Hatıraların ardından: The Eternal Daughter

Film: The Eternal Daughter

Yönetmen: Joanna Hogg

Yapım yılı: 2022

Süre: 96 dakika

1980’lerden beri üreten, ilk uzun metrajlı filmi Unrelated’ı 2007’de çeken Joanna Hogg’u tanımamız biraz geç oldu: 2019 yapımı filmi The Souvenir hem ona çocukluk arkadaşı Tilda Swinton’la 1980’lerden beri ilk kez çalışma fırsatı sunacak hem de onu geniş kitlelere tanıtacaktı. Sonradan bir üçlemenin ilk halkası olacağını anlayacağımız The Souvenir Hogg’un yaşamından öylesi büyük izler taşıyordu ki yönetmen, başrol oyuncusu (filmde de annesi rolünde izlediğimiz Tilda Swinton’ın öz kızı) Honor Swinton Byrne’e bir senaryo değil günlüklerini vermiş, sette bu günlüklere dayanarak doğaçlama yapmasını istemişti. Film, 1980’lerin başında genç bir sinema öğrencisi olan Julie’nin hayat, kariyer, gelecek ve madde bağımlısı bir erkekle olan ilişkisi nedeniyle yaşadığı sorunlara odaklanıyordu. İki yıl sonra gelen The Souvenir: Part II’da onu bu zorlayıcı dönemin ardından iyileşme, sesini bulmaya çalışma ve üretme sürecinde izledik. 

Prömiyeri geçtiğimiz yılki Venedik Film Festivali’nde gerçekleşen The Eternal Daughter’ın The Souvenir’lerle başlayan bir üçlemenin son halkası olduğuna anlam vermek kolay değil. Belki de adı bu yüzden The Souvenir: Part III değil. Joanna Hogg The Souvenir’lerin yaklaşık 30 yıl sonrasında geçen bu filminin türünde de devasa bir değişikliğe gidiyor: The Eternal Daughter gerek görsel dünyasıyla gerek anlatım diliyle gotik bir hayalet hikâyesi. Annesiyle ilişkisi üzerine yeni bir senaryo yazmaya çalışan sinemacı bir kadın, onunla vakit geçirmek ve artık otele dönüşmüş eski malikânelerinde konaklamak üzere bir yolculuğa çıkıyorlar. Filmin başrollerini Tilda Swinton ve Tilda Swinton paylaşıyor. Julie ve Rosalind isimleri tanıdık gelmese bile filmler arasındaki köprüyü, anne rolündeki Tilda Swinton’ın The Souvenir’lerdekine yakın bir performansla canlandırılmış olmasından ve tabii tanıdık gelen malikâneden anlayabilirsin. Evlat rolündeki Tilda Swinton ise The Souvenir’lerin Julie’sinin olgunlaşmış ama hâlâ kayıp bir versiyonunu canlandırıyor. İlk iki filmde geleceğe dair kaygılar baki kalmış da üzerine yüzleşilmemiş, hesaplaşılmamış bir geçmişin yükü ve pişmanlıkları binmiş sanki.

^{The Eternal Daughter | Kaynak: İKSV}

Filmin tekinsiz atmosferi ile fondaki ürkütücü ses ya da gölgeler birleştiğinde yaratıcı bir insanın yaratıcı tıkanıklığının karanlık bir yansıması ortaya çıkıyor. Öte yandan bir ömür birikmiş sorunlarının çözülemediği her hâlinden belli olan anne-kız ilişkisinin yarattığı çatışmalarda aynı oyuncunun canlandırması sonucu gerçek anlamda bir yansıma söz konusu. Joanna Hogg’un anne sorunlarını geri planda tuttuğu fakat güçlü sinyallerini verdiği ilk iki filmin ardından böylesi büyük birer biçimsel ve tematik dönüşüm, kendi annesiyle olan ilişkisinin sinemasına ve yaratım sürecine ne denli etki ettiğine dair ipuçları veriyor. Yönetmen-senaristin hayatının bu kadar içinden kopup gelen bir hikâyeyi (üçlemenin tümünden söz ediyorum) anlatmak için sarf ettiği psikolojik çabanın bir patlama noktası, somut bir hesaplaşması gibi The Eternal Daughter. Tüm bunlardan bağımsız, üçlemeden kopuk olarak düşünüldüğündeyse yarım, eksik ve izleyiciden kopuk gelen kısımları var ne yazık ki. Film seni malikânenin ıssızlığı ve aksi resepsiyon görevlisinin tavırlarıyla ikilinin arafta olabileceği düşüncesine iterken bir yandan da bir hayalet hikâyesine inandırmaya çalışıyor. Amenàbar’ın gotik korku klasiği The Others’takine yakın bir sürprizle nihayete ereceğini düşündüğün filmin asıl sürpriziyse tam tersi yönde oluyor. Filmin finalinde yaratıcı tıkanıklığını çözümleyen Julie’nin satırları her şeyi bir klişeye sürüklüyor. Her şeye rağmen yine de The Eternal Daughter’ı, hem The Souvenir’lerin anısına saygından hem de Tilda Swinton’ın eşsizliğine bir kez daha tanık olmak için izlemelisin.

Nerede izleyebilirsin? The Eternal Daughter, bugün gösterime giriyor.

Benzer işler:

• The Others (2001, Alejandro Amenábar)
• The Haunting of Bly Manor (2020, Mike Flanagan)