Libya’daki sellerde iklim değişikliği büyük rol oynadı


Harika ürünler şimdi patili dostlar için: Karaca Home
Karaca Home ’un yepyeni koleksiyonuyla kargo için kapı bu sefer sana değil tüylü can dostların için çalacak. Eve gelen Karaca Home paketlerinin bu defa onlar için olduğunu anladıklarında ah keşke birlikte görebilsek o heyecanlı…
Daha fazlasını öğren →
AngstHer cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.
Uzmanlar, Libya’nın Derna şehrinde binlerce kişinin ölümüne yol açan fırtınayı daha da olası hâle getirenin iklim değişikliği olduğunu düşündüklerini paylaştılar. Dünya Hava Değerlendirme Grubu’ndaki iklim bilimcileri, sera gazlarının insan kaynaklı salımının bir sonucu olarak %50’ye kadar daha fazla yağış aldığını buldular.
- Bir adım geriden: Bölgede yıllarca süren çatışmalar, insanların sel felaketlerine karşı savunmasızlığını artırdı ve WWA raporuna göre aşırı hava koşullarını tam ölçekli bir insani felakete dönüştürdü. Bilim insanları, iklim değişikliğinin getirdiği 1,1°C’lik sıcaklık artışı öncesine göre böyle bir fırtınanın ne derecede daha olası hâle geldiğini değerlendirmek için bilgisayar simülasyonları kullandılar. Ancak özellikle Libya’da veri eksikliği nedeniyle bulgularında önemli belirsizlikler olduğunu belirttiler.
- Detaylar: Kuzey Libya’daki hava olayı çok daha istisnaiydi ve böyle bir yoğunlukta bir fırtınanın Kuzey Libya’ya vurmasının 300-600 yılda bir beklendiğini gösterdi. Storm Daniel, Akdeniz üzerinde yavaşça hareket ettiğinde, eylül ayı ortalamasının 2-3 derece üzerindeki deniz sıcaklıklarından ek enerji aldığını açıkladılar.
- Teknik detaylar: Atmosferdeki Ek Isınma Dünyayı Nasıl Etkiler? başlıklı çalışma, güçlü rüzgârların destek aldığı ve havanın daha fazla nem taşıyabildiği açıklandı. Libya’nın kuzey sahiline çarptığında, sadece 24 saat içinde Derna’ya tahmini 400 mm yağmur bıraktığı gözlemlendi. NASA’nın Yeryüzü Gözlemi’ne göre, şehirdeki eylül ayı ortalaması sadece 1.5 mm.
- Sonuç olarak: Bilim insanları, yoğun hava koşullarının savunmasız bir nüfusla birleşerek felaket sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor. Öte yandan, buradaki bilgileri bazı hava istasyonu verilerine sahip oldukları bilgilerin Yunanistan üzerinden alındığı için matematiksel veri eksikliği olmakla birlikte, iklim değişikliğinin önemli bir rol oynadığından eminler çünkü daha yüksek sıcaklıkların daha yoğun yağışlara yol açtığına dair güçlü kanıtlar var ve diğer çalışmalar, iklim değişikliğinin Daniel Fırtınası gibi hava sistemlerinin yoğunluğunu arttırdığını gösteriyor.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
AngstHer cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.
NEREDE YAYIMLANDI?
Barajlar, su kaynaklarını yönetmek, enerji üretmek, sulama ihtiyaçlarını karşılamak ve taşkınları önlemek için kullanılan önemli yapılar arasında.
29 Eyl 2023

YAZARLAR

Angst
Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.
İLGİLİ OKUMALAR
Antalya’da düzenlenecek COP31 İklim Zirvesi, Türkiye için sadece uluslararası bir zirveye ev sahipliği yapma meselesi değil. İklim finansmanı, adil geçiş, emisyon azaltımı ve çoktaraflı işbirliği başlıklarında somut ilerleme sağlanması, Türkiye'nin küresel iklim diplomasisindeki rolünün de önemli bir göstergesi olacak. COP31’in başarısını, açıklanan taahhütlerin sayısı değil, ülkelerin somut kararlar alıp bunları uygulamaya dönüştürme kapasitesi belirleyecek.

COP31’e günler kala, iklim diplomasisinin en önemli gündem maddelerinden biri yine finansman. Yeni düzenlemelerle birlikte Türkiye’de özel sektörün iklim finansmanında daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerekecek gibi görünüyor.

COP31'e doğru 2035 için belirlenen yıllık 1,3 trilyon dolarlık iklim finansmanı hedefi tartışılırken kaynakların hangi kanallardan sağlanacağı, ülkelerin katkısının nasıl paylaşılacağı ve finansmanın ne kadarının hibe olarak aktarılacağı belirsizliğini koruyor. Bakü–Belém Yol Haritası bu hedefe ulaşmak için bir çerçeve sunarken asıl sınav, finansmanın ihtiyaç sahiplerine hangi koşullarda ulaşacağı olacak.

Pandemi günlerinde bir adım geri atıp, yaşadığımız keşmekeşi çıplak gözlerle görünce, en çok da bizden nelerin esirgendiğini fark ettik. Ertelenen kitaplar okundu, filmler, diziler izlendi. Kimimiz sahiden de mutfakta becerikli olduğunu keşfetti, hemen herkes evde kendi ekmeğini pişirmeye başladı, bir kısmımız hızını alamayıp karnabaharı bile deterjanla yıkamaya soyundu. Ama ortak duygu şuydu: Çalışırken de kendimize vakit ayırabilirmişiz. Peki böyle bir hayat için illa küresel bir felaket mi yaşamamız gerekiyordu?

Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenleneceği için bu yıl özel bir önem atfedilen COP31’in ana gündem maddelerini, işleyiş ve iklim finansmanına ilişkin kritik konuları uluslararası iklim politikası, çevre hareketi ve iklim diplomasisi alanlarında 30 yılı aşkın deneyime sahip bir isim olan Jennifer Morgan ile birlikte değerlendirdik.



