<img src="https://images.aposto.com/2026/9/4/1791490723785.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.54" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h1 fr-original-style="" style="font-size: 2em; margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Yazı kışa saklamak: Kışlık hazırlık yapanlar kavanozlara neler sığdırıyor?</h1>Biri için ailesiyle paylaştığı işi tek başına üstlendiğinde emeğin ağırlığını fark etmek, öbürü için her yıl yeniden yaşanan bir aile ritüelini ve ileride hatırlanacak anıları kavanozlamak, kimi için de yerel üreticiyi destekleyip kışlık mutfak masrafını azaltmanın bir yolu. Kışlık hazırlık belki artık geçmişteki kadar zorunlu değil fakat onu sürdürenler için hâlâ işe yarayan çok somut nedenleri var: Emeği bölüşmek, bilgiyi aktarmak, masrafı azaltmak, üreticiyle bağı korumak ve birarada olmanın neşesini paylaşmak.Yazı: Melike SönmezerYazın sonuna doğru bazı evlerin mutfağında bir hareket başlar. Kasalar dolusu domates gelir, biberler tezgaha yayılır, büyük tencereler ocağa çıkar. Birinin eli domates soyar, bir başkası doğrar, biri kavanozların kapaklarını kontrol eder. Mutfak ısınır, işler birbirine karışır, arada çay demlenir. Saatler sonra tezgahın üzerinde sıra sıra dizilen kavanozlarda ise yalnızca yaz sebzeleri saklanmaz. Kışlık hazırlık, yiyecekleri mevsimler arasında taşıdığı kadar birlikte geçirilen zamanı da bir mevsimden diğerine aktarır.Aylar sonra o kavanozlardan biri açıldığında domatesin kokusuyla birlikte o günün hatırası da mutfağa geri döner. Kuzenlerin sesi, annenin tarifi, komşuyla verilen kahve molası, kavanozu ters çevirip çevirmemek üzerine küçük tartışmalar...<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Üstelik bugün domatesi, biberi ya da pek çok başka ürünü kışın da bulmak mümkün. Konserve yapmak artık çoğu ev için geçmişteki kadar zorunlu değil. Buna rağmen salçalar kaynatılıyor, tarhanalar güneşe seriliyor, turşular kuruluyor.</li></ul>Peki neden halen kışlık hazırlığı yapıyoruz? Daha da önemlisi bu hazırlıkları yaparken neler hissediyoruz?28 yaşındaki İsmet’in&nbsp;ailesinde bu sıcaklığın adı tarhana günü. Kahramanmaraş’ta dokuz yıldır geniş ailesiyle kışlık hazırlayan İsmet için o gün, evin alışılmış düzeni değişiyor. Herkes erkenden kalkıyor, işin bir ucundan tutuyor; bir gün önceki kırgınlıklar bile tarhana hazırlanırken bir süreliğine geride kalıyor.&nbsp;Ardından günler süren başka bir bekleyiş başlıyor: Güneşe serilen tarhananın kuruması, her gün tadına bakılması, kıvamının kontrol edilmesi. İsmet’in anlattığı bu ritüelde kış için hazırlanan yiyecekle aileyi aynı işin etrafında toplayan ortak güç birbirinden pek ayrılmıyor:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="color: rgb(9, 9, 9); margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">“Bizim köyde herkes kış için tarhana yapar. Bahsettiğim tarhana öyle çorbası yapılan un tarhanalarından değil. Sıkma tarhana. Bizim Maraş’ın insanı tarhanayı çayın yanında çerez niyetine yer. Çok sert ve ekşi olur. Soğuk kış gecelerinde yanan sobanın üzerinde demlenen çayın yanında zaten başka bir şey düşünülemez. Tüm misafirliklerde vazgeçilmezdir.&nbsp;Tarhana yapılırken o gün evin tüm fertleri erkenden uyanır. Bütün aile bireyleri bir önceki gün kavga bile etmiş olsa o gün tam bir takım çalışması yapılır, kavgalar unutulur. Keyfî yapılan bir hazırlıkta herkes heyecan içerisinde olur.&nbsp;Hele bir de beklerken oluşan heyecan... Çünkü tarhananın güneşte yaklaşık 1 hafta 10 gün kadar kuruması beklenir. Her gün tadına ve kuruluğuna bakılır. Yerken dikkat edilmesi gerekir, çok sert olduğundan dişleriniz kırılabilir”&nbsp;</blockquote> <p contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-wrapper fr-deletable" fr-original-style="text-align:center" style="text-align: center; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><a bgcolor="#c0e5a0" color="#090909" contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-link" fr-original-style="background-color:#c0e5a0 !important;color:#090909 !important" href="https://aposto.com/s/yazi-kisa-saklamak-kislik-hazirlik-yapanlar-kavanozlara-neler?a=customButton" rel="noreferrer" style="background-color: rgb(192, 229, 160) !important; color: rgb(9, 9, 9) !important; text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">YAZININ DEVAMI</a>

