"Raf ömrü o kadar kısa ki insanın nefesini kesiyor"

Mahalleli: Pınar Yolaçan

Greenpoint, 2004'ten beri benim mahallem. İlk taşındığımda evimin yanındaki Polonya restoranında, Polonya göçmeni bir aileden gelen NY Times editörü Cathy Horyn ile yemek yemiştik. Sonrasında bu yazıyı yazmıştı: A Shelf Life So Short It Takes the Breath Away. O gün ev sahibim gazeteyi görüp gururlanmış, “Greenpoint popüler olacak!” diye sevinmişti. Bundan 10 sene önce kapanana kadar bu restoranla bağım hep devam etti. Ne zaman hasta olsam, pancar “borsch” çorbası rica ederdim. O zamanlar sipariş modası olmadığından, restoran sahibinin oğlu çorbayı kapıya kadar getirirdi.

Komşular ve anılar

Karşı dairemde Cooper Union’dan İsrailli bir okul arkadaşım oturuyordu. Ev sahibim ve arkadaşım Musevi’ydi. Bu da bana anneannemin Çanakkale’deki Musevi komşularını anlatışını hatırlatırdı. Anneannem, “Komşum derdi ki ‘3 yumurta alma, 4 al; ikisini bir ikisini bir kırarsın.” diye anlatırdı. İsrailli arkadaşımla da böyle bir komşuluğumuz oldu. Diğer komşularımın çoğu Polonyalı. Özellikle karşı komşum herhalde 70 yaşında var, arada sırada merdivenlerde karşılaştığımızda bana hep “çık çık, merdivenler kalbe iyi gelir” der.

Alt kattaki manavın sokakta sergilediği domatesler, evi tutma nedenim oldu. Altı kat merdiven ve asansörsüz bir bina olmasına rağmen, şehir manzarası karşı konulmazdı: İki köprü, Empire State ve Manhattan’ın gece ışıltısı… 15 yıl boyunca perde almadım. Burası hem evim hem de stüdyom oldu. 

O dönem daire batı yönüne baktığı için yüksek tavanlı olmasını ve "Faniler" serilerinde kullandığım gün ışığının evin içinde olmasını önemsedim. Bu şekilde evde çekim yapabileceğimi ve çalışabileceğimi düşündüm. Daha sonra en son kitabım “Ana Tanrıça”da yer alan “Taş Gibi” serilerindeki fotoğrafların büyük kısmını burada çektim. Vücutlarına uyguladığım boya dolayısıyla çekime gelen kadınların rahat etmesini ve gerektiğinde duş almalarını sağlamak için evimin bir kısmını stüdyo olarak kullanmaya devam ettim.

Mahallenin çehresi

Greenpoint’in doğu nehri kıyısı tamamen endüstriyel bir bölgeydi. Doğu Avrupalı ve İrlandalı göçmenlerin yaşadığı işçi sınıfı bir mahalleydi. Fakat çarşısı olan Manhattan Avenue bana Ankara’daki Bahçelievler’in 7. Caddesi’ni anımsatır. 1900’lerde tramvayın geçtiği bu caddede sinema ve tiyatro varmış. O dönemde inşa edilen sinema zamanla diskoya, sonrasında ise Rite Aid eczanesine dönüşmüş. Eczanenin içinde neden kocaman bir disko topu olduğunu hep merak ederdim; meğer diskodan kalmaymış! Şimdilerde binada, 15 dolara salata satan bir restoran zinciri var. Bugün küçük dükkanlar birer birer kapanıyor. Artan kira fiyatları ve internet alışverişinin etkisiyle sadece restoran ve barlar hayatta kalabiliyor. Mahallenin ev sahibi veya sabit kirada oturan eski sakinleri mahallede kalabilse bile sosyalleşme alanları daralıyor ve mahalledeki yeni mekanlardan fiyat noktası yönünden bir nevi dışlanıyorlar. Zincir mekanlar mahalleyi işgal etmiş durumda. Halbuki caddede eskisi gibi bir sinema ya da tiyatro olsa ne güzel olurdu. 

Çevre kirliliği ve dönüşüm

Greenpoint’in kuzeyinde yer alan Newtown Creek’teki British Petroleum sızıntısı, ABD'nin en büyük çevre felaketlerinden biri olarak kabul ediliyor. 1978’den beri 12,9 milyon galon petrol ve petrol türevi atık çıkarıldı. Buna rağmen, son 20 yılda özellikle kıyı şeridinde gökdelen projeleri arttı. Bloomberg sonrası dönemde verilen imar izinleri, Greenpoint’in endüstriyel dokusunu tamamen dönüştürdü. Fabrikaların yerini yeni lüks rezidanslar aldı. Buna Greenpoint ve Williamsburg’ün arasında yer alan, 1936’da açılmış tarihî yapı McCarren Park ve havuzunun çevresi de dahil. İlk taşındığımda parkın çevresindeki arsalar, zehirli atıklardan dolayı girişi engellemek adına tel örgüyle çevriliydi. Bu yüzyıllık parkın içindeki toprak örneğinde yüksek miktarda kurşun bulunuyor. Bölgedeki temizleme çalışmaları çeşitli sebeplerden dolayı 2019’a kadar aralıklı olarak sürdü. Ancak Covid-19 salgını sonrasındaki bütçe kesintileri sebebiyle tamamen durduruldu. Maalesef bölgedeki yeşil alanların sınırlı olması sebebiyle bu park, mahalle sakinleri tarafından hâlâ kullanılıyor.