Bir Fed Başkan adayının portresi: Kevin Warsh 101

EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
Donald Trump ile Jerome Powell arasındaki fırtınalı ilişkinin sonuna geliyoruz. Powell’ın görev süresi 15 Mayıs 2026 tarihinde bitecek. Powell’ın görev süresinin sona ermesinin ardından Fed yönetiminde kalmayacağı tahmin ediliyor. Bunun yanında Trump’ın özellikle ikinci döneminde defalarca ve alışık olmadığımız tarzdaki mesajları müstakbel başkanın politika yaklaşımına dair güçlü ipuçları veriyordu. İlkin Noel öncesi açıklanması beklenen yeni başkan adayı geçtiğimiz hafta nihayet açıklandı ve piyasaların zihnindeki en önemli soru işaretlerinden biri ortadan kalktı. Aday gösterme isimleri zaman zaman öne çıkan Waller, Hassett ve Rieder’ın aksine bir nevi “sessiz ve derinden” gelerek ipi göğüsleyen Kevin Warsh’u tanıyalım.
Kimdir?
1970 doğumlu olan Kevin Warsh, Başkan Bush döneminde, 2006-2011 yılları arasında Fed Guvernörler Kurulu’nda görev aldı. Göreve atandığında sadece 35 yaşında olan Warsh, böylelikle kurum tarihinin en genç guvernörü olma unvanını aldı. Warsh, Fed atamasından önce Morgan Stanley’de yatırım bankacılığı yapıyor ve Beyaz Saray’da ekonomik danışman olarak görev yapıyordu. 2008 krizinde dönemin Fed Başkanı ve merkez bankacılığı tarihinde adını efsaneler arasına yazdıran Ben Bernanke’nin çekirdek çalışma grubunda da yer alan Warsh, Fed’in G20 temsilcisi olarak uluslararası ilişkileri de yönetti. Bernanke’nin “piyasa öngörüsü ve temasları paha biçilmez” olarak nitelediği Warsh, Fed’deki görevinin sona ermesini takiben Stanford Üniversitesi’nde akademik hayata adım attı.
Şahin mi Güvercin mi?
Warsh, Fed’de görev yaptığı dönemde enflasyonist baskıya karşı temkinli duruşu ve faiz indirimlerinde kontrollü hareket edilmesi yönündeki mesajları sebebiyle şahinler kanadında sınıflandırılan bir merkez bankacı. Öte yandan Trump’ın başkan seçimi sürecinde verdiği ana mesaj, yeni başkanın faiz indirmeye hazır olması yönündeydi. Geçtiğimiz günlerde bu mesajlarını “Beyaz Saray’dan baskı gelmeden faiz indirecek başkan” ifadesiyle daha da netleştiren Trump’ın Warsh seçimi bu bağlamda piyasayı bir miktar şaşırttı. Warsh’un adının son günlere kadar tam olarak öne çıkmamasının da temel sebebi buydu.
2008 yılında resesyon endişelerine karşın faizlerin sıfıra çekildiği dönemde faiz indirimlerinin enflasyonu tetikleyebileceği endişelerini dillendiren, niceliksel gevşeme (QE) programına mesafeli duran, 2011 yılında da tahvil alım programına karşı duran Warsh’un temkinli duruşu piyasaca bilinen bir gerçek. Buna karşın (enflasyon konusundaki endişeleri gerçekleşmese de) müzakereye açık yapısı ve fikir ayrılıklarına rağmen Bernanke ile uyumlu çalışması da bir köşeye not edilmeli.
Warsh’un son dönemde verdiği demeçler ise daha güvercin tonda diyebiliriz. Warsh, salgın döneminde Fed’i “gecikmeli gelen geçmiş verilere fazla odaklanarak politika tabanını rayında tutan acil durum eylemlerini gözden kaçırmakla” itham etmesi bu değişimin önemli köşetaşlarından. Bu noktada Trump’ın mesajları ve beklentisi, Bernanke dönemindeki tutumunu sürdürmeyeceğinin de belgesi niteliğinde.
