TEYİT İHTİYACI

Teyitçilik nedir? Eleştirel düşünme alışkanlığını bilgi ekosisteminin ortak değeri kılmayı amaçlayan bir doğrulama organizasyonu üzerine.
TEYİT İHTİYACI

Lindos - 21 Eylül - ANGST
Lindos Naturals ile birlikte

Yeniden doldurulabilir temizlik ürünleri: Lindos Naturals Ambalaj ve plastik kirliliğine karşı atılabilecek bireysel adımların en başında, yeniden kullanabilir ürünler tercih etmek geliyor. Zira geri dönüşüm her plastik ürün için her zaman en verimli seçenek olmayabiliyor. Peki, çoğunlukla ağır kimyasallar içerdiği için yeniden kullanmayı ihtimaller arasında bile saymadığımız temizlik ürünleri için ne yapabiliriz? Lindos Naturals, bu soruya yanıtını zararlı kimyasallar içermeyen ve yeniden doldurulabilir şişelerle sunulan temizlik ürünleriyle veriyor. Yeniden doldurulabilir ürünler: Lindos'un sunduğu yeniden doldurulabilir ürünler için Saf Sıvı Kastil Sabunlar, Ahşap Sabunu ve Bulaşık Sabunları, Kolonyalar ve Konsantre Yüzey Temizleyiciler öne çıkıyor. Lavanta, portakal bergamot, limon okaliptus gibi uçucu yağlarla mis gibi kokan Lindos temizlik ürünleri; paraben, sülfat, silikon, GDO, Glüten, sentetik boya ve parfüm gibi doğaya ve insan sağlığına zararlı kimyasallar içermiyor. Özellikle her biri 10 şişeye bedel olan ve plastik tüketimini %90 azaltan konsantre Yüzey Temizleyiciler; silinebilir tüm yüzeylerde etkili ve güvenilir ürünler olarak öne çıkıyor. Dahası: Kullanıcılar, Kastil Sabunların sunulduğu Pouch paketleri bir zarfta toplayıp Lindos'a geri göndererek temizlenmiş ve yeniden doldurulmuş yeni ürünlerine kavuşabiliyor ve kendilerine bir indirim de tanımlanıyor. Ayrıca Lindos, mağazalara koyacağı refill istasyonlarıyla müşterilerin biten ürünlerini kendilerine en yakın yerden doldurmasını mümkün kılmak için çalışıyor. Neden önemli? Lindos'un refill ürünleri Yeniden Doldur paketiyle tekrar doldurulup plastik ve enerji tüketimini %70 azaltmayı mümkün kılıyor. PETA'dan Animal Test Free sertifikalı olan, %100 vegan içeriklerle hazırlandıkları Vegan Society tarafından tescillenen ürünler her biri Akdeniz'deki yaralı deniz kaplumbağalarının tedavisine katkıda bulunuyor. Lindos Naturals: Akdeniz'den ilhamla hayata geçen ve daha yaşanılır bir dünya için çalışan Lindos Naturals, tamamen doğal ve bitkisel içeriklerle hazırladığı temizlik ürünleriyle öne çıkıyor. Üretim süreçlerinde doğadan aldığını doğaya geri vermek isteyen Lindos, DEKAMER'le beraber çalışarak her ürününde Akdeniz'deki yaralı deniz kaplumbağalarının bakım ve tedavisine katkıda bulunuyor. Lindos’ta ilk alışverişinize özel %10 indirim ve 150 lira ve üzeri ücretsiz kargo fırsatından yararlanmak için bu bağlantıya göz atabilir, Lindos’u Instagram’da takip edebilirsiniz.

Daha fazlasını öğren

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

Teyit'in Erişim ve İletişim Direktörü Can Semercioğlu'yla post-truth gerçekliğimiz ve teyitçilik üzerine konuştuk.


Röportaj: Marsel Tuğkan Gündoğdu ve Alara Demirel

Teyit nasıl bir motivasyonla ve hangi ihtiyaca yanıt vermek için kuruldu?

Teyit, eleştirel düşünme alışkanlığını bilgi ekosisteminin ortak değeri kılmayı amaçlayan bir doğrulama organizasyonu. Burada 2016’dan beri internetteki şüpheli bilgileri inceliyor, dijital okuryazarlık ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirmek için eğitim faaliyetleri yürütüyor, farklı aktörleri bir araya getirerek yanlış bilgi sorununa yönelik sürdürülebilir çözümlerin geliştirilmesine katkıda bulunuyoruz. Bilgi ekosistemini geliştirmek için paydaşlarımızla iş birliği içinde doğrulama ve güçlendirme faaliyetleri yürütüyoruz.

