gelir reklam gelirlerini geçecek</h2>Teknoloji devleri arasında rahatlıkla sayabileceğimiz ancak kara lekelerin gölgesinden bir türlü ayrılamayan Google’dan söz ettiğimizde ilk olarak reklam politikaları aklımıza geliyor. Hatta kişisel verilerimizi adeta bir gölge gibi adım adım takip eden şirketin bunu nasıl gerçekleştirdiğine dair bir <a fr-original-style="" href="https://open.spotify.com/episode/13UzyOs55fBDvMz7Z1B1eo?si=3eddd569707444a3" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">podcast</a> ve&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.gelecekburada.net/google-kisisel-verilerimizi-nasil-izliyor-1/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">içerik serisi</a> bile oluşturmuştuk. Direkt olarak Google ile herhangi bir problemimiz yok ancak verimize ve gizliliğimize sahip çıkmaktan geri durmak da istemiyoruz…Şirket bulut hizmeti ile öne çıkmak istediğini ifade ettiğinde Amazon Web Services (AWS) ve Microsoft Azure gibi iki büyük rakibi vardı. Ancak baskılar ve rekabet Google’ı yıldırmadı ve bir adım ileri giderek iddialı bir tahminde bulundular.2020 yılında Google’ın bulut hizmeti gelirleri reklam gelirlerini geçecek. (2015)Gerçekler acıdır, dijital dünyanın getirileri daha da acıdır…Google’ın bulut hizmetlerinden elde ettiği gelir %15’lik bir dilime denk gelirken, reklamlar pastanın %85’ini domine ediyor. (2020)2020’den sonraki dönemlerde Google’ın bulut geliri artış gösterse de hâlâ bariz bir kârdan söz etmek zor. Yine de teknoloji devinin yatırım yapmak istediği alandaki ısrarını ve gelecek için bulut teknolojisini gördüğü noktayı takdir ediyoruz.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Yapay zekâ kitlesel işsizliğe yol açacak</h2>Karanlık fabrikalar gibi elemanlara sahip olan yapay zekânın iş alanlarını domine etmesi fikri sanırız ki en yaygın çıkarımlardan biri olabilir. Basit düşündüğümüzde anlamlandırmak gayet kolay, herhangi bir iş alanını otomasyonun güvenli kollarına teslim ettiğimizde insan gücünü denklemden çıkarmış oluyoruz. Ve tabii ki bu da beklenen işsizliğe yol açıyor.Ancak Yin ile Yang’ta olduğu gibi her olumsuzluğun içinde bir beyazlık mutlaka vardır.Yapay zekâ geliştikçe iş alanlarında hakimiyeti artacak ve nitelikli bir işsiz ordusu ile karşı karşıya kalacağız. (2018)Hatta bu nitelikli işsiz ordusunun ismi bile hazır:&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.gelecekburada.net/insanin-kendisini-yok-edisinin-hikayesi/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Faydasız insanlar.</a> Bunun yanı sıra…“Reworking the Revolution” (Devrimi Yeniden Çalışmak) isimli bir Accenture raporuna göre insan iş birliği ile çalışan yapay zekânın istihdamı %10’a kadar artıracak. (2018)Her ne kadar belirli iş rollerinde otomasyonun verimliliği yadsınamaz olsa da yaşanan her gelişme başka bir ihtiyacı doğuruyor. Belki sitede paylaştığımız <a fr-original-style="" href="https://www.gelecekburada.net/gelecegin-meslekleri-teknoloji-101/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">bu içerikte</a> bu maddeyi doğrulayan bir iş alanı ile karşılaşabilirsin.En popüler maddemizi en sonra saklamamızın bir diğer sebebi ise henüz bu iki çıkarımın nihai bir kesinliğe varmamış olması. 2018 yılına ait bu iki öngörü gelecekte bize ne gösterir bilmiyoruz fakat yakın zamanda hep beraber gözlemlemeye başlayacağımız kesin.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bundan sonraki 10 yılda ne olacak?</h2>Hayatta uzun vadeli planlar yapmak neye karşılık geliyorsa, teknolojide de uzun vadeli tahminler yapmak sürecin tahmin edilemez doğasından dolayı pek sağlıklı olmayabiliyor. Neredeyse her teknolojik gelişme bir diğerinin üzerine inşa ediliyor ve yeni ile eski arasındaki işlevsellik farkı her zaman gözle görülecek kadar bariz değil. Ya da bazen beklenen yenilikler tahmin edilenden daha erken ya da geç gelebiliyor. Dijtalleşme sürecimizin pandemi ile beklenenden çok daha önce yaşanması gibi.Önümüzdeki on yılda nelerin olabileceğine gelirsek, muhtemelen baştaki vitrin cümlemize dönmek en mantıklısı olur. Bugüne kadar yapılabilecek her şey yapıldı ve bundan sonra olacaklar yalnızca öncekilerin üzerine inşa edilecek… Muhtemelen bugünden itibaren 2032 yılına kadar yapay zekâ, 3D baskı, sanal gerçeklik ve Blockchain sektörlerinde yani kısaca yıkıcı teknoloji alanında pek çok yeniliğe şahit olacağız. Ancak bize göre asıl oyun değiştirici hamle bu dört yıkıcı teknolojiye beşinciyi ekleyebilmek. Cipsimizi kolamızı aldık, teknolojinin beşinci perdesinin başlayacağı günü bekliyoruz.

🚗 Nerede bu uçan arabalar?

