Meyve ve sebzeleri yıkamak pestisitten kurtulmak için yeterli mi?

Consumer Reports, ABD marketlerinde satılan meyve ve sebzelerde yüksek miktarda pestisit kalıntısı olduğunu gösteren verileri paylaştı. Bahsi geçen pestisitler arasında, "nörogelişimsel" etkileri olan organofosfatlar ve "üreme sistemlerine ve fetal gelişime müdahale" etkileri olan karbamat böcek ilaçları da yer alıyor. Yapılan yeni bir çalışma ise ürünleri yıkamanın yiyeceklerde bulunan pestisit kalıntılarını temizlemediğini gösteriyor.

Araştırmaya göre: Amerikan Kimya Derneği'nin Nano Letters dergisinde yayımlanan makale, yiyeceklerdeki pestisitlerin tespit edilmesi için geliştirilen yeni bir süreci göstermeyi amaçlıyordu. Fakat ortaya çıkan sonuçlar, meyve ve sebzelerdeki pestisitlerin yıkanarak giderilemeyeceğini ortaya koydu. "Raman" adı verilen görüntüleme teknolojisiyle elma kabuğu ve posa katmanlarındaki pestisit dağılımı görselleştirilerek pestisitlerin kabuk katmanından posa katmanına nüfuz ettiği doğrulandı.

Çözüm ne? Meyve ve sebzeleri soymak pestisitlerden kurtulmak için yeterli bir yöntem olarak görülmese de makalenin yazarları arasında da yer alan Anhui Tarım Üniversitesi'nden Profesör Dongdong Ye, The Guardian'a şunları söyledi: 

"Aşırı endişe yaratmamalı. Araştırma, ürünleri soymanın sıklıkla önerilen yıkama işlemine kıyasla pestisit kalıntılarını ortadan kaldırmakta daha etkili olduğunu gösteriyor."

Bir umut ışığı: Consumer Reports analizinin sonuçlarına göre ABD’deki organik etiketli ürünlerde endişe edilmesi gereken bir durum yok. 

Türkiye’de durum ne? Resmî verilere göre Türkiye'de 2013'te 39.440 ton olan pestisit kullanımı 2015'ten sonra ciddi bir artış göstererek 2020 ve 2021 yıllarında 53.000, geçen yıl ise 55.000 ton seviyelerine ulaştı. 1980'lerde ise bu rakam 7.000-8.000 ton civarındaydı. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın her yıl yayımladığı faaliyet raporu, alınan her 6 numuneden 1’inin sorunlu olduğunu gösteriyor. Gıda ve Yemler İçin Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) 2023 Raporu’na göre de gıda kaynaklı riskler sebebiyle 2023’te yapılan 357 bildirimin 167’sinin sebebi pestisitler olarak gösteriliyor. Rapor, ülkemizde yasaklanan pestisit kullanımının hâlâ devam ettiğini de ifade ediyor.