Perde açılıyor. Yıl 1973.&nbsp;Bir trenin metalik ritmi fonda ilerliyor. Buharlı bir çağın son demleri, ama yeni dünyanın çatlakları da şimdiden görünür. Petrol kriziyle sarsılan bir küresel düzen; liderlik krizleri, kirli oyunlar, maske takmış iktidarlar.&nbsp;Türkiye’de ise bir başka eşikten geçiliyor: Umutla kuşatılmış bir belirsizlik ortamı. Köprüler kurulmuş ama zihinlerde hâlâ köprülenmemiş uçurumlar var. Yeni bir dil, yeni bir düzen arayışı her sokakta hissediliyor.Okan Bayülgen ve ekibi işte tam bu zamanı seçti. Çünkü 1973, geçmişle bugün arasında bir ayna. Bir kırılma yılı—tıpkı içinde yaşadığımız çağ gibi. Drakula'nın sahte mahkemesi, sahnedeki donmuş zihinler, manipülasyonun iktidara dönüştüğü o karanlık yapı… Bunların hiçbiri yalnızca 1973’e ait değil. Bugün de farklı kılıklarda, farklı dillerle aynı oyun sürüyor.&nbsp;Sahneye konulan bu hikaye, geçmişin dekorunu kullanarak bugünün en çıplak sorularını soruyor: Hakikat nedir? Güç kime hizmet eder? Zihinler nasıl esir alınır?Perde şimdi bize bu yolculuğu başlatmak için açılıyor. Tren harekete geçti.Bu Drakula, edebi bir karakterin ötesine geçiyor; çürümekte olan bir sistemin, arzularla körüklenmiş iktidar yapılarının, korku üzerinden şekillenen toplumsal denklemlerin simgesine dönüşüyor. Bayülgen’in sahneye taşıdığı metin, klasik gotik anlatının dışına çıkarak modern totaliterliğin, kültürle olan savaşının ve bireysel özgürlük arayışının çok katmanlı bir okumasını sunuyor.Açılışta endüstri devriminden bugüne ilerleyen tarihsel ritim, sanatın, müziğin ve bireysel özgürlüğün ne ölçüde denetim altına alındığını sorgulatıyor. Müziği anlamak, notaları çözmek, dans etmek—sahnede bunlar artık özgürlük pratikleri değil, sistem tarafından soğurulan, matematikleştirilen ve kontrol edilen ritüellere dönüşmüş. Dünyada da benzer bir kırılma mevcut: Kültürel üretim araçlarının iktidarlar tarafından denetlenmesi ve sanatın sistem için işlevsel bir gösteriye dönüştürülmesi.Drakula’nın şatosu burada kapanan bir kültür alanını, içeride tutulan ama dönüştürülerek yeniden üretilen bir entelektüel sınıfı temsil ediyor. Sanatçılar, doktorlar, filozoflar sahneye çıkarılırken kimlerin içeri alınacağı ve kimlerin kapıda bekletileceği de netleşiyor. İçeri alınanların sanatları kısıtlanırken, dışarda kalanların sanatları direkt yok sayılıyor.&nbsp;Bu, güncel kültür politikalarının bir alegorisi gibi okunuyor: Kapıları zorluyorlar fakat içeride yer bulmak yeni bir bağımlılık ilişkisini de beraberinde getiriyor. Üçgeni tanımlayalım: İçerde olmak, dışarıda olmak veya arafta kalmak. Ülkesiyle ilişkisi yıpranmış insanların kendi cennetini yaratmak için olumlu ve olumsuz taraflarını kendisine göre her gün değerlendirmesi gereken o üçgen.&nbsp;Ve içeridekiler... Sahnedeki otomatlar, kimi öğretmen, kimi sanatçı, kimi müzisyen. Yüzeyde birey gibi görünseler de, aslında manipülasyonun etkisi altında şekillenen, iradesini kaybetmiş bir halkı temsil ediyorlar. Tıpkı Nietzsche’nin söylediği gibi, soylu eğitimin ve zihinsel özgürlüğün gerektirdiği bedenle, kelimeyle ve ruhla dans etmenin tam karşı ucunda konumlanmış bu figürler, sahnede fiziksel olarak bulunsalar da fikirsel olarak yoklar. Hissetmiyorlar, donmuşlar. Bembeyaz giysiler içinde, kişisel benlikleri silinmiş; yüzlerinde bir ifade, hareketlerinde bir irade emaresi yok.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bu hâliyle, günümüz toplumlarının medya ve kültür yoluyla edilgenleştirilmiş, pasifleştirilmiş geniş kesimlerinin etkileyici ve ürkütücü bir yansımasını sunuyorlar.</li></ul>Bayülgen’in&nbsp;Drakula’sı, iktidar ile baştan çıkarma arasındaki ince çizgiyi merkeze alıyor. Vampir burada sadece kan içen bir yaratık değil; bireyin bastırılmış arzularını manipüle eden, kurbanlarına kendi rızalarıyla boyun eğdiren bir figür. Bugün dünya siyasetinde aşina olduğumuz bir model: Karizmatik ama boş liderlikler, narsisistik söylemler, halkın çocuksu bir bağımlılık geliştirdiği politik figürler. Bu metafor fazlasıyla güncel ve bedenliyoruz dünyanın dört bir yanında.Işık ve gölge kullanımı, doğrudan ilahiyat ile sekülerleşme arasındaki gerilimi de sahneye taşıyor. Toplumun sanat ve din üzerinden yeniden yapılandırılmasının, kutsallığın araçsallaştırılmasının altı çiziliyor. Drakula’ya duyulan aşk—kendini verme arzusu—çocuksu bir siyasi sadakate dönüşüyor. Bu açıdan oyun, lider-kitle ilişkilerinin patolojik doğasını cesurca açığa çıkarıyor.Bir diğer güçlü katman da Doğu-Batı ikiliği. Drakula’nın Doğulu, ruhsal ve gizemli bilgeliği ile Batı’nın bilim ve rasyonalite temelli karşı duruşu, Türkiye’nin hâlâ çözemediği modernleşme krizine güçlü bir paralel sunuyor. Son yıllarda gördüğümüz "beyaz Türklerin" Batı'dansa Uzakdoğu kültürünü yeni cool ilan etmesiyle ortaya çıkan orijinallik öykünmesi, sahnedeki astroloji hicvi, Doğu mistisizmi ile Batı pozitivizmi arasında bocalayan kitle psikolojisini ironik bir dille sergilenirken topluma bir ayna tutuyor.&nbsp;Caravaggio göndermesi bu anlatının merkezine oturuyor. Onun kirli ayaklı, sıradan figürleri gibi burada da sıradan insanların karanlık arzuları ve bastırılmış kimlikleri sahneye taşınıyor. Bugün sanatçının toplumsal pozisyonu, iktidarın şekillendirdiği algılar üzerinden yeniden inşa edilirken bu oyun; sanatın ölümüne, kültürün çözülüşüne dair güçlü bir estetik anlatı sunuyor.Sahnenin doruk noktasında, Drakula’nın cazibesi ile zalimliği arasında&nbsp;sıkışmış karakterlerin içsel dönüşümlerini izliyoruz. Liderin her gün artan beslenme ihtiyacı, kaynak arayışı ve yalnızlığı çöküşünün başlangıcı. Zirveye ulaştığında içi boş bir kimlik olarak kalakalıyor çünkü tüm inşası baştan çıkarma ve manipülasyon üzerine kurulmuş. Bu sahne, günümüzün pek çok siyasi figürünün hızla yükselip aynı hızla çöküşe sürüklenmesinin tiyatral bir yansıması gibi.Hayko Cepkin ve Okan Bayülgen’in karşılıklı sahnedeki konuşmaları burada metnin en açık ve güçlü politik katmanlarından birini açıyor. Zeki insanların toplumda hak ettikleri yerlerde bulunmadığı; bu alanların manipülatif, fırsatçı figürlerce doldurulduğu gerçeği seyircinin yüzüne doğrudan vuruluyor. Ve bu yüzleşmenin kendisi bir tür iyileşme anına dönüşüyor. Çünkü bu tespitin dile getirilir olması, yıllardır bastırılmış kolektif bir hissin sahneye çıkmasına izin veriyor.Drakula’nın yargılandığı sahte mahkeme, bugünün dünya siyasetinde görmek istediğimiz ama asla göremediğimiz, belki de hiçbir zaman hayal ettiğimiz gibi gerçekleşmeyecek olan o hesaplaşma anının bir temsili. Gerçek bir adalet arayışının neredeyse imkânsız olduğunu bilsek de bu mahkemeyi izlemek, orada bulunmak yine de neredeyse hazzı yüksek bir seyir deneyimine dönüşüyor. Mahkeme gerçek olmasa da kolektif bilinç için bir rahatlama alanı açılıyor.Ve finalde Drakula’nın ölümü, bu sahnede yalnızca bireysel bir yok oluşu değil, celladına âşık olmuş bir toplumun kendi trajedisiyle yüzleşmesini de temsil ediyor. Kendini ele geçirmiş olan güce duyulan bağımlılık ve bunun doğurduğu keder, politik psikolojinin en karmaşık ve en evrensel dinamiklerinden biri olarak sahneye taşınıyor.Perdeler kapanırken, benim zihnimdeki sahnede bir kez daha şu soru yankılanıyor: Drakula’nın Drakula olmaktan başka bir çaresi yok muydu?&nbsp;Paralel bir evrende, Drakula karanlık yerine aydınlığı seçebilir miydi? Etki gücünü başta kendi karanlık ruhunu aydınlatmak, bu gücü sevgi, bolluk, yaratım ve yaşamda kalış—yani gerçek bir direnç kaynağı olarak kanalize etmek mümkün müydü?&nbsp;İşte bu, yalnızca Drakula’ya değil, sahnedeki her figüre ve perde kapanırken koltuğunda kalan her birimize yöneltilmiş bir soru.

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

Sinema ve müzik evreninden söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları.

Duende

Drakula'nın sahte mahkemesi, sahnedeki donmuş zihinler, manipülasyonun iktidara dönüştüğü o karanlık yapı… Bunların hiçbiri yalnızca 1973’e ait değil. Bugün de farklı kılıklarda, farklı dillerle aynı oyun sürüyor. Okan Bayülgen’in 'Drakula’sı, iktidar, arzular ve kültürel çöküş temaları üzerinden bugünün siyaset sahnesine keskin bir ayna tutuyor.

