58 yıldır ulusal sinema nasıl destekleniyor?

58. Antalya Altın Portakal Film Festivali, 2-9 Ekim tarihleri arasında düzenleniyor. Festival Yönetmeni Ahmet Boyacıoğlu, uzun yıllardır Türkiye sinemasının kalbinin attığı Ulusal Yarışma ve bu yılki festivalle, Festival Sanat Yönetmeni Başak Emre'yse Uluslararası Yarışma'yla ilgili sorularımızı yanıtladı.

Ahmet Boyacıoğlu ve Başak Emre

Bu yılki Ulusal Yarışma’da yer alan filmler arasında ne gibi ortak temalar dikkat çekiyor? 

Ahmet Boyacıoğlu: Bu yıl Ulusal Yarışma’da yer alan 10 filmden 5 tanesi İstanbul’da, biri Ankara’da, 4 tanesi de Anadolu’nun küçük kent ve kasabalarında geçiyor. Devlet mallarının haraç-mezat satılmasına karşı savaşan bir müdür, bir yatılı bölge okulunda hastalanan öğrencinin bir türlü hastaneye götürülememesi sonucu gelişen olaylar, İstanbul’daki apartman dairesinde duyduğu kedi sesi nedeniyle hayatı değişen genç bir kadın ya da dindar bir aileden gelen genç adamın vicdan muhasebesi... Yarışmada değişik konuları içeren ve farklı mekânlarda geçen filmler yer alacak. Taşrada geçen filmler genellikle düşük bir bütçeyle film yapmak durumundaki genç yönetmenlerin yazdığı hikâyelerle ortaya çıkıyor. Ancak Ulusal Uzun Metraj Yarışma’da yer alan ve taşrada geçen filmlerimiz bu genellemeye pek uymuyor.

Antalya Altın Portakal Film Festivali Türkiye’nin en köklü film festivali. Türkiye sinemasının geçmişiyle ve temsiliyle ilgili bağları sağlam tutmak adına festivali organize ederken nelere dikkat ediyorsunuz?

A.B.: 58 yıllık Altın Portakal’ın Türkiye’nin en köklü festivali olduğu doğru. Ancak 1960’larda yaşamıyoruz, benim çok önem ve değer verdiğim Yeşilçam sineması artık yok. Berlin, Cannes ve Venedik gibi dünyanın en önemli festivallerine baktığımızda son on yılda büyük değişiklikler yaşadıklarını görüyoruz. 

Festivaller her ne kadar “uluslararası” olarak nitelenseler de kendi ülkelerinin filmlerine daha fazla yer vermeye başladılar. Kanımca her festivalin artık en önemli görevi kendi ülkesinin filmlerini öne çıkarmak ve tanıtımını yapmak. Altın Portakal, zaten başladığı ilk günden beri ulusal sinemaya ağırlık veren bir festival olduğundan bu geleneği en iyi şekilde sürdürmeye çalışıyoruz. Diğer yandan Uluslararası Yarışma'yla festivalin yurt dışında da tanınması için çaba harcıyoruz.

Fiziksel festivalleri, yüz yüze festival deneyimini hepimiz özledik. Bu yıl nasıl bir festival deneyimi bekliyor izleyiciyi Antalya’da?

A.B.: Geçen yıl pandemiyle yeni tanışmıştık. O yüzden hızlıca en akılcı çözümü bulmaya çalıştık ve salonlarımızı açık havaya taşıdık. Bu yıl umudumuz normale dönmekti ancak pandeminin geldiği nokta nedeniyle yine çok dikkatli davranıyoruz. Gösterimler bu yıl da "Yıldızların Altında" adını verdiğimiz üç açık hava sinemasında gerçekleşecek. Tabii ki bu salon da yarı kapasiteyle kullanılacak, iki doz aşı ve HES kontrolleri yapılacak. 

Bu yılki Uluslararası Yarışma’da yer alan filmler arasında ne gibi ortak temalar dikkat çekiyor? 

Başak Emre: 58. Antalya Altın Portakal Festivali Uluslararası Yarışma bölümünde öne çıkan temaların başında gençlerin karşılaştığı sorunlar ve yaşadıkları kaygılar yer alıyor. Pandemi döneminde İtalya’yı karış karış dolaşarak 15-20 yaş arası gençlerle konuşan yönetmenler Pietro Marcello, Francesco Munzi ve Alice Rohrwacher, onların duydukları endişelerin, gelecek beklentilerinin önüne geçtiğini gösteriyor. 

Gelecek'te konuşan gençler, tüm sorunlara rağmen meselelere serinkanlı yaklaşımlarıyla seyirciye umut veriyor. Seçkide yer alan Aile ve Tel Örgüdeki Delik, koşulların zorlamasıyla bir araya gelmiş gençleri konu ediniyor. Auoro, Libertad ve Yolculuk filmlerinin odaklandığı konuysa gençler arasındaki yakın dostluk, aile bağları ve yetişkinliğe geçiş. Üç filmde de gençler ergenlikten yetişkinliğe doğru adım atarken farklı zorluklarla sınanıyor.

Ele alınan konular küresel sorunlara, ortak kaygılara işaret ediyor mu?

B.E.: Yarışmadaki filmlerin özellikle gençlerin sorunlarına ve kutuplaşmanın gölgesindeki ilişkilere değindiğini belirttim. Elbette söz konusu 10 film, bu esas temaların arka planında günümüzün önemli sorunlarına da vurgu yapıyor. Bunların başında gelen 4. Sokaktaki Pansiyon, Yolculuk, Libertad’ın yanı sıra Ali ve Ava’da göze çarpan göç ve mültecilik sorunu var. Tel Örgüdeki Delik ve Yolculuk, dünyayı saran baskıcı yönetimlerin ortaya çıkışını ve yol açtıkları yıkımı sorguluyor. Seçkideki filmlerin birçoğu, gençlere nasıl bir dünya bıraktığımızı bizlere yeniden düşündürtüyor.

Uluslararası Yarışma Jüri başkanı olarak Dorota Kędzierzawska nasıl belirlendi? Yönetmenin filmografisi ve vizyonu sizin için ne ifade ediyor?

B.E.: Antalya Altın Portakal Film Festivali, sinema sektöründe toplumsal cinsiyet eşitliğini hedefleyen 5050×2020 Taahhüdü'nü Türkiye’de imzalayan ilk festivallerden biri. Yalnızca çalışanlar arasında değil, seçilen filmlerden jürinin oluşumuna her alanda cinsiyet eşitliğini amaçlıyor. Bu nedenle 2021’de Uluslararası Yarışma jürisine bir kadın sinemacının başkanlık etmesini hedefledik. Dorota Kędzierzawska, erkeklerin egemenliğindeki sinema sektöründe yaklaşık 40 yıldır çalışan bir sanatçı. Uzun kariyeri boyunca yarattığı güçlü kadın karakterlerle de dünyanın dört bir yanından insanlara ilham vermiş bir isim.