Hayat pahalılığı devam ediyor

Şubat ayı enflasyon rakamları yayımlandı. Aylık TÜFE artışının %2,27, yıllık ise %39,05 olduğunu öğrendik. 12 aylık ortalama artış ise %53,83 oldu. İki aylık TÜFE artışı %7,42’ye ulaştı. Endeksin detaylarına baktığımızda, ortalamanın üzerinde ve güçlü artışların yine hizmet sektörlerinden geldiğini görüyoruz. Eğitimdeki aylık artış %9,92, konutta %4,58, lokanta ve otellerde %3,12 olarak gerçekleşti. Giyim ve ayakkabıda %5’in üzerinde, sağlıkta %4’ün üzerinde negatif değerler ise enflasyonu tahminlerin altına çeken ana unsurlar oldu. Sağlıkta, Ocak ayında vatandaşın artan katılım payının Şubat ayında tekrar düşürülmesi, enflasyonun ilk tahminlerin altına inmesinin ana nedeni oldu. Yönetilen ve yönlendirilen fiyatların ne kadar etkili olduğunu tek bir örnek bile göstermiş oldu. Bu etkinin olacağını tahmin ederek bu tür bir artışı hiç yapmamak ya da daha düşük bir oranda gerçekleştirmek çok daha iyi olurdu.

Giyim ve ayakkabıda yıllık enflasyon %20’ler civarında seyrediyor ve aylık düşüşler uzun süredir devam ediyor. İhracatta ve rekabette zorlanan giyim sektörünün içerideki talep koşullarında da zorlandığı, bu nedenle fiyat indirimlerinin devam ettiği anlaşılıyor. Şubat ayı TÜFE beklentisi %2,90 düzeyindeydi. Gerçekleşen verinin beklentinin altında kalmasının diğer bir nedeni, gıda sektörünün aylık olarak görece düşük %3 oranında bir artış göstermesinden kaynaklandığını söyleyebiliriz. Verinin detayı, işlenmiş gıdada fiyat artışlarının %5’lere yakın olduğunu gösterirken, meyve ve sebzelerden oluşan işlenmemiş gıdalarda mevsimsel faktörlerin de etkisiyle fiyatların %1 civarında gerilediği izleniyor. TÜİK verilerinde meyve-sebze fiyatları gıda ortalamasını aşağı çekse bile ilgili başka veriler gıdada baskının hâlâ yüksek olduğunu gösteriyor. Örneğin, TÜRK-İş’in gıda harcamalarına dayanarak hesapladığı dört kişilik bir ailenin açlık sınırının Şubat ayında %5’in üzerinde artarak 23.323 TL’ye yükseldiğini, yine TÜİK verilerinde ekmek fiyatının %5 arttığını dikkate alırsak gıdada vatandaşın algısını etkileyecek ve hissedilen yüksek seviyelerin hâlâ varlığını sürdürdüğünü söylemek yanlış olmayacaktır.