Merkez 27 ay sonra faiz artırdı

Emircan Yaman

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) Hafize Gaye Erkan Başkanlığındaki ilk Para Politikası Kurulu'nda (PPK), 27 ay sonra faiz artış kararı çıktı. Politika faizi 650 baz puan artırılarak %15'e çıkarıldı.

PPK sonrası yapılan açıklamada; parasal sıkılaştırmanın gerektiği zamanda ve gerektiği ölçüde kademeli olarak güçlendirileceği mesajı verildi.

• Bir adım geriden: Aposto’ya konuşan anonim finans yazarı e507, “Beklentim 3 toplantıda 15-20-24 şeklinde bir artırım temposu. BDDK’nın adımları ve dövize olan talep sondaki kararları etkileyecek” ifadelerini kullanmıştı.
• Diğer tahminler: Toplantı öncesinde beklentilerini açıklayan uluslararası bankaların tahminleri, açıklanan %15 seviyesinden çok daha yukarıdaydı. Bank of America (BofA) ve JP Morgan faiz beklentilerini %25 olarak açıklarken, Morgan Stanley ve Deutsche Bank %20 beklentisini korumuştu. Societe Generale ise %15 ile doğru tahmin yapan tek yabancı yatırım bankası oldu.

Kararın ardından yayımlanan duyuru metninde dezenflasyonun tesisi ve enflasyon beklentilerinin çıpalanması için parasal sıkılaştırma sürecinin başlamasına karar verildiği ifade edilerek “normalleşme” mesajı verildi.

Metinde parasal sıkılaştırmanın enflasyonda belirgin iyileşme sağlanana kadar gerektiği zamanda ve gerektiği ölçüde artırılacağı, TCMB’nin fiyat istikrarı temel amacı doğrultusunda elindeki tüm araçları kararlılıkla kullanmaya devam edeceği belirtildi.

Makroihtiyati tedbirler ve regülasyonlar içinse “Piyasa mekanizmalarının işlevselliğini artıracak ve makro finansal istikrarı güçlendirecek şekilde sadeleştirecektir. Sadeleşme süreci, etki analizleri yapılarak kademeli olacaktır” ifadeleri kullanılarak kademeli geçiş sürecine işaret edildi. Kurumların toplantı öncesi beklentileri de regülasyonlarla ilgili kademeli bir sadeleştirme süreci başlatılacağı yönündeydi. Bankacıların da Bakan Şimşek ile düzenlenen toplantıda regülasyonlarda sadeleştirme talep ettiği haberleştirilmişti.

Metnin sonunda ise, “Kurul, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede almaya devam edecektir” ifadeleri kullanıldı.

Karar sonrası Twitter üzerinden açıklama yapan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek “Fiyat istikrarına odaklanan ve finansal istikrarı gözeten kurala dayalı para politikası, kamu kesimi mali dengesinde istikrarlı bir yapıyı ve sürdürülebilir bütçe finansmanını hedefleyen kurala dayalı öngörülebilir maliye politikası, piyasa ekonomisi, serbest kambiyo rejimi, dışa açık ekonomi ilkelerine dayalı politika çerçevesi Türkiye’ye çok ciddi miktarda sermaye akımı sağlayacaktır. Bu ise yatırımların ve üretimin finansmanını çok daha kolay hale getirecek, Türk lirasının yeniden istikrar kazanmasını, güvenilir bir para birimi haline gelmesini sağlayacaktır.” ifadelerini kullandı.

Döviz kurları ve borsa

Politika faizinin %15 ile uluslararası banka beklentilerinin altında belirlenmesinin ardından döviz kurları yukarı yönlü ivmelendi. USD/TL gün içinde 24,86 seviyesini görürken, EUR/TL 27,22’yi aşarak rekor kırdı. Gram altın fiyatı 1.500 lirayı geçerken Borsa İstanbul 100 endeksi ise günü %4,65 artışla 5.438 puandan kapattı. 

Kurlardaki yükselişin oldukça ani olması, beklenti temelli işlemlerin yanı sıra TCMB’nin normalleşme adımları kapsamında “arka kapı satışlarını” durdurduğu şeklinde de yorumlanabilir.

• Geniş açı: Geçtiğimiz haftalarda kaydedilen ani kur şoku, TCMB’nin döviz müdahalelerine son verdiği ve rezerv birikimine geçtiği şeklinde yorumlanmıştı. Kur şokunu takip eden 2 hafta süresince TCMB net uluslararası rezervleri 6 milyar dolardan fazla toparlanarak 0,5 milyar dolar ile tekrardan artı bölgeye geçti.