İNSAN-MERKEZCİ SÖMÜRÜ BAĞI
Uzun ömürlü modayı, konunun uzmanı ve Moda Tasarımcısı Özlem Süer’den dinliyoruz Uzun ömürlü moda hareketi günümüz moda sektörünün daha fazla üretim ve tüketimi tetikleyen yaklaşımına çözüm getiren sürdürülebilir ve doğa dostu bir hareket olarak doğdu. Sadece bir tişörtün üretiminde 2.7 ton, bir elbise üretiminde ise 7 ton su harcanıyor. Yılda 100 milyar kıyafet üretildiğini düşünürsek, uzun ömürlü moda hareketi büyük önem kazanıyor. Uzun ömürlü moda hareketi, doğayla uyumlu bir üretim yapmayı desteklerken, tüketim alışkanlıklarımızda değişikliğe gitmemiz ve gezegenin geleceği için sorumlu birer tüketici olmamız gerektiğini savunuyor. Peki sorumlu tüketici olabilmek için neler yapabiliriz? Cevabını, Vanish uzun ömürlü moda hareketi savunucusu olan Moda Tasarımcısı ve Kıyafet Uzmanı Özlem Süer’den dinliyoruz. Sıcak suda ve sık yıkama gibi doğru bildiğimiz yanlış yıkama alışkanlıklarını değiştirerek, üretiminde tonlarca su kullanılan kıyafetlerimizin ömrünü uzatabiliriz. Lekeleri çıkarmak ve hijyen sağlamak amacıyla ortalama 60 dereceye kadar yükselen yıkama alışkanlıkları kıyafetlerimizin ömrünün kısalmasına yol açıyor. Bu nedenle, kıyafetlerin içinde bulunan etiketleri iyi bir şekilde okumamız ve oradaki yönlendirmelere uyarak kıyafetlerimize bakmamız önem taşıyor. Vanish Multipower 4’lü etkisiyle; soğuk suda bile lekeleri çıkartıp hijyen sağlarken, kötü koku problemiyle savaşıyor ve renklerin karışmasını önleyerek kıyafetlerimizin ömrünü uzatmaya yardımcı oluyor. Dolabın bir köşesinde unuttuğumuz giysilerimize yeni tasarımsal dokunuşlar yaparak onları yeniden değerlendirebilir; eskiyen veya giymekten sıkıldığımız kıyafetlerimizi modifiye ederek onları döngüde tutabiliriz. Böylece hem çevreye hem bütçemize katkıda bulunabiliriz. İkinci el kıyafet trendine kulak verip kendi tarzımıza yeni ve eskinin birleşimini yansıtarak eşsiz bir tarz elde edebiliriz. İkinci el kıyafet alışverişine hayatımızda daha fazla yer vererek uzun ömürlü moda hareketine dahil olabiliriz. Üretimini ve sürdürülebilir üretim sistemleri kurduğunu bildiğiniz markalardan alışveriş yaparak hem markaların bilinirliğini artırabilir hem de üreticilere destek olabiliriz. Nasıl üretildiğini bildiğiniz bir ürün sizde güven oluşturur; böylece o ürünü daha uzun süre kullanmak üzere daha iyi bir bağ kurmanızı sağlar. Daha fazla bilgi için Vanish’in kıyafetlerin üretim sürecinde harcanan tonlarca suya dikkat çekmek ve kıyafetlerimizin ömrünü uzatarak suyumuzu korumak için başlattığı Yaşasın Kıyafetler Hareketi’ne katılabilirsiniz. Vanish Multipower kıyafetlerin ömrünü uzatıyor. Böylece sevdiğimiz kıyafetlerin keyfini daha uzun süre çıkarmamıza ve suyumuza sahip çıkmamıza destek oluyor. Sıra sizde: Değerli moda tasarımcısı Özlem Süer, bizleri doğru yıkama alışkanlıklarına sahip olarak sorumlu birer tüketici olmaya davet eden Vanish Yaşasın Kıyafetler Hareketi’nin bir parçası olabilirsiniz. Süer’in uzun ömürlü modaya dair farkındalık oluşturan içeriklerine göz atmak için bu bağlantıyı kullanabilir; siz de Yaşasın Kıyafetler Hareketi’nin bir parçası olmak için yasasinkiyafetler.com adresini ziyaret edebilirsiniz. Böylece kıyafetlerinizin ömrünü uzatarak doğaya ve suya sahip çıkabilirsiniz.
Daha fazlasını öğren →
AngstHer cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.
Doğayla kurduğumuz ilişkinin ne kadarına sömürü hâkim? Etin Cinsel Politikası’nı okurken karşılaştığım bir gözlem, beni tam olarak da bu konu hakkındaki tutumlarımı tekrar gözden geçirmeye yöneltti. Peter Singer, kentte ve banliyöde yaşayan birçok insanın, insan olmayan hayvanlarla kurdukları iletişimin sadece sofrada onları yiyerek gerçekleştirdiğini belirtiyordu. Belki şu an bu konuda daha dikkatli olabilirim fakat doğayı sömürdüğüm birçok tutumumun kaynağı neydi?
İçselleştirilmiş sömürü
Daha önceki sayılarda da bahsettiğimiz gibi doğaya ihtiyaçları azalan insanlar, zaman içerisinde doğa üzerinden egemenlik kurmaya başladılar. Doğanın sömürülebilecek bir kaynak olarak görülmeye başlanmasının belki de en zehirli noktalarından biri bu sömürünün zaman içerisinde normalleşmiş ve bizim de içselleştirdiğimiz bir kavrama dönüşmesi. Mesela çoğumuza küçükken bir adada yaşamda kalmayı başarması üzerinden Robinson Crusoe okutuldu. Fakat çok azımıza bu hikâye, Batı’lı birinin gittiği adayı fethetmesi ve kolonileştirmesi üzerinden anlatıldı. Belki de küçükken fark edemeyeceğimiz bu alt metinler doğayı sömürmeyi o kadar içselleştirdi ki hepimiz Noel Baba’nın kızağını çeken Ren geyiklerini heyecanla dinledik.
