Çaya tuz atılmalı mı?
ABD’de Kimya Profesörü Michelle Francl, Demlenmiş: Çayın Kimyası adlı kitabının tanıtımı için yaptığı basın açıklamasında "mükemmel demleme"ye ulaşmak için çaya tuz atılmasını önerdi. Bu öneri çayseverlikleriyle bilinen Birleşik Krallık ve Türkiye’de tartışmalara yol açtı.
- Ne dediler? Francl’ın açıklaması Birleşik Krallık'ta, "ABD’li bir profesörün çayın nasıl yapılacağıyla ilgili İngilizlere ders vermesi" şeklinde yorumlandı. Çeşitli haber kaynaklarında ve sosyal medyadaki tartışmalar büyüyünce Londra'daki ABD Büyükelçiliği, resmî X hesabından bir açıklama paylaştı: "Bugün medyaya yansıyan ABD’li bir profesörün 'mükemmel çay tarifi' Birleşik Krallık ile olan özel bağımızı sıcak suya soktu… Birleşik Krallık'ın iyi insanlarına, Britanya'nın ulusal içeceğine tuz eklemek gibi bir düşüncenin ABD'nin resmî politikası olmadığını ve asla olmayacağını garanti etmek istiyoruz." Francl ise yaşananların ardından BBC'ye "kesinlikle diplomatik bir krize neden olmak istemediğini" belirtti.
- Türkiye’den: Tartışmayı değerlendiren tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı, Amerikalıların çay ve kahveyi bilmediğini belirterek, "Kimya profesörü de olsa fark etmez. Çay keyif gıdasıdır. Ben de severim ve şeker bile atmadan içerim. Tuzlu çay vardır, eskiden beri yapanlar var. Ama şekerli çay kadar zararlıdır. İngilizler çay işini bilir. İngilizlerle çay konuşacak en son kişiler ABD’lilerdir" dedi.
- Karşı görüş: Koku ve Tat Uzmanı Vedat Ozan ise X hesabından yaptığı yorumda Francl’ın sözlerini doğruladı: “Belli belirsiz bir miktar tuz dahi atılsa sodyum, bitter reseptörleri baskılar ve içimi kolaylaştırır. Biranın yanında fıstık, cips gibi tuzlu yiyeceklerin tercih edilmesi de bu sebepledir. Bilinçsiz ama doğru bir duyusal tepkidir.” Ozan, konunun bilimsel yönüne ek olarak ABD’deki çay kültürünün Türkiye’den çok daha eski olduğunu da vurguladı: “Türkiye’de ilk çay fabrikası 1948'de kuruldu. ABD’de İngilizlere başkaldırının sembolü olan Boston Çay Partisi’nin ise kuruluş yılı 1773.”
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
NEREDE YAYIMLANDI?
ABD’de bir kimya profesörünün çaya bir tutam tuz atılması gerektiğine dair açıklaması, Türkiye’de de tartışma konusu oldu. Fransa’da çiftçilerin protestoları büyüyor.
31 Oca 2024
YAZARLAR
apéro
İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.
İLGİLİ OKUMALAR
Yunanistan’ın küçük Kiklad adalarından Sifnos, yerel ürünleri, geleneksel yemekleri ve son 15 yılda açılan şef restoranlarıyla ülkenin öne çıkan gastronomi duraklarından birine dönüştü. Adada nohut, peynir, kapari, kekik balı ve balık gibi ürünler hem geleneksel tavernaların hem de yeni nesil restoranların menülerinde yer buluyor. Seramikçilik gibi yüzyıllardır süren zanaatlar yemek kültürünün bir parçası olmaya devam ederken farklı ülkelerden şeflerle yapılan işbirlikleri de Sifnos mutfağını yeni tatlara ve tekniklere açıyor.
Bir zamanlar bir hayatta kalma becerisi olan foraging, bugün fine dining'in, wellness kültürünün ve sosyal medyanın ilgi alanında. Bu geri dönüş, insanın doğadan yeniden beslenmesinden çok, doğayla kopmuş ilişkisinin farkına varmasıyla ilgili olabilir.
Bordeaux’nun kurduğu şarap dünyası zamanla apelasyonlar, ödüller ve prestij üzerinden ortak bir ölçüte dönüştü. Fakat Asya’nın şarapla ilişkisi bunlardan çok daha eski. Çin’in Jiahu çömleklerinde ya da Japonya’nın Koshu bağlarında yazılan hikaye, şarabın tek bir coğrafyanın tanımlayabileceği kadar dar bir geçmişe sahip olmadığını gösteriyor. Bugün bu birikim, Batı’dan gelecek bir onaydan çok kendi referansları üzerinden yeni bir şarap kültürüne dönüşüyor.
22 Ağu 2026
Bir kısmı henüz kapılarını yeni açtı, bir kısmı yıllardır hayatımızda. Ortak noktaları ise aynı: Her biri Türkiye'nin yeme-içme sahnesine yeni bir fikir, yeni bir soluk ya da yeni bir yön öneriyorlar. Son dönemin en çok konuşulan 20 adresi bu seçkide.
İstanbul ve Çeşme'de günün farklı saatlerine yayılan beş restoranı biraraya getirdik. Kimi ekşi mayalı ekmekle güne başlıyor, kimi uzun yaz sofraları kuruyor, kimi ise kokteyl barıyla geceye keyif katıyor. Ortak noktaları ise mutfak kadar atmosfere de önem vermeleri.
15 Ağu 2026