Kurumsal Falcılığın 10 Yıllık Tarihi

Tarih boyunca varlığını sürdüren simyacıların iki nihai hedefi vardı: Nesneleri altına çevirebilmek ve ölümsüzlük. En azından lisedeki kimya derslerinden bu kadarını hatırlayabiliyorum. İlginçtir ki bu iki güçlü arzu genlerimize kodlanmış gibi yüzyıllar içinde şekil değiştirdi ve modern hayata taşındı. Belki hiçbirimiz mutfağımızda bize sonsuz yaşam sağlayacak iksirler bulmakla uğraşmıyoruz ancak olabildiğince uzun yaşamak ve mümkün olduğu kadar para kazanmak temel amaçlarımız haline geldi.Peki sonsuza kadar var olmaya yüklediğimiz anlam tam olarak neye karşılık geliyor? İşlek bir ilçenin ara sokağına hayrat yaptırmak ya da yıllar sonra bile adımızdan bahsettirebilecek bir içerik yazmak da ebedileşmenin bir yolu değil mi? Öyleyse sosyal medya hesaplarımızdan, tıkladığımız her siteye hortumla akıttığımız verilerimizden ve dijital varlığımızın nesillerden nesillere aktarılmasından bol bol bahsedeceğiz. Kriyojenik beden dondurma için kredi çekmenize gerek yok, işte kolay yoldan ölümsüz olmanın yolları! Ne kadar etik olduğu tartışılır, biz de bunun için buradayız.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bir fav ile mezarında irkilmek</h2><img src="https://images.aposto.com/2022/6/0/1659254835953.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.83" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Attığımız her tweet, gönderdiğimiz her mesaj, hatta verdiğimiz her beğeni dijital dünyaya bir tuğla daha koyuyor. Hepimiz gelecek nesillere, belki bu kadar geniş çaplı olmasa bile kendi dokunabileceğimiz insanlara bir miras bırakmaya çalışıyoruz. Pek farkında olmasak da bir futbol maçı anında attığımız bir tweet ya da arkadaşımıza gönderdiğimiz komik bir meme de bu mirasın bir parçası haline geliyor. Aslında elimizle düzenlediğimiz suni bir kişilik yaratmaktansa filtresiz olarak yansıttığımız gerçekliğimizin bir aynası olan bu parçaların birleşimi çok daha bizden bir parçayı yaşatmamıza yardımcı olacak.Hatta ölümsüzlüğün sadece fiziksel varlıktan ibaret olmadığını fark eden girişimciler tüm dijital parçalarımızı bir arada tutmak ve sevdiklerimize sunmak için çeşitli adımlar attılar bile.&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Lawrence Darani ölüyordu. İki yıl önce doktorlar ona akciğer rahatsızlığının tedavi edilemez olduğunu söylemişti ve ona biçilen ömür yalnızca iki yıldı. Ama bir dijital ölümsüzlük makalesine konu olduğu gün içi tamamen rahattı. Çay içiyor, güney Londra'daki aydınlık oturma odasının koltuğunda oturuyor, kucağına kıvrılmış kara kedisini seviyordu. Son derece sakindi, çünkü ölümsüz olmayı garantilemişti.</blockquote>Darani’nin garipsenebilecek iç rahatlığının sebebi, insanlara öldükten sonra sosyal medya hesapları sayesinde hayatta kalabilmelerini sağlayan DeadSocial isimli siteye kaydolmasıydı. İsmi biraz kara mizah ürünü gibi duran bu dijital ölümsüzlük platformu, kullanıcılara ölümlerinden sonra Facebook, Twitter, LinkedIn ve DeadSocial internet sitesine gönderilecek sınırsız sayıda fotoğraf, video, ses ve metin mesajı yükleme imkanı sağlıyor. Herhangi bir kullanıcı 999 yıl sonrasına kadar herhangi bir zamanda gönderilecek mesajları planlayabilir. Bu sayede torunumuzun torununa yeni yıl dileklerimizi iletme şansına sahip olacağız gibi düşünebiliriz. Ha ansızın bir ölüden “İyi yıllar!” mesajı almak birini mutlu mu eder, yoksa gece uykularının kaçmasına mı neden olur, tartışılır.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"Kameraya bakarken sadece çocuklarımla değil, torunlarımla ve gelecek nesillerimle de konuştuğumu düşündüm. Bana dair her şey daima bir bulutun içinde var olacak ve bunun rahatlatıcı bir yanı var. DeadSocial aracılığıyla, kim olduğunuzun özünün internette kalmasını sağlayabilyorsunuz. Bir nevi ölümü aldatıyor.” &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;</blockquote>Bir sonraki adımda daha ürkütücü uygulamalar yer alıyor. Öldükten sonra bizim planlamamız dahilinde, bizim yazdığımız mesajları sevdiklerimize ileten uygulamalar denklemin biraz daha masum kısmında yer alıyor. Sloganı “Kalbin atmayı bıraktığında bile tweet atmaya devam edeceksin.” olan LivesOn, gerçekten kalbimiz atmayı bıraktığında bile tweet atmaya devam ediyor. Bizim vekaletimizle, ancak tam olarak bizden habersiz. Eski tweetlerimizi, beğenilerimizi ve favori konularımızı öğrenerek ne söyleyebileceğimiz üzerine tahminler oluşturan bu uygulama Twitter akışımızı canlı tutmak üzerine çalışıyor.&nbsp;<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://twitter.com/marvin_speakman/status/396171283995430913?s=20&t=cKOBpe7r_DceHmExMT1vyw" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2022/6/2022-07-30T23:51:43.972Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="2.22" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sosyal medyaya vasi atamak</h2><img src="https://images.aposto.com/2022/6/0/1659254898997.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.67" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">DeadSocial gibi uygulamalar öldükten sonra sevdiklerimizle bir şekilde iletişimde kalmamızı sağlarken, aynı konseptte farklı amaçlara hitap eden uygulamalar da mevcut. Legacy Locker, Cirrus Legacy ve Secure Safe gibi bazı uygulamalar kullanıcıların şifreleri ve önemli dosyaları gibi belgeleri saklayarak öldükten sonra sevdikleri ile paylaşıyor. Görülmesini istemediğimiz mesajlar için düzenli olarak gelen kutumuzu temizlemek ya da şimdiden ölümümüzü planlayarak dikkatli bir sosyal medya kullanımı sağlamak bir çare olabilir. Ancak sevdiklerimiz bizi biz yapan her şeyi görmek istiyor, o yüzden koyverdik gitti.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Pulitzer ödüllü Chicago Sun-Times film eleştirmeni ve Twitter fenomeni Roger Ebert on yıldan fazla bir süredir tiroid kanseriyle mücadele ediyordu. Bir gün eşinden dijital mümkünün yöneticisi olmasını istedi. Hem de öldükten sonra. Nisan 2013'te 70 yaşında öldüğünde Facebook sayfasına 100.000'den fazla kişi kaydoldu ve 850.000'den fazla Twitter takipçisi vardı. Ebert sadece bağlantılarının da onunla ölmediğinden emin olmak istedi.</blockquote>Ölümünden birkaç hafta önce, Ebert eşine Facebook ve Twitter hesaplarını beslemeye, onları aktif tutmaya ve sık sık güncellemeye ve doğal olarak çok özel bir insan olduğunu bilmesine rağmen mesajları kişiselleştirmeye söz verdi. Ona şifrelerini verdiğinde sonun bu kadar yakın olduğunu bilmiyordu.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sosyal medya hesaplarımıza dijital ya da gerçek bir vasi atamak etik mi?</h2>Ebert’in eşi Chaz’e ölümünden sonra Twitter hesabını aktif tutması için özel bir izin verilmişti. Normal şartlar altında Facebook ve Twitter, ölen kişilerin hesaplarının tanıdıkları tarafından kullanılmasına izin vermiyor. Bir dijital hizmet yerine yaşayan birinin bu varlığı devam ettirmesi sürdürülebilirlik açısından da pek mantıklı değil. Ya gerçek vasimizin söyleyecekleri bir gün tükenirse? Ya da yaşamın nihai sonu bir gün onu da bulursa? Nesillerden nesillere aktarılacak bir tweet zinciri vasiyeti ancak bilim kurgu filmlerinde olur.Facebook, vefat eden bir kişinin profilinin "hatırlanmak üzere" bir anıta dönüştürülmesini tercih ediyor. Yani ölüm bildirildiğinde, Facebook durum güncellemelerini ve iletişim bilgilerini sayfadan kaldırıyor ve arkadaşlarının ölen kişiyle yeniden bağlantı kurabileceği tüm kanalları ortadan kaldırıyor. Ansızın profil sayfasından iyi dileklerde bulunmaya veya neşeli doğum günü kutlaması paylaşmaya elveda.Dijital bir vasiye tüm varlığımızı teslim etmenin ise veri gizliliği açısından tartışılabilir yanları mevcut. Oxford İnternet Enstitüsü'nden Carl Ohman, ölü insanlara ait Facebook profili sayısının birkaç on yıl içinde platformun yaşayan kullanıcılarının sayısını geçmesinin beklediğini ve veri gizliliği sorularının eskiye oranla daha acil bir hale geldiğini söylüyor.&nbsp;Bir yandan veri gizliliği sorununa dikkat çeken Ohman, diğer yandan bu gelişmenin insanlık tarihi açısından önemine dikkat çekiyor. Facebook’un (elbette diğer platformlar da bu kategoriye girecektir) türümüzün tarihinde şimdiye kadar bir araya getirilmiş en büyük insan davranışı arşivi olduğunu savunan araştırmacı, gelecek nesillere ışık tutacağımızı savunuyor.&nbsp;Evet, ölen kişilerin geride bıraktığı veriler hem erişilebilirlik hem de filtresizlik açısından gelecek nesillere toplumumuzu anlamlandırmak açısından büyük kolaylık sağlayabilir. Senelerce süren arkeoloji kazıları, toplumları çözebilmek adına yürütülen antropoloji çalışmaları ve çok daha fazlası yalnızca öldüğünden emin olduğumuz bir grup insanın sosyal medya profilini kontrol etmemiz ile kolaylaşabilir.Bunun bir parçası olacak mıyız? Tıp dünyası bize bir şok yaşatmadıkça elbet bir gün. Araştırmacılar gizlilik endişelerinin yakın zamanda bir gereklilik üzerine rayına oturtulacağını savunuyor. Öyle ya da böyle tarihe bir iz bırakmak ve dijital ölü toplumunun fertlerinden biri olmak ister miyiz? İşte burası tartışılır.

