Libya’daki sellerde iklim değişikliği büyük rol oynadı


Harika ürünler şimdi patili dostlar için: Karaca Home
Karaca Home ’un yepyeni koleksiyonuyla kargo için kapı bu sefer sana değil tüylü can dostların için çalacak. Eve gelen Karaca Home paketlerinin bu defa onlar için olduğunu anladıklarında ah keşke birlikte görebilsek o heyecanlı…
Daha fazlasını öğren →
AngstHer cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.
Uzmanlar, Libya’nın Derna şehrinde binlerce kişinin ölümüne yol açan fırtınayı daha da olası hâle getirenin iklim değişikliği olduğunu düşündüklerini paylaştılar. Dünya Hava Değerlendirme Grubu’ndaki iklim bilimcileri, sera gazlarının insan kaynaklı salımının bir sonucu olarak %50’ye kadar daha fazla yağış aldığını buldular.
- Bir adım geriden: Bölgede yıllarca süren çatışmalar, insanların sel felaketlerine karşı savunmasızlığını artırdı ve WWA raporuna göre aşırı hava koşullarını tam ölçekli bir insani felakete dönüştürdü. Bilim insanları, iklim değişikliğinin getirdiği 1,1°C’lik sıcaklık artışı öncesine göre böyle bir fırtınanın ne derecede daha olası hâle geldiğini değerlendirmek için bilgisayar simülasyonları kullandılar. Ancak özellikle Libya’da veri eksikliği nedeniyle bulgularında önemli belirsizlikler olduğunu belirttiler.
- Detaylar: Kuzey Libya’daki hava olayı çok daha istisnaiydi ve böyle bir yoğunlukta bir fırtınanın Kuzey Libya’ya vurmasının 300-600 yılda bir beklendiğini gösterdi. Storm Daniel, Akdeniz üzerinde yavaşça hareket ettiğinde, eylül ayı ortalamasının 2-3 derece üzerindeki deniz sıcaklıklarından ek enerji aldığını açıkladılar.
- Teknik detaylar: Atmosferdeki Ek Isınma Dünyayı Nasıl Etkiler? başlıklı çalışma, güçlü rüzgârların destek aldığı ve havanın daha fazla nem taşıyabildiği açıklandı. Libya’nın kuzey sahiline çarptığında, sadece 24 saat içinde Derna’ya tahmini 400 mm yağmur bıraktığı gözlemlendi. NASA’nın Yeryüzü Gözlemi’ne göre, şehirdeki eylül ayı ortalaması sadece 1.5 mm.
- Sonuç olarak: Bilim insanları, yoğun hava koşullarının savunmasız bir nüfusla birleşerek felaket sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor. Öte yandan, buradaki bilgileri bazı hava istasyonu verilerine sahip oldukları bilgilerin Yunanistan üzerinden alındığı için matematiksel veri eksikliği olmakla birlikte, iklim değişikliğinin önemli bir rol oynadığından eminler çünkü daha yüksek sıcaklıkların daha yoğun yağışlara yol açtığına dair güçlü kanıtlar var ve diğer çalışmalar, iklim değişikliğinin Daniel Fırtınası gibi hava sistemlerinin yoğunluğunu arttırdığını gösteriyor.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
AngstHer cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.
NEREDE YAYIMLANDI?
Barajlar, su kaynaklarını yönetmek, enerji üretmek, sulama ihtiyaçlarını karşılamak ve taşkınları önlemek için kullanılan önemli yapılar arasında.
29 Eyl 2023

YAZARLAR

Angst
Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.
İLGİLİ OKUMALAR
İnsanların hikayelerini çoğu zaman başarıları, kazandıkları ödüller ve kariyerlerindeki dönüm noktaları üzerinden anlatıyoruz. Peki sahip oldukları imkanlarla başkalarının hayatında neyi değiştirdiler? "Etki Alanı" yazı dizisinin ilk bölümünde doğduğu bölgede binlerce insana geçim kapısı açan ve milyonlarca çocuğa kitap ulaştıran bir program başlatan country müziğin en tanınmış isimlerinden Dolly Parton var.

İstanbul’da dere yatakları yıllar içinde beton, yol, sanayi tesisleri ve konutlarla kuşatılırken kentin doğal su yolları giderek daraldı. İmar kararları, plansız yapılaşma ve altyapı yetersizlikleri, şiddetli yağışları sel felaketine dönüştüren riskleri büyüttü. İstanbul’un kayıp dereleri, kentin doğayla kurduğu ilişkinin nasıl değiştiğini ve yağmur suyunun önündeki engellerin nasıl biriktiğini gözler önüne seriyor…

Deniz kabuğunun derinliklerinde yankısını dinleyen özne, kendi sesiyle birlikte dışarıdaki dünyanın çok sesli çağrısını da işitmeye başladığında, artık ne tamamen içeridedir ne de tamamen dışarıda... Kabuk, hapishanesi olmaktan çıkar, bir köprü hâline gelir. Ve bu köprüden geçenler, içeride biriktirdikleri yankıyı yanlarında götürerek, onu müşterek bir dünyanın inşasında kullanmayı öğrenirler.

Yıllar geçtikçe sorumluluklar, kariyer, statü ve güvenlik uğruna bir zamanlar karşı çıktığımız düzenin parçası olurken verdiğimiz tavizler giderek alışkanlıklara, alışkanlıklar da karakterimize dönüşebiliyor. Gündüz Vassaf’tan Étienne de La Boétie’ye, Žižek’ten Byung-Chul Han’a uzanan düşünsel bir hat üzerinden, düzenin dışına çıkamasak bile ona bütünüyle teslim olmadan kendimize ait özgürlük alanları yaratmanın önemi üzerine...

İnsan Hakları İzleme Örgütü, bugün yayımlanan raporunda, Kasım ayında COP31'e ev sahipliği yapmaya hazılanan Türkiye'de çevre protestolarına katılanların gözaltı, para cezası ve ceza soruşturmalarıyla karşı karşıya kaldığına dikkat çekti. Kurum, bu uygulamaların ifade ve toplantı özgürlükleri üzerinde caydırıcı etki yarattığını vurguladı.
13 Eki 2026