Kişisel sömürülerim: İzmir’de denizin kenarında büyüyen ve ormanın içindeki bir okula giden çocuk olarak kendimce doğayla kurduğum ilişkinin her zaman sevgi ve şefkat dolu olduğunu düşündüm. Hayalî kameramla denizdeki balıkların belgeselini çekerken okulun bahçesindeki uğur böceklerini toplarken bir sömürüden ve şiddetten bahsetmek nasıl mümkün olabilirdi ki?
Okulumun yanında “Türkiye’nin ilk açık hava hayvanat bahçesi” vardı. Açık hava ayrıntısı çok “insancıl” ya — sürekli gider orada taşının etrafında dönen ayıyı izlerdim. O zamanlar bunun stres kaynaklı bir hareket olduğunu düşünmez, ayının “açık havada” hapsolan şovunu izlerdim. Hayalî kameramdan yakaladığım hareket eden balıkla tabağımda duran “yemek” aynı canlı olamazdı. Bir insan olmayan hayvanın tam da bu sebepten dolayı benim gibi düşünüp hissedebileceğini, hatta psikolojik bir reaksiyon gösterebileceğini ne öğrenmiş ne de düşünmüştüm.
1970'lerdeki Chipko hareketinden bir fotoğraf
Kesişen sömürüler
Zamanında kadınların erkekler tarafından — aynı doğaya olduğu gibi — bir “kaynak” gibi yaklaşıldığını göstermek için ağaca sarılan birçok kadın, etiketlenerek fazla duygusal ve mantıksız olmakla yargılanmıştı. Fakat dönemin medyasında yansıtıldığı gibi gerçekten haksızlar mıydı? Doğayı ve insanları kaynak olarak kullanmanın veya kullanmak zorunda olmanın sınırları nereye kadar ilerleyebiliyor? Mesela günümüzde iklim krizinin yoğun olduğu bölgelerde temel ihtiyaçlara ulaşamayan aileler, bu sefer çocuklarını ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir kaynak olarak görüp çocuk evliliklerini bir strateji olarak kullanmak zorunda kalabiliyorlar.
Yeni bir söz: Biliyorum ki nasıl bir kazanılmış hak başka bir kazanılacak hakka alan açabiliyorsa aynı şekilde bir sömürü başka bir sömürüyü de tetikleyebiliyor. Bu yüzden benim de kendime yeni bir sözüm, sadece insanlar üzerinden olan sömürülere sesimi çıkarmakla kalmayıp içselleştirdiğim hiçbir sömürüye boyun eğmemek olsun. Şimdi sen de kendine yeni bir söz vermek istemez misin?
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
AngstHer cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
WWF-Türkiye'yle doğayla sevgi dolu bir bağ kurmak; insan-merkezciliğin sınırlarını sinemayla sorgulamak; doğayla aramızdaki içselleştirilmiş sömürü bağı.
08 Şub 2022
YAZARLAR
Eylül Aytan
Yazar - Apéro
Angst
Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.
İLGİLİ OKUMALAR
1 Temmuz’da başlayan "Depozitosu Olan Ambalajlar" uygulamasıyla iade edilen her plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajı için vatandaşlara 1 TL ödeniyor. Ancak uygulama ile tekrar kullanılabilen ambalajlar sistem dışına itilirken tek kullanımlık ambalajlar yaygınlaşıyor. "Ambalaj tasarımından bağımsız olarak ambalaj atığı sistemi tasarlanamayacağını" belirten Prof. Dr. Sedat Gündoğdu’ya göre 1 TL iade çok düşük, üretilen ürünün yüzde 20’sine yakın bir ödeme yapılması gerekiyor.
Deniz Göktaş, bize mizahın bildiğimiz hâlinin ne olduğunu hatırlattı. Bir zamanlar prime time’da politikacılarla kıyasıya dalga geçildiğini, bunun bir halüsinasyon olmadığını Yedi Uyurlar Mağarası'ndan çıkmış gibi hatırladık. Bu açıdan da Deniz Göktaş’a "sonunu düşünmeyen kahraman" değil, hoşgörünün ve gülüp geçmenin mümkün olduğu zamanların gerçek olduğunu hatırlatan biri gibi yaklaşmak gerek belki de.
Asıl öğrenme kaybı, çocuğun bedeninden, akranlarından, oyundan, doğadan, sıkıntıdan, evin gündelik işlerinden, kendi iradesinden, hayatın beklenmedik karşılaşmalarından kopmasıdır. Çocuklar yaz tatilinde öğrenmeyi kaybetmez. Biz öğrenmeyi okul sanma yanılgımız yüzünden, çocukların hayattan öğrendiklerini görme yetimizi kaybederiz.
Keynes, teknolojik ilerleme ve otomasyon sayesinde 2030 yılına gelindiğinde insanlığın temel ekonomik sorunları çözeceğini ve haftada yalnızca ortalama 15 saat çalışacağını öngörüyordu. Oysa bu eşiğe giderek yaklaşırken manzara bu öngörüden oldukça uzak. Peki ekranlarla ilişkimize dair gelecek senaryoları neler ve markaların iletişim faaliyetleri bu senaryolara göre nasıl şekillendirilmeli?
Birçok Avrupa kentinde sıcaklık rekorları peş peşe kırılırken kıtada sıcağa bağlı ölüm sayıları dünyanın diğer bölgelerine kıyasla orantısız derecede yüksek seyrediyor. Peki neden?