🤔 Ölümsüzlük hep hayalimiz değil miydi, şimdi neyi tartışıyoruz?

Kağıt Üstünde Ölümsüzlük 

Bilgisayar üzerinden çalışanlar daha iyi anlayacaktır; güneşli bir sabaha perdeyi açarak değil, e-posta kutusunu kontrol ederek başlanır. Ve gelen kutusu ibaresinin yanında yer alan parantezin içindeki sayının basamakları muhtemelen bir kişinin karakterine dair el falından daha fazla bilgi verir. Benzer sektörlerde çalışan insanlar olarak benzer problemlere sahip olsak da, bugün internetle içli dışlı olan neredeyse herkes Gmail kullanıyor.&nbsp;Annemize Facebook hesabı açmak istediğimizde bile kalabalık mail dünyasına yeni bir üye kazandırmış oluyoruz. Keşke kazandığımız puanlar bize bir artı sağlasaydı, fakat şimdilik sadece promosyon mailleriyle yetineceğiz.<img src="https://images.aposto.com/2022/6/0/1658653333963.jpeg" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.51" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Peki günümüzde mail adresleri hâlâ iletişim kanalı olarak mı kullanılıyor?<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İletişimin hayat ağacı</h2>Her kültürde olduğu gibi her sektörde de bir hayat ağacı vardır… Ben iletişim, reklamcılık, pazarlama gibi dirsek temasında çalışan disiplinler için bu hayat ağacının mail hesapları olduğuna inanıyorum. Bir haberleşme kanalı olarak tanıdığımız fakat zamanla bambaşka şekillere bürünen mail adreslerimiz bugün sosyal medya hesaplarımızın, satın alma alışkanlıklarımızın hatta akademik çalışmalarımızın bile merkezine oturuyor.&nbsp;Üyelik oluşturma aşamalarında çat diye yapıştırdığımız mail adreslerinin dijital varlığımızla bu kadar yakın temas halinde olması biraz ürkütücü değil mi?Aktif olarak kullandığın sosyal medya hesaplarını düşün. Facebook, Twitter, Instagram hatta Medium’a bile Gmail hesabınla kaydolma ihtimalin epey yüksek. Yeni iş tekliflerini, mevcut işindeki güncellemeleri, hatta köpeğinin maması için oluşturduğun uyarı bildirimini bile Gmail adresin üzerinden alıyorsun. Açıkça söylemek gerekirse Gmail hesaplarımız özelinde mail adreslerimiz kimliğimizin bir parçası haline geldi ve bir sabah yok olurlarsa hayatımızın normal seyrinde devam edebileceğini düşünmüyorum. Elinden geldiği kadar güvenlik aşamasıyla bu ihtimali ortadan kaldırabileceğini düşünüyorsan, seni şöyle alalım.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Gizlilik paradoksu</h2><blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Tessian ve Ponemon Enstitüsü tarafından yapılan bir araştırma, kuruluşların yaklaşık %60'ının son 12 ay içinde e-postadaki bir çalışan hatasının neden olduğu veri kaybı veya hırsızlığı yaşadığını ortaya koyuyor. Aynı zamanda BT uzmanları mail hesaplarını kişisel veri paylaşımı adına en riskli kanal olarak görüyor. Mail hesaplarını bulut dosya paylaşım hizmetleri ve anlık mesajlaşma platformları takip ediyor.</blockquote>Bir ürün için ödeme yapmıyorsanız, ürün sizsiniz demektir. Kelime oyununa oldukça yatkın bu çıkarım ne yazık ki mail adreslerimiz için de geçerli. Gmail gibi ücretsiz olarak kullandığımız e-posta uygulamaları ilk etapta bir çıkar talep etmiyor gibi görünse de, kişisel verilerimizi gelir kapısı olarak konumlandırıyor. Özellikle çevrim içi gizlilik ve güvenlik kavramlarının önem kazandığı bir çağda ücretli ve özel e-posta uygulamaları yaralarımızı bir nebze sarabilir.<img src="https://images.aposto.com/2022/6/0/1658653358733.jpeg" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.51" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Peki büyük şirketler tüm veri ve gizlilik sömürüsüne rağmen neden daha korumacı davranmaya çalışıyor? Biz dışarıdaki hırsızdan korunmaya odaklanmışken, içerideki hırsızı göz ardı ediyoruz. <a fr-original-style="" href="https://www.gelecekburada.net/google-kisisel-verilerimizi-nasil-izliyor-1/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Google</a> gibi büyük şirketler de bize bunu dikte ediyor. Evet, bugün Gmail hesabım çalınsa elimi kolumu kaybetmiş gibi hissederim. Muhtemelen bir sonraki hesap açışımda çok basamaklı güvenlik aşamaları oluşturur ve kendimi suni gizliliğin güvenli kollarına bırakırım. Ancak göz ardı ettiğim bir diğer nokta daha fazla güvenliğin daha büyük kilitlenme ihtimali doğurması. En sevdiğim öğretmenimin soyadını unutabilir ya da acil durumda girmem gereken kodu kaybedebilirim. Tek bir iletişim kanalına bağlı olan sosyal ve dijital varlığım, bir anlık dalgınlığımla sönüp gidebilir. Hoş, <a fr-original-style="" href="https://apos.to/i/ruyana-reklam-almaya-hazir-misin" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">rüyama bile reklam alabiliyorsam&nbsp;</a>yıllardır ilmek ilmek kaydedilen kişisel verilerimi toptan talep etmemin de bir yolu vardır herhalde.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Çare mi?</h2>Sanırız ki şimdilik yapılabilecek en iyi şey enseyi karartmamak. Yoksa kimse bir sabah topluca mail kullanmayı bıraktığımız bir alternatif hayal edemez. Hayatımızın bu kadar merkezine oturttuğumuz bir kanalı kendi avantajımız yönünde kullanmayı öğrenerek başlayabiliriz. Hırsıza suç bulmamanın öncelikli adımı ise mail üzerinden kişisel bilgi paylaşmamaktan geçiyor. İş başvuruları ve şirket içi hareketler gibi kişisel gizlilik gardımızı düşürdüğümüz paylaşımları mail üzerinden gerçekleştirmeyerek kendimize toz pembe bir dünya yaratabiliriz.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2022/6/0/1658653426960.jpeg" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.46" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Elbette internete dahil olan büyük uygulamaların hepsinden kaçamayız. Ancak belirli adımlarla ayak izimizi belli etmeden yürümeyi öğrenebiliriz. Kişisel verilerimizi bilgi paylaşımı amacıyla kurulan çevrim içi hizmetlerde depolamamak iyi bir başlangıç. Google Docs üzerinden bülten yazabiliriz ancak pasaportumuzun fotoğrafını ya da şifrelerimizden oluşan listeyi saklamak için en ideal platform olduğu söylenemez.Ya da gizliliğe yönelik özel eklentiler geceleri yastıya başını rahat koymana yardımcı olabilir. Bir internet sitesine girdiğinde pazarlamacılar verilerini kapışmak için adeta yarışır. Ve ne yazık ki karanlık temasıyla gönüllere taht kuran gizli modun elinden de pek bir şey gelmez. Kaspersky gibi uygulamaların gizli tarama özelliği daha amaca yönelik bir hizmet elde etmeni sağlar.Ne kadar verim alınabileceği tartışılır fakat mobil uygulama ve tarayıcı uzantılarının izinlerini gözden geçirmek en azından ne ile karşı karşıya olduğumuzla yüzleşmemizi sağlayabilir. Yani gizlilik endişelerini tümüyle ortadan kaldırmaz, sadece adımlarını daha güvenli atmanı sağlar. Ya da efektif çözüm önerileri bulman gerektiği gerçeğiyle yüzleşirsin. Şöyle bir göz atmaktan zarar gelmez.Google aramalarımız, WhatsApp yazışmalarımız, Facebook beğenilerimiz dururken tüm bunlar denizden bir bardak su almak gibi olur ama başta dediğimiz gibi, enseyi karartmamak lazım.