Dünyada post-truth'la mücadele için Teyit ve benzeri kurumlar var mı? Birkaç tane örnek verebilir misin?

Yanlış bilgi, küresel bir sorun. Hâliyle Teyit gibi birçok doğrulama kuruluşu mevcut. Teyit'in de imzacı olarak çalışmalarımızda tarafsız olduğumuzu, hakkaniyetli davrandığımızı, kaynaklarımızın, finansal yapımızın ve organizasyonumuzun şeffaf olduğunu, metodolojimizi herkese açık şekilde paylaştığımızı ve düzeltme politikamızı yayımladığımızı ispatladığımız Uluslararası Doğruluk Kontrolü Ağı'nın diğer üyelerini örnek olarak verebilirim. Birleşik Krallık'ta Full Fact, ABD'de Snopes, Almanya'da Correctiv ve Güney Afrika'da Africa Check bu ağın üyelerinden bazıları. Washington Post, Reuters, AP, AFP gibi medya kuruluşları da teyitçi ekibi bulunduruyor.

2018 yılında İBB'nin araç içi işletmecisi Modyo TV'siyle bir iş birliğinizden sonra sosyal medyada muhalif kesimlerden tepki aldığınızı ve projenin kısa bir süre sonra sonlandığını hatırlıyoruz. Bu süreci nasıl yönettiniz?

Aslında bu örnek, hafızalarda olumsuz ya da dramatik haberlerin daha iyi yer ettiğini gösteriyor. Bahsettiğiniz tepkinin ardından kent ekranlarında yer alma planı tamamen askıya alınmadı. Bir süre için ertelendi. Toplu taşıma araçları ve kent ekranlarında doğru bilinen yanlışlar ve doğrulama ipuçları üzerine hazırladığımız video içerikler, Kasım 2019'dan beri İstanbul'da, Eylül 2020'den beri de Ankara'da yayınlanıyor. Bu videolarla yanlış bilgi sorununa dikkat çekmeye ve insanların eleştirel dijital okuryazarlık becerilerini geliştirmeye destek olmayı amaçlıyoruz. Metroda birkaç durak giderken bir şehir efsanesinin doğrusunu veya teyitçilik yöntemlerini öğrenmek, hoş bir yolculuk tecrübesi de sunuyor.

Teyit, günün sonunda neyi başarmış oluyor?

Dışarıdan bakınca Teyit'in internetteki tüm yanlış bilgileri doğrulamak gibi gerçekçi olmayan bir hedefin peşinden koştuğunu düşünülüyor. Ancak bizim başarmak istediğimiz, her şeyi sürekli araştırıp insanlara neyin doğru olduğunu söylemekten ibaret değil — internet kullanıcılarının eleştirel dijital okuryazarlık becerilerini geliştirmek, bilgiyi üreten ve yayan aktörlerin bilgi ile ilişkilerini sağlıklı hâle getirmek. Daha iyi bir bilgi ekosistemi için çalışıyoruz. Bu yüzden doğrulama faaliyetinin ötesinde eğitim ve iş birlikleriyle ekosistem düzeyinde bir müdahale gerçekleştirmeye çalışıyoruz.

Bilgiye erişim ve post-truth meselesini de göz önünde bulundurunca bizi nasıl bir gelecek bekliyor? Teyit gibi kurumlara daha çok ihtiyacımız olacak mı?

Bilgi ekosistemi özelinde bizi nasıl bir geleceğin beklediğine karar verecek olanlar yine bizleriz. Bireylerin, medya kuruluşlarının ve sosyal medya platformlarının bilgiyle ilişkisini ne yönde değiştirebildiğimiz, geleceğimizi şekillendirecek. Burada Teyit gibi doğrulama platformlarına, medya kuruluşlarına, bilgiyi üreten ve yayan diğer aktörlere, sosyal medya platformlarına ve internet kullanıcılarına ayrı ayrı düşenler var. Dileğimiz biraz paradoksal: Teyit'te hedefimiz Teyit'e ihtiyaç duyulmayan ve herkesin teyitçi olduğu bir dünya yaratmak.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

NEREDE YAYIMLANDI?

AngstAngst

BÜLTEN SAYISI

ANGST 03: POST-TRUTH ÇAĞINDA DOĞRU BİLGİ

Bilgi ekosistemi özelinde bizi nasıl bir gelecek bekliyor? Doğrulama organizasyonu Teyit, nasıl ihtiyaçlar üzerine çıktı?

