HIZLI MODANIN SAFLARI AZALIYOR MU?

Hızlı moda "tüketmek için" bu platformlara giren tüketicilerin sürdürülebilir tercihleri öne çıkaran uygulama ve arayüzlerle karşılaşması, bir dönüşümün habercisisi olabilir. İşte bu yüzden hızlı moda markalarını, etik üretim ve şeffaflık gibi değerlere bakmaksızın öne çıkaran platformların gittikleri istikameti değiştirmesi gerek. 

Tek bir markanın mağaza veya sitesini gezmekle, lüks markaları tek bir çatı altında buluşturan bir platformu gezmek bir değil. Üstelik hızlı moda ve lüks tüketim tutkunları için bu, belki bir hobi belki ağız sulandıran ve kontrolü kaybetmekle sonlanan bir aktivite. Yan yana sıralanmış onlarca sayfada binlerce ürün; gerçek bir hızlı moda cenneti. Ancak beklenmedik bir gelişmeyle, son zamanlarda -özellikle pandemiyle birlikte- modanın “bilinçlenme” sürecinde bu platformlarda da farklı bir yol izlenmeye başladığını görüyoruz.

BU BİR U DÖNÜŞÜ

Lüks moda platformlarının önemli aktörlerinden biri olan Farfetch, ilk kez yayımladığı ve her yıl düzenli yayımlayacağını duyurduğu Conscious Luxury Trends Report ile lüks tüketimin değişimine ve belirlediği iddialı hedeflere dikkat çekiyor. Platformun dokuz yıl içindeki hedeflerine bakacak olursak; Positively Farfetch 2030 Goals kapsamında, öncelikleri arasında bir süre önce hayata geçirilen ve ikinci el ürün satışına imkân sunan Farfetch Second Life ve kıyafet bağışı servisi Farfetch Donate'in işlevini artırarak platformda döngüsel bir sistem yaratmak, "bilinçli" kriterlerine uygun düşen ürünlerin satışını yapmak ve sürecin her adımında iklim ve doğa dostu bir yaklaşım sergilemek yer alıyor. 

Platform, ürünleri bilinçli üretim kategorisine ekleyebilmek için belli kriterlere bakıyor. Ürünlerin sertifikalı materyallerden üretilmesi, üretimde sürdürülebilir yöntemlere başvurulması, elde kalmış materyallerin değerlendirilmesi, geri veya ileri dönüştürülmüş kumaşlardan yapılması kriterlerden birkaçı. Ayrıca Farfetch, markaların sürdürülebilirlik faaliyetlerini değerlendirerek derecelendiren platform Good on You’da iyi bir skora sahip olmasına dikkat ediyor. Bu kriterlere göre ürün aramalarında yeni filtresini devreye sokan platform, nispeten daha iyi şartlarda üretilmiş ürünlere ulaşmayı kolaylaştırıyor. 

Her giyim kategorisinde çalışan filtre, hangi ürünlerin bilinçli yöntem veya materyallerle üretildiğini daha net görme imkânı sunarken, markanın sürdürülebilirlik ve diğer faaliyetleri hakkında fazla bilgi sahibi olmasa da bu yönde tercihler yapmak isteyen tüketicileri sonsuz ürünün olduğu koca bir havuzda daha "doğru" yönlendiriyor.

İŞE YARAYABİLİR Mİ?

Bu adıma karşılık tüketiciden de cevap alan Farfetch, Conscious Luxury Trends Report sonuçlarına göre sürdürülebilir ürünlerin yer aldığı sayfa trafiklerinin yıllar içinde dörde katlandığının altını çiziyor. Sürdürülebilirlik filtrelerindeki kullanım artarken, lüks modanın hedef kitlesinin hangi markanın ne yaptığını görmek konusundaki merakının arttığını da görüyoruz. Yine rapora göre Veja, Bode ve Alighieri en fazla dikkat çeken butik lüks markalar arasında. Gucci, Prada ve Burberry de projeleriyle bu konuda ilgi çekmeyi başaran büyük markaların başında geliyor.

Bunlara ek olarak, lüks tüketimde “bilinçli” kategorisindeki satışlarda normale göre 3,4 daha hızlı büyüme tespit edilirken, son yıllarda Farfetch Second Life ikinci el satış servisinde %527, kıyafet bağışlamalarda %662 oranda büyüme görüldü. Bununla birlikte, platformun sunduğu yeni servis, Fashion Footprint Tool, tüketiciye seçimlerinin tetiklediği süreçleri ve doğaya etkisini görme şansı veriyor. Bu süreci ve bu sürecin yansımalarını anlatan platform, döngüsel modanın önemini vurgulamak adına ikinci el ürün satın alarak ne kadar karbon emilimi ve doğaya salınacak kimyasalın önüne geçildiğini; ne kadar temiz su ve ağacı kurtarabileceğini gösteriyor. Seçimlerinin sonuçları net ve sert bir biçimde karşında. 

Lüks moda satış platformlarında da lüks moda tüketicilerinde de yıllar içinde şahit olduğumuz bu gelişim umut verici. Hızlı modanın çarklarının dönmesini sağlayan platformların, bu konuları konuşması ve kendine bu hedefleri koyması bünyesindeki markaları da değişimin bir parçası olmaya itiyor. Tüketicilerin bir kaçış noktası olan bu platformlar, şimdi endüstrinin görmezden gelinen taraflarıyla aynı mesajı veriyor. Farfetch ve benzerleri, hâlâ binlerce ürünüyle hızlı alışveriş, hızlı iade, hızlı moda mesajını açık bir biçimde veriyor olsalar da platformun kendine iddialı hedefler koyması ve bu hedefler için çalışması moda sektörünün önümüzdeki 10 yıllık sürecinde olumlu gelişmelere şahit olacağı umudunu veriyor.