Türkçe ile ilgili hikayeler

İşaret olmasının yanı sıra ünlem ya da nidâ; sevinç, üzüntü, kızgınlık, korku, şaşkınlık gibi duyguları belirten; tabiat seslerini yansıtan, bir kimseye seslenmek için ve ani bir iş oluş hareketi bildiren cümlelerde kullanılan sözcüklerdir. Öte yandan nerelerde kullanılacağını pek bilemediğimizden ünlem işaretleri şaşkınlık içindeler.

Son yıllarda özellikle konuşma dilinde sözcükleri ya yanlış anlamda kullanıyoruz ya da belirtilecek kavram için en uygun sözcüğü seçmekte özenli davranmayıp çağrıştıran başka bir sözcüğü tercih ediyoruz. Konuşma dilinde karşılaştığımız bu özensizliklere, İngilizce zaman kalıplarıyla düşünülüp Türkçe söylenmiş sözlerin, dile bir virüs gibi yerleşmesini de ekleyebiliriz.

Türkçe bir cümlede özne ve yüklemin, kişiler bakımından, tekillik-çoğulluk ve olumluluk-olumsuzluk yönünden uyumlu olması durumuna özne-yüklem uyumu diyoruz. Sık karşılaştığımız bir anlatım bozukluğu olan özne-yüklem uyumsuzluğu üzerine...

TV stüdyolarında kıraathane ağzıyla konuşan insanlar, her cümlesine sahte bir “efendim” seslenişiyle başlayan spikerler, “dahi” demesi gereken yerlerde “dâhi” diyen gazeteciler, bağıra bağıra konuşarak kulak tırmalayan sunucular, bu yıl da evrensel yayıncılık ilkelerine aykırı kötü örnekler sergiledi. Yıl boyunca medyada yayılan dil virüsleri.