21 Eyl 2021

Lindos Naturals ile birlikte
ANGST 03: POST-TRUTH ÇAĞINDA DOĞRU BİLGİ

YAZARLAR

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

İLGİLİ OKUMALAR

AngstAngst

HİKAYE

Son 40 yılın en güçlü El Niño alarmı: Pasifik ısınıyor, dünya yeniden şekilleniyor

Dünya Meteoroloji Örgütü’nün son raporuna göre El Niño fenomeni, gelecek aylarda yağış ve sıcaklık düzenlerinde büyük etkiler yaratacak; sel, kuraklık ve aşırı sıcaklık riskleri artarak ortaya çıkacak. “Son 40 yılın en güçlü El Niño’su” olabileceği belirtilen bu durum için dünya genelinde olağanüstü hazırlık çağrıları yapılıyor.

Pelin Cengiz

·

09 Eyl 2026

Son 40 yılın en güçlü El Niño alarmı: Pasifik ısınıyor, dünya yeniden şekilleniyor
AngstAngst

HİKAYE

Bugünün konforu, yarının ızdırabı: Beş dakikada çözülebilecek konuları konuşmayı neden erteliyoruz?

Bazen birini o an biraz tedirgin etmek ya da yüzleşmekten çekindiği bir gerçeği sakince paylaşmak, uzun vadede hem ona hem de ilişkiye sunulabilecek en içten ve yapıcı katkı oluyor. Belki de esas mesele, ne patavatsızca her şeyi ortaya dökmek ne de çekinip sessizliğe gömülmek… Nezaket görüntüsü altında kendi rahatımızı mı, yoksa karşı tarafın ve ilişkinin gerçek gelişimini mi düşündüğümüzü kendimize dürüstçe itiraf edebilmemiz gerekiyor.

Cem Arıdağ

·

06 Eyl 2026

Bugünün konforu, yarının ızdırabı: Beş dakikada çözülebilecek konuları konuşmayı neden erteliyoruz?
AngstAngst

HİKAYE

Ölümcül körlük: Kadınlar neden daha geç ve yanlış teşhis alıyor?

Tıp, uzun yıllar erkek bedenini temel alarak araştırdı, hastalıkları tanımladı ve teşhis kriterleri geliştirdi. Bunun sonucun ise kadınların özellikle bazı hastalıklarda daha geç veya yanlış teşhis alması, tedaviye erişimde eşitsizlik ve yalnızca kadınları etkileyen sağlık sorunlarının yeterince araştırılmaması oldu. "Ölümcül Körlük" dizisinin ilk yazısı, tıbbın cinsiyet körlüğünün nasıl oluştuğunu ve bunun kadın sağlığı üzerindeki sonuçlarını inceliyor.

Ayça Örer

·

06 Eyl 2026

Ölümcül körlük: Kadınlar neden daha geç ve yanlış teşhis alıyor?
AngstAngst

HİKAYE

Türkiye’nin gıdası kimin kontrolünde: Çiftçinin mi, devletin mi, birkaç büyük marketin mi?

Greenpeace Türkiye’nin 5 büyük market zincirinden aldığı 20 ürünün 3’ünde mevzuata aykırı pestisit kullanımı, 7’sinde ise 3’ten fazla pestisit tespit edildi; birinde 15 yıl önce yasaklanan etken madde bulundu. Daha 2021’de pazarın yüzde 60'ını yönettiği belirlenen zincir marketler, tarladaki üretim standartlarını da belirleme gücüne sahip. Market zincirlerinin elindeki bu gücün yanında ilgili kanunlar gıda kodeksine aykırı ürün satmama sorumluluğu da yüklüyor. Pazarı kontrol edenler, pestisit kullanımın da kontrol edebilir.

Pelin Cengiz

·

04 Eyl 2026

Türkiye’nin gıdası kimin kontrolünde: Çiftçinin mi, devletin mi, birkaç büyük marketin mi?
AngstAngst

HİKAYE

Kısa video, haramileri ve Subway Takes: Algoritmanın yanında editöre yer var mı?

Kareem Rahma’nın metroda karşısına aldığı konuklardan bir iddia ortaya atmalarını istediği ve ardından bu fikri birkaç dakikalık bir tartışmaya dönüştürdüğü Subway Takes formatı, kısa videonun da güçlü bir editoryal dünyaya sahip olabileceğini gösteren nadir örneklerden. Kısa videoyu platformun değil, editoryal aklın merceğinden görmenin zamanı gelmiş olabilir mi?

Elif Bayram

·

03 Eyl 2026

Kısa video, haramileri ve Subway Takes: Algoritmanın yanında editöre yer var mı?