Satılık havalimanı ve kamu-özel iş birliği projelerinin geleceği

Satılık havalimanı ve kamu-özel iş birliği projelerinin geleceği

30 Ağustos - KPMG -Pareto
Dijital Türkiye ile birlikte

Dijital Türkiye Platformu ve KPMG ‘Dijitalleşme Yolunda Türkiye 2021’ raporunda dijitalleşme trendlerini inceliyor. Dijital Türkiye Platformu KPMG Türkiye tarafından yayımlanan ‘ Dijitalleşme Yolunda Türkiye 2021’ raporu, ‘Akıllı Otomasyon’ başlığı altında teknolojinin iş hayatı ve günlük yaşama katkısının en güncel örneklerini inceliyor. KPMG’nin yaptığı bir araştırmaya göre kurumların %94’ü yapay zeka kullanımının kuruluşlar arası rekabette çok önemli bir yeri olduğunu düşünürken %60’tan fazlası Akıllı Otomasyon teknolojilerini aktif kullandığını ifade ediyor. Ayrıca şirketlerin dijital stratejilerini oluştururken iş ve teknoloji odaklı dönüşümü bir arada düşünmesi, iş süreci ve uygulama modernizasyonu, düzenleme ve uyumluluk gereksinimlerini karşılaması, bilgi güvenliği ve etik konusunda gerekli tedbirleri yerinde ve zamanında alması, hem iş liderliğinde hem de teknoloji liderliğinde bütünsel bakış açısı ortaya koyması gerektiğinin altı çiziliyor. İş hayatında akıllı otomasyon kullanımın öncüsü RPA ; çağrı merkezleri, muhasebe ve kalite kontrol gibi bölümlerde karşılaşılan, sürekli tekrar edilen ve basit kurallara dayalı işlerdeki kuralların robotlara öğretilmesini ve uygulanmasını kapsarken çalışanların basit ve tekrarlanan işler yerine değer katabilecekleri işlere daha fazla vakit ayırabilmesini sağlıyor. RPA robotlarının yapay zeka teknolojisiyle buluşmasından ortaya çıkan Akıllı Otomasyon Robotları ; doğal dil işleme, derin öğrenme ve yapay zeka gibi gelişmiş öğrenme algoritmaları kullanarak, geçmiş veriyi analiz edebiliyor, yeni girdilerle kendilerini geliştirebiliyor. Bilgi işlem hizmetlerinin internet üzerinden sağlanarak daha hızlı yenilik, esnek kaynaklar ve ekonomik ölçeklendirme sunulması olan Bulut Teknolojileri ; kuruluşlara, BT kaynaklarının hacmini, bunlara erişimi gerektiğinde daha esnek ve gerçek zamanlı olarak ayarlayabilme; yeni çözümleri uygulamak için gereken zamanı da en aza indirebilme imkânı sunar. 2022'ye kadar genel bulut hizmetleri pazar gelirinin yaklaşık 362,3 milyar ABD dolarını aşması bekleniyor. Akıllı şehirlerin temel bileşenini oluşturan nesnelerin interneti teknolojisi(IoT) ; şehrin toplu taşıma, yeşil alanlar, yaya ve araç yolları, aydınlatmalar, hizmet altyapısı, hava durumu gibi birçok kamusal parçasını dijital veri toplama araçlarıyla birbirine entegre eder. Toplanan veriler analiz edilerek gündelik hayat kolaylaştırılır, aksamalar giderilir.

Daha fazlasını öğren

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

2012’de Kütahya’da hizmete açılan ve inşası IC İçtaş tarafından yürütülen Zafer Havalimanı, satılığa çıkarıldı. Bloomberg’e açıklamalarda bulunan IC İçtaş Yönetim Kurulu Üyesi Abdullah Keleş, “Havalimanını yaptığımız yatırımı bize ödeyebilecek ve borcu üstüne alabilecek herhangi bir tarafa devretmeye hazırız” dedi.

• Ne kadar harcandı? Zafer Havalimanı, Türkiye’deki birçok altyapı ve inşaat projesi gibi yap-işlet-devret modeliyle hizmete açıldı. 2011’de başlayan ve 18 ay süren inşaat aşamasında 50 milyon avro yatırım yapan IC İçtaş’a devlet, 2012-2020 döneminde 49,5 milyon avro garanti ödemesi yaptı. Fakat yolcu trafiğinin çok düşük olması nedeniyle para kazanamayan IC İçtaş, her sene havalimanına sermaye aktarmaya devam etti.

• Havalimanının karnesi: Covid-19 nedeniyle uçuşların ciddi oranda azalması, havalimanına indirilen son darbe oldu. 2021’de devletin IC İçtaş’a taahhüt ettiği 1,3 milyon yolcuya karşılık sadece 7 bin kişi Zafer Havalimanı’nı kullandı. 2020’de ise 1,3 milyon yolcu hedefinin yalnızca %6’sına ulaşılmıştı.

• Neden önemli? Resmî veriler, Ak Parti’nin iktidara geldiği 2003’ten bu yana 181 projenin kamu ve özel sektör ortaklığı ile hayata geçirildiğini ve bu projelerin yarısından fazlasının yap-işlet-devret modeli üzerinden kurgulandığını gösteriyor. Dolayısıyla devlet, birçok projede gelecekteki kullanım haklarına yönelik iyimser tahminler üzerinden garanti ödemeleri yaparak şirketlerin zararını kapatmaya çalışıyor.

