<img src="https://images.aposto.com/2025/7/2/1756213372346.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.35" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h1 fr-original-style="" style="font-size: 2em; margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bir bardak serinlik: Farklı coğrafyalardan ferahlatan içecekler</h1>Yazın sıcak günlerinde serinlemek hepimizin ortak arzusu. Bu arzu sadece buz ve suyla sınırlanmıyor. Dünyanın dört bir yanından soğuk içeceklerle her yudumda uzak diyarlara, tarihî sofralara ve sokak satıcılarının renkli dünyalarına gidiyoruz.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Ayran</h2>Nerede? Türkiye, Orta Asya.Nedir? Ayranın tarihi Orta Asya göçebe kültürüne uzanıyor. Yoğurdun suyla inceltilip tuzla karıştırılmasıyla hem ferahlatıcı bir içecek hem de uzun yolculuklarda besleyici bir içecek elde edilmiş. Osmanlı sarayında sofraların ayrılmaz parçası olan ayran, günümüzde Türkiye’de yaz sofralarının vazgeçilmezi. Sıklıkla kebap ve baharatlı yemeklerin yanında tercih ediliyor.Nasıl yapılır?&nbsp;Yoğurt, soğuk su ve tuzla hazırlanan ayranda yoğurt suyla açılır, tuz eklenir ve köpürene kadar çalkalanır. Buzla veya köpüklü olarak servis edilir.Yanında ne okunur?&nbsp;Priscilla Mary Işın, Bountiful Empire: A History of Ottoman Cuisine.<img src="https://images.aposto.com/2025/7/2/1756214543482.jpeg" width="550" style="width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.72" fr-original-style="width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Lassi<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Lassi</h2>Nerede?&nbsp;Hindistan.Nedir? 1.000 yılı aşkın süredir Punjab bölgesinde tüketilen lassi, Ayurveda’da mideyi soğutucu ve sindirime yardımcı olarak tanımlanıyor. Yoğurttan türeyen bu içecek hem ferahlatıcı hem de baharatlı yemeklerin yanında dengeleyici işlev görüyor. Geleneksel olarak “tatlı” ve “tuzlu” olarak ikiye ayrılıyor. Tuzlu versiyonu baharatlarla, tatlı versiyonu meyve ve aromatiklerle hazırlanıyor. Sokak satıcıları tarafından kil bardaklarda sunulan lassi, Hindistan’da yaz aylarının vazgeçilmezi.Nasıl yapılır? Yoğurt, su veya süt, kimyon, kakule, bazen zerdeçal gibi baharatlar, tatlandırmak için meyve veya şeker kullanılır. Yoğurt sulandırılır, seçilen baharat ya da meyveyle karıştırılır. Servis ederken üzerine bazen kaymak eklenir.Yanında ne okunur? K. T. Achaya, Indian Food: A Historical Companion. <p contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-wrapper fr-deletable" fr-original-style="text-align:center" style="text-align: center; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><a bgcolor="#a2c3b9" color="#FFFFFFFF" contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-link" fr-original-style="background-color:#a2c3b9 !important;color:#090909 !important" href="https://aposto.com/s/bir-bardak-serinlik-farkli-cografyalardan-ferahlatan-icecekler?a=customButton" rel="noreferrer" style="background-color: rgb(162, 195, 185) !important; color: rgb(9, 9, 9) !important; text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">YAZININ DEVAMI</a>

apéro

Yazın sıcak günlerinde serinlemek hepimizin ortak arzusu. Bu arzu sadece buz ve suyla sınırlanmıyor. Dünyanın dört bir yanından soğuk içeceklerle her yudumda uzak diyarlara, tarihî sofralara ve sokak satıcılarının renkli dünyalarına gidiyoruz. Malzemeleri ve hazırlanışları ile derlediğimiz bu içeceklerle yazı bu sefer çeşitli coğrafyaların hayallerinde hissediyoruz.

