Kürk tartışması: Yılların tabusu geri mi dönüyor?

Londra, New York ve Milano moda haftalarının ardından, bu ayın başında düzenlenen Paris Moda Haftası’nın da sona ermesiyle marka ve tasarımcıların 2025 sonbahar-kış koleksiyonları gün yüzüne çıktı. Fendi, Gucci, Prada ve Simone Rocha gibi moda devlerinin koleksiyonlarında kürk görünümlü parçalar olması, akıllara aynı soruyu getiriyor: Yıllardır hayvan zulmü nedeniyle topa tutulan, tabu kabul edilen kürk, podyumlara ve gardroplara geri mi dönüyor?
Kürk tartışması: Yılların tabusu geri mi dönüyor?

21 Mart - WWF - Gündem
WWF ile birlikte

Dünya Saati 2025

WWF , 2007’den bu yana her sene, iklim krizine dikkat çekmek hedefiyle “Dünya Saati” etkinliğini düzenliyor. “Dünya için bir Saatini Ver” çağrısıyla yola çıkan etkinlik, bu sene 22 Mart günü 190’dan fazla ülkenin katılımıyla gerçekleşiyor.

Daha fazlasını öğren →

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

Londra, New York ve Milano moda haftalarının ardından, bu ayın başında düzenlenen Paris Moda Haftası’nın da sona ermesiyle marka ve tasarımcıların 2025 sonbahar-kış koleksiyonları gün yüzüne çıktı. Fendi, Gucci, Prada ve Simone Rocha gibi moda devlerinin koleksiyonlarında kürk görünümlü parçalar olması, akıllara aynı soruyu getiriyor: Yıllardır hayvan zulmü nedeniyle topa tutulan, tabu kabul edilen kürk, podyumlara ve gardroplara geri mi dönüyor?

Yaşam savunucularının kürk üretimi ve kullanımına karşı mücadelesi uzun yıllardır devam ediyor. Hayvan haklarını koruma örgütü People for the Ethical Treatment of Animals (PETA); sokak protestoları, kürk giyen ünlülerin üzerine kırmızı boya dökme gibi farkındalık kampanyalarına 1980’lerde başladı. 1984 yılında Greenpeace ve kürk karşıtı organizasyon Lynx’in yürüttüğü kampanya şu mesajla piyasaya sürülmüştü:

“Bir kürk üretmek için 40 kadar budala hayvan gerekli, giymek için ise yalnızca bir tane.”

Kürke vedanın tarihi

1990’ların ortasından itibaren kürk karşıtı duruş iyiden iyiye görünürlük kazandı ve Naomi Campbell ve Christy Turlington gibi isimler PETA’nın kampanya afişleri için poz verdi. Kameralar karşısına kürkle çıkan ünlüleri doğrudan hedef gösterme stratejisi sayesinde hızla yayılan kürk karşıtı duruş önde gelen moda evi ve organizasyonların geri adım atmasına neden oldu. 

Calvin Klein 1994’te kürk ürünleri kullanmayacağını açıkladı. Aynı yıl Cindy Crawford, New York Times kapağı için PETA’nın farkındalık kampanyası kapsamında, Todd Oldham tasarımı sahte bir kürkle poz verdi. 2000’ler de Vivienne Westwood’un da dahil olduğu bir grup tasarımcı kürk kullanmayı bıraktı.

Hayvan hakları kuruluşu Humane Society International’ın (HSI) müzakereleri sonucunda Prada ve Gucci gibi dünya devleri kürke veda kararı aldı. Günümüzde onlarca küresel moda markası hiçbir şekilde kürk kullanmayacaklarını bildiren açıklamaları internet sitelerinde yayımlıyor. Zara, Michael Kors, Chanel, Balenciaga, Hugo, H&M, Armani, Burberry, DKNY ile etik ve doğa dostu moda akımının en bilinen ismi Stella McCartney bunlardan yalnızca birkaçı. 