Angst

Biri için ailesiyle paylaştığı işi tek başına üstlendiğinde emeğin ağırlığını fark etmek, öbürü için her yıl yeniden yaşanan bir aile ritüelini ve ileride hatırlanacak anıları kavanozlamak, kimi için de yerel üreticiyi destekleyip kışlık mutfak masrafını azaltmanın bir yolu. Kışlık hazırlık belki artık geçmişteki kadar zorunlu değil fakat onu sürdürenler için hâlâ işe yarayan çok somut nedenleri var: Emeği bölüşmek, bilgiyi aktarmak, masrafı azaltmak, üreticiyle bağı korumak ve birarada olmanın neşesini paylaşmak.

Yazı kışa saklamak: Kışlık hazırlık yapanlar kavanozlara neler sığdırıyor?

<img src="https://images.aposto.com/2025/5/0/1749367927744.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.56" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h1 fr-original-style="" style="font-size: 2em; margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bir gastro felsefemsi tartışma: Tarhana çorbası içenden felsefeci olur mu?</h1>Dücane Cündioğlu’nun başlattığı, “Tarhana çorbası içip dürüm yiyenler felsefeden anlamazlar” şeklinde özetlenecek polemik, "bağlam çöküşü" olarak Türkçeye tercüme edilen "context collapse" olgusunun muazzam bir örneği. Cündioğlu'nun cevap videosu ise "ironi" kavramıyla bitmeyen sınavımıza ışık tutuyor. İletişimci gözünden tarhana-dürüm tartışması.Yazı: Ümit AlanKelimelerle ilişkimizi, onları ilk kez nasıl duyduğumuzun belirlediğine inanırım. Çoğu kez hatırlamayız elbette. Ancak bir kelimeyi ilk kez nasıl duyduğumu ya da o kelimenin ilk kez nasıl ilgimi çektiğini çok iyi hatırlıyorum.&nbsp;Yıl 1991. Henüz 12 yaşına girmek üzereyim. Türkiye’nin kamusal alandaki ilk trollerinden (trolün daha eski olumlu anlamıyla) olduğuna inandığım&nbsp;Mustafa Topaloğlu’nun bir şarkısı patlıyor. Şarkının adı "Felsefe Yapma". "O da neymiş" deyip hemen Google'lamanın o zamanki şekli olan ansiklopedilere başvuruyor; Meydan Larousse’lardan giriyor, Ana Britannica’lardan çıkıyorum. Nihayetinde felsefenin aşağı yukarı ne olduğu hakkında—yaşımın sınırlılıkları dahilinde—küçük bir fikrim oluyor. Topaloğlu, hiç değilse bir çocuğa, çaktırmadan bir kelime öğretmiş oluyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bunu yaparken bir toplumun felsefeyle ilişkisini de şahane bir şekilde özetliyor ama onu o zamanlar çok idrak edemiyorum. Mustafa Topaloğlu şarkıda “Aklın varsa kendine sakla felsefe yapma” diyerek sokaktaki insanın düşünen insana bakışını da ortaya koyuyor çünkü. Tabii o zamanlar sosyal medya olmadığı için kamuoyunda nasıl tartışıldığı konusunda çok bilgimiz yok. </li></ul>Bana kalırsa&nbsp;Dücane Cündioğlu’nun başlattığı&nbsp;“Tarhana çorbası içip dürüm yiyenler felsefeden anlamazlar” şeklinde özetlenecek polemik, Topaloğlu’nun şarkısının daha entelektüel bir düzlemde yeniden yorumu. Tabii araçlar ve şartlar farklı. Bu noktada&nbsp;“Araç, iletidir”&nbsp;diyen Marshall McLuhan’ı da anmadan geçmeyelim.