Bir bardak serinlik: Farklı coğrafyalardan ferahlatan içecekler

<h1 fr-original-style="" style="font-size: 2em; margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;"><img src="https://images.aposto.com/2025/3/3/1743576733156.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.50" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></h1><h1 data-end="172" data-start="119" fr-original-style="" style="font-size: 2em; margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Yoğurt, kolon kanseri riskini azaltabilir</h1>Kolorektal kanser dünya genelinde en yaygın üçüncü kanser türü olup kanser kaynaklı ölümler arasında da üçüncü sırada yer alıyor. Özellikle 55 yaş altındaki bireylerde vakalar son yıllarda iki katına çıktı. Yeni bir çalışma ise yoğurdun kolon kanseri riskini azaltmaya yardımcı olabileceğini söylüyor.Harvard T. H. Chan Halk Sağlığı Okulu ve Mass General Brigham tarafından yürütülen kapsamlı bir araştırma, düzenli yoğurt tüketiminin belirli kolon kanseri türlerine karşı koruyucu olabileceğini ortaya koydu. 1976 ve 1986 yıllarında başlayan iki büyük kohort çalışmasından elde edilen verilerle 151 binin üzerinde kişinin sağlık kayıtları incelendi.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li data-end="962" data-start="523" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Araştırma kapsamında haftalık yoğurt tüketimleri değerlendirilen katılımcılardan kolon kanseri teşhisi konulan 3.079 kişinin tümör dokularında Bifidobacterium adı verilen yararlı bakterinin varlığı analiz edildi. Bulgular, haftada iki veya daha fazla porsiyon yoğurt tüketen bireylerde, özellikle sağ kolonda gelişen “Bifidobacterium pozitif proksimal kolon kanseri” türüne yakalanma riskinin anlamlı ölçüde daha düşük olduğunu gösterdi.</li></ul>Uzmanlara göre bu sonuçlar, probiyotik açısından zengin gıdaların sindirim sistemindeki mikrobiyom dengesi ve bağışıklık sistemi üzerinde oynadığı olumlu rolle bağlantılı olabilir.Neden olabilir?&nbsp;Yoğurdun bu koruyucu etkisinin, içeriğindeki Bifidobacterium ve Lactobacillus gibi probiyotik bakterilerden kaynaklandığı düşünülüyor. Yale Kanser Merkezi’nden Dr. Anne Mongiu, bu bakterilerin bağışıklık sistemini düzenlediğini ve bağırsak iltihabını azalttığını belirtiyor. Ohio State Üniversitesi’nden Dr. James Cox ise yoğurtta bulunan Saccharomyces ve Lactobacillus gibi probiyotiklerin bağırsak mikrobiyotasını dengelediğini, kronik iltihabı azalttığını ve bağırsak astarını güçlendirdiğini söylüyor. Cox’a göre, güçlü bir bağırsak zarı zararlı bakterilerin yayılmasını engelleyerek kolon kanseri riskini düşürüyor.Ne sıklıkta yemeli? Araştırma, haftada en az iki porsiyon yoğurt tüketmenin “Bifidobacterium pozitif” kolorektal tümör riskini yaklaşık %20 oranında azalttığını ortaya koyuyor. Uzmanlar, katkı maddesi içermeyen, sade ve tam yağlı yoğurtların en faydalı seçenekler olduğunu vurgularken şeker ilaveli yoğurtların ise bağırsak sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği uyarısında bulunuyor.Diğer kanser önleyici besinler: Lif açısından zengin besinler (lahana, Brüksel lahanası, elma, yulaf, nohut), omega-3 yağ asitleri içeren gıdalar (somon, ceviz) ve fermente ürünler (miso, kimchi, kefir) de bağırsak sağlığını destekleyerek kolon kanseri riskini azaltma potansiyeli taşıyor.Kaçınılması gereken gıdalar: Kırmızı ve işlenmiş etlerin aşırı tüketimi, kolorektal kanser riskini %30’a kadar artırabiliyor. Ultra işlenmiş gıdaların bağırsak sağlığına zarar verdiği bilinirken, alkol tüketiminin de erken yaşta görülen kolon kanseri riskini %17-47 oranında yükselttiği belirtiliyor.

