Engelliler yılda bir kez hatırlanıyor: İndirimli otomobil alabilmek için

3 Aralık, Birleşmiş Milletler tarafından Dünya Engelliler Günü olarak kabul ediliyor. Bu günle engellilerin politik, ekonomik, sosyal ve kültürel hayattaki görünürlüğünü sağlamak, daha rahat bir yaşam sürmeleri için çözüm üretmek, sahip oldukları haklara dair farkındalığı artırmak ve yaşadıkları zorluklara son vermek hedefleniyor. 

• OECD, AB ve Türkiye verilerine göre dünya nüfusunun yaklaşık %15’i engellilerden oluşuyor. Bu da dünya nüfusunun yaklaşık 1 milyarına tekabül ediyor.

Türkiye’de yaklaşık beş milyon engelli var

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün Nisan 2023 tarihli Engelli ve Yaşlı İstatistik Bülteni'ne göre Türkiye’de nüfusun %6,9’unun en az bir engeli bulunuyor.

Bu da nüfusun 4 milyon 876 bininin engelli olduğu anlamına geliyor. Bültene göre engelli nüfusun cinsiyete göre dağılımına bakıldığındaysa ülke genelinde erkeklerin %5,9’u, kadınların ise %7,9’unun engelli olduğu belirtiliyor.

Grafiğe göre yaş grubu arttıkça en az bir engeli olan nüfusun oranı da artıyor. 35-39 yaş grubundan itibaren ise en az bir engeli olan kadınların oranı erkekleri geride bırakıyor.

Engel gruplarına göre engelli nüfus oranları incelendiğinde, bir şeyler taşıma/tutmada zorluk yaşayanlar ile yürüme ve merdiven çıkıp inmede zorluk yaşayanların oranının diğer gruplara göre daha yüksek olduğu görülüyor.

Engelli nüfus oranı en yüksek bölgeler

Bültene göre Türkiye genelinde en az bir engeli olanların oranının kentsel dağılımındaysa İç Anadolu ve Karadeniz bölgeleri ön plana çıkıyor.

Engelli nüfus oranının en yüksek olduğu kentler ise %10,75 ila 13,47 ile Bartın, Sinop, Çankırı, Çorum, Kırşehir, Tokat, Giresun, Erzincan ve Tunceli.

• Bu illeri %9,11 ila 10,74 ile Aydın, Denizli, Burdur, Düzce, Kastamonu, Samsun, Amasya, Yozgat, Aksaray, Niğde, Aksaray, Karaman, Malatya, Gümüşhane, Rize ve Artvin takip ediyor.

Çanakkale, Tekirdağ, Yalova, Bursa, Kocaeli, Sakarya, Eskişehir, Ankara, Konya, Antalya, Kayseri, Muş, Batman, Siirt ve Van ise bültene göre engelli oranının en düşük olduğu kentler.

Engelliler yılda bir kez hatırlanıyor

Ancak yaklaşık 5 milyon nüfusuyla Türkiye’nin önde gelen azınlıklarından biri olmalarına rağmen engelliler ve engellilik Türkiye’de yılda sadece bir kez, 3 Aralık Dünya Engelliler Günü’nde hatırlanıyor.

Öyle ki Google Trends verileri de bunu doğruluyor.

Son beş yılda Google’da “Engellilik” konu başlığıyla yapılan aramaları incelediğimizde, aramaların düzenli olarak her yıl 29 Kasım-5 Aralık tarihleri aralığında zirve yaptığı görülüyor.

Bu aramanın yapıldığı kentlere bakıldığında ise Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Nisan 2023 tarihli Engelli ve Yaşlı İstatistik Bülteni’yle çelişen bir veri karşımıza çıkıyor.

Zira bülten de engelli nüfusun en yoğun olduğu bölgeler İç Anadolu ve Karadeniz olarak belirtiliyor. Ancak son beş yılda Google’da konu olarak engellilik aramasının en çok yapıldığı kentler sırayla Kızıltepe (Mardin), Muş, Bingöl, Diyarbakır ve Batman oldu. Bu kentlerin ardındansa Adıyaman, Van, Kastamonu, Şırnak ve Siirt geldi.

'Engellilik' ile birlikte en çok aranan konular: Otomobil, maaş, rapor ve indirim

Google'da engellilik konusunu arayanların bununla birlikte en sık aradığı diğer konularsa sırasıyla otomobil, maaş, rapor, indirim ve emeklilik oldu.

Bu konuları arayanların Google’da yaptığı sorgular ise konulara paralel olarak sırasıyla engelli, engelli araç, engelli raporu, engelli maaşı, engelliler, engelli indirimi ve engelli araç fiyatları oldu.

Otomobil markaları ve 'engelli araç fiyatları' sorguları arttı

Engellilik konusunu arayanlar arasında son beş yılda artış gösteren konulara bakıldığında ilk sırada otomobil markaları geldi. Arama sorguları özelindeyse yıllara göre “engelli araç fiyatları” 2019’dan bu yana artış gösteren sorgular arasında yer aldı.

^{* Bu içerik Avrupa Birliği'nin maddi desteği ile hazırlanmıştır. İçerik tamamıyla Aposto’nun sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliği'nin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir.}