Kraft Biranın Yükselişi

Kraft bira, artisanal bira, homebrewing, butik bira, ev birası, özel üretici, microbrewery… Gittikçe daha sık karşılaştığımız bu terimler, çok uluslu şirketlerin ve lager biranın hâkimiyetindeki küresel bira pazarını dönüştürerek biranın homojenleşmesine engel olan kraft bira kültürüne ait. Özellikle geçtiğimiz 20 yılda global tüketim alışkanlıkları arasındaki yerini sağlamlaştıran ve bira pazarındaki hacmini arttıran kraft biracılığın hikâyesi tahmin ettiğimizden daha eskiye dayanıyor. İnsanlığın tükettiği en eski içeceklerden biri olan biranın bulunması, aslında biraz rastlantısal. Bira mayalama kültürünün MÖ 9000 yılından miras olduğu tahmin ediliyor. Rastlantısal-bilinçli olarak üretilen bu fermente içkilerin üreticileri, üretim hacmine bağlı olarak bir kraft bira üreticisi olarak tanımlanıyor. İsmini sanat/zanaat, beceri olan “craft”‘tan alan kraft birayla ilgili hepimizin ortak bir izlenimi var: Makro yapıdaki bira üreticilerine göre daha küçük tesislerde ve sınırlı miktarda, özel tatlara ve kompleks aromalara sahip biralar üreten yenilikçi bir trend. Fakat henüz çaylak olduğumuz bu alanda tanımsal anlaşmazlıklar yaşayabiliyoruz. Mesela evde bira yapan herkes bir craft brewer (kraft bira üreticisi) mıdır? Büyük pazar payına sahip ticari bira üreticilerinin piyasaya sürdükleri alternatif seriler kraft bira olarak adlandırılabilir mi? 

Kim bu kraftçılar? 5.400'den fazla bira üreticisinden oluşan bir ABD merkezli ticaret grubu olan Brewers Association’ın (Bira Üreticileri Vakfı) tanımına göre, kraft bira üreticisi üç temel başlıkta tarif edilir: Küçük, bağımsız ve geleneksel. Bu başlıkların alt maddelerinde üretim hacminin üst sınırı, hisse dağılımı ve üretimde kullanılan ekipmanların özellikleri yer alır. Bira üreticilerinin bu maddelere uygunluğuna göre butik üretici olup olmadığı değerlendirilebilir.