Zamansız bir iktidar alegorisi: 'Drakula' ve karanlıkla yüzleşmek

Bergama, yazın en sıcak ve en sakin günlerinde, bir zamanlar antik dünyanın kültür ve sağlık merkezi olan bu topraklarda, yeniden canlanıyor. Mahalle kahvelerinden antik kalıntılara kadar kasabanın her köşesi, tiyatroseverlerin coşkusuyla dolup taşıyor. 2018 yılında, Berlin ile Bergama arasında uzanan tarihsel bağlardan ilham alarak doğan Bergama Tiyatro Festivali, sadece bir tiyatro festivali olmanın ötesine geçip, iki kentin paylaştığı kültürel miras üzerine derinlemesine düşünen ve bu mirası günümüze taşıyan bir platforma dönüşüyor. Zeus Altarı’nın Berlin’e götürülmesiyle başlayan bu hikaye, bugün sanat ile tarihin iç içe geçtiği, yenilikçi bir festival olarak yaşamaya devam ediyor.Bu yıl beşinci kez düzenlenen festival, 9-11 Ağustos tarihleri arasında, Bergama’nın kadim ruhunu yeniden canlandırdı. Üç gün boyunca atölyeler, tiyatro oyunları ve söyleşiler, sadece sanatı değil, Bergama’nın tarihsel köklerini ve zengin kültürel dokusunu da gün yüzüne çıkardı.Festival programında bir konuşma, bir atölye, bir deneyim ve bir oyun ise diğerlerinden ayrışarak bana perspektifimi genişletme, sanatla farklı bir yerden bağ kurmama ve iyileşme fırsatı sundu.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bir konuşma: Bir düş nasıl gerçekleştirilir?</h2>Murat Ertan’ın “Teknik Prodüksiyon Bağlamında Bir Düş Nasıl Gerçekleştirilir?” konuşmasında, bir tiyatro yaratıcısı ya da yönetmeninin düşlerini hayata geçirirken izlediği adımları takip ettik. Ertan, bu süreçte önce düşü kurmanın, ardından o düşe yönelik bir perspektif geliştirmenin önemine değindi. Bu noktada, sanatı hayata geçirme sürecinde düşü gerçeğe dönüştürmenin bir sorun çözme işi olduğunu vurguladı.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ertan, Molière’in eserlerinin 5 perde ve her bir perdenin ortalama süresinin 20 dakika olmasının nedeninin, o dönemde kullanılan mumların sadece 20 dakika boyunca yanabiliyor olması gibi, doğru malzemeyi seçmenin ve onu en verimli şekilde kullanmanın yaratım sürecinde ne kadar kritik olduğuna da dikkat çekti.</li></ul><img src="https://images.aposto.com/2024/7/4/1724944610904.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.76" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Fotoğraf: Sinem Uğurdağ Ertan, sahnede kullanılan renklerin de düşü gerçeğe döndürme sürecinde önemli bir rol oynadığını belirtti. Örneğin, kırmızının aşkı, cinselliği ve güçlü duyguları simgelemesi gibi, her rengin sahnede belirli bir anlam taşıdığını ve bu anlamların düşü güçlendirdiğini ifade etti. Düşü hayata geçirirken uygun alanın belirlenmesi, tasarımın şekillenmesi ve son olarak doğru malzemelerin seçimiyle, sanatın ortaya çıkmasında dans eden bir uyum yakalamanın, düşleyenler ile gerçeğe dönüştürenler arasındaki işbirliğinin ne kadar elzem olduğunun altını çizdi. Konuşma boyunca bir hikayeyi sahnede canlandırmanın, dekor ve araçları basit ama etkili şekilde nasıl aktive edeceğimizle ilgili olduğunu öğrendik.&nbsp;Bu konuşma, yaratım sürecinde hayal gücünün ve teknik bilginin nasıl biraraya geldiğini düşünme fırsatı verdi. Ertan’ın anlattıklarıyla bir düşü gerçeğe dönüştürmenin sadece sanatsal bir vizyon değil, malzemenin yaratabileceği farklarla da ilgili olduğunu hatırladık. Bu bakış açısı, bir düşü sahneye taşırken seçilen her malzemenin ne kadar büyük bir etki yaratabileceğini bir kez daha fark etmemi sağladı.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bir atölye: Dokuma ve nakışların mitolojik ve sembolik dili</h2>Atölyede, Bergama'nın ünlü Kız Bergama halılarını dokuyan ustaları izleyerek bu geleneksel zanaati de deneyimleme fırsatı bulduk. Prof. Dr. Pınar Fedakar ve Damla Saydam Çizme’nin anlatımıyla, dokuma pratiğinin hayatla nasıl iç içe olduğunu keşfettik. Mitolojilerde kadınların dünyayı dokumasına dair hikayeler merkezdeydi. Evrenin kozmik ipine tutunmanın sembolizmiyle yaşamın ağacı kavramını tanıma fırsatı bulduk. Hayat ağacındaki iki iplik sarmalın, zıt hareketlerle zamanın akışını, kaderi ve doğayı yaratan güçleri temsil ettiğini öğrendik.<img src="https://images.aposto.com/2024/7/4/1724944571095.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.76" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Fotoğraf: Sinem Uğurdağ Atölye boyunca dokumanın hayatla derin bağlarını keşfettik. Örneğin "Kader ağlarını ördü"&nbsp;ifadesinin mitolojik anlamını daha iyi anladık; Yunan mitolojisinde bilgelik ve savaş tanrıçası Athena’nın erkek muadili Ares ile sürekli bir yaratım mücadelesinde olduğunu ve bu mücadelenin dokuma sanatında kendini nasıl gösterdiğini gözlemledik. Türk mitolojisinde doğurganlık ve koruyuculuk tanrıçası Umay’ın, kötülükleri ve acıları dokuma yoluyla nasıl aşabileceğini öğrendik. Mısır mitolojisinde ise İsis’in evrenin düzenini sağlama ve kaderi belirlemedeki rolünü dinledik.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bu mitolojik figürler, dokumanın kaderle paralelliğini ve yaşanan acıların dokuma yoluyla nasıl hafifletilebileceğini vurguladı.</li></ul>Sembollerle bu acıları anlamanın mümkün olduğunu da gördük. Dokumanın üzerindeki bazı öğeler, derin anlamlar taşıyor. Örneğin, ağlamayı simgeleyen beyaz ipler acı ve kayıpları temsil ediyor. Bu unsurlar, kötülükleri ve zorlukları sanata dönüştürerek iyileşme sürecine katkıda bulunuyor.&nbsp;Ancak günümüzde Bergama’daki dokuma kültürü eski canlılığını yitirmiş durumda; zanaatkar sayısı azalmış ve geleneksel dokuma pratiği zayıflamış. Bu kültürün yaşatılması ve yeniden canlandırılması adına önemli bir adım olan atölye, geçmişle bağlantıyı güçlendirdi ve kültürel mirası koruma konusunda farkındalık yarattı.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bir deneyim: Doğaçlama ve yaratım</h2>Bedirhan Dehmen'in rehberliğinde katıldığımız doğaçlama ve yaratım atölyesi, bedenlerimizin hareket kapasitesini ve temel prensiplerini keşfetmeye yönelik derin bir deneyim sundu. Atölye, fiziksel olarak aktif bir başlangıç yaptı; ilk aşamada, hem bedenlerimizi hem de zihinlerimizi esnettik. Ardından, gözler kapalı yapılan güven testleriyle, ekip olarak birbirimize güvenimizi geliştirdik ve bedenlerimizi özgürleştirdik.Bu süreçte, beş farklı ritmi— çok yavaş, yavaş, orta hız, çok hızlı ve durmak—bedenlerimizde yaşadık ve bu geçişler, doğaçlama dansa hazırlanmak için temel bir hazırlık sağladı. Eğitmenimiz, basit adımlar ve dönüşler üzerinden, dans pratiğinin temellerini bize gösterdi. Atölye, fiziksel tiyatronun ve çağdaş dansın sunduğu olanakları, kişisel hareket deneyimlerimizle birleştirerek, bedenin ifade gücünü ve yaratıcı potansiyelini keşfetmemizi sağladı. Bu deneyim, hareketin ve doğaçlamanın sınırlarını zorlayarak, sanatsal yaratım sürecine dair yeni bir bakış açısı kazandırdı.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bir deneyimsel tiyatro: Eski köye yeni hayal</h2>Saye Kolektif’in Asklepion tiyatro alanında tasarladığı interaktif deneyim, erkek egemenliğindeki antik kentlerin gölgede kalan kadın hikayelerine ışık tutmayı amaçlıyordu. Bergamalı kadınlarla yapılan konuşmalarla&nbsp;oluşturulan bu oyun; dişilliği, sevgiyi, müziği, sokak oyunlarını ve yaratımın köklerini bir sarmalda harmanlıyordu. Asklepion'un şifa merkezinde, topluma dişilliği ve tanrıçalığı yeni bir bakış açısıyla sunarak sekiz farklı yerleşkede eşzamanlı anlatılar sahnelendi.<img src="https://images.aposto.com/2024/7/4/1724944502985.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.76" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Fotoğraf: Sinem UğurdağBirinci anlatıdan sonra katılımcılar, oyun alanında sundukları çeşitli süslerle kendi tanrıçalarını yaratma fırsatı&nbsp;buldular. Her bir sahne, farklı bir dişil tarafı aktive edecek şekilde kurgulanmıştı. Kırmızı kıyafetleriyle konuşmadan sadece bağırarak elinde sopayla sınır çizen kadının sinirini, parmaklıklar arasında ağlayan kadının hüznünü, sopalarla oynayan kadının neşesini, Bergama'nın büyülü topraklarının hikayesini anlatan kadının bilgisini, dev bir meme figürünün çocuğu beslemesindeki annelik şefkatini ve tanımadığın biriyle dişillik üzerine yapılan konuşmaları duyduk.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Mekanın döngüsel yapısı, oyunun çizgiselliğini bozarak dişilliğin mekansal bir ifadesini de sağladı. Görmesini bilenlere dişilliğin bütünsel ve özgürleştirici yönlerini etkileyici bir şekilde sundu.</li></ul>Bergama Tiyatro Festivali, antik dünyanın şifa merkezinde tiyatronun iyileştirici gücünü hissetmenin ötesinde, adeta tarihle konuşmak gibiydi. Oyunlar ve etkinlikler, geçmişle bugün arasında duygusal bir köprü kurdu; bu kadim kentin ruhunu ve kültürel mirasını yaşatan bir kutlamaya dönüştü.

İstanbul'dan ve dünyadan seçilmiş etkinlikler, kültür-sanat ajandası, şehir gündemi, tematik rehberler ve şehrin sınırlarından taşmaya değecek davetler her hafta e-posta kutunda.

İstanbul'un ve dünyanın sunduğu tüm hediyeleri keşfetmek, evden çıkmaya değecek deneyimlerin peşine düşmek için.

Aposto İstanbul

Bu yıl beşinci kez düzenlenen Bergama Tiyatro Festivali, 9-11 Ağustos tarihleri arasında, Bergama’nın kadim ruhunu yeniden canlandırdı. Antik dünyanın şifa merkezinde tiyatronun iyileştirici gücünü hissettiren etkinlik, adeta tarihle konuşmak gibiydi.

