E-ticaretteki manzara ne anlama geliyor?

Yükselen enflasyonun etkisiyle yatırımcıların kaynaklarını “güvenli” alanlara kaydırması ve kısıtlamaların kalkmasıyla mağazalara eğilimin artması, "pandeminin kazananları” olarak görülen e-ticaret şirketleri için zorlayıcı bir döneme işaret ederken alışverişin geleceğine dair soruları akıllara getiriyor.
E-ticaretteki manzara ne anlama geliyor?

3 Haziran - Amazon - Pareto
Amazon Türkiye ile birlikte

Amazon Prime üyelerine “ Dünya Varmış! ” dedirten avantajlar sunuyor

Türkiye’deki kullanıcıları tarafından oldukça ilgi gören Amazon Prime , sunduğu avantajlarla online alışverişseverlere, film, dizi ve oyun tutkunlarına “ Dünya Varmış! ” dedirtiyor.

Daha fazlasını öğren →

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

ABD Ticaret Bakanlığı’na göre, perakende satışları nisan ayında mart ayına kıyasla %0,9 artarak enflasyona rağmen talebin sürdüğünü gösterdi. Zira bu veri, yılda dördüncü artışa işaret ediyordu. Yıllık bazda yaklaşık %9 artan satışlarda, çevrim içi satışlardaki %2,1 artışın da etkisi olduğu belirtiliyor. Fakat pandemi döneminde gelirlerinde inanılmaz büyümeler yakalayan çevrim içi perakende şirketlerini ele alan uzmanlar, bu artışı yeterince hızlı bulmuyor. Verileri analiz eden araştırma şirketi Digital Commerce 360, “çevrim içi satışların ilk çeyrekte %6,7 arttığını ve bu durumun 2021’in son yarısında yaklaşık %10 büyüyen e-ticarete kıyasla ‘oldukça mütevazı bir büyüme’ sağladığını” belirtiyor.

  • Amazon: Amazon’un gelirleri 2020’nin ikinci çeyreğinde bir önceki yıla göre neredeyse 2 kat artışla %40,2; 3’üncü çeyreğinde %37,4, son çeyreğinde %43,6 artmıştı. 2021’de ise şirketin gelirlerindeki büyüme hızı her geçen çeyrekte düştü. 2022'nin ilk çeyreğinde gelirleri yalnızca %7 artan, hatta satışları düşen şirket, 2001’de yaşanan dot-com krizinden bu yana en yavaş büyüme hızında ilerliyor. Bu durumda, çevrim içi satışların etkisi “sınırlı” demek yeterli olmayabilir. Çünkü yılın ilk çeyreğinde %3 düşen çevrim içi satışları dengeleyen, şirketin fiziksel mağazalarındaki gelirlerinin 4,6 milyar dolar, yani %17 artması oldu.
  • Wayfair: Çevrim içi mobilya perakendecisinin satışları 2020’de evlere kapanan tüketicilerin mobilya harcamalarının artmasıyla %55 artmış; ancak daha sonra düşüşe geçmişti. 2021'in son çeyreğinde satışların, önceki yılın aynı dönemine göre %11,4 düştüğünü bildiren ve net zarar açıklayan şirket, 2022’nin ilk çeyreğinde de satışlarının %14 düştüğünü belirtti. Üstelik müşteri sayısında da düşüş yaşandı. Wayfair, bu dönemde 2 milyon müşteri kaybetti.
  • Alibaba: Çin merkezli e-ticaret devi, yılın ilk çeyreğinde geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre gelirinin %9 oranında artarak 30,35 milyar dolara ulaştığını belirtti. Bu, Çin’deki kısıtlamaların kalkmasına rağmen 2014’ten beri görülen en yavaş büyüme hızı olarak yorumlandı.
  • Shopify: E-ticaret altyapısı hizmeti sunan Shopify’a dair veriler, e-ticaret ortamını ortaya koyması açısından dikkat çekiciydi. 2020’nin ikinci çeyreğinde gelirlerindeki %97 artışla rakiplerini geride bırakan şirket, 2021’de de artış eğiliminde ilerledikten sonra gelirlerinde düşüş gözlemlemeye başladı. İlk çeyrekte analistlerin tahminlerinin altında bir oranda, %22 artan gelirleri art arda dördüncü çeyrekte de yavaşlayan büyümeyi gösteriyordu.