Dip toplamda, piyasanın Warsh’a ilk tepkisinin “şahin aday” olmasının bir temeli var. Warsh’un bu geçmişi yeni başkanın sorgusuz sualsiz ve hızlı faiz indirimlerine gideceği yönündeki endişelerini törpülüyor. Bu noktada yine de ülkede politika faizinin Powell döneminden daha hızlı inme eğiliminde olacağı gerçeğinden kopmamak gerekiyor.
Piyasalara etkisi
Warsh’un beklenenden şahin olarak algılanması, piyasalarda önemli sayılabilecek hareketlere sebep oldu. ABD’de endeksler Nasdaq öncülüğünde geriledi ve günü %0,4-%0,5 civarında düşüşle kapattı. Dolar endeksi, daha şahin bir piyasa beklentisiyle günü güçlenerek kapattı. Sürreel fiyatlamalarıyla piyasaların son aylarına damga vuran emtiların yıldızları altın ve gümüşte ise çok sert satışlar görüldü. Fiyatlardaki oynaklığın onlarca yıl sonra kripto para oynaklığını aştığı bu günlerde günlük %10’lara varan kayıplar yaşandı. Aşırı fiyatlamaların düzeltme hareketini tetikleyen haberin etkileri aradan geçen günlere rağmen hala baki. Nihayetinde, Trump’ın baskıları yüzünden Fed’in zayıflayacağı endişesi son emtia rallisini taşıyan faktörlerden biriydi.
Tahvil cephesinde ise hareketlilik daha sınırlıydı. ABD 10 yıllık tahvilleri bu süreçte sınırlı sayılabilecek bir dalgalanma yaşadı. Kısaca, Warsh’un piyasalara etkisi ne bir ralli, ne de mevcut trendi değiştirecek bir kırılmaya sebep olmadı. Bu da pek tabii ki ve uç bir seçim olmaması sayesinde pozitif olarak değerlendirilebilir.
Sonuç: Ateşten gömlek
Fed’in yeni başkanı (devasa bir sürpriz yaşamazsak) Kevin Warsh olacak. Warsh’tan beklenen de (politika faizini hızla aşağı çekmek) Trump tarafından mükerrer kereler dile getirildi. Warsh’un omuzlarındaki dünyadaki her ekonomiye etki edecek olan yeni para politikası uygulayıcısı olma yükü, Fed yönetiminin ekonomi tarihine geçecek seviyede ayrışmış olması sebebiyle büyüyor. Daha kısa bir ifadeyle, Warsh’un faizleri indirebilmek için kurulu ikna etmesi, onların oylarını alması gerekecek.
Warsh, sadece içsel değil dışsal faktörlerle de mücadele edecek. Politika üzerinde büyük etki sahibi olan finansal sistemin de hızlı faiz indirimleri istediği bilinen bir gerçek. Madalyonun diğer yüzünde ise Fed’in bağımsızlığına dair tartışmalar yer alıyor. Warsh, faiz indirimi misyonuyla şahin verileri güvercin tonda yorumlama eğilimine girdiği takdirde çatlak seslerin sayısı artacaktır.
Warsh, bu etkiye karşı durmak adına daha temkinli bir duruş sergilediği takdirde de kendisini o koltuğa “oturtan” Trump’ın gazabına uğrayacaktır. Bu çatışma ise başka tartışmaların (en kötü senaryoda görevden alma tartışmaları) alevlenmesine sebep olabilir.
Kısaca Warsh için kolay ve çilesiz bir yol yok gibi görünüyor. Piyasalarda büyük dalgalanmalara neden olmayacak ve iki cepheyi de öfkelendirmeyecek bir yolu kendi başına (biraz da Miran ve Waller’ın desteğiyle) inşa etmesi gerekecek. Zor bir dönemde, zor bir liderin yönetiminde zor kararlara imza atmak kelimenin tam anlamıyla ateşten gömlek giymektir. Waller da bu gömleği giydi. Artık gözler Waller’ın mayıs ayına kadar yürüteceği iletişimde...
Son not: Warsh’un kayınpederinin Trump’ın üniversite arkadaşı, önemli bir bağışçısı ve Grönland’ı kapsayan iş fikirlerinin olduğuna dair spekülasyonlar bu yeniden dengelenme sürecinin magazinel boyutu olacaktır.