Antik dünyanın şifa merkezinde tarihle konuşmak: Bergama Tiyatro Festivali

Shakespeare'in İngiliz tarihiyle ilgili ilk tetralojisini, yani dörtlü oyun grubunu tamamlayan III. Richard'ın anlattığı, İngiltere'yi ikiye bölen anlaşmazlığın doğurduğu korkunç canavarın öyküsü, neredeyse 430 yıl sonra hâlâ bir yerlerden tanıdık geliyor. Okan Bayülgen'in en kanlı-canlı, gerçekçi Shakespeare karakterlerinden olan III. Richard'dan ilhamla bugünün lider portrelerini ve güç dengelerini anlatmak için hayat verdiği "Richard Hell" karakteri bu yüzden zamanın ötesinde bir yerde duruyor.&nbsp;Kendisine “Richard Hell” diyen bu karakterle, III. Richard rolü için hazırlandığı sırada tanışıyoruz. Ardından, küçük bir Londra tiyatrosunda iki Richard'ın hikayeleri üst üste örülmeye başlanıyor. Birinin hikayesi zamanda ileri doğru akarken, diğerininki geriye doğru gidiyor. Thomas More, Soren Kierkegaard ve Nietzsche alıntıları; mutlak iyilikle kötülük arasındaki gri alanlar, bireyin kendini gerçekleştirmesi, kendiyle hesaplaşması üzerine felsefi düşüncelerle metni beslerken, kendisini diğer insanlardan üstün bir varlık olarak görüp zirveye yükselmeye çalışan karakterin hikayesi üzerinden ötekileştirmenin anatomisi, totaliter liderlerin iktidarı ele geçirme yöntemleri ve göç bölgesindeki çokkültürlü bir ülkenin sosyolojik özellikleri üzerine düşünüyoruz.&nbsp;İzleyiciyi yakalayan, yalnızlık hissini bir anlığına da olsa azaltan metin; içi boş entelektüelliğe ayna tutuyor; sosyokültürel üstünlüğün kopuk okumalar üzerinden değil ancak iyi eğitimle ve sanatla ortaya çıkabileceği mesajını veriyor.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sanatın ölümü, toplumun çöküşü</h2>Oyun, III. Richard’ın kemiklerinin bulunması haberleriyle perdeyi aralıyor. Cani bir katilin kalıntılarının toprağın altından çıkması, bugünün dünyasını anlamak için geçmişi günyüzüne çıkarma ihtiyacına da işaret ediyor.Londra’da yer alan butik tiyatro sahnesi, yükselen sağın ve totaliter rejimlerin bir metaforu gibi. Tavanı delinen tiyatronun ilahi bir hareyle aydınlanışı, dinin artan etkisine de göz kırpıyor. Hikaye geriye doğru giderken, sahneyi temsil eden kişinin ölümü, sanatın etki alanının küçülmesinin sonucunu gözler önüne seriyor. Ve bütün hikaye de bu temel üzerine inşa ediliyor: Toplumun sanatla bağının kopartılması, tepeden inen bir ışığın tiyatro sahnesini aydınlatması ve entelektüel birikimden yoksun, kırılgan Richard’ın öngörülemez yükselişine alan açılması...<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Gidenler, kalanlar ve ötekiler</h2>Oyunda her karakter, bugünün toplumsal sahnesinin farklı bir yansıması gibi. Entelektüellerin gitmekle kalmak arasındaki sıkışmışlığı, tarikatların siyasi arenada oynadığı roller, askerin pozisyonu, feministlerin yok sayılması ve sığlaştırılması, drag queenler ve ötekilerle kurulan ilişki...&nbsp;Oyun; görünmez insanların görünür hâle gelmesinin, sahne ışıkları altındakilerin silikleşmesinin ve sınıfsal kaymaların hikayesi. Günümüzün toplumsal hiyerarşisinde kartların nasıl yeniden dağıtıldığının, mazlumluk üzerinden nasıl yeni bir sosyolojik hiyerarşi kurgulandığının hikayesi. Ayrıca toplumun DNA'sı bu denli değişirken açılan çatlaklardan sahte entelektüel, toksik liderlerin nasıl sızdığı sorusunun yanıtı.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Richard’ları anlamak: Narsisistik kırılmanın kaynağı</h2>Kendi varlığını tamamen yeniden yapılandırmak, kimliğini baştan inşa etmek isteyen bir göçmen olan Richard Hell, gizlice Londra'ya ulaştıktan sonra pasaportunu parçalayarak kişisel geçmişiyle, içsel deneyimleriyle, önceden ait olduğu toplumun normlarıyla arasına dev bir mesafe koyuyor.&nbsp;Bu karakterde yaşadığı, büyüdüğü, kendini bir parçası olarak gördüğü toplumu inkar ederek, nihilist bir tutumla kendi ekonomik, ahlaki, sanatsal, deneyimsel, bilişsel, toplumsal ve biyografik öğelerini yok etmiş bir portre görüyoruz. Okumaya ve kültürel seviyesini yükseltmeye oldukça hevesli olan Richard, okumaları konusunda hep tiyatronun baş yöneticisinden öneriler alıyor. Fakat, bu okumalar aslında gerçekten öğrenmek için değil kendini avantajlı pozisyona geçirmek ve yeni bir kimlik örmek için. Yoksunluğunu örtmek için sahte bir kimlik inşa ediyor.&nbsp;Richard Hell’in tiyatroya ait olmadığı, oyunun en başından beri aşikar. Oyuna dahil olan herkes, oyun boyunca bunu doğrudan ve dolaylı şekillerde ifade ediyor. Fakat buna rağmen Richard, oyununu istediği gibi kuruyor.&nbsp;III. Richard rolü için yerini almak istediği iyi eğitimli, entelektüel oyuncuyla aynı sosyokültürel seviyede olduğuna dair bir illüzyon yaratmanın peşine düşerken manipülasyonun vitesini de yükseltiyor; ötekiliğini ve kırılganlığını kullanarak kendisine gerçeklikten uzak bir imaj yaratıyor. Bu algı çarpıtma yöntemi, bugünün siyasi dinamiklerini anlamak için de bir fener gibi.&nbsp;Richard Hell’in psikolojisinin anatomisini çıkarmak, soğanın köküne giden yolu açıyor. Kırılganlık, sınıf atlama dürtüsü, kurban-kurtarıcı-yargılayıcı ekseninde ortaya çıkan gerçek benlik yoksunluğu, annesiyle ilişkisindeki duygusal gerilim ve yetersizlik hissi etrafında ortaya çıkan kaçınılmaz son olarak da görebileceğimiz bir örtük narsisistin ve narsisizmin kırılmasının öyküsü. Bu psikolojik açılımı takip ettiğinizde, tiyatronun içine sızmasına, kendisine yer bulmasına, manipülasyonla tiyatroyu ele geçirmesine açılan kapıları da bulabiliyorsunuz.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sonun başlangıcı: İyiyle kötünün arasında</h2>İçi boş bir lider tiyatro sahnesini ele geçirdiğinde ne olur? İdeolojik temellendirmenin yoksunluğunda, argümanları ben diliyle bezenmiş bir kimlik, lider olduğunda ne olur? Ve daha önemlisi, bütün manipülasyonlarına rağmen ne kadar süre tutunabilir?&nbsp;Hedefine ulaşıp zirveye varan Richard, başarıyı zirveye varmak olarak görür. Fakat zirvede nasıl hareket edeceğine dair bilgisi yoktur ve bu sonun başlangıcıdır. Bir sonraki adımda ne yapacağını bilemez, psikolojisi ve entelektüel kapasitesi bu beklenmedik liderliği kaldıramaz. Hareketleri tutarsızlaşır; kararları rasyonellikten uzaklaşır. Verdiği kararlar ışığında ölümler ve cinayetler artar; kaos hâkim olur. Tiyatronun huzuru kaçmıştır bir kere.&nbsp;Diğer oyuncular onu yakalamak için bir plan yaparlar. Prömiyerin yapılacağı gün Richard’ın bütün suçlarının açığa çıkması planlanır. Son sahneye geldiğimizde, iyilikle kötülüğün arasındaki geçirgenliğin anlatısı da başlar. Richard’ın hüzünlü hikayesi ve kırılgan kimliğine sempati duysak da yaşananları affedemediğimiz bir ikilemde bırakılırız."Richard’ın Richard olmaktan başka çaresi yoktu" ifadesinin ardından Okan Bayülgen, nam-ı değer Richard Hell, seyircilerin arasına dalar. Üstüne yürüdüğü seyirciye “Suçlu Richard!” dedirtmeye çalışarak adeta Nick Cave’i andıran bir performansla AKM’nin sonuna kadar yürürken seyircilerin ellerinden destek alır.Sevgiyle nefret, öfkeyle sempati arasında bir yerde kalan seyirci, bu sırada kendisini ve dünyadaki pozisyonunu sorguluyordur. Gazete haberlerinden, televizyon ekranlarından tanıdığımız gerçek liderlerin tahakkümünün yaşattığı travmalar ustaca bedenlenir ve iyileşmeye doğru ilk adım atılır.

Zamanın ruhunu anlamak için kırılma noktamızı bulmalıyız; o ana geri dönmeli ve tamire oradan başlamalıyız. Okan Bayülgen ve ekibi, zamanın ötesinde bir hikaye içinde hikayede bugüne uzanan yolu ilmek ilmek örüyor, seyirciye içinde yaşadığı toplumun yapıtaşlarını ve liderlerinin psikolojilerini sorgulatıyor.

Ötekileştirmenin anatomisi: III. Richard bugünün liderlerine dair ne söylüyor?

World Economic Forum Annual Meeting 2024 was held in the city of Davos, Switzerland on January 15-19, with over 3,000 public figures, politicians, and leaders gathered to focus on "rebuilding trust" in an environment of uncertainty and rapid change. The topics that shaped the discussions around the meeting were:<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Security and cooperation in a fractured world,&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Growth and jobs for a new era,&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Artificial intelligence as a driving force,&nbsp;</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Long-term strategy for climate, nature and energy</li></ul>However, at its core, Davos 2024 served as a global leaders' summit that underscored the significance of AI. The International Monetary Fund's (IMF) report titled "Gen-AI: Artificial Intelligence and the Future of Work" raised serious concerns about the future of the business world by revealing that AI could lead to job displacements in advanced economies. Leaders like Sam Altman, CEO of OpenAI, and Klaus Schwab, founder of the World Economic Forum, emphasized the importance of unveiling the mystery surrounding AI and equipping people with the skills to benefit from its advantages.The "2024 Global Risks Report" published by the World Economic Forum just before the summit, served as a guide for Davos. It outlined the tone and themes of the discussions preceding the gathering of global leaders in what was predicted to be a year of elections worldwide. Before delving into Davos, it's beneficial to analyze this report and the global risks it identified.Despite numerous global issues on the agenda during the summit, discussions predominantly revolved around artificial intelligence. However, the report didn't just highlight risks associated with AI but also drew attention to critical risks such as climate change, warfare, and economic fragility. Additionally, it called for global leaders to collaborate and take preemptive measures against compound risks that strain adaptation capacities worldwide.Saadia Zahidi, the Managing Director of the World Economic Forum, emphasizes, "World leaders must come together not only to find solutions to short-term crises but also to lay the foundations for a more resilient, sustainable, and inclusive future."According to the report, artificial intelligence ranks among the top 10 risks that could emerge within the next two years due to its potential to exacerbate social polarization through the dissemination of misinformation. Carolina Klint, Chief Commercial Officer for Europe at Marsh McLennan, suggests that advancements in artificial intelligence will radically alter the risk landscape for organizations and enable the construction of models that could influence voter behavior.However, discussions at Davos didn't solely revolve around risks associated with AI; opportunities were also a focal point. In a panel featuring CEOs from major corporations like Deloitte and Sanofi, the impact of AI on workplace productivity and the evolution of business scenarios were examined. French President Emmanuel Macron particularly highlighted the need to create jobs in green sectors and adapt education systems to meet the demands of a job market increasingly influenced by AI in the future. Discussions during "The Race to Reskill" session revolved around how technology could expedite the development of new skills.Other sessions at Davos 2024 addressed AI's impact on creativity, the need for ethical considerations, and balancing innovation with risks. While the Forum underscored the prevalence of AI in modern society and its potential to reshape economies and societies, it also emphasized the importance of balanced governance and ethical approaches in skill development.After listening to numerous speeches, I can assert that one of the most prominent recommendations for companies was to optimize their workflows and utilize artificial intelligence for efficiency. It was discussed that AI could initially be employed for communication flows in customer relations and sales departments and gradually be integrated into all departments. While it's currently a trend for almost everyone to incorporate AI into their products, the real value lies in integrating AI into a company's workflows.

