Petrol tahmininde aşağı yönlü revizyon

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC), 2022 yılı için küresel petrol talebi tahminini 100 bin varil azaltarak, bir kez daha düşürdüğünü açıkladı. Böylece örgütün petrol talebi tahmini nisan ayından bu yana beşinci kez aşağı yönlü revize edilmiş oldu.

OPEC'in konuya ilişkin yayımladığı raporun arından brent petrol %3'ten fazla değer kaybıyla 92,7 USD seviyesine kadar geriledi.

Daralma sinyalleri petrol talebini etkiliyor

OPEC tarafından yayımlanan aylık petrol piyasası raporunda, 2022 yılı küresel petrol talebinin geçtiğimiz yıla göre günlük 2,5 milyon varil artışla 99,5 milyon varil olmasının beklendiği açıklandı. Bu sayı, bir önceki raporda belirtilen tahminden 100 bin varil daha aşağıda.

Petrol talebi tahminindeki aşağı yönlü revizyonda ise küresel ekonomide her geçen gün gittikçe belirginleşen daralma sinyalleri ve Çin'de Covid-19 sebebiyle uygulanmakta olan katı kısıtlamaların etkili olduğu ifade edildi. 

Yayımlanan raporda konuya ilişkin olarak, "Küresel ekonomiye ilişkin önemli belirsizlik ve küresel durgunluk korkuları, küresel petrol talebi büyümesinin aşağı yönlü riskine katkıda bulunuyor. Buna ek olarak, Çin'in "sıfır COVID-19 politikasına" katı bir şekilde bağlı kalması, bu belirsizliği artırarak ülkenin toparlanma yolunu daha da öngörülemez hale getiriyor" ifadelerine yer verildi.

OPEC'in küresel ekonomiye ve petrol talebine ilişkin endişeleri yersiz gibi de değil. Küresel ekonominin en büyük oyuncusu olan ABD'de nisan ayında 59,2 seviyesinde bulunan imalat PMI, ekim ayında 50,4 seviyesine kadar geriledi. Avro Bölgesi ve Çin'de ise durum çok daha vahim. Avro Bölgesi imalat PMI 9 aylık bir düşüş serisinin ardınan 46,4 puana kadar gerileyerek imalatta daralma sinyallerini belirginleştirdi. Çin imalat PMI ise ekim ayında eşik değer olan 50'nin altında kalarak 49,2 seviyesinde gerçekleşti.

Bütün bunlara rağmen yine OPEC verilerine göre ekim ayında küresel petrol üretimi günlük 700 bin varil artışla 101,5 milyon varil seviyesine yükseldi. Günlük üretimi en çok artıran ülke 33 bin varil ile Nijerya olurken, en çok azaltan ülke ise "petrol fiyatını yapay olarak artırmaya çalışmakla" suçlanan Suudi Arabistan oldu.

Arz kesintisi kararı

OPEC ülkeleri geçtiğimiz ay petrol arzı ile ilgili kritik bir karar vererek petrol arzını kasım ayından itibaren günlük 2 milyon varil daraltacaklarını duyurmuştu. 

ABD yönetimi alınan bu kararı siyasi olarak değerlendirse de, OPEC bu kararın ekonomik gerekçelere dayandığını ve arz kısıtlamasının gerekli bir hamle olduğunu öne sürdü.

30 Eylül'de 83,5 USD'den işlem gören brent petrol varil fiyatı, kararın alındığı 5 Ekim'in ardından 95,8 USD seviyesine kadar yükseldi. 

Petrol talebinin küresel daralmanın etkisiyle düşebileceğini tahmin eden ve buna bir karşılık olarak arzı azaltma yoluyla petrol talebini yüksek tutmak isteyen örgüt için bu makul bir karar olarak değerlendirilebilir. Fakat yüksek kalmaya devam eden petrol fiyatları, dünya ekonomisini ve özellikle gelişmekte olan ülkeleri oldukça sert bir biçimde etkiliyor.

Özellikle bu konuda OPEC'e karşı kararlı bir duruş sergileyen Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, "OPEC+’nın üretimi günlük 2 milyon varil kısma yönündeki son kararı kesinlikle yapıcı değildi. Bu hamle özellikle gelişmekte olan ülkelerde enflasyonu körükleyen ve tekrar düşünmeyi gerektiren bir karar" ifadelerini kullanıyor. Birol ayrıca petrolde bir tedarik kesintisi olması durumunda halihazırda piyasaya sürülebilecek olan pek çok stoğun bulunduğunu belirtiyor.

ABD Başkanı Joe Biden ise ABD Enerji Bakanlığı stratejik petrol rezervlerinin yarısından fazlasının dolu olduğunu ve petrol fiyatlarını düşürmek adına aralık ayı sonuna kadar 15 milyon varili piyasaya sürebileceklerini belirtiyor. 

Pek çok siyasi mercinin OPEC'ten kararını gözden geçirmesini istemesine rağmen örgüt petrol arzını kısmakta kararlı gibi görünüyor. Devler arasındaki bu "soğuk petrol savaşı" sırasında petrol fiyatlarının nereye gideceğini ise bizlere zaman gösterecek.