• Kim, ne dedi? Bloomberg’ün haberinde, devlet tarafından garanti ödemeleri yapılan Kuzey Marmara Otoyolu ve Gebze-İzmir Otoyolu gibi projelerde de hedeflerin tutturulamadığı belirtiliyor.

  • Başkent Üniversitesi’nden Prof. Uğur Emek, “Projeler, gelecek yıllardaki hükümetlerin operasyonel kapasitesine ve bütçesine zarar veriyor. Bugün, Sağlık Bakanlığı’nın bütçesinin üçte birini şehir hastaneleri ile ilgili ödemeler oluşturuyor,” diyor.
  • Ak Parti milletvekili Yaşar Kırkpınar ise “Zafer Havalimanı, kamu-özel projelerinin %70’inin başarılı olduğu bir sistemin “ufak” bir parçasını temsil ediyor,” ifadelerini kullanıyor.
Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

NEREDE YAYIMLANDI?

ParetoPareto

BÜLTEN SAYISI

✈️ Satılık havalimanı, ofiste aşı zorunluluğu

IMF, 190 üye ülkenin döviz rezervlerini artırmak amacıyla 650 milyar dolarlık SDR tahsisi gerçekleştirdi. Zafer Havalimanı, satışa çıkarıldı. Hangi şirketler, çalışanlarına aşıyı zorunlu kıldı?

30 Ağu 2021

Dijital Türkiye ile birlikte
Görsel: IMF

YAZARLAR

Nurefşan Kutlu

Business Editor

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ OKUMALAR

ParetoPareto

HİKAYE

Danışmanlığın geleceği: AI büyük dörtlüyü nasıl tehdit ediyor?

Deloitte, EY, KPMG ve PwC’den oluşan büyük dörtlünün bayrak taşıdığı yönetim danışmanlığı sektöründe ölçek, uzun yıllar boyunca rekabet avantajıydı. Fakat son yıllarda yapay zeka, bu denklemi büyük oranda değiştirmeye başladı. Daha önce kalabalık ekiplerin günlerce üzerinde çalıştığı görevleri çok daha az insanla tamamlamayı mümkün kılan bu teknoloji, küçük danışmanlık şirketlerinin büyük dörtlüyle arasındaki farkı daraltmasını mümkün kıldı.

Doğa Yurduneri

·

06 Ağu 2026

Danışmanlığın geleceği: AI büyük dörtlüyü nasıl tehdit ediyor?
ParetoPareto

HİKAYE

AI çıktılarının ötesini görebilmek: Muhakeme becerisi neden önemli?

Hiçbir lider, sadece emeği ya da çalışkanlığıyla anılmaz. Liderleri akılda tutan, aldıkları kararlardır. İyi bir lider olmak için muhakeme becerisi gerekir. Bu beceri, yapay zeka çağında hemen hemen her seviyede çalışan için önemli bir kriter hâline geliyor.

Mert Karaibrahimoğlu

·

04 Ağu 2026

AI çıktılarının ötesini görebilmek: Muhakeme becerisi neden önemli?
ParetoPareto

HİKAYE

Halka arz kuyruğunun görünmeyen sorunu: Yönetim kurulları borsaya hazır mı?

2022-2023 yıllarında peş peşe gelen tavan serileriyle popülerleşen halka arz süreçleri, 2024-25 döneminde bir sakinleme dönemine girmiş olsa da içinde bulunduğumuz yılda tekrar hız kazandı. Yılbaşından bu yana toplam 28 şirket halka arz olurken, 120’den fazla şirket ise borsaya kote olabilmek için sıra bekliyor. Peki bu şirketlerin yönetim kurulları borsaya ne kadar hazır? ICCONSULTING Yönetim Kurulu Başkanı ve DataExpert Şirket Ortağı İzzet Çağlayan Aposto okurları için anlattı.

Emircan Yaman

·

04 Ağu 2026

Halka arz kuyruğunun görünmeyen sorunu: Yönetim kurulları borsaya hazır mı?
ParetoPareto

HİKAYE

Kafe ekonomisi: Türkiye, Yunanistan’ın 14 yıl önce yaşadığını mı yaşıyor?

2009’da başlayan kriz sonrası Yunanistan’da kafe sayısının patlama göstermesini inceleyen bir bilimse makale, konaklama ve yiyecek sektöründe istihdam yüzde 87 artarken verimliliğin yüzde 41, reel ücretlerin ise yüzde 59 gerilediğin ortaya koydu. Türkiye’de de sayıları giderek artan kafe ve restoranlardaki doluluk aynı tartışmayı buraya taşıdı.

Pelin Cengiz

·

03 Ağu 2026

Kafe ekonomisi: Türkiye, Yunanistan’ın 14 yıl önce yaşadığını mı yaşıyor?
ParetoPareto

HİKAYE

Teknoloji liderleri AI sonrası dünyaya nasıl hazırlanıyor?

Yapay zeka, dünyayı daha önce eşi benzeri görülmemiş bir hızda değiştiriyor. Teknolojiyle etkileşime geçme biçimimiz kadar iş yapma şeklimiz, paraya ilişkin algımız ve toplumsal düzen de dönüşüyor. Alana yön veren teknoloji liderleri, bu teknolojinin yaratacağı düzenin nasıl görüneceğine dair birbirinden farklı gelecek senaryoları tasvir ediyor.

Doğa Yurduneri

·

30 Tem 2026

Teknoloji liderleri AI sonrası dünyaya nasıl hazırlanıyor?