Tüketici perspektifi

ChaseDesign tarafından yapılan yakın tarihli bir araştırma, tüketicilerin %85’inin 2022’de geçtiğimiz yıla kıyasla mağazalardan daha çok alışveriş yapmayı planladığını gösteriyor. Ödeme hizmetleri sunan Mastercard’ın araştırması da e-ticaret işlemlerinde düşüş (%1,8), mağazadan alışverişteyse yükseliş (%10) tablosu çiziyor.

E-ticaretin hız, esneklik ve konfor gibi avantajlarına rağmen fiziksel mağazalara eğilimin artmasının en önemli nedeni, pandemi kısıtlamalarının ortadan kalkması olarak yorumlansa da aslında tüketicilerin oldukça insani ve mantığa uygun istekleri var. Salesforce Kasım 2021 tarihli araştırmasında, tüketicilerin fiziksel mağazaları tercih etmesinin nedenlerini; ürünlere dokunmak, hemen teslim alabilmek, kargo ücreti ödememek ve mağazadaki indirimleri ve deneyimi kaçırmamak olarak açıklıyor. Dolayısıyla pandemi sonrası dönemde, alışveriş alışkanlıklarında eskiyle yeninin bir potada eritilmesiyle mağazaların evrildiği senaryolar öne çıkıyor.

Raydiant’ın raporunda da tüketicilerin çevrim içi ve mağazadan alışveriş konusunda neredeyse ikiye ayrıldığı, %44,4’ünün mağazaları tercih ettiği ortaya koyuluyor. Diğer yandan, tüketicilerin ürünü çevrim içi satın alıp mağazadan teslim alması gibi, pandemi döneminde kazanılıp sonrasında pekişen alışkanlıkların sürmesi, dijital unsurların perakende sektöründe kaldıraç olarak kullanılabileceğini düşündürüyor.

“Başarı bütüncül deneyimde”

HBR’da yayımlanan bir makale, "e-ticaretin perakende stratejisinin temel bir unsuru olacağına ancak gelecekteki başarının hem dijital hem de fiziksel ortamda bütüncül bir deneyimi yaratmaya bağlı olacağına" dikkat çekiyor. Bu durumu, şirketler de fark etmiş olacak ki son dönemlerde, tüketicilerin çevrim içi alışverişten sağladığı faydayı mağazada yaşadığı deneyimle birleştirmeye çalışan pek çok şirkete tanık oluyoruz. 

  • IKEA: Mağazalarını ziyaret etmekten birçok kişinin keyif aldığı IKEA, e-ticarete artan ilginin sonucunda dağıtım merkezlerinin sayısını ikiye katlamak ve aynı zamanda mağazalarındaki deneyimi yeni müşteri beklentileri çerçevesinde dönüştürmek için 2023’ün sonuna kadar 3 milyar dolar yatırım yapacağını açıkladı.
  • Amazon: Amazon mart ayında kitap mağazalarını, “4-Star” ve pop-up mağazalarını kapatarak market ve modaya odaklanacağını açıkladı. Geçtiğimiz haftalarda artan maliyetlerle başa çıkmak için depolarını devren kiraya vereceğini belirten şirket, ocak ayındaki duyurusunun ardından makine öğrenimi gibi dijital yetkinliklerle donattığı ilk fiziksel giyim mağazası Amazon Style’ı açtı.
  • Wayfair: 2021’nin sonlarında fiziksel mağazalar açarak yeni bir hamle yapacaklarını duyuran şirketin CMO’su Bob Sherwin, öngörülü sayılabilecek bir tahminle, “müşterilerin çevrim içi alışverişi sevdiğini ancak yüz yüze etkileşimi de aradıklarını” belirtmişti. Wayfair akıllı teknolojilerle deneyimi dijitalleştirdiği ilk fiziksel mağazası AllModern’ı geçtiğimiz hafta açtı.