🤯 Rüyama reklam alabiliyorum fakat Gmail hesabımı koruyamıyorum.

Gmail'den Genele Stockholm Sendromu

Yayın hayatımıza başladığımızdan beri büyük çoğunluğu kadınlardan oluşan bir ekibe sahibiz. Kendi konfor alanımızdan uzaklaşıp şöyle bir baktığımızda, teknoloji sektörünün hâlâ büyük oranda cinsiyetçiliğin pençesinde olduğunu görüyoruz. Eşitliklerin ön plana çıkarıldığı bir çağda ön yargılardan sıyrılamayan algılarımız pek çok kadın çalışanın iş değiştirmesine sebep oluyor.<h4 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Harvard Business Review’a göre teknoloji alanında çalışan kadınların %41’i çalışma ortamında rahat hissetmediği için sektörü terk ediyor.</h4>Üstelik erkeklerin yalnızca %17’si ile karşılaştırılarak ortaya koyulan bu<a fr-original-style="" href="https://lawcat.berkeley.edu/record/1127365/files/0-Athena_Factor___Brain_Drain_in_Scienc.pdf" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor none medium; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">&nbsp;çalışma</a>, bugüne kadar aştığımıza inandığımız pek çok tabunun gizli gizli varlığını sürdürdüğünün bir ispatı. Mücadeleci bir çalışma ortamında ayakta kalabilmek için güçlü bir psikoloji ya da agresif bir tutum şart koşuluyor. Özellikle iş tanımlarının cinsiyet faktörlerinden tamamen bağımsız ilerlediği teknoloji alanında erkek egemen algı, arkadan yetişen kadın iş gücünün çalışma ortamlarında en az 1-0 geride hissetmesine neden oluyor.&nbsp;Sorunun ana kaynağına indiğimizde işverenlerin fırsat eşitliğini göz önünde bulundurması bir pozitif ayrımcılık adımı değil, herhangi bir işin ya da unvanın cinsiyetlerden tamamen bağımsız olmasının getirisi olmalı. Elbette çözüm yalnızca işverenler ile bitmiyor, eğitim sürecinde yapılması gereken teşvik ve yönlendirme de, toplumsal olarak pençesine düştüğümüz algının değişmesi için büyük önem arz ediyor. Ancak hem teknoloji sektörü özelinde hem de iş hayatının genel akışında kadın çalışanların yıpranma payı göz önüne alındığında daha fazla kadın ve kız çocuğuna kodlama öğretmek buzdağının yalnızca görünen kısmına hitap etmek olur.Benzer raporlarla destekleyerek cinsiyet algısının kadınları çalışma ortamında nasıl rahatsız hissettirdiğine şöyle bir göz atalım.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">HBS, Wharton ve MIT Sloan'ın ortaklaşa yürüttüğü bir <a fr-original-style="" href="https://www.pnas.org/doi/pdf/10.1073/pnas.1321202111" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor none medium; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">çalışmada</a>, yatırımcıların bir erkek tarafından kurulan girişimleri tercih etme oranı %68 iken, bir kadın tarafından kurulan girişimleri tercih etme oranları %32’de kaldı. Erkekler tarafından gerçekleştirilen sunumlar, bir kadın sesiyle anlatılan sunumlara göre daha ikna edici, mantıklı ve gerçeklere dayalı olarak değerlendirildi.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Yale araştırmacıları tarafından yapılan rastgele ve çift kör bir <a fr-original-style="" href="https://www.pnas.org/doi/pdf/10.1073/pnas.1211286109" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor none medium; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">çalışmada,</a> altı büyük kurumdaki bilim fakültesi, laboratuvar yöneticisi pozisyonu için gelen başvuruları değerlendirdi. Rastgele bir erkek ismi atanan başvurular, kadın isimleri atanan özdeş başvurulara kıyasla önemli ölçüde daha yetkin ve işe alınabilir olarak derecelendirildi ve daha yüksek bir başlangıç maaşı ve daha fazla kariyer danışmanlığı sunuldu.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Rastgele erkek ve kadınlardan oluşan bir grup, Harvard ve CMU ortaklığında yürütülen bir <a fr-original-style="" href="https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=779506" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor none medium; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">çalışma</a> için aynı senaryoları okuyarak bir iş teklifi için pazarlık yaptı. Daha yüksek maaş isteyen kadınlar birlikte çalışması daha zor ve daha az hoş olarak değerlendirilirken, erkeklerin pazarlık talebi olumsuz bir intiba yaratmadı.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Psikoloji fakültesine gönderilen özgeçmişlerde (rastgele atanan erkek veya kadın isimleriyle) bir erkek başvuru sahibinin aynı sicile sahip bir kadın başvuru sahibine göre işe alınma olasılıkları önemli ölçüde daha <a fr-original-style="" href="https://www.genderportal.eu/resources/impact-gender-review-curricula-vitae-job-applicants-and-tenure-candidates-national" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor none medium; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">yüksekti.</a><a fr-original-style="" href="http://advance.cornell.edu/documents/ImpactofGender.pdf" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor none medium; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">.</a></li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Teknoloji sektöründe yüksek performans gösteren çalışanları içeren 248 performans incelemesinde, olumsuz kişilik eleştirisi (aşındırıcı, keskin veya mantıksız gibi) kadınlar için yapılan incelemelerin %85'inde görülürken, erkekler için yapılan incelemelerin yalnızca %2'sinde <a fr-original-style="" href="https://fortune.com/2014/08/26/performance-review-gender-bias/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: currentcolor none medium; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">görüldü.</a> Alanında başarılı kadınların %85'inin kişilik sorunları olduğunu iddia ederken, erkeklerde bu oranın sadece %2 olduğuna inanmak pek akıl kârı değil.</li></ul><h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Küresel Cinsiyet Uçurumu 2020 raporuna göre önümüzde 100 yıl var.</h3>Dünya Ekonomik Forumu’nun raporuna göre mevcut ilerleme hızı göz önünde bulundurulduğunda, cinsiyetsiz bir çalışma ortamını muhtemelen hiçbirimiz deneyimleyemeyeceğiz. Ve belki 100 yıl sonra üzerine konuştuğumuz tüm bu baskı ve ön yargı ortamı gelecek nesillere şehir efsanesi gibi anlatılacak. Üstelik ekonomik eşitlik için öngörülen sürenin neredeyse 200 yılı bulması insan evriminin düşünsel yönünün de en az fiziksel yönü kadar yavaş ilerlediğinin bir ispatı…&nbsp;Şirket kültürünün temelinden değişmesini şart kılan ilerleme hızı var olan ön yargılarımızın farkında olup onlardan sıyrılmamızı mecburi tutuyor. Bugün kimse cinsiyetçi davrandığını kabul etmez ancak değer yargılarımızın ışığında attığımız adımlar bize bambaşka bir hikaye sunuyor. Ve olduğumuz kişiyi inkar ederek sergilediğimiz tutum aslında ön yargılı davranışların temelini oluşturuyor. Bu durum yalnızca cinsiyet eşitsizliği için değil, hayatın her alanı için geçerli.Her ne kadar belirli bir azınlığın yetersiz temsili kronikleşen bir problem olsa da, çare azınlık algısını ortadan kaldırmakta! Baskısız bir çalışma ortamının oluşturulması cinsiyetin önemsiz bir kelimeden ibaret hale gelmesinden geçiyor. Aksi takdirde bir grubu ön plana çıkararak geliştirilecek kurallar, çoğunluğun haklarını kısıtlayabilir. Özellikle işe alım ve terfi kriterlerinin tamamen sadeleştirilerek resmileştirilmesi hem azınlık baskısını ortadan kaldıracak hem de bilinçsiz ön yargıyı engelleyecek bir adım olarak görülüyor.Demokratik üretimle 3D baskı, merkeziyetsizliğiyle Blockchain, tarafsızlığıyla yapay zekâ gibi güçleri arkasına alarak özgür bir üretim ortamı sunan yeni teknolojilerin, çeşitlilik sorununu çözeceği günleri iple çekiyoruz.