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Tarhanadan dürüme bir cımbız meselesi</h2>Öncelikle tartışmanın iyi niyetli olmayan bir cımbızlamadan çıktığını, yani&nbsp;bağlamından koparılan bir cümleden&nbsp;doğduğunu söylemeliyiz. Dücane Cündioğlu, 28 Mayıs tarihinde Youtube’a yüklediği, 2 saat 5 dakikalık “Niçin bizden yetkin felsefeciler çıkmıyor?” başlıklı&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.youtube.com/watch?v=_fmXBeAHBpQ&t=571s&utm_source=aposto" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">videonun</a> bir yerinde,&nbsp;“Tarhana çorbası içiyor adam, her tarafı Heidegger olsa ne olacak; dürüm yiyor adam, Hegel anlatsa ne olacak? Mübalağa ediyorum ha bunları sakın ciddiye almayın” şeklinde bir laf ediyor. Sosyal medyanın doğası gereği bu mübalağa ciddiye alınıyor. Profesyonel düzlemde danışmanlık yapan bir iletişimci olarak, bu video yayımlanmadan önce görüşüme başvurulsa tam olarak şöyle derdim:&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">“Açıkçası tam da bunu ciddiye almayın diye üzerine bastığınız şeyi ciddiye alırlar ve bu çok konuşulur. Niyetiniz polemik çıkararak bu konunun tartışılmasıysa doğru yoldasınız, yok ‘Aman başıma iş almayayım, uğraşamam’ diyorsanız bu kısmı çıkaralım.” &nbsp;</blockquote>Dücane Bey’in niyetini okumak gibi bir niyetim yok. Her iki tarafta da olabilir. Ancak polemik çıktıktan sonra çektiği “Tarhanacılar, dürümcüler ve baba katli” başlıklı <a fr-original-style="" href="https://www.youtube.com/watch?v=DvTC1YAojXc&utm_source=aposto" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">cevap videosundaki</a>&nbsp;öfke dozu biraz kafamı karıştırdı. Çünkü bana kalırsa bu videodan sonra çıkan tartışma, olsa olsa Dücane Cündioğlu’nun felsefenin kimi koşullarda olanaksızlığıyla ilgili ironik sözlerinin bir sağlaması olarak okunabilir.Cevap videosunda daha rahat ve öfkeden uzak bir ton olsa bunu hiç şüphe duymadan böyle okurdum. Fakat Cündioğlu’nun tartışma sonrası X’te konunun daha iyi anlaşılması için yaptığı “Hamburger yiyip kola içenler nasıl Kur’an’ı anlayamazlarsa, tarhana çorbası içip dürüm yiyenler de felsefeden anlamazlar” paylaşımı da üzerine gelince kafam iyice karıştı. Hem videodaki öfke hem de bu nafile olduğunu düşündüğüm ek paylaşım, Cündioğlu’nun çıkan tartışmadan çok da keyif almadığını hissettiriyor. Yanılıyorsam o benim tarhanalığım. <p contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-wrapper fr-deletable" fr-original-style="text-align:center" style="text-align: center; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><a bgcolor="#ffe144" color="#090909" contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-link" fr-original-style="background-color:#ffe144 !important;color:#090909 !important" href="https://aposto.com/s/bir-gastro-felsefemsi-tartisma-tarhana-corbasi-icenden?a=customButton" rel="noreferrer" style="background-color: rgb(255, 225, 68) !important; color: rgb(9, 9, 9) !important; text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">YAZININ DEVAMI</a>

Tarhana ile ilgili hikayeler