Pandemide kapanmaların etkisiyle dijital yatırımlarını hızlandıran şirketler ve gelirleri giderek artan e-ticaret şirketleri, günümüzde daha dengeli bir noktada karşılaşıyor. Zira fiziksel mağazadaki deneyimi uygulamaya eş zamanlı erişim ve artırılmış gerçeklik teknolojisiyle destekleyen Sephora, müşteriler mağazaya girdiğinde uygun numaralardaki ayakkabıları görmelerine olanak sağlayan Aldo Group, etiketlerdeki QR kod ile detayları sunan, uygun bedeni deneme kabinine gönderilmesini sağlayan ABD merkezli bir erkek giyim şirketi gibi çoğaltılabilecek örnekler, dijital ve fizikselin bir potada eritildiği bir alışveriş geleceğine işaret ediyor.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

NEREDE YAYIMLANDI?

ParetoPareto
∙

BÜLTEN SAYISI

🛵 Hızlı teslimat sektörü yavaşlıyor mu?

Getir, Gorillas, Zapp gibi hızlı teslimat uygulamaları, iş gücünde daralmaya gideceğini açıkladı. İlk çeyrekte; e-ticarette düşüş (%1,8), mağazadan alışverişte yükseliş (%10) yaşandı. Dr. Soner Canko, dijital girişimcilik üzerine yazdı.

03 Haz 2022

Amazon Türkiye ile birlikte
İllüstrasyon: Chiara Brazzal / Financial Times

YAZARLAR

Beste Göksel

Beste Göksel

Business editor @ Aposto

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ OKUMALAR

ParetoPareto
∙

HİKAYE

Son iki yılda ilk kez zarar açıkladı: SoftBank için işler neden ters gidiyor?

Yapay zeka yatırımları sayesinde yaz sezonu başında Japonya'nın en değerli şirketi hâline gelen SoftBank, yalnızca birkaç ay içinde piyasa değerinin yarısından fazlasını kaybederek iki yılın ardından ilk net zararını açıkladı. Şirketin yatırım yaptığı alt alanlarda yaşanan gelişmeler, SoftBank'in yapay zeka yatırımlarına dayalı agresif büyüme stratejisinin taşıdığı riskleri giderek daha görünür hâle getirdi.

Doğa Yurduneri

·

19 Kas 2026

Son iki yılda ilk kez zarar açıkladı: SoftBank için işler neden ters gidiyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Seveso Direktifi uygulansaydı Aliağa’da felaket önlenebilir miydi?

Aliağa'da HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 19 işçinin hayatını kaybettiği patlama, büyük endüstriyel kazaların önlenmesine yönelik Seveso Direktifi'ni yeniden gündeme taşıdı. HABAŞ'ın kendi kamu bilgilendirme belgesinde Aliağa Şubesi'ni Seveso kapsamında üst seviyeli kuruluş olarak tanımlaması, güvenlik raporlarının, risk analizlerinin ve denetim mekanizmalarının sahada ne ölçüde işlediği sorusunun da sorulmasına neden oldu. Facia mevzuata uyumla işçilerin gerçek güvenliği arasındaki farkın sorgulanmasını da beraberinde getirdi.

Pelin Cengiz

·

16 Kas 2026

Seveso Direktifi uygulansaydı Aliağa’da felaket önlenebilir miydi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?

NVIDIA’nın kurucu CEO’su Jensen Huang’ın, Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğu öne sürülen iş insanı Alice Huang ile ilişkisi hakkındaki inceleme sürerken şirket içinden bir yöneticiyle de evlilik dışı ilişki yaşadığı iddia edildi. Yönetim kurulunun Huang’ın geleceğini görüştüğüne ilişkin haberler, çip devinin kurucusuna bağımlılığını yeniden gündeme taşıdı.

Doğa Yurduneri

·

11 Kas 2026

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?

Uludağ İçecek, Malatya’da yıllık yaklaşık 140 milyon litre üretim kapasitesi ve 110’un üzerinde doğrudan istihdam hedefliyor. EBRD’nin finansman sağladığı yatırımda enerji ve su verimliliği öne çıkıyor.

11 Kas 2026

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?

2026 başında yöneticiler, her yıl olduğu gibi yine “Geçen yıl iyi geçti ama seneye işimiz çok zor” demeçlerini verdiklerinde bu açıklamalar, pek ciddiye alınmamıştı. Kasım ayına gelindiğinde ise ne yazık ki o açıklamaların doğru olduğu ortaya çıktı. Ekim ayında satışlar %31 düşerken yılın ilk 10 ayında 160 bin daha az araç satıldı.

Ahmet Çelik

·

10 Kas 2026

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?