Çare cinsiyet eşitliği mi, yoksa cinsiyetsiz yaklaşım mı?

Teknoloji Sektöründe Cinsiyet Eşitsizliği 

Sabah 8 akşam 5 mesaili işler artık çok demode. Bugün bir çoğumuz global işlerde çalışıyor ve en önemlisi döviz kazanıyoruz. Döviz kazanmak dediğimizde dikkatini çekebildik değil mi? Küresel ekonomik kriz ile iş alanları artık yetenek veya ilgiye göre değil, gelir modeline göre kategorize ediliyor.Esnek çalışma saatleri ve emeğin maddi karşılığı gibi avantajları yanı sıra dijital göçebelik de kendi içinde bazı riskler barındırıyor. Bir sabah uyandığında işsiz kalabilir ya da ayın başında ihtiyaç duyduğun ödemeyi meçhul bir anda alabilirsin. Ya da PayPal örneğinde olduğu gibi “Coğrafya kaderdir” diyerek alternatif işlere yönelmek zorunda da kalabilirsin.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2022/6/6/1656798667209.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bugün uluslararası iş yapan birçok işletme ödeme yöntemi olarak sadece PayPal kullanıyor. Ancak hatırlayacağın üzere, <a fr-original-style="" href="https://www.gelecekburada.net/internet-caginda-beyin-gocu-dijital-kacis/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">PayPal</a> 2016 yılında ülkemizden çekilmişti. Erişim sıkıntısı söz konusu olduğunda ise işverenler platform değişikliği yerine çalışan değişikliğine gitmeyi tercih ediyor. E sonuçta güvenilir ödeme platformu bulmak bir hayli zorken, tasarımcı (çalışan) bulmak için Türkiye elendiğinde Filipinler'e doğru kısa bir dijital seyahat yapmak yeterli oluyor.&nbsp;Bugün yazımızın odak noktasında bulunan Coinbase skandalında ise dijital göçebeliğin bambaşka bir yönünü görüyoruz.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Coinbase Skandalı: İşe Başlamadan Kovulmak</h2><img src="https://images.aposto.com/2022/6/6/1656798826092.gif" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.32" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">İşe kabul veya red maillerine aşinayız fakat daha hiç mesai yapmamış bir çalışanın imzaladığı teklifin geri çekilmesi sık rastladığımız bir durum değil. Küçülmeye giden Coinbase, yakın zamanda anlaşma sağladığı yeni çalışanlarını bir miktar kıdem tazminatı ve bir özür mailiyle işten çıkardı. Çoğu tek bir gün bile çalışmamış olan mağdurların sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımlar, tek bir mail yoluyla bildirilen kararın pek çok insanın hayatı üzerinde büyük etkisi olduğunu gözler önüne serdi.Bugün çalışma şekillerimiz çağın getirilerine göre değişkenlik gösterse de, iş faktörü çalışanların hayat standardı açısından büyük önem arz ediyor. Uzun vadeli bir beraberlik adına imzalanan sözleşmeler; imza atan kişinin yaşayacağı konum, kullanacağı araç hatta gideceği tatile kadar birçok ileri dönem unsurunun da belirleyicisi oluyor.&nbsp;2022’de yaklaşık 2000 çalışan almayı düşünen Coinbase, Mayıs ayına kadar 1.200 kişiye istihdam sağlamıştı. Şimdi yüzlerce Coinbase çalışanı beklenmedik işten çıkarma kararı nedeniyle, verdikleri kararların ağırlığını yüklenmek zorunda kalıyor.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Coinbase çalışanları ne düşünüyor?</h2><blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Ashutosh Ukey, Mart ayında Coinbase'de çalışma teklifini kabul etmişti. Doktora programlarına başvursa da kripto para girişimi için çalışma fikri çok daha cazip geldi. Üstelik Coinbase'in uzaktan çalışma politikası, ona konuma bağlı kalmadan çalışma fırsatı da tanıyordu. Kız arkadaşına daha yakın olmak için Ohio, Dayton'da bir daire için çabucak kontrat imzaladı. 8 yaşından beri Amerika’da yaşayan ancak green card’ı bulunmayan Ukey, öğrenci vizesinin bir uzantısı olan STEM OPT vizesi ile oturum izni sağlıyor. Mevcut durumunda ancak birkaç ay işsizliği sürdürülebilecek olması ve Dayton’da kalabileceği bir işe sahip olma zorunluluğu Ukey’in planladığı her şeyin bir anda alt üst olmasına neden oldu.</blockquote>Ukey gibi yeni hayatını iş teklifi üzerinden çizenlerin sayısı bir hayli çokken, mevcut işini bırakıp düzenini tamamen bozanlar da mevcut.<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(38, 34, 84); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">Yazılım geliştirme müdürü Duriswamy, yabancı teknoloji çalışanları arasında yaygın olan bir H-1B vizesine sahip. Ancak vize ona ve benzer durumdaki çalışanlara sadece 60 gün işsiz kalma izni veriyor. Coinbase'e katılmak için Amazon’daki işini bırakan Duriswamy, iş fırsatları konusunda çok endişeli olmadığını, fakat hâlâ green card için uzun bir kuyrukta beklediğinden tedirgin olduğunu ifade ediyor.&nbsp;</blockquote><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Dikkat: Kaygan Zemin</h2>Bu noktada çalışanların kendilerine şu soruyu sorması gerekiyor: Yüksek gelir elde edebileceğim fakat her an çıkarılma korkusuyla karşı karşıya kalacağım bir iş mi, yoksa sabit fakat düzenli kazanç sağlayabileceğim güvenli bir iş mi? Bu sorunun cevaplanmasında hayat beklentileri, sorumluluklar, ekonomik sıkıntılar gibi birçok parametre varlık gösteriyor. Ancak özellikle kendi kuşağımızı göz önüne alırsak, 20’li yaşlarda insanlar olarak bu kadar soru işaretiyle boğuşmaya mecbur muyuz?&nbsp;Ne de olsa Avrupa’da bir ay çim biçen lise öğrencilerinin araba alabildiği bilgisini yıllardan beri sık sık gündeme getiririz. Ne diyelim, coğrafya kaderdir…<a data-type="embed" fr-original-style="" href="https://www.youtube.com/watch?v=T4E2NC-VHBM" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank"><img src="https://embed.apos.to/assets/2022/6/2022-07-02T21:48:51.330Z.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.77" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></a>