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İş dünyasındaki en önemli gelişmeler.

Pareto

Artificial intelligence is among the top 10 risks we may face in the next two years as the disinformation it produces increases polarization in the society.

How did AI conquer Davos?

When Sam Altman arrived at Axios' doorstep with his armored car and an intimidating security detail, he was Davos' most powerful figure in everyone's eyes. However, the moment he stepped inside, that perception began to wane. But let's rewind a bit.Last year's hottest topic was Sam's departure from OpenAI and the chaos that ensued upon his return. Artificial intelligence, which deeply affects all industries in the world and prompts us (pun not intended) to question the future of work at every level, naturally raises the question of how to manage this great power. The intimate discussion with 25 people at Sam Altman's Axios home was a highlight of Davos as it provided clues to how he approaches some of these questions.The first question asked was what Sam had learned from 2023. Responding more like a product manager or research lead than a CEO, Altman mentioned that they had enough information to develop the next model, but there wasn't anything different from previous years in terms of what concrete thing they wanted to accomplish this year. He mentioned working on increasing the general intelligence level for the next version of ChatGPT; he talked about how the model could become even more complex. However, his tone and approach seemed almost rehearsed, like reciting a memorized text.<img src="https://images.aposto.com/2024/2/4/1711053243394.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.76" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">The long line of people waiting to attend Sam Altman's talk.Publishers and OpenAI:&nbsp;Next, the topic shifted to the copyright lawsuit filed by The New York Times. Altman made it clear that they didn't need the vast datasets of different media companies; what they needed was small-scale but high-quality data. He stated that they would seek agreements like the one with Axel Springer and had no intention of endangering the media and journalism industry in any way.Human rights and OpenAI: An interesting question posed by Axios' Chief Technology Correspondent, Ina Fried, was about how ChatGPT would be trained on LGBTI+ rights. Altman's response was quite disappointing. He mentioned that since every country has its own cultural codes, they wouldn't take any extra action on this matter, and they had no intention to impose restrictions. While referring to the fact that contexts vary from country to country as a sign of "freedom and sensitivity," he stated that it wasn't their role to define rights. I can't help but wonder, would this extreme libertarian take from a tech leader who set out to transform the world not regress it?Sam Altman and his investments: Altman, who stopped investing in startups after the rapid rise of OpenAI following his long tenure at Y Combinator, stated that the reason was that he no longer saw himself as an investor in terms of both time and energy. He mentioned that he continued to contribute to the startups he had previously invested in because he saw it as a necessity.At the end of a year which OpenAI made headlines and artificial intelligence was all over the place, it was truly intriguing to see Sam Altman calmly giving copy-paste answers to all questions. It seems evident that Sam's vision doesn't exactly match the course that artificial intelligence has taken. So, there's plenty of room for new leaders to emerge in the AI industry.

Axios' Chief Technology Correspondent Ina Fried asked the right questions about Open AI's ethics and strategies. I was one of the 25 people who got to listen to the conversation on site at a private lunch at Axios' home, and I could not believe my ears.

Lunch with Sam Altman at Davos

Climate crisis:&nbsp;At the World Economic Forum, leaders discussed creating positive impact with a proactive approach rather than merely reacting to the effects of climate change on the business world. It's fair to say that industries and companies are largely held responsible for climate change. Leaders also admitted experiencing negative effects on company profits due to extreme weather events. It was evident that the business world needs to reshape its practices in response to the risks of climate change.The "regeneration" approach requires reshaping business models and supply chains rather than merely reducing risks. Companies like Patagonia are at the forefront of this approach by adopting regenerative organic practices in their production processes. However, this is a challenging process. While there is an appetite for change, only 16% of global leaders believe their organizations are ready for it. Leaders acknowledge that building a business model reliant on finite natural resources is a bad idea and emphasize the need for significant transformation.<img src="https://images.aposto.com/2024/2/4/1711054876343.png" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.88" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">The future of education and digitalization: One of the most debated topics in the education industry was the relationship young people have with screens and its implications for teachers, students, and parents. It was discussed that screen time measurement is actually a narrow metric, and students' social intelligence is rapidly declining due to screens, with teachers unsure how to address this issue. Alongside artificial intelligence, there was a consensus that education needs to transform, and teachers need to be equipped with different programs to adapt to this transformation.Gender equality:&nbsp;At the Davos Women Agenda and Equality Lounge, discussions revolved around how Davos' goal of gender equality by 2035 could be set back. In these two settings, various figures from different industries such as media, consulting, and technology discussed how companies can create policies for gender equality.The future of work: In the Gen AI era, the future of work is rapidly shifting from business-centric models to skill-centric models. Companies, along with advancements in Gen AI, are realizing the need for skill development and reskilling to adapt to the changing landscape. However, there is a significant gap in education adequacy between managers and employees. According to a discussion based on the Mercer Global Talent Trends 2024 research, only 45% of employees trust that their organizations will provide them with the necessary skills. As Gen AI is embraced, redesigning work for the future and providing continuous learning opportunities for employees will become increasingly important.Mental health: Another significant topic highlighted at this year's events was mental health. Speakers brought attention to mental health practices, particularly focusing on developing alternative investments outside the Western paradigm. Panelists expressed expectations for increased investment in mental health in the future. It was also emphasized that more resources need to be allocated to research and development in mental health in the coming years. Davos 2024 provided an important platform to raise awareness of mental health and offer solutions.

There were topics of discussion other than just AI at Davos. However, let us remind once again that this part constituted only 10%, and that no other agenda overtook the prevalence of AI.

Davos sans AI

Feriköy Ekolojik Pazar’la ilişkim on yıl kadar önce Buğday Derneği’nde gönüllülük yaparken başladı. Sonraları 2019’da kurduğum girişim aracılığıyla pazarı ve pazarcıları yakınen tanıma fırsatı buldum. Kurtuluş’a taşınınca da son beş yıldır pazarın müdavimi oldum, iki haftada bir mutlaka pazara gidiyorum. Elbette bunca zamandır pazarla aramızdaki ilişki de pazarın kendisi de değişti. Pek tabii aynı kalan pek çok detay da var. Mesela bilinmesi gereken ekolojik pazar âdetleri, yıllardır pazarın ayakta kalması için çalışan yüzler ve gitmeden öğrenilmesi gereken pazar jargonu. Bana kimse anlatmamıştı ama ben anlatayım, kimse kale’siz kalsın ya da akşam pazarında hüsrana uğrasın istemem.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Sinem’in pazar notları&nbsp;</h2>Her şeyin bir yolu yordamı, zamanı var. Pazarın gözdesi kale ve pazara oldukça az gelen demet kişnişlerden almak istiyorsan, pazara saat 11.00’den önce gitmelisin.Önden sipariş alınır. Siyah havuç, turp, soğan konusunda açık ara bir numara <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/fargeorganik/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">FarGe Organik</a>’in sağ çaprazındaki Fatma Teyze'den. Eğer istersen sana kendi kurduğu turşudan da getiriyor, o hafta istediğinde bir sonraki hafta teslim ediyor.Pazarın arka merdivenli kapısına geldiğinde birinci paralel değil, ikinci paraleldeki uzun tezgah domates, kahvaltılık biber ve kale dışındaki yeşillikler için en iyisi. Erken kalkan yol alır, iyi domates için (mevsiminde) 11.00’den önce orada olmalısın. Kişnişi de yeterince şanslıysan burada bulabilirsin.O kolonunda yer alan Cüneyt Abi pazarın en iyi limonu ve mevsimindeysek bamyasını getiren kişi.&nbsp;FarGe Organik’in acı biberleri İstanbul’un açık ara en iyi acı biberleri. İki ay sonra pazara dönecekler, ekim başı gibi de tezgahlara veda ediyorlar.Biraz da hoşbeş ve vitamin. Ayten Abla’yla sohbet etmeyi sakın ihmal etme. Ayten Abla meyve suyundaki zencefil ölçüsünü sorduğunda çok zencefilli dememelisin. Gerçekten çok oluyor.&nbsp;Giderayak Haluk’un tezgahın yanındaki tezgahtan şekersiz tatlı alabilirsin. Her bir tatlının içeriğini detaylı anlatmayı çok seven bir ikililer, acelenin olmadığı bir zamanda uğramanı öneririm.<img src="https://images.aposto.com/2024/2/4/1710429549535.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.72" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bildiğin pazarlardan değil: Feriköy Ekolojik Pazar sık sorulan sorular&nbsp;</h2>Pazar ne zaman açık? Cumartesi günleri 07.00 ve 17.00 saatleri arasında. Bazı tezgahların 15.00 gibi toparlanmaya başladığını hatırlatayım.Kart geçiyor mu? Evet, bazı stantlarda. Yine de nakit götürmekte fayda var."Akşam pazarı" var mı? Hayır, akşam pazarında ürünler genelde bitmiş oluyor. Fiyatlar da inmiyor. O başka pazarın âdeti.Pazarlık yapılır mı?&nbsp;Çok fazla ürün aldıysan fiyatı yuvarlamayı deneyebilirsin ama üreticinin durumunun zor olduğunu unutma.&nbsp;Ön araştırma yapmak lazım mı? Hayır, pazardaki bütün üreticilerin kontrolü önden yapılıyor. Ekstra bir araştırmaya gerek yok. &nbsp;İngilizce konuşuluyor mu? Çat pat, Türkçe bilen arkadaşla gitmenin faydası var.Poşet götürmeye gerek var mı?&nbsp;Evet, eğer yakında oturuyorsan pazar arabasıyla, uzak oturuyorsan bez çantalarınla birlikte gitmeni öneririm.&nbsp;Arabamı park edebilir miyim? Evet, pazarın arka bölümünde otopark var oraya park edebilirsin.&nbsp;Civarda uğrayabileceğim temiz ve adil gıda satan yerler var mı? Feriköy Ekolojik Pazar’a kadar gitmişken <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/gurmedenal_bomonti/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Gurmeden Al</a>’a mutlaka uğramanı öneririm. Sade yağ, balkan ekmeği ve yeşil zeytin favorim.

Seyahat ve kültür yayını SOLİ, şehirleri ve içindeki farklı kültürel toplulukları araştırmak üzere mahallelere ve mahallelilerin hikâyelerine odaklanıyor. 

Soli, mahallenin esnaflarının, binalarının, sokaklarının, insanlarının hikâyesini anlatıyor.

Soli

Sık sorulan sorular, hassas kale saati, ön siparişle hazırlanan turşular.

Feriköy Ekolojik Pazar’da nasıl alışveriş yapılır?

