Sanayide daralma artık gerçek

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) sanayi üretimi verilerini açıkladı. Endeks eylül ayında %1,6 oranında daraldı ve beklentilerin çok altında kaldı. Endekste yıllık büyüme ise %0,4 oldu.

Detaylarda neler var?

Endeksin alt kalemlerinde aylık bazda sanayi gruplarının tamamında daralma görülüyor. Bu alanda en sert daralma %2,6 ile madencilik ve taşocakçılığı kaleminde görülüyor. Bu seride yıllık daralma ise %16,5 seviyesinde. Alt sektörlerin neredeyse tamamı bu daralma eğiliminden etkilenmiş durumda.

Verilere mal grubu bazında bakıldığında ise beş alt kalemin de aylık bazda %1,3 ila %2,0 aralığında daraldığı görülüyor. Mal grupları verisine yıllık bazda bakıldığında ise ara malları ve enerji kalemlerinin yıllık bazda daraldığı, dayanıksız tüketim ve sermaye malları üretiminin %7’nin üzerinde büyüdüğü görülüyor. Dayanıklı tüketim malları da büyüme bölgesinde olmakla birlikte sıfıra yakın bir değere (%0,3) sahip.

📌 Önemli not: %1,0 olarak açıklanan ağustos ayı yıllık büyüme değeri %1,1 olarak revize edildi.

Veri bize ne anlatıyor? 

Öncü veriler ve beklentiler ekonomik aktivitede üçüncü çeyrekle birlikte artan durgunluk eğilimine işaret ediyordu. Veride gelen bu beklentilerin üzerindeki daralma bu görüşü teyit ediyor. Bunun yanında, yıllık büyüme oranının da salgın döneminden bu yana görülen en düşük seviye olduğunu belirtmekte fayda var. 

Veri setinin alt kalemlerinde derin ve genele yaygın bir daralma trendinin varlığı görülüyor. Bu, öncü verilerde vurgulanan finansal sıkılaşma eğilimi ve dış talebin daralmasının güçlü etkilerinin yansıması olarak kabul edilebilir. 

PMI verileri, daralmanın ekim ayında da devam edeceğine işaret ediyor. Buna karşın reel sektör güven endeksi ve ciro endeksleri iç talepteki canlılığın sürdüğünü gösteriyor. Kısaca veri, faiz indirimleri serisiyle birlikte %3’lerden %5’lere revize edilen büyüme beklentilerinin aşağı çekilmesini an itibarıyla gerekli kılmayacak gibi görünüyor. 

Buna karşın ekonomi politikası tarafında bu yavaşlamaya karşı adımlar atılabileceğini akıldan çıkarmamakta fayda var.