Sabah 8 akşam 5'i özler miyiz?

Dijital Göçebelikte Tutunamayanlar: Coinbase Çalışanları

Arkadaşının düğünü için aldığın elbisenin kesimi şahane fakat rengini bir türlü beğenemedin. Her şey bu kadar iyi giderken sırf böyle bir sebeple ondan vazgeçmek istemiyorsun fakat bu kadar temel bir sorun göz ardı edilebilir gibi değil. Öyleyse sadece değiştir! Sık sık unutuyorsun ama artık dünyada değilsin.Sanal moda, şöyle biraz daha geniş çaplı düşünürsek sadece metaverse ve Web3 kavramlarıyla hayatımıza girmedi. Pandemi sürecinde yavaş yavaş kendini gösteren dijital dönüşüm yerini incelikle hazırladı. Öyle ki birbirimizi küçük pencereler içinde gördüğümüz Zoom arka planlarımız, Houseparty gibi uygulamalar bir nevi modaya olan inancımızın diri kalmasını sağladı. Şimdi “boyut değiştirmeyi” düşünürken, bir bavul hazırlayıp gitmemiz ne yazık ki mümkün değil. Peki simülasyonların peşinde savrulurken “metaverse modasına” inancımız hangi noktada olmalı?&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Makassız kesip biçmek</h2>Dijital tasarım doğası gereği -ki bu doğaya her defasında şükranlarımızı sunuyoruz- sınırsız olanaklar sunuyor. Gerçek dünyada tasarım sürecine maliyet, malzemeler, dayanıklılık, pratiklik gibi ön koşullar hükmederken, dijital tasarımın tüm bu kısıtlamalardan uzak olması uçsuz bucaksız bir yaratıcılık ortamı sağlıyor. Katniss Everdeen Capitol’de bile yanan elbisesine hayret etmişti, biz ise bir noktadan sonra Transformers gibi dönüşsek dahi şaşırmayacağız gibi görünüyor.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2022/5/6/1655593025065.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.53" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sanal modanın tasarımcı ve yaratıcılara uçsuz bucaksız imkanlar sağlayacağından bahsettik. Peki kişiliğimizden sağlam ipuçları taşıyan giyim tarzımız, bu özgürleştirici yaratma ortamında gerçekten kim olduğumuzu ortaya koyabilir mi? Bugüne kadar kırmızı Converse insanı olduğumu iddia ettim fakat kırmızının da binbir tonu var. Dijital benliklerimiz gerçek benliklerimizin kısıtlanmış sıkıcılığını reddettiğinde tarafımızı gururla seçeceğiz.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">NFT’ler güven aracı olabilir mi?</h2>Kriptonun sallantılı günlerinde NFT’ler gönül rahatlığıyla varlıklarını sürdürmeye devam etti. Her türlü badireyi bir şekilde atlatan NFT teknolojisi başta yarattığı yabancılık ve güvensizliği yenerek bir güven aracı haline gelmiş olabilir mi? Öyle ki sanal modanın çok daha makul bir zeminde değerlendirilmesinde dijital sahiplik algısının büyük payı var. İnsanlar NFT’lerin sağ tıklayarak kaydedilen JPEG dosyalardan farkını tam olarak keşfettiğinde kripto dünyası büyük bir rahatlama yaşadı ve artık NFT’leri seviyoruz.Gucci, Adidas, Nike, Dolce &amp; Gabbana gibi büyük markalar şimdiden metaverse’teki yerini aldı. <a fr-original-style="" href="https://apos.to/i/kubrickin-dijital-ikizleri" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Dijital ikizlik</a> ile kullanıcılara bavula koyup getiremedikleri fakat geride de bırakmak istemedikleri ürünleri metaverse’e taşıma imkânı tanıyan markalar sanal koleksiyonlarıyla NFT pazarında boy gösteriyor.<img src="https://images.aposto.com/2022/5/6/1655592693816.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bir yandan fütüristik görünüme özel üretilen seriler, bir yandan sanal ortamda gerçekleştirilen defileler… Bu haberleri takip etmek çok zevkli fakat günün sonuna geldiğimizde hayatın çok içinden bir soruyla karşı karşıya kalıyoruz: Ne giyeceğiz?İşte metaverse için eğlenceli giyim önerilerimiz! Bazı şeyler sadece filmlerde olmaz…<img src="https://images.aposto.com/2022/5/0/1655627745000.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.34" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Haydi bizimle içeri gir.Yukarıda da bahsetmiştik, Katniss Everdeen Girl On Fire olarak anılmak için atlı arabasında alevler saçan bir elbise tercih etmişti. Aynı elbiseyi İstanbul’da giymek belki iki açıdan da mümkün olmayabilir fakat buna da uygun bir metaverse bulunur.<img src="https://images.aposto.com/2022/5/6/1655593031675.png" width="550" height="280" style="width: 100%; max-width: 550px; display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.96" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px; display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center;" fr-original-class="fr-draggable">Ex Machina Ava’nın içi dışı bir tarzı da gayet kayda değer.<img src="https://images.aposto.com/2022/5/0/1655627799545.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="2.72" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Dolores’in Westworld 3. sezondaki kıyafet tercihi, gerçekte yapılamaz değil fakat fütüristik modayı tüm hatlarıyla yansıttığı kesin.<img src="https://images.aposto.com/2022/5/6/1655593032752.png" width="550" height="310" style="width: 100%; max-width: 550px; display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.77" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px; display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center;" fr-original-class="fr-draggable">Ya da Black Mirror’ın USS Callister bölümünde olduğu gibi uygun bir metaverse’te Star Trek’i içselleştirmeye başlayabiliriz.<img src="https://images.aposto.com/2022/5/0/1655627860571.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Tüm bu ekonomik dertlerin ve rutin hayat problemlerinin arasında neden bu konuyu seninle paylaştığımızı düşünüyorsan şöyle açıklayabiliriz. Şu an metaverse, NFT, dijital ikiz gibi ilgili kavramların popülerliği sanal moda için ciddi bir pazar ortaya koydu. Sen de 3B modelleme, yazılım, grafik tasarım, pazarlama gibi alanlardaki ilgin ve yeteneğin ile bu pazarın gelecekteki ortaklarından biri haline gelebilirsin. Ne de olsa Web3 tam olarak merkeziyetsizlik ve "katılımcılık" vaatleriyle geliyor. Gerçek dünyada belki terzi kendi söküğünü dikemez ama atasözlerinin de dijital dönüşüme uğraması yakındır.