SALEP ADLARI:Derleme Sözlüğü’nde salep&nbsp;Eldenlik:&nbsp;Salepçilerin üzerine bardak koyup ellerinde taşıdıkları teneke bardaklık. (-Isparta.)Kök:&nbsp;Salep kökü. (Şeref *Yatağan -Muğla.)Sellep: Salep. (Peşman *Daday -Kastamonu.)Zelhap: Salep. (*Gazipaşa -Antalya.)Domatan: Salep. (Ulukışla *Bor -Niğde.)Patpatanak: Salep bitkisi. (Pınarlıbelen *Bodrum -Muğla.)Tavşantopu: Yumru köklü, salep yapılan bir bitki. (Pınarlıbelen *Bodrum -Muğla.)<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Arapça’da* salep kelimesinin 3 kaynağı vardır:1- Tilki taşağı Çiçeği olarak adlandırılmış çünkü kök yumruları tilki taşağına benzetilmiş.Ayrıca Arapça’da tha’lap diye söyleniyor. Bu kelimede sahlep kelimesini andırdığı için kelimetilki taşağı olarak adlandırılmış olabilir. Ayrıca orchid (orkide) kelimesi Latinceden gelmiş oluptaşak anlamındadır.2. İkinci olarak kelime beyaz pamuk elbise anlamına gelir.3. Kelimenin bir orijini de süt anlamına geliyor.<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Türkçe Bitki Adları Sözlüğü’nde Salep**Salep:&nbsp;Bazı Orchis. Ophrys&nbsp;ve Dactylorhiza&nbsp;(Orchidaceae) türlerine veya bu türlerin, haşlandıktan sonra, kurutulmuş olan yumrularına verilen genel ad. Kurutulmuş yumrular toz edildikten sonra süt ile pişirilerek gıda olarak kullanılır (92, 93, 94). Bk. Basur otu, Deli salep. Eş anl. Salep otu.Anacamptis pyramidalis&nbsp;(L.) L. C. Richard-Çam salebi, Peynircik, Peynir çiçeği, Yoğurtçuk.Dactylorhiza iberica&nbsp;(Bieb. ex Wild.) Soo-Salep otu. Doğu Anadolu bölgesinde yumrularından salep hazırlanır.D. osmanica&nbsp;(Kl.) Soo-Çem salebi, Öz salebi.D. romana&nbsp;(Seb.) Soo-Çam kökü, Elçik (Armutlu-Bursa).D. umbrosa&nbsp;(Kart. et Kir.) Nevski-Salep otu. Doğu Anadolu bölgesinde yumrularından salep hazırlanır.Himanthoglossum affine&nbsp;(Boiss.) Schlechter-Ayıkulağı, Keşkeş çiçeği, Patpatan, Patpatanak.Ophrys&nbsp;türleri-Kazankarası, Kedigözü, Keditırnağı, Pisipisi, Tülekdokuyan (93).O. attica&nbsp;(Boiss. et Orph.) Soo-Salep elde edilir.O. fusca&nbsp;Link-Salep elde edilir.O. holoserica&nbsp;(Burm. fil.) Greuter-Deşdiye salebi, Şaknalı salep (94).O. oestrifera&nbsp;Boiss.-Salep elde edilir.Orchis anatolica&nbsp;Boiss. Anadolu salep otu, Damartartık, Dildamak, Diliçıkık, Diliçıkırık, Tespihsalebi, Yayla salebi. Salep elde edilir. (93, 94).O. coriophora&nbsp;L. –Çem salebi (Andırın –Kahraman Maraş) (94).O. italica&nbsp;Poiret –Tavşantopuğu, Topbaş.O. laxiflora&nbsp;Lam. –Salep sümbülü. Çiçek durumları çiçekçilerde kesme çiçek olarak satılır.O. morio&nbsp;L. –Gelincik.O. palustris&nbsp;Jacp. –Çayır salebi. Çiçekli dalları İstanbul çiçekçilerinde kesme çiçek olarak satılır.O. pinetorum&nbsp;Boiss. et Kotschy –Gelincik.O. purpurea&nbsp;Hudson –Salep elde edilir.O. sancta&nbsp;L. –Piriç çiçeği, Pürin çiçeği.O. simia&nbsp;Lam. –Püsküllü, Tavşantopuğu, Topbaş.O. spitzelii&nbsp;Sauter ex X. Koch – Dağ salebi.O. tridentata&nbsp;Scop. –Tavşantopuğu, Beyaz dağ salebi.Serapias vomeracea&nbsp;(Burm. fil.) Briq.-Katırtırnağı, Sığırkulağı. Çiçekli dalları İstanbul çiçekçilerinde kesme çiçek olarak satılır. İzmir pazarlarında sebze olarak bulunur ve pişirilerek yenir.SALEP OTU – Salep.SALEP SÜMBÜLÜ—Salep.SALKIM AĞACI – Akasya ağ.&nbsp;&nbsp;* Basit İlaçlar ve Gıdalar Özeti, İbn El-Baytar, s. 332, The Comprehensive Book on Medicine, Ebû Bekr Muhammed bin Zekeriyyâer-Râzî, s. 3052.** Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, Prof. Dr. Turhan Baytop, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 1997.&nbsp;

Yoğurt ile ilgili hikayeler