Ufukta faiz indirimi görünmüyor

Son üç yılda küresel ekonomi. 2022-2023'te Fed'in 525 baz puanlık sıkı faiz döngüsü ve ardından gelen bölgesel bankacılık krizi, 2025'te ABD'nin yaklaşık %20'ye ulaşan efektif gümrük tarifeleri, 2026'da ise İsrail-İran çatışmasının petrol fiyatlarını %50'den fazla yükseltmesi gibi teker teker ele alındığında tarihsel olarak resesyonla sonuçlanması beklenen bir dizi şoku savuşturmayı başardı. Geçmiş verilere dayanan modeller bu olayların her birine tek başına %80'in üzerinde resesyon olasılığı biçiyordu. Buna karşın hane halklarının ve şirketlerin gösterdiği esneklik, daralmayı şimdiye dek engelledi.

Bu döngünün neden bu kadar dayanıklı olduğu sorusunun cevabı, pandemi döneminden arta kalan bol likidite ile karar vericilerin genişlemeyi sürdürmek için hızla harekete geçme isteğinde aranmalı. Piyasalardaki iştah ve enerji, yoğun sermaye harcaması, bol sermaye ve rekabetçi büyüme arzusuyla öne çıkan Reagan dönemi 1980'ler, 1998-99 ve 2004-06 yıllarını andırıyor. Yapay zeka altyapı yatırımları bugün benzer bir atmosfer yaratıyor; ancak bu kez enerji güvenliği, sınır savunması ve teknoloji rekabeti gibi öncelikler küresel ölçekte yayılıyor, ABD'de ise sağlık, yeniden sanayileşme, konut ve işgücü dönüşümüne yönelik talep de buna ekleniyor. Bununla birlikte benzer dönemlerin 1987 çöküşü, 2000 dot-com balonu ve 2008 küresel finans kriziyle noktalandığı da unutulmamalı; bu da temkinli bir risk yönetimi yaklaşımını zorunlu kılıyor.

Ortadoğu'daki gerginliğin azalması petrolün 120 doları aşma ihtimalini büyük ölçüde ortadan kaldırırken, fiyatların 60 dolar civarına gerilemesini de olası kılıyor; bu durum enerjiyi küresel ekonomi için bir yükten hafif bir desteğe dönüştürebilir. Merkez bankaları cephesinde ayrışma sürüyor: Avrupa, İngiltere, Avustralya ve Kanada merkez bankalarının yılın kalanında büyük ölçüde beklemede kalması öngörülürken, Fed ve Japonya Merkez Bankası daha şahin bir duruş sergiliyor; faiz indirimi ihtimali giderek uzaklaşıyor ve merkez bankaları kısa vadede beklemeyi tercih etseler de eğilim faiz artırımına kayıyor.

Fed'in, enerji fiyatlarındaki gerilemenin enflasyona etkisini ve sermaye harcamalarının hızlanmasının işgücü piyasasında yaratabileceği sıkışıklığı izleyerek yıl sonuna kadar faizi %3,625 seviyesinde sabit tutması bekleniyor; bu senaryoda 10 yıllık ABD tahvil faizinin %4,25-4,625 bandında seyretmesi öngörülüyor. Yapay zekanın işgücüne etkisi katmanlı bir tablo çiziyor: nitelikli işgücüne talep güçlenirken genel istihdam dengesi korunuyor ve ücret artışı ölçülü kalıyor. Geçmiş teknoloji devrimlerinin gösterdiği üzere, toplu işten çıkarmalardan çok verimlilik artışı ve bugün öngörülemeyen yeni meslek kategorilerinin doğması daha olası görülüyor.

Genişleme olasılığı %60'tan %80'e yükseltilirken daralma riski %40'tan %20'ye çekildi; tartışmanın merkezinde büyümenin verimlilik mi yoksa enflasyon mu kaynaklı olacağı sorusu duruyor. En büyük risk ise yapay zeka yatırımlarının maliyet-fayda dengesinin sorgulanmaya başlamış olması; şirketler token kullanım maliyetlerini henüz oluşmamış faydalarla kıyaslamaya başladı bile. Ayrıca bugünkü bol likidite ortamının, geçmişte benzer dönemleri sona erdiren ani duraklamalardan bağışık olmadığı da göz ardı edilmiyor.

Bu tabloda yatırım stratejisi, getiri ve carry odaklı portföylere kayıyor: banka hibrit ve şarta bağlı dönüştürülebilir tahviller risk ayarlı getiride öne çıkarken, banka kredileri güçlü kurumsal temeller ve değişken faiz yapısıyla, menkul kıymetleştirilmiş kredi çeşitlendirme ve kredi güçlendirmesiyle, gelişen piyasa borçlanma araçları ise yüksek reel getirileriyle tercih ediliyor. Piyasada görüş birliğinin bu denli güçlü olması temkinli olmayı gerektirse de, dayanıklı hane halkları, şirketler ve genişlemeci maliye politikalarının bir araya gelmesi ikna edici bir tablo çiziyor; son aylardaki tahvil piyasası yeniden fiyatlaması da yatırımcılara daha yüksek getirili bir giriş fırsatı sunuyor.