🤏🏼 Dokunamıyorum, öyleyse yoksun.

Metaverse, Sanal Moda ve Sınırsız Tekstil Dünyası

Yoğun bir günün ardından koltuğa oturduğunda “Bakalım bugün neler kaçırdım?” hissiyle sosyal medyayı kontrol ediyor musun? Ya da telefonundan veya bilgisayarından sadece birkaç saat uzak kalmak, gelişmeleri kaçırdığını düşündürerek huzursuz mu hissettiriyor? Seni suçlayamayız çünkü hiçbirimiz bu hislerin bir adım bile uzağında değiliz. Bilgiye erişimin arttığı ve gündemin tüm çerçeveleriyle önümüze sunulduğu bir çağda gerçekten bilmemek değil öğrenmemek ayıp.İnternetle temasa geçtiğimiz her an sonsuz bir bilgi bombardımanına maruz kalıyoruz. Eskiden gazete okuyarak, ajans izleyerek veya radyo dinleyerek erişilebilen gündem yumağı şimdilerde istesek de istemesek de önümüze düşüyor. Hatta bu fazla maruz kalma hissi yaşadığımız zamanın en büyük hastalıklarından biri olan stres ve anksiyeteyi körüklüyor. İstediğimiz an erişebilme hissi bir noktada rahatlatıcı olsa da, o “anlar” pek de bizim seçimimizde olmuyor.<img src="https://images.aposto.com/2022/5/0/1654999377098.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.59" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Tweetler, postlar, retweetler, videolar derken bu paylaşım yoğunluğunda bilgileri sıralamak ve hangisinin gerçek hangisinin sahte olduğuna hızla karar verme sorumluluğu bireysel olarak omuzlarımıza yükleniyor. İnternette yayılan yanlış bir bilgi için kimi suçlarsın? Bilgiyi ilk yayan kişiyi mi, bir doğruluk süzgecinden geçirmekten aciz algoritmaları mı, yoksa kendini mi?<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Araştırmalara göre asıl suçlu bizleriz</h2>Twitter’daki haber akışını inceleyen <a fr-original-style="" href="https://www.science.org/doi/full/10.1126/science.aap9559" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">bir araştırmaya</a> göre bilgi dezenformasyonunun asıl suçlusu insanlar. İnsanların yanlış haberleri tercih etme eğiliminden doğan bu çıkarım, maruz kaldığımız bilginin kalitesini gün geçtikçe düşürüyor. Her gün yeni sahte haberler pazara çıkıyor ve inanan kitle genişledikçe peşinden gelenlere de ortam hazırlamış oluyor. Böylece her gün yanlış bilginin yaratabileceği kitlesel kriz anlarına daha yakın hale geliyoruz.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2022/5/0/1654999398621.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.65" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sahte ve gerçek bilgi arasındaki farkın en çok kaybolduğu zamanlardan biri olarak pandemi sürecini gösterebiliriz. Milyonlarca insan tedavi ve aşı hakkında yayılan yalan yanlış gönderilerin akabinde aşı olmayı reddetmişti. Bunun yanı sıra manipüle edilen vaka sayıları ve ölüm oranları toplumu bazen gereksiz bir rehavete bazen de yersiz bir panik haline sürüklemişti. Pandemi krizinde bazılarımız Covid-19 hasarı alırken neredeyse hepimizin ikiye katlanmış bir stres oranıyla bu süreçten çıktığını söyleyebiliriz. Öyle ya da böyle yanlış bilginin yayılmasında hepimizin payı var, dalga geçmek için sahte bir tweeti alıntılamak bile onu kendi ağımızın önüne düşürmek anlamına geliyor. Fakat bugün bir anne çocuğuna aşı yaptırmak için Google’ın “güvenli kollarına” başvuruyorsa, işin bizim sorumluluğumuzdan çok daha ciddi bir yere doğru gittiğinin de farkında olmamız gerekiyor.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bırakalım algoritmalar karar versin</h2>Yanlış bilgi krizinde teknoloji şirketlerinin üzerindeki baskı gün geçtikçe artıyor. Üstüne deepfake gibi teknolojilerin ortaya çıkması hem bu baskıyı hem de gerekçelerini destekliyor. En yakın olayı hatırlarsan <a fr-original-style="" href="https://www.gelecekburada.net/ukrayna-baskani-zelenskiden-teslim-olma-cagrisi-deepfake/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Ukrayna Başkanı Zelenski’nin teslim olma çağrısı</a> gündeme bomba gibi düşmüştü. Deepfake ile oluşturulan sahte video her ne kadar kısa sürede tespit edilse de, amatör bir videonun bile kitleler üzerinde yaratabileceği paniği hayal etmek korkunç.<img src="https://images.aposto.com/2022/5/0/1654999449833.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">İfade özgürlüğünün hakim olduğu yerlerde bile çevrim içi platformlarda yalan veya gerçek arasındaki farkı kimin belirleyeceği konusu muallakta kalıyor. Linç kültürünün yaygınlaştığı ve ifade özgürlüğü kavramının genişleyerek fikri olan herkesi kapsayacak bir hale geldiği medya ortamında dinamikleri belirlemek bir hayli zor. Şöyle ki herhangi bir fikrinden dolayı komplo teorisyeni olarak etiketlenebilirsin ve içeriklerinin kaldırılması belirli bir kesimi memnun edebilir. Ancak sansüre karşı çıkan ve fikrine saygı duymasa da maruz kaldığın muameleyi eleştiren bir kitle de mutlaka olacaktır. Bu nedenle insanların aynı fikirde olmadığı bir dünyada, makinelere doğruyu veya yanlışı ayırt etmeyi öğretmek pek de mümkün değil.&nbsp;Yine de yıkıcı teknolojilerin toplumsal hayatımız üzerindeki olumlu etkilerini göz ardı etmiyoruz. Örneğin <a fr-original-style="" href="https://www.gelecekburada.net/bagimsiz-tarafsiz-ve-hizli-habercilikte-yeni-donem-knowhere/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">yapay zekâ destekli Knowhere platformu</a>, bir konuya dair internetteki tüm haberleri tarayarak ortaya taraflardan arınmış saf habercilik ürünleri çıkarıyor. Neyin doğru olduğunu kimin söyleyeceğine, daha doğrusu doğruyu belirlemenin oynak sınırlara sahip olduğu suni bir medya ortamında gerçeğin tek takipçisi olarak kendimizi gördüğümüz o noktaya geri dönüyoruz.