KAMUSAL ALANDA YEŞİL

WWF-Türkiye: Nilüfer Araç

Bir kentin estetik ve mimari formunun güçlü bir elemanı olan kentsel yeşil alanlar, ekolojik olarak önemli olmalarının yanı sıra, sosyal kaynaşmayı sağlama, toplumsal gelişmeyi körükleme, ekonomik amaç ve aktiviteleri destekleme ve eğitim gibi kent ve kentli için önemli olan pek çok işlevi barındırmaktadır.

— Prof. Dr. Veli Ortaçeşme ve Bensu Cüce

Covid-19 salgını, yeşil alan ihtiyacını en derinden yaşadığımız, geniş apartman bahçelerinin altın değeri kazandığı, okula gidemeyen çocuklar için mahalle aralarındaki küçük parkların çölde vaha olduğu bir dönem oldu. Yeşil alanlar, bizlere sayısız hizmet ve katkı sağlıyor. Bugün şehir hayatının yoğunluğunda yeşile ulaşmanın bir hak olduğunu hatırlatarak yeşil alanların faydalarından ve bir vatandaş olarak bu alanlarımızı koruyabilmemiz için neler yapabileceğimizden bahsediyoruz.

Şehir yerleşimlerinde bulunan yeşil alanlar:

• Kent mekânına fiziksel ve estetik değer sağlıyor,
• Havadaki oksijen miktarını artırıyor; kirli materyalleri tutuyor; hava akımını, nemi düzenliyor; yazın havayı serinletiyor; rüzgâr hızını ve yönünü değiştirmemize yardımcı oluyor,
• Araç ve yaya trafiğini yönlendirmeyi, göz kamaştıran ışığı azaltmayı kolaylaştırıyor; gürültüyü azaltıyor; istenmeyen görüntüyü gizliyor, 
• Bitkiler toprağın üst kısmını örterek toprak ve suyu korumayı sağlıyor, toprağın verimliliğini artırıyor; sel riskini azaltıyor,
• İnsan psikolojisine olumlu destek sağlıyor; insan yaşamını kolaylaştırıyor ve anlam kazandırıyor,
• Doğa ve çevre konusunda farkındalığın artmasında önemli rol oynuyor,
• Bitkisel üretim, yetiştirme ve pazarlamayla ilgili sektörlerin gelişmesine katkıda bulunuyor,
• Kentte yaban hayatına yaşam ortamı sunuyor ve biyolojik çeşitliliği koruyor,
• Kentsel alanların değerini artırıyor, 
• Enerji tasarrufu sağlıyor, 
• Deprem, sel gibi doğal afetlerde toplanma ve barınma imkânı sağlıyor.

Fotoğraf: Alistair Berg

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre: Sağlıklı bir çevrede kişi başına düşen minimum yeşil alanın 9 metrekare olması gerekiyor. Yeşil alanların yeterli büyüklükte ve erişimin kolay olduğu; park ve bahçelerin kent yakınında ziyaretçiye açık konuşlandığı bir kent düşünün. Şehrin gürültüsünden uzak hareket etmenin mümkün olduğu; sağlıklı yaşam için haftalık egzersizlerin yapılabildiği; çocukların güvenle oynayabildiği; akşamüstü eve dönerken egzoz kokusu yerine çiçek kokularının yayıldığı parklardan bahsediyorum — aşırı sıcak, soğuk ve yağışları bir sünger gibi içine hapsederek bize uygun iklim koşullarını sağlayan yeşil alanların da bulunduğu. Bu alanlara erişmek, her birimizin hakkı.

Yeşil alanlarımızın korunması ve artırılması için bir vatandaş olarak ne yapabiliriz? 

• Seçim dönemi kapımızı çalan muhtar, belediye başkanı, milletvekiline bizlere kişi başı ne kadar yeşil alan vaat ettiğini sorabilir, 
• Yaşadığımız mahalledeki kıymetli park ve bahçelerinin korunmasına, yeni inşaatlar ve binalar arasında kaybolup gitmemesine dikkat edebilir, 
• Kapı önünü ve balkonları çiçeklendirip yeşillendirebilir, 
• Yanı başımızdaki millî parkları, kent ormanlarını, tabiat parklarını bol bol ziyaret ederek ziyaret dönüşü geride ayak izimizden başka bir şey bırakmamaya özen gösterebiliriz.