Sanatçı Köyü

Temmuzdan bu yana Juan Lago & Balen Navarro; kumda keman, çello, piyano gibi pek çok konseri gün batımında, çıplak ayak izleyebildiğin Uluslararası Gümüşlük Müzik Festivali, Gülsin Onay ve Bilkent Gençlik Senfoni Orkestrası’nın konseriyle 14 Eylül’de sonlanacak. Festivalin koordinatörü Funda (Açıkbaş)’yla kumun üzerinde buluştuk. Gümüşlük ve müzik ilişkisini konuşmak için. 6 Eylül’de Turgut Alp Bekiroğlu’nun projesi Love Jazz Quartet’i kaçırmamamızı önerdi.

Funda Açıkbaş, Tuz Duman Kumda festival hazırlıkları yaparken

Fotoğraf: Zekican Sarısoy

Uluslararası bir müzik festivalinin merkezi neden Gümüşlük? Gümüşlük sanata alan açan bir yer mi?

1980’lerde Gümüşlük Türkiye, hatta dünya çapında tanınan, saygı gören ressam, müzisyen, tiyatrocu, yazar, şairlerin buluşma alanıymış. Bu yüzden "sanatçı köyü" diye bilinir. Festivalin sanat direktörü Eren Levendoğlu aynı zamanda piyanist, buraya yerleşmeye karar vermiş. Gümüşlük’e geldiği dönemde tarihî Eklisia Şapel’i uluslararası bir sanat merkezi olarak kullanımdaymış. Müzik, dans, tiyatro, fotoğraf, heykel ve enstalasyon gibi farklı sanat disiplinlerini içeren uluslararası projeler 1989 - 2007 yılları arasında burada yapılmaktaymış. 2003’te, Eren, sanat yönetmenliği ve devlet sanatçısı Gülsin Onay’ın danışmanlığında Piyano Festivali’ni başlatmış.

Festivalin çıkış noktası, yetenekli müzik öğrencilerinine alternatif bir eğitim sunarak müzik kariyerlerine katkı sağlamak. Ustalık sınıfları için davet edilen virtüözler de gelmişken Eklisia Şapel’inde resital vermeye başlıyor, on dokuz yıllık uluslararası müzik festivaline dönüşen Gümüşlük Müzik Festivali böyle başlıyor. Bugün caz ve tüm dünya müziklerini kapsıyor, son 3 yıldır Yeşil Yaşam Gümüşlük başlığı altında sürdürülebilir yaşam teması çerçevesinde de çevre bilincini artıracak, farkındalık yaratacak etkinlikler düzenleniyor.

Gümüşlük sahilinde, konserde

Festival dahilinde bir de ”sanatçı rezidansı” var. Sence Gümüşlük’te yer alacak olan bu rezidans sanatçılara ve mahalleliye ne getirecek?

Festivale eş zamanlı olarak Gümüşlük’te sanatçı rezidansları yapılıyor, bu daha sonra festivalin bir parçasına dönüşüyor. Can Yücel, Tuncel Kurtiz, Nihat İleri, Civan Canova, Lale Müldür, Yaz, Poyraz, Efe, Fora Baltacıgil, Reyent Bölükbaşı, Ömer Uluç, Carlo Domeniconi, Yavuz Tanyeli, Bettina Franckenberg gibi isimler gelmiş rezidansa. O zaman da belli bir tema yokmuş, şimdi de belli bir tema çevresinde gerçekleşmiyor rezidans. Biraz organik gelişiyor sanki. Bir şekilde ya bizim davet ettiğimiz sanatçılar buradan ayrılamıyor ya da kendileri gelip Festival Merkezi’nin doğal havasıyla burada kalıp üretmeye başlıyorlar. Gümüşlük’ün doğal hâlinin yanı sıra burada rastlaştıkları insanlar, sanatçılar, öğrenciler onlara ilham veriyor ve gündelik rutinlerinden uzak bir yerde, yaratıcı bir ortamda üretim yapma imkanı sunuyor. Akıllarında olmayan, planlanmamış projelere kaynak oluyor. Farklı fikirler mahallenin de dikkatini çekiyor, merak uyandırıyor.

Festival hazırlıklarından yorulan bir ekip arkadaşı 

Mahallelinin festivale tutumu nasıl? Festivali sahiplenmek ya da festival ekibine yardımcı olmak söz konusu mu?

Eren’in anlattıklarından anladığımız on dokuz yıl önce Eklisia ilk dinletilerini gerçekleştirirken esnafın festivale daha sıcak olduğu. "Bütün restoranlardan destek aldığımız dönemlerdi." diyor. O zamanlar Gümüşlük Belediyesi var; dolayısıyla esnaftan destek almak da daha kolay. Belediyeler birleştikten sonra zorlaşıyor.

Ancak son yıllarda Gümüşlük’ün değişimi, köklü mekânları devralan yeni işletmecilerin ticari yaklaşımları sebebiyle bu birliktelik duygusu nispeten azaldı. Festivalin ilk senelerinde yaratılan kültür turizminin bir arada kurulabilecek bir ağın Gümüşlük’e ne kadar olumlu katkısı olacağını anlayabilsek yeni işletmecilerle çok güzel ortaklıklar yapılabilinirdi. Gümüşlük’ün eski esnafları (Soğan Sarımsak, Otel Gümüşlük, Myndos Otel, Sysyphos Pansiyon) konaklama, sanatçılara yemek gibi festival bütçesini zorlayan önemli kalemlerde ellerinden geleni yaparlar. Başından bu yana festivalin ayakta kalabilmesini sağlayan aslında daha çok kişisel destekler. Festival Dostları adını verdiğimiz bu kitle, Gümüşlük’ün o eski, sakin hâlini bilen herkes aslında.

Kumda bir akşam konseri

Mahallede hangi durakların müdavimisin?

Tuz Duman Kumda haricinde sanırım en çok Belediye’nin kahvesine gidiyorum. Bir de eskiden Faik’in Gahvesi vardı ki o da bu sene el değiştirdi; el değiştirince şekil de değiştirdi. Her şey çok pahalı olmadan önce, yani buralara ilk taşındığımızda Hasan’ın Yeri’ne yani Gümüşlük Balık Pişirme Evi’ne giderdik. Ve tabii gerçekten müdavimiyim diyebileceğim Mars Cafe’ye. Mars Cafe, tam bir mahalle barıydı. En keyifli zamanları kış aylarıydı. Ama ne yazık ki onu da kaybettik, şimdi yerinde başka bir bar var. Bugünlerde Yeni Hayat’ın da müdavimi olabilirim sanırım.