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Medya okuryazarlığı</h2>Okumak, her zaman okumak değildir. Bu metaforun altını medya okuryazarlığının dinamiklerini göz önünde bulundurarak doldurabiliriz. Bir haberi okumaktan çok şüpheyle yaklaşma ve yargılama süreçlerini merkeze alan medya okuryazarlığı, yanlış bilginin önüne geçme savaşında en büyük silahımız. Medyada yer alan bir haberi gördüğümüzde WhatsApp veya DM kutusu üzerinden iletmek yerine önce bir eleme testine tabi tutabiliyorsak, kendimizi medya okuryazarı olarak tanımlayabiliriz.Bu ihtiyacın farkında olan Finlandiya hükûmeti kapsamlı medya okuryazarlığı eğitimini anaokulundan itibaren müfredata dahil ediyor. Eleştirel düşünce gücünü artırmaya yönelik verilen bu eğitimler, çevrim içi medya takibi sürecini daha sağlıklı bir hale getirerek olası kitlesel krizlerin önüne geçiyor. Hoş, doğruluğundan emin olmadığımız bir haberi çevremizle paylaşarak gereksiz panik ve manipülasyon yaratmak istemeyiz.&nbsp;<img data-fr-image-pasted="true" src="https://lh5.googleusercontent.com/xHDPZw4mUkphgwG1w3OuwX4rcnGGqQEONYh1ZGS4BC4V-PD2BKwtlPNzH2lKwiNzSM8tHel6XXJqnn88SWbZXE6XYQaXccLXuh-1XqjS1kQFflZSkrFe6xwGlMlKj8ahhIOGllIC2cKRyLpfdg" width="550" height="403" style="width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.36" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Open Society Institute tarafından 2019 yılında <a fr-original-style="" href="https://edition.cnn.com/interactive/2019/05/europe/finland-fake-news-intl/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">yapılan</a> Avrupa Medya Okuryazarlığı indeksinde Finlandiya haklı çabalarının ışığında en yüksek orana sahip olurken, Türkiye 35 ülke arasında 34. olarak yerini almıştı. Ülkemizde medya okuryazarlığı kavramının yeni yeni oturması ve dinamik gündemi nedeniyle manipülasyonlara açık olması, bu konumun haklılık payını destekler ölçüde.Medya okuryazarlığının önündeki en büyük bahane ne yazık ki modern hayatın akış hızı olarak gösteriliyor. E-posta kutumuza düşen büyük başlıklar, 280 karaktere sığdırmak için önemli ölçüde kesilen ilgi çekici tweetler, çevrim içi gazetelerin büyük puntolu başlıkları derken “scan etmek” hepimiz için bir hayat tarzı haline geldi. Bölümün başında “Okumak, her zaman okumak değildir” demiştik ve biz artık anlamak için değil sadece aşina olmak için okuyoruz. Kolay bilgi ve cevaba erişmenin dayanılmaz çekiciliği, eleştirel düşüncenin önündeki en büyük engel.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Elden ne gelir?</h2>Söz konusu insan olduğunda daima bir çıkar yol vardır. Öncelikle eleştirel düşüncenin sadece yabancı olduğumuz kaynaklara değil, güven duyduğumuz ve sürekli takip ettiğimiz sitelere, hesaplara ve isimlere de uygulanması gerektiğini unutmamamız gerekiyor. Bir şey tanıdıksa onun güvenli ve iyi olduğuna inanma eğilimimiz, doğruya erişme yolundaki tüm adımlarımızı baştan boşa çıkarabilir. Bu nedenle tarafsız bir düşünce ortamına erişmek için ilk adımımız şüphecilik. Yazımızın sonuna gelirken kısa bir senaryonun akabinde birkaç basit adımla nasıl bilgi dezenformasyonundan kaçınabiliriz bakalım.<img src="https://images.aposto.com/2022/5/0/1654999481741.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">WhatsApp’ta yanlış bilginin yayılma hızına en çok aile ve arkadaş gruplarında maruz kalıyoruz. Diyelim ki amcan kansere kesin bir tedavi bulunduğuna dair bir haberi aile grubunuzla paylaştı. Yalan olduğunu az çok tahmin ediyorsun fakat bilginin doğruluğunu nasıl teyit edeceğine dair hangi adımları izleyeceğini tam kestiremiyorsun. Güvenilir bir bilginin niteliklerini göz önünde bulundurarak eleştirini gerçekleştirebilirsin:<ol fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Güvenilir bilgi, bilginin kendisinden sorumlu olacak alanında uzman en az bir kişiyle ilişkilendirilmelidir.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Güvenilir bilgi, kendisiyle bağlantılı bir araştırma veya bir internet sitesine yönlendirme sağlayacak yönlendirmeler içermelidir.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İlk bilginin kaynağına ulaşmak, güvenilir bilgiye erişimde oldukça işlevsel bir yoldur.</li></ol>Tabii yine kolaycılığı tercih etmek isteyenler ya da bu adımları verimli bir şekilde gerçekleştirebileceğinden emin olmayanlar için çeşitli haber doğrulama platformları mevcut. Medya okuryazarlığı ve eleştirel düşünceyi yaymak adına faaliyet gösteren teyit.org, Malumatfuruş, Doğruluk Payı gibi platformlar tüm bu adımları irdeleyerek gerçek ve sahte arasındaki farkı takipçileriyle paylaşıyor. Haber teyit platformları medya okuryazarlığı oranı yüksek bir toplum olma idealimizde bize ilham verirken bilgi dezenformasyonunun da önüne geçmek için çalışıyor. Unutmamak gerek, “Tarih bize gösteriyor ki en demokratik toplumlar her zaman en doğru bilgiyi alma eğiliminde olan toplumlar olmuştur.”

Nur Kardelen Ay

Hedef Kitle İçinde Hedef Gösterilmek