Kürk farkındalığının bu denli yayılmasının ardından PETA da "kürk giyeceğime çıplak gezerim" kampanyasını 2020 yılında sonlandırma kararı almıştı. Londra Moda Haftası'nda podyumda kürk yasaklandı. 

Kürkün dönüşü: Kişisel alan ve yeni trendlerin etkisi

Kürkün yıllar sonra yeniden hayatımıza girişi aslında onlarcası gibi bir TikTok trendiyle başladı: Mafya eşi estetiği (mob wife aesthetic). Minimalist moda anlayışına bir tepki olarak çıkan bu trendi takip eden, çoğu Z kuşağından kullanıcılar iddialı makyaj, dev güneş gözlükleri, inci kolye ve altın takılar, Fransız manikür ve uzun tırnaklar, leopar desenli abartılı bluzlar ve dev kürkleri biraraya getiriyor.

Kürk modası kısa zamanda kırmızı halıya da yansıdı; Ice Spice Grammy Ödülleri'ne kürk detaylı bir takımla geldi, Kansas City Chiefs'ten DeAndre Hopkins Super Bowl'a babasından kalma olduğunu iddia ettiği bir kürkle geldi. Şubat ayında kürkle ortaya çıkan Rihanna hayvan hakları savunucuları tarafından "zalim" olmakla suçlandı.

Önceki kuşaklara göre adil ve etik moda konusunda çok daha duyarlı olan gençlerin kürke merak sarması tartışmaları da beraberinde getiriyor. Genç kuşak satın aldıkları kürk mantolar ikinci el olduğu ya da "anneannesinden kaldığı" için etik bir sorun yaratmadığını savunuyor.

İnternet arama trendlerini inceleyen Trendalytics'in verilerine göre vintage kürk mantolarla ilgili TikTok içeriklerinin görüntülenme sayısı geçen yıl %243 artış gösterdi. Wall Street Journal'da yer alan bilgilere göre “vintage kürk manto” aramaları 2023'ün başından bu yana %688 yükselirken, sahte kürke olan ilgi neredeyse sabit kaldı.

Gençlerin kürke olan ilgilerini meşrulaştırmasının bir diğer dayanağı ise "toplumsal norm ve dayatmaları" reddetmeleri ve kendi doğrularının başında dayatmalardan uzak bir yaşam sürmeyi tercih ettiklerini belirtmeleri.

PETA ve hayvan hakları savunucularına sorarsanız sahte ya da ikinci el fark etmez; kürk kürktür. Her türlüsünü giymek, bu trendi ve dolayısıyla hayvan zulmünü yaygınlaştırma anlamına gelir ve kabul edilemez.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

NEREDE YAYIMLANDI?

AngstAngst
∙

BÜLTEN SAYISI

🐰 Kürk tartışması, biber gazı uyarısı

Kürke olan ilgi yıllar sonra yükselişe geçti. TTB, biber gazının derhal yasaklanması gerektiği uyarısında bulundu.

22 Mar 2025

WWF ile birlikte

YAZARLAR

Deniz Aytekin

Deniz Aytekin

Aposto'da kültür sanat ve çevre editörü

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

İLGİLİ OKUMALAR

AngstAngst
∙

HİKAYE

COP31’de ilk karar taslağı yayımlandı: Fosil yakıtlardan çıkış ve finansmanda ne değişebilir?

Antalya’daki COP31 zirvesinin ilk genel sonuç taslağı, fosil yakıtlardan çıkışın hızlandırılmasını ve uyum finansmanının 2035’te yıllık en az 120 milyar dolara ulaşmasını öneriyor. Henüz taslak aşamasındaki metne ilişkin tartışmalar, hedeflerin nasıl ve hangi takvimde uygulanacağı ve gelişmekte olan ülkelere sağlanacak desteğin nasıl güvence altına alınacağı üzerinde yoğunlaşıyor.

Deniz Kaynak

·

16 Kas 2026

COP31’de ilk karar taslağı yayımlandı: Fosil yakıtlardan çıkış ve finansmanda ne değişebilir?
AngstAngst
∙

HİKAYE

Batık maliyet yanılgısı: Bir sınavdan mı geçiyoruz, yoksa yanlış yolda mıyız?

Çok emek verdiğimiz bir yoldan dönmek, geçmişimize ve hayallerimize ihanet gibi gelebiliyor. Seth Godin’in Dip ve Annie Duke’un Quit kitaplarından hareketle, değişen koşullarda hangi mücadeleyi sürdüreceğimize nasıl karar verdiğimizi ve geçmişte gösterdiğimiz sabrın bizi bugün nasıl bir çıkmaza sokabildiğini düşünüyoruz.

Cem Arıdağ

·

15 Kas 2026

Batık maliyet yanılgısı: Bir sınavdan mı geçiyoruz, yoksa yanlış yolda mıyız?
AngstAngst
∙

HİKAYE

COP31’in ötesinde başka bir iklim siyaseti: Halkların İklim Zirvesi'nin gündeminde ne var?

Antalya'da COP31'e paralel düzenlenen Halkların İklim Zirvesi, iklim adaleti, fosil yakıtlardan çıkış, emek mücadelesi ve savaş karşıtlığını gündemine taşıdı. Zirvenin uluslararası ilişkiler gönüllüsü Çiğdem Özbaş'la dokuz aylık hazırlık sürecini, gönüllülerle kurulan dayanışma ağını, resmî zirveye yönelik eleştirilerini ve iklim hareketinin geleceğini konuştuk.

Alev Karakartal

·

15 Kas 2026

COP31’in ötesinde başka bir iklim siyaseti: Halkların İklim Zirvesi'nin gündeminde ne var?
AngstAngst
∙

HİKAYE

Seralar, saraylar ve sazlıklar: COP31 alanında EXPO’dan önce kim yaşardı?

Gıda güvenliğini yalnızca bir sonraki krize yetecek kadar ürün depolamakla sağlayamayız. Bir sonraki krizden sonra da iyi ve sağlıklı gıda üretebilme kapasitesinin kurulması gerekir. Bunun için de tohuma, suya, sağlıklı toprağa, biyoçeşitliliğe ve üretimi sürdürebilecek çiftçilere ihtiyacımız var. Antalya'nın, özellikle de bugün COP31'in düzenlendiği EXPO binasının üzerinde kurulduğu toprakların son kırk yılı bize bu konuda çok şey anlatıyor. Seraların, sarayların ve sazlıkların tarihi, birbirinden bağımsız üç hikaye değil. Aynı coğrafyanın farklı ekonomik ve toplumsal önceliklerle yeniden şekillendirilmesinin tarihi.

Zafer Yenal

·

13 Kas 2026

Seralar, saraylar ve sazlıklar: COP31 alanında EXPO’dan önce kim yaşardı?
AngstAngst
∙

HİKAYE

COP31 Liderler Zirvesi'nden mesajlar: 'Fosil yakıtlara bağımlılık, bir güvenlik sorununa dönüştü'

COP31 kapsamında Antalya’da biraraya gelen liderler, iklim krizine karşı daha hızlı ve somut adımlar atılması gerektiğinde birleşti. Ancak fosil yakıtlardan çıkış, iklim finansmanının paylaşımı ve enerji güvenliği konularında farklı öncelikler öne çıktı. BM Genel Sekreteri Guterres fosil yakıtlara karşı sert mesajlar verirken, Lula iklim gündeminin savaşlar ve ticaret gerilimlerinin gölgesinde kalmasını eleştirdi. Zirve, iklim eyleminin aciliyeti kadar siyasi uzlaşmanın zorluklarını da ortaya koydu.

Pelin Cengiz

·

13 Kas 2026

COP31 Liderler Zirvesi'nden mesajlar: 'Fosil yakıtlara bağımlılık, bir güvenlik sorununa dönüştü'