15-19 Ocak tarihleri arasında İsviçre’nin Davos kentinde düzenlenen Davos 2024’te, 3 binin üzerinde kamusal figür, siyasetçi ve lider, belirsizlik ve hızlı değişim ortamında “güveni yeniden inşa etmeye” odaklandı. Toplantının etrafında şekillendiği alanlar şöyleydi:<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Parçalanmış bir dünyada güvenliği ve işbirliğini sağlama</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Yeni bir çağ için büyüme ve iş yaratma</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Yapay zeka, ekonomi ve toplum için itici güç oluşturma</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İklim, doğa ve enerji için uzun vadeli bir strateji belirleme</li></ul>Fakat özünde Davos 2024, AI’ın önemine odaklanan küresel bir liderler buluşması oldu. Uluslararası Para Fonu'nun "Gen-AI: Yapay Zeka ve İşin Geleceği"&nbsp;raporu, AI’ın gelişmiş ekonomilerde işten çıkarmalara yol açabileceğini ortaya koyarak, iş dünyasının geleceği konusunda ciddi endişelere neden oldu. OpenAI'ın CEO'su Sam Altman ve Dünya Ekonomik Forum'un kurucusu Klaus Schwab gibi liderler, AI’ın üzerindeki gizem perdesini kaldırmanın ve insanları AI’ın avantajlarından faydalanmalarını sağlayacak becerilerle donatmanın önemini vurguladılar.Dünya Ekonomik Forumu'nun zirveden hemen önce yayımladığı "2024 Global Riskler Raporu” da Davos için bir kılavuz niteliğindeydi. Rapor, tüm dünyada seçimler yılı olacak 2024’te, küresel liderlerin biraraya gelmesi öncesi konuşmaların tonunu ve temalarını belirliyordu. Davos’u anlatmaya başlamadan önce, bu raporu ve dünyayı etkisi altına alan riskleri analiz etmekte fayda var.&nbsp;Zirve sırasında dünyayı etkileyen birçok konu gündemde olmasına rağmen, tartışmaların büyük çoğunluğu yapay zeka ekseninde şekillendi. Ancak rapor, yapay zeka kaynaklı risklerin yanı sıra iklim değişikliği, savaş ve ekonomik kırılganlık gibi çok kritik risklere de dikkat çekiyordu. Ayrıca, dünya genelinde adaptasyon kapasitesini zorlayan bileşik risklere karşı, küresel liderlere işbirliği ve önlem alma çağrısı yapıyordu.&nbsp;WEF'nin İcra Direktörü Saadia Zahidi bu konuda "Dünya liderleri, kısa vadeli krizlere çözüm bulmanın yanı sıra daha dirençli, sürdürülebilir ve kapsayıcı bir gelecek için temelleri atmak üzere de biraraya gelmeli" diyor.Rapora göre yapay zeka, ürettiği dezenformasyonla toplumsal kutuplaşmayı artırma olasılığı nedeniyle önümüzdeki iki yıl içinde karşımıza çıkabilecek en büyük 10 risk arasında. Marsh McLennan danışmanlık firmasının Avrupa'daki Baş Ticaret Sorumlusu Carolina Klint, yapay zeka alanındaki atılımların organizasyonlar için risk görünümünü radikal bir şekilde değiştireceğini ve bu durumun seçmen kitlesini etkileyebilecek modellerin inşa edilmesine olanak tanıdığını belirtiyor.Öte yandan, AI ile ilgili yalnızca riskler değil, fırsatlar da Davos'un gündemindeydi. Deloitte ve Sanofi gibi büyük şirketlerin CEO'larının katılımıyla düzenlenen bir panelde, AI’ın işyeri üretkenliğini ve iş senaryolarını nasıl geliştirdiği incelendi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, özellikle yeşil sektörlerde iş yaratma konusunu ve eğitim sistemlerini, gelecekte AI tarafından yönlendirilecek iş piyasasının taleplerine uygun hâle getirme ihtiyacını vurguladı. "Yetenekleri Yeniden Kazanma Yarışı" oturumu, teknolojinin yeni beceriler geliştirmeyi nasıl hızlandırabileceği üzerine tartışmalarla geçti.Davos 2024'teki diğer oturumlarda ise AI’ın yaratıcılık üzerindeki etkisi, etik ve inovasyon ihtiyacı ile riskleri dengeleme çağrıları ele alındı. Forum, AI’ın modern toplumdaki yaygınlığını, ekonomileri ve toplumları yeniden şekillendirme potansiyelini vurgularken, dengeli yönetişim ve etik yaklaşım ihtiyaçlarıyla beceri geliştirmenin önemini de ortaya koydu.&nbsp;Pek çok konuşmayı dinledikten sonra şirketler için öne çıkan en önemli tavsiyenin, kendi iş akışlarını optimize etmek ve verimlilik için yapay zekayı kullanmaları olduğunu söyleyebilirim. Yapay zekanın, başlangıçta müşteri ilişkileri ve satış departmanlarındaki iletişim akışı ile finans departmanlarındaki dokümantasyonlar için kullanılabileceği ve yavaş yavaş bütün departmanlara aktarılabileceğinden bahsedildi. Şu anda hemen herkesin ürünün kendisine yapay zekayı eklemeye çalıştığı ancak asıl verimin AI’ın şirketin iş akışlarına eklemlendirmesi yoluyla elde edilebileceği vurgulandı.

Yapay zeka, ürettiği dezenformasyonla toplumsal kutuplaşmayı artırma olasılığı nedeniyle önümüzdeki iki yıl içinde karşımıza çıkabilecek en büyük 10 risk arasında.

Yapay zeka Davos'u nasıl fethetti?

Sam Altman, zırhlı arabası ve göz korkutucu güvenliğiyle Axios’un evinin kapısında belirdiğinde herkesin gözünde Davos’un en güçlü insanı statüsündeydi. İçeri girdiği dakikadan itibarense, anbean gözümde silikleşti. Biraz geri saralım.&nbsp;Geçen yılın en çok konuşulan konusu, Sam’in OpenAI’dan ayrılması ve geri dönüşünün etrafında şekillenen kaostu. Yeryüzündeki bütün endüstrileri derinden etkileyen, baştan uca işin geleceğini sorgulamamıza neden olan yapay zeka, herkesin kafasında kaçınılmaz olarak buradaki bu büyük gücün nasıl yönetileceği sorusunu uyandırıyor. Sam Altman'ın Axios evindeki 25 kişilik sohbeti, bu soruların bir kısmına onun nasıl yaklaştığının ipuçlarını vermesi bakımından Davos'un zirve noktalarındandı.Gelen ilk soru, Sam Altman'ın 2023 yılından neler öğrendiği üzerineydi. Bu soruya bir CEO'dan çok ürün yöneticisi ya da araştırma sorumlusu gibi cevap veren Altman, bir sonraki modeli geliştirmek için yeterli bilgiye sahip olduklarından ancak bu yıl somut olarak başarmak istedikleri arasında diğer yıllardan farklı bir şey olmadığından bahsetti. ChatGPT’nin bir sonraki versiyonunda genel zeka seviyesinin yükselmesi için çalıştıklarını açıkladı; modelin daha da kompleks hâle gelebileceğinden bahsetti. Fakat, ses tonu ve yaklaşımı, ezberlediği bir metni tekrarlar gibiydi.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2024/0/4/1706218783741.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.76" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sam Altman'ın konuşmasına girebilmek için bekleyenlerin oluşturduğu uzun sıra.Yayıncılar ve OpenAI:&nbsp;Ardından konu, New York Times'ın açtığı telif hakkı davasına geldi. Burada açıkça, farklı medya şirketlerinin büyük datasına ihtiyaçları olmadığını asıl ihtiyacın küçük ölçekli ancak en kaliteli data olduğundan bahsetti. Axel Springer ile yaptıkları gibi anlaşmalar isteyeceklerini, medya ve habercilik endüstrisini herhangi bir şekilde tehlikeye atmak gibi bir maksatları olmadığını açıkça beyan etti.&nbsp;İnsan hakları ve OpenAI: Axios’un Şef Teknoloji Muhabiri Ina Fried'ın sorduğu ilginç bir soru, LGBTI+ haklarıyla ilgili ChatGPT’nin nasıl eğitileceği yönündeydi. Altman'ın buna cevabı tam bir hayal kırıklığıydı. Her ülkenin kendi kültürel kodları olduğundan, bununla ilgili ekstra bir aksiyon almayacaklarından, kısıtlamaya gitme niyetleri olmadığından bahsetti. Tam aksi buradaki bağlamların ülkeden ülkeye değişiklik göstermesinin bir "özgürlük ve duyarlılık" göstergesi olduğundan dem vururken, hakları belirlemesi gerekenin kendileri olmadığını söyledi. “Dünyayı dönüştüren bir teknolojistin bu konudaki ekstrem liberten yaklaşımı dünyayı geriye götürmüyor mu?” sorusunu ise aklımdan çıkaramıyorum.&nbsp;Sam Altman ve yatırımları: Y Combinator’da geçirdiği uzun dönemin ardından OpenAI’ın hızlı yükselişiyle birlikte girişimlere yatırım yapmayı bıraktığını söyleyen Altman, bunun sebebinin ne vakit ne enerji olarak artık kendini yatırımcı statüsünde görmemesi olduğunu belirtti. Eskiden yatırım yaptığı girişimlere katkı vermeyi ise bir zorunluluk olarak gördüğü için devam ettirdiğinden bahsetti.&nbsp;OpenAI’ın manşetlere taşındığı, her yerin yapay zekayla dolduğu bir yılın sonunda, Sam Altman’ın bütün sorulara sakin sakin, kitaptan okur gibi kopyala-yapıştır cevaplar vermesi gerçekten ilginçti. Yapay zekanın getirdikleri ve getirecekleriyle, Sam’in vizyonunun tam olarak aynı yöne gitmediği aşikar gözüküyor. Yani yapay zeka sahnesine çıkacak yeni liderler için fazlasıyla yer var.&nbsp;

Axios’un Şef Teknoloji Muhabiri Ina Fried, Open AI’ın etik ilkeleri ve stratejileri hakkında doğru soruları sordu. Axios’un evindeki gizli öğle yemeğinde, sohbeti yerinde dinleyen 25 kişiden biriydim ve kulaklarım duyduklarıma, gözlerim gördüklerime inanamadı. 

Davos'ta Sam Altman'la öğle yemeği sohbeti

İklim krizi: Dünya Ekonomik Forumu'nda liderler, iklim değişikliğinin iş dünyasına etkilerine tepki vermek yerine proaktif bir yaklaşımla olumlu etki yaratma konusunu tartıştı. İklim değişikliğinden büyük ölçüde endüstri ve şirketlerin sorumlu tutulduğunu söyleyebiliriz. Liderler ayrıca aşırı hava olaylarının şirket kârlarına negatif etkilerini deneyimlemeye başladıklarını da itiraf etti. İş dünyasının iklim değişikliğinin risklerine karşı uygulamalarını yeniden şekillendirmesi gerektiği de aşikardı."Rejenerasyon"&nbsp;yaklaşımı, iş modellerinin ve tedarik zincirlerinin risklerini azaltmak yerine bunları yeniden şekillendirmeyi gerektiriyor. Patagonia gibi şirketler, üretim süreçlerinde regeneratif organik uygulamaları benimseyerek bu yaklaşımın liderleri arasında yer alıyor. Ancak bu zorlu bir süreç. Değişim için bir iştah olsa da küresel liderlerin sadece %16'sı kurumlarının bu konuda hazır olduğunu düşünüyor. Liderler, gelecekte tükenecek doğal kaynaklara dayanan bir iş modeli inşa etmenin kötü bir fikir olduğunu kabul ediyor ve büyük bir dönüşüme ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/0/5/1706229436151.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.88" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Eğitimin geleceği ve dijitalleşme: Eğitim endüstrisinde en çok tartışılan konu, gençlerin ekranlarla kurduğu ilişki ve bunun öğretmen, öğrenci ve ebeveynlerle getirdikleriydi. Ekran süresi ölçümünün aslında çok dar bir metrik olduğu, öğrencilerin sosyal zekasının ekranlar sebebiyle hızla gerilediği, öğretmenlerin bu durumla nasıl mücadele edeceklerini bilememesi konuşuldu. Yapay zekayla birlikte, eğitimin de değişmesi gerektiği; öğretmenlerin farklı programlarla bu dönüşüme uyum sağlayabilecek hâle getirilmesi de konuşulanlar arasındaydı.Cinsiyet eşitliği: Davos Women Agenda ve Equality Lounge'ta, Davos'un 2035 olarak belirlediği cinsiyet eşitliği hedefinin nasıl geriye çekilebileceği tartışıldı. Bu iki evde, Mısır doğumlu astronot Sara Sabry’den Meta’nın VP'sine, Axel Springer’in CEO’sundan Centre Pompidou’nun artistik direktörüne pek çok isim medya, danışmanlık, teknoloji gibi endüstrilerde cinsiyet eşitliği için şirketlerin nasıl politikalar oluşturabileceğinden bahsetti.&nbsp;İşin geleceği:&nbsp;Gen AI çağında işin geleceği, hızla iş merkezli modellerden beceri merkezli modellere doğru kayıyor. Şirketler, Gen AI'daki atılımla birlikte, değişen manzaraya uyum sağlayabilmek için beceri geliştirme ve yeniden beceri kazandırma ihtiyacını fark ediyor. Ancak yöneticiler ile çalışanlar arasında eğitim yeterliliği konusunda büyük bir kopukluk var. Mercer Global Talent Trends 2024 araştırması üzerine bir konuşmada öğrendiğim üzere, çalışanların yalnızca %45'i organizasyonlarının onlara gerekli becerileri kazandıracağına güveniyor. Gen AI çağı için işi yeniden tasarlamak ve çalışanlara sürekli öğrenme fırsatları sunmak giderek daha önemli olacak. Gen AI'ın benimsemesiyle birlikte, geleceğe hazır bir işgücünün oluşturulması, ekonomik düşüncelerle empati arasında bir denge kurmayı da gerektiriyor.Mental sağlık: Bu yılın etkinliklerinde öne çıkan bir diğer önemli başlık, mental sağlıktı. Konuşmacılar, mental sağlık alanındaki uygulamaları gündeme getirerek, özellikle Batı harici alternatif yatırımların nasıl geliştirilebileceğine odaklandı. Panelistler, gelecekte mental sağlık konusunda daha fazla yatırım beklentisi içinde olduklarını belirttiler. Önümüzdeki yıllarda mental sağlık alanında araştırma ve geliştirmeye daha fazla kaynak ayrılması gerektiği de vurgulandı. Davos 2024, mental sağlık konusunda farkındalığı artırmak ve çözümler sunmak adına önemli bir platform oluşturdu.

Zirvede elbette yapay zeka dışında da konular vardı. Fakat bu kısmın, Davos’un sadece %10’unu oluşturduğunu, yapay zekanın merkezî konumunu hiçbir gündemin sarsamadığını da bir kez daha hatırlatalım.

Davos'ta yapay zeka dışında neler konuşuldu?

The importance of the team and the timing of a pivot: Let's begin with Slack's CTO and Co-founder, <a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/iamcal" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Cal Henderson</a>, sharing their founding story and pivot journey. Slack, which initially embarked as a gaming company, embodies a transformational narrative that underscores two key foundations of technology entrepreneurship: the capacity to develop a product that can change the world and the harmony of a dedicated team committed to collaborative efforts, all guided by a sharp vision capable of recognizing the need for swift adaptation.The four co-founders of Slack found themselves brainstorming through sleepless nights, precisely when their investments were dwindling to near depletion. They engaged in lengthy discussions, often trying to convince each other about the direction they should take. However, behind their decision to continue these debates rather than giving up on the company lay the unwavering desire to create a product together. Years later, they wanted to look back on that seemingly endless period, through their Slack history. To their surprise, the decision to pivot and take action took only 8 days. Despite the prolonged discussions on their entrepreneurial journey, the psychological impact of their determination to stay together and make a significant decision to pivot is immensely profound.Minimalist product features and needs analysis: Former product manager at LinkedIn, Uber, and Calm, <a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/madsjohnsen" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Mads Johnsen</a> focuses on countering the prevalent notion among engineers and product managers that 'The more features, the better.' According to Johnsen, groundbreaking products are built on features that create a competitive advantage rather than piling up crowded features. To illustrate the importance of focusing on features that have the potential to scale and create a lasting advantage, he points to LinkedIn as an example. Initially used solely to store essential professional contact information, LinkedIn gradually incorporated platform messaging, 'people you may know,' and 'profile viewers' features over what might be considered a lengthy period of 4 years. Johnsen summarizes the seven steps to a successful product as follows:<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Being the best, not the first.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Keeping development speed under control.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Creating competitive awareness, not product obsession.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Defining your leading product indicators.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Focusing on customer behavior over demands.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Recognizing your specific advantage.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Prioritizing product advantage over features.</li></ul>Lastly, Johnsen highlights an aspect of product design using the example of Uber, which I hadn't considered before. He points out that when Uber matches a taxi, the user's attention is at its peak. Instead of trying to retain the user's scattered attention throughout their interaction with the product, it can be more effective to capture their full attention at a specific moment.<img src="https://images.aposto.com/2023/11/5/1703253962655.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.35" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sanna MarinWomen and the leadership: One of the conference's notable speakers was the former Prime Minister of Finland, Sanna Marin. From her voice tone to her aura, Marin was inspiring in the way she crafted every sentence, and her speech centered around women entrepreneurs and leaders.Marin highlighted that women tend to question themselves more than men when it comes to seeking promotions and pursuing job and entrepreneurial opportunities. She emphasized that the world doesn't necessarily offer much assistance to women in this regard. Marin discussed the critical importance of women leaders providing opportunities to one another so that women can confidently answer 'Yes' to the question, 'Am I good enough for this job?' Her speech underscored the need for a balance in a world where men still dominate many leadership positions, even as women excel in their creative capabilities.

Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.

Teknoloji dünyasından tüm önemli gelişmeler.

Quando

Inspirational ideas and stories worth noting from the Slush 2023 stage featuring top names in the ecosystem…

Inspiring takeaways from the Slush stages

One of the individuals I had the opportunity to meet face-to-face at Slush 2023 was <a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/claire-hughes-johnson" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Claire Hughes Johnson</a>, whom I have been following with keen interest since 2010. Learning that she had a background in publishing at The Atlantic, founded Google's autonomous vehicle division, and even engaged in political campaigns during those years had a profound impact on me. My fascination only grew when Johnson took on the role of COO at Stripe. Transforming a team of 150 into a global operation of 7,000, balancing the role of Chief Corporate Officer &amp; Advisor at Stripe while starting a family, and finding time to write a book—all of these bold moves left me in awe. I was eager to meet her in person and see the person behind these courageous steps.When the staff at the Stripe booth heard that I wanted to meet Claire, they initially chuckled, but then they mentioned a 'secret' lunch she had organized. Suddenly, I found myself at a lunch gathering with Claire in a secluded area. Her team had arranged an intimate Q&amp;A session. Claire's curiosity and passionate storytelling quickly captivated the participants.According to her, when it comes to shaping company culture, meetings that bring the team together and a culture of feedback are crucial. Additionally, there are two critical qualities she pays attention to in hiring: curiosity and listening skills. Claire categorizes the people she hires into two groups: those who will stay at the company for '2-4 years' and those who she can see working together for 'at least 10 years.I also have some questions. I'm curious about how she made the right decisions when making career changes and whether she has a compass for this. Claire explains that she makes decisions not based on what is popular today but on the potential and expectations of tomorrow. Her curiosity allows her to quickly immerse herself in new topics.&nbsp;My second question is about how her routine changed from being a COO to a Chief Corporate Officer. How did she adapt to this change, and how did she make this decision? Claire mentions that the first year was quite challenging, but now it has become easier. She thought about what was right for the company when making this change and says, “Tough decisions sometimes require resilience.” However, she also admits that it's challenging for her to make recommendations without having direct responsibility.At this point, other participants ask her the question, "Why don't you start your own business?" Claire responds by sharing that her daughter is in her final year at home, stating, "We'll see what comes next." Her contemplative smile suggests that she has given considerable thought to that.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Recommendation: I highly recommend Claire's book, <a fr-original-style="" href="https://press.stripe.com/scaling-people" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Scaling People: Tactics for Management and Company Building</a> for anyone looking to take early-stage startups to the next level.</li></ul>

Stripe's Chief Corporate Officer and Advisor, Claire Hughes Johnson, on company culture, career transitions, and tough decisions…

Claire Hughes Johnson on 'Ways of Seeing'

Technology analyst <a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/benedictevans" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Benedict Evans'</a> speech on how artificial intelligence, especially Generative AI, will shape industries was undoubtedly one of the most impactful moments at Slush 2023. Evans emphasizes that the increasing adoption of artificial intelligence among companies signals a transformation similar to significant platform shifts in recent history. Generative AI, particularly in tasks like code generation, data matching, automation, and recommendations, reduces reliance on previous tools and offers industries a fresh perspective. The emergence of a more generalized and intuitive approach when interacting with computers is also a part of this transformation.An important point highlighted by Evans is the unpredictability and questions surrounding AGI (Artificial General Intelligence). Will larger models pave the way for artificial general intelligence, or will it come unexpectedly as a breakthrough, or will it be facilitated by entirely new talents? This ambiguity seems likely to remain a focal point within the AI community.Evans also focuses on the broader impact of software on industries. He anticipates that the next stage in the evolution of technology will be shaped by the consequences of an era where everyone is online and data is becoming increasingly profound, rather than trying to understand what computers are. This situation also reflects the cross-industry influence and overall transformative potential of software.The concept of the "infinite intern" mentioned in his speech provides a fresh perspective on the direction in which artificial intelligence and work practices are evolving. Evans predicts that AI will take on a kind of "infinite intern" role in the future. It's worth thinking about whether AI, with its emphasis on continuous learning, adaptation, and flexibility, could replace traditional internship systems. As companies become more flexible and open to learning, generative AI has the potential to continuously optimize business processes and strategies. This could open up new possibilities for the future of work and the dimensions in which AI-human collaboration can excel."Generative AI not only offers fresh perspectives to industries but also ushers in a profound transformation in the way we interact with computers," emphasizes Evans. "However, the uncertainty surrounding AGI indicates that we are on an unpredictable path when it comes to the future of artificial intelligence."A thought-provoking topic with profound implications for the business and tech community…

During his speech at Slush 2023, technology analyst Benedict Evans delved deep into the transformative potential of artificial intelligence, driven by its continuous learning capabilities, on the future of work life.

The impact of Generative AI in the industry with Benedict Evans

Slush 2023 gathered numerous prominent figures from Turkey's entrepreneurship ecosystem. I had the opportunity to engage in idea exchange and conversations with <a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/emir-barin-73a0a816/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Emir Barın</a>, <a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/g%C3%B6k%C3%A7e-g%C3%BClc%C3%BCler" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Gökçe Gülcüler</a>, and <a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/onur-eren-449a9913" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Onur Eren</a> during the panels. Here are their assessments of Slush in three questions:Can you summarize Slush in three words?<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Onur (Impact Investor): Inspiring, intriguing, intimate</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Gökçe (Journalist):&nbsp;A labyrinth, mental satisfaction, and thermal underwear :)</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Emir (Entrepreneur): The meeting point of European startups</li></ul>Which talk or panel left the strongest impression on you, and why?<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Onur:&nbsp;Scaling People, Claire Hughes Johnson (Stripe). This talk about how to grow alongside people in growing organizations was invaluable for all times and all businesses. In a place where sessions specialize in their respective fields, it is enjoyable to listen to a session that is interesting for everyone and focuses on the human aspect. By the way, I watched the Slush sessions on Youtube on the way back. There's not much time to watch sessions while there.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Gökçe:&nbsp;The first thing that comes to mind is the Sex (Sounds) in the City (Helsinki) panel. While there were many cool technological startups and financial success stories on stage, <a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/caroline-spiegel-907a2111a" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Caroline Spiegel</a>, the founder of the Quinn platform, stood out with both her topic and her easy attitude. Caroline, a Sextech entrepreneur who brings erotic audio content creators together on one platform, has taken a very bold step beyond traditional methods. In cultures like Finnish and Turkish societies, where discussing such topics is considered taboo, it was fascinating to gain insight into Sextech.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Emir:&nbsp;Benedict Evans - AI and everything else.</li></ul>Who was the person you were glad to meet at Slush and why?<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Onur:&nbsp;As an impact investor, I found immense pleasure in connecting with each and every entrepreneur I had the opportunity to meet through our scheduled meetings. They were all incredibly bright and proud of their work. These meetings align with the event's goal of providing a platform for successful entrepreneurs to present themselves and their ventures. Throughout the scheduled meetings, I had the chance to listen attentively, and I must say that the entrepreneurs I had the privilege to meet left me feeling inspired and optimistic. </li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Gökçe:&nbsp;That's a tough question. Before singling out one person, I'd like to provide an overall perspective. The satisfaction came from the cumulative result of all the encounters. The platform and collective intelligence created by so many people to design the future and act together deeply impressed me. In my field of content creation, Dvir, with whom we discussed cyber risks in digitized cars, and Maria, who aims to prevent the cyber world from being used for election manipulation and protect children from cyberbullying, impressed me with their holistic approaches to these topics.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Emir:&nbsp;I was very impressed by Ilena Mece, who manages an investment fund based in Germany, and her insights.</li></ul><img src="https://images.aposto.com/2023/11/5/1703258343108.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.90" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">The finale of Slush 2023 <h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Closing notes</h2>In this issue, I've tried to summarize the remnants of the action-packed Slush 2023 adventure. Spending three days around different startups, stories of success and failure, inspiring individuals, and themes while moving from one room of the conference to another was wonderful. The questions lingering in my mind after the conference were:<ul fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">How can we predict today what will be trending in five years?</li></ul><ul data-border="0" data-indent="0" data-stringify-type="unordered-list" fr-original-style="" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li data-stringify-border="0" data-stringify-indent="0" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">How can the process of creating a good product and problem mapping be simplified?</li><li data-stringify-border="0" data-stringify-indent="0" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">What will replace generative AI when it becomes "boring"?</li><li data-stringify-border="0" data-stringify-indent="0" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">How will the relationship between food technologies and the health lobby evolve?</li><li data-stringify-border="0" data-stringify-indent="0" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">How will creative economic models in the media and traditional media be affected by artificial intelligence?</li></ul>

Slush 2023 welcomed many prominent figures from Turkey's entrepreneurship ecosystem. Here's a summary through the eyes of three visionary individuals from Turkey, encapsulated in three questions.

Slush in three questions: Insights from Turkish startup ecosystem

Ekibin önemi ve pivotun zamanlaması: Kuruluş hikayelerini ve nasıl pivot ettiklerini anlatan Slack’in CTO’su ve co-founder’ı <a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/iamcal/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Cal Henderson</a> ile başlayalım. Bir oyun şirketi olarak yola çıkan Slack’in dönüşüm hikayesi, teknoloji girişimciliğine yön verecek bir ürünün üzerine inşa edildiği iki temeli de hatırlatıyordu: Dünyayı değiştirecek bir ürün geliştirme kapasitesine sahip, birlikte çalışmaya kararlı bir takımın ahengi ve hızlı bir değişim gerektiğini görebilecek keskin bir vizyon.&nbsp;Slack’in dört kurucu ortağı, tam da yatırımlarının tükenmeye yüz tuttuğu noktada, uykusuz geceler boyunca beyin fırtınası yapıyor; birbirlerini hangi yönde ilerlemeleri gerektiği konusunda ikna etmek için uzun tartışmalara giriyorlar. Ancak şirketi bırakmak yerine tartışmayı sürdürmelerinin arkasında “birlikte bir ürün yaratma isteği”nin yattığını hiç unutmadan… Yıllar içinde hikayeyi anlatırken, sonsuz gibi gelen o dönemin ne kadar sürdüğüne Slack’ten bakmak istemişler. Bugün hâlâ şaşırsalar da, pivota karar vermeleri ve aksiyona geçmeleri sadece 8 gün sürmüş. Girişim yolculuklarında uzun tartışmalara rağmen birlikte kalmanın ve manevra yapmak üzere büyük bir karar verme iradesini göstermiş olmalarının psikolojik etkisi çok yüksek.&nbsp;Üründe az ama öz özellik, ihtiyaçları saptama: Linkedin, Uber ve Calm’ın eski ürün yöneticisi <a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/madsjohnsen/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Mads Johnsen</a>’in odağında ise bugünlerde mühendisler ve ürün yöneticileri arasında yayılan “çok özellik iyidir” yaklaşımı var. Johnsen’e göre dünyayı değiştiren ürünler, kalabalık feature’lardansa rekabet avantajı oluşturan özelliklere dayanıyor. “Ölçekleme potansiyeline sahip dayanıklı ürünlerin avantajı”na dikkat çekmek için verdiği örnek ise LinkedIn. Başlangıçta sadece iş için gerekli iletişim bilgilerini saklamak üzere kullanılan platformun mesajlaşma, “tanıyabileceğin kişiler” ve “profilini görüntüleyenler” ile ilgili bilgi sunma özellikleri 4 yıl gibi uzun sayılacak bir süre içinde eklenmiş. Johnsen başarılı bir ürüne giden yedi adımı şöyle özetliyor: &nbsp;&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İlk yapan değil, en iyi yapan olmak</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Geliştirme hızını kontrol altında tutmak</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ürün obsesyonu değil, rekabetçi farkındalık yaratmak</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Önde gelen ürün göstergelerinizi belirlemek</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Talepler yerine müşteri davranışına odaklanmak</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Spesifik avantajınızı fark etmek</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ürün özelliklerindense ürün avantajına öncelik vermek</li></ul>Son olarak Johnsen, Uber örneğiyle daha önce hiç düşünmediğim bir ürün özelliğine parmak basıyor. Uber’de taksi eşleştirmesi yapılan anda kullanıcının dikkatinin çok daha yüksek olduğunu hatırlatırken, kullanıcının dağılmış dikkatine ürünü kullandığı zaman boyunca sahip olmaya çalışmaktansa, belirli bir anda bütün dikkatini çekmenin çok daha kullanışlı olabileceğini düşündürüyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/11/0/1702819461281.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.41" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sanna MarinKadınlar ve liderlik: Konferansın dikkat çekici konuşmacılarından biri de Finlandiya’nın eski başbakanı Sanna Marin’di. Ses tonundan aurasına, her bir cümleyi inşa edişiyle ilham veren Marin, konuşmasının merkezine kadın girişimcileri ve liderleri almıştı.Kadınların terfi talep etme, iş ve girişimcilik fırsatlarını kovalama konularında erkeklere kıyasla kendilerini daha çok sorguladıklarının altını çizen Marin, dünyanın da kadınlara bu konuda pek de yardımcı olmadığını vurguladı. Kadınların “Ben bu iş için yeterli miyim” sorusuna güvenle “Evet” diye cevap verebilmesi için, daha çok kadın liderin birbirlerine fırsat sunmasının ne kadar kritik olduğundan bahsetti. Konuşması, kadınlar yaratma yetileriyle öne çıkarken halen birçok liderlik pozisyonunda erkeklerin çoğunlukta olduğu dünya düzenine bir denge gelmesi gerektiğini bir kez daha hatırlatıyordu. &nbsp;&nbsp;

Ekosistemin en önemli isimlerine yer veren Slush 2023 sahnesinden kenara not almaya değer ilham verici fikirler ve hikayeler…

Slush sahnesinden ilham veren notlar

Slush 2023’te yüz yüze tanışma şansı elde ettiğim kişilerden biri, 2010’dan beri ilgiyle takip ettiğim <a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/claire-hughes-johnson-7058/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Claire Hughes Johnson</a>’dı. O yıllarda, hem The Atlantic’te yayıncılık geçmişi olan hem Google'ın otonom araçlar departmanını kuran, üstüne de siyasi kampanya yürüten biri olduğunu öğrenmek beni çok etkilemişti. Johnson’ın Stripe'ın COO'luğunu üstlenmesiyle ilgim katlanmıştı. 150 kişilik bir ekibi, dünya çapında 7.000 kişilik bir operasyona dönüştürmesi; COO’luğu bıraktıktan sonra, Stripe'ın Chief Corporate Officer &amp; Danışmanlığını yürütürken bir yandan da aile kurması; bir de kitap yazmaya vakit bulması insanı hayran bırakmayacak gibi değildi. Onunla tanışıp, bu cesur adımları atan kişinin nasıl biri olduğunu görmeyi çok istiyordum. &nbsp;Stripe standındaki çalışanlar, Claire ile tanışmak istediğimi söyleyince başta güldüler, ancak sonra organize ettiği “gizli” bir öğle yemeğinden bahsettiler. Kendimi bir anda Claire’le gözlerden uzak bir bölmede öğle yemeği buluşmasında buldum. Ekibi samimi bir soru-cevap etkinliği düzenlemişti. Claire, her konuya gösterdiği merak ve tutkulu anlatım yeteneğiyle katılımcıları çok geçmeden avucunun içine aldı.&nbsp;Claire’e göre, şirket kültürünü oluştururken ekibi biraraya getiren toplantılar ve geribildirim kültürü çok önemli. Ayrıca işe alımlarda dikkat ettiği iki kritik özellik var: Merak ve dinleme becerisi. Claire, işe aldığı insanları, “şirkette 2-4 yıl kalacaklar” ve “en az 10 yıl boyunca birlikte çalışabileceklerimiz” olarak ikiye ayırıyor.&nbsp;Benim de sorularım var. Kariyer değişikliği yaparken doğru adımlara nasıl karar verdiğini, buna dair bir pusulası olup olmadığını merak ediyorum. Claire, kararlarını bugün popüler olan üzerinden değil, yarının potansiyeli ve beklentileri üzerinden verdiğini anlatıyor. Merak duygusu sayesinde de her yeni konuya hızla dahil olabiliyor. İkinci sorum, COO'luktan Chief Corporate Officer'lığa geçtikten sonra rutininin nasıl değiştiği… Bu değişime nasıl adapte oldu, bu kararı nasıl aldı? Claire, ilk yılın epey zorlu olduğunu, ancak şimdi kolaylaştığını söylüyor. Bu değişime karar verirken şirket için doğru olanın ne olduğunu düşünmüş, “Zor kararlar bazen dirayetli olmayı gerektiriyor” diyor. Ancak sorumluluk üzerinde olmadan sadece öneride bulunmanın onun için zorlayıcı olduğunu da itiraf ediyor.&nbsp;Bu noktada diğer katılımcılar “Neden kendi işini kurmuyorsun” sorusunu yöneltiyorlar. Kızının evde son yılı olduğunu anlatan Claire “Sonrasına, sonra bakarız” diyor. Manalı gülümsemesinden buna detaylı bir şekilde “baktığından” eminim.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Yazarın önerisi: Claire'in&nbsp;<a fr-original-style="" href="https://press.stripe.com/scaling-people" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Scaling People: Tactics for Management and Company Building</a> kitabını, başlangıç seviyesindeki girişimleri bir sonraki aşamaya taşımak isteyen herkesin okumasını öneririm.</li></ul>

Stripe'ın Chief Corporate Officer ve Danışmanı Claire Hughes Johnson ile şirket kültürü, kariyer değişikliği ve zor kararlar üzerine…

Claire Hughes Johnson’la ‘görme biçimleri’

Teknoloji analisti <a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/benedictevans/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Benedict Evans</a>’ın yapay zeka, özellikle de Generative AI’ın endüstrileri nasıl şekillendireceğine dair konuşması, şüphesiz Slush 2023’ün en etkileyici anlarındandı. Evans, yapay zekanın şirketler arasında giderek yaygınlaşmasının, yakın tarihteki önemli platform değişimlerine benzer bir dönüşüme işaret ettiğini vurguluyor. Generative AI, özellikle kod oluşturma, veri eşleme, otomasyon ve öneriler gibi görevlerde, önceki araçlara bağımlılığı azaltıyor ve endüstrilere yeni bir bakış açısı sunuyor. Bilgisayarlarla etkileşime geçerken daha genelleşmiş ve sezgisel bir yaklaşımın öne çıkması da bu dönüşüme dahil.&nbsp;Evans'ın altını çizdiği önemli bir tartışma noktası, AGI (Artificial General Intelligence) çevresindeki belirsizlikler ve sorular. Yapay genel zekaya daha büyük modeller mi, beklenmedik bir buluş mu, yoksa yeni yetenekler mi zemin hazırlayacak? Bu konudaki belirsizlik, AI topluluğunun odağında kalmaya devam edecek gibi görünüyor.Evans, ayrıca geniş çerçevede yazılımın endüstrilere etkisine de odaklanıyor. Teknolojinin evriminde bir sonraki aşamanın, bilgisayarların ne olduğunu anlamaktan ziyade, herkesin çevrimiçi olduğu, verinin derinleştiği bir dönemin sonuçları üzerinden şekilleneceğini öngörüyor. Bu durum, yazılımın endüstriler arası etkileşim gücünü ve genel bir dönüşüm potansiyelini de yansıtıyor.Konuşmasında geçen “sınırsız stajyer” kavramı da yapay zekanın ve iş yapış biçimlerinin evrildiği yöne dair ilginç bir perspektif sunuyor. Evans, yapay zekanın gelecekte bir tür “sınırsız stajyer” görevi üstleneceği öngörüsünü paylaşıyor. “Sürekli öğrenme, adaptasyon ve esneklik yönüyle öne çıkan yapay zeka, geleneksel stajyerlik sisteminin yerini alabilir mi” sorusu üzerine düşünmeye değer. Şirketlerin daha esnek ve öğrenmeye açık yapılar hâline gelmesiyle, generative AI da iş süreçlerini ve stratejilerini sürekli optimize etme potansiyelini geliştirebilir. Bu da geleceğin çalışma hayatı ve AI-insan işbirliğinin kazanabileceği boyutlarla ilgili yeni ihtimallere kapı açabilir. &nbsp;“Generative AI'ın endüstrilere sunduğu yeni perspektifler, bilgisayarlarla etkileşimde radikal bir değişimi de beraberinde getiriyor," diyor Evans. “Fakat AGI konusundaki belirsizlik, yapay zekanın geleceğine dair bugünden kestirilemeyecek bir yolda olduğumuzu da gösteriyor.”İş dünyası ve teknoloji topluluğu için üzerine düşünmeye değer bir konu…

Teknoloji analisti Benedict Evans, Slush 2023’teki konuşmasında verilen görevleri yerine getirmekle kalmayıp, sürekli öğrenme yeteneğiyle öne çıkan yapay zekanın çalışma hayatına olası etkilerini anlamamıza da katkı sağladı.

Benedict Evans’la endüstride Generative AI etkisi

Türkiye girişimcilik ekosisteminden pek çok isim de Slush 2023’teydi. Paneller arasında fikir alışverişinde bulunma ve sohbet etme fırsatı yakaladığım <a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/emir-barin-73a0a816/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Emir Barın</a>, <a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/g%C3%B6k%C3%A7e-g%C3%BClc%C3%BCler/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Gökçe Gülcüler</a> ve <a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/onur-eren-449a9913/?originalSubdomain=tr" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Onur Eren</a>’den üç soruda Slush hakkındaki değerlendirmelerini aldım.<h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Slush’ı üç kelimeyle özetler misin?</h3><ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Onur (Etki yatırımcısı): İlham verici, merak uyandırıcı, samimi</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Gökçe (Gazeteci):&nbsp;Labirent, zihinsel doyum ve içlik :)</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Emir (Girişimci): Avrupa girişimlerinin buluşması</li></ul><h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">En çok etkilendiğin konuşma/panel hangisiydi ve neden?</h3><ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Onur:&nbsp;Scaling People, Claire Hughes Johnson (Stripe). Büyüyen organizasyonlarda insanlarla birlikte nasıl gelişilebileceği üzerine bu konuşma, tüm zamanlarda, tüm işlerin faydalanabileceği nitelikteydi. Oturumların uzmanlık alanlarında özelleştikleri ölçüde dikkat çektikleri bir yerde, insana dair ve herkes için ilgi çekici olan bir oturumu dinlemekten keyif aldım. Bu arada Slush oturumlarını dönüş yolunda Youtube’dan izliyorum. Oradayken oturum izlemek için çok vakit olmuyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Gökçe:&nbsp;Aklıma ilk gelen Sex (Sounds) in the City (Helsinki) paneli oldu. Birçok havalı teknolojik girişim ve finansal başarı hikayesi sahnedeyken gerek değindiği konu gerekse doğallığı ile fark yaratan Quinn platformunun kurucusu <a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/caroline-spiegel-907a2111a" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Caroline Spiegel</a> beni epey düşündürdü. Erotik ses içerik üreticilerini bir platformda buluşturan Sextech girişimcisi Caroline, geleneksel metodların ötesinde ziyadesiyle cesur bir adım atmış. Muhafazakarlığıyla öne çıkan Fin ve Türk kültürlerinde birinin değil sahnede, kendi kendisine bile konuşması tabu olan bir alanla, Sextech ile ilgili bilgi sahibi olmak hoşuma gitti.</li><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Emir: Benedict Evans - AI and everything else.</li></ul><h3 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Slush’ta tanıştığına memnun olduğun o kişi kim ve neden?</h3><ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Onur:&nbsp;Yatırımcı olarak randevulu görüşme yaptığım girişimcilerin her biriyle tanışmaktan çok büyük keyif aldım. Çok parlak ve yaptıkları işten gurur duyan insanlardı. Bütün bu buluşma; organizasyon, şov temelinde başarılı girişimcilere kendilerini ve girişimlerini anlatabilecekleri bir platform sunma amacına hizmet ediyor. Özellikle randevulu görüşmeler esnasında, bölünmeden, tüm konsantrasyonumu vererek dinleme fırsatı bulduğum girişimcilerin kalibrasyonu mutluluk ve umut vericiydi.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Gökçe: Çok zor bir soru. Önce bütünü yorumlamak isterim. Birinden bahsetsem diğerinin hatrı kalır. Memnuniyet tüm tanışmaların kümülatif sonucu oldu. Bu kadar kişinin geleceği tasarlamak ve birlikte hareket etmek için yarattığı zemin ve kolektif zeka beni çok etkiledi. İçerik ürettiğim alanla ilgili, dijitalleşen arabalardaki siber risklere dair görüştüğümüz Dvir, siber dünyanın seçim manipülasyonu olarak kullanılmasını engellemek isteyen ve çocukları siber zorbalığa karşı korumayı amaçlayan Maria konulara olan bütünsel yaklaşımları açısından beni çok etkiledi.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Emir: Ilena Mece, Almanya merkezli bir yatırım fonunun yöneticisi olarak kendisinden aldığımız görüşlerden çok etkilendim.&nbsp;</li></ul>

Slush 2023, Türkiye girişimcilik ekosisteminden pek çok ismi de ağırladı. Türkiye'den üç isimden, üç soruda Slush özeti.

Türkiye girişimcilik ekosisteminden üç soruda Slush

Festival alanına girdiğiniz an doğru yer ve zamanda olduğunuzu hissedebiliyorsunuz. Sahip olabileceğiniz tek FOMO, yan odada neler olup bittiği hâline geliyor. İnsanlara yaklaştığınızda, fikirler hakkında konuşmak ve onların kavramlar hakkındaki düşüncelerini duymak sadece bakış açınızı genişletiyor.Geçtiğimiz hafta, aslına sadık kalınarak etkinlik alanına dönüştürülen eski bir demir dökümhanesi olan Berlin’deki Wilhelm Hallen'de gerçekleşen Tech Open Air'a (TOA) katılma fırsatı buldum. Bu sayıda, teknoloji sahnesinde geleceğin neler getireceğini, karşılaşmaları, yeni bakış açılarını ve sorduğum bazı soruları sizlerle paylaşmak istedim.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Tech Open Air'ı benzersiz kılan şey ne?&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2023/6/6/1690613492669.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.51" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"></h2>Tech Open Air; amacını, dünyanın farklı yerlerindeki insanların ve kuruluşların geleceğe dair hazır olmalarına yardımcı olmak ve benzer düşüncelerdeki kişileri bir araya getirmek olarak tanımlıyor. İlk festivalini kitlesel fonlamayla hayata geçiren Tech Open Air, üç yıllık bir aradan sonra 11’inci kez teknolojideki gelişmeleri ve beklentileri konuşmak için topluluğunu bir araya getiriyor. Tech Open Air Berlin’ı diğer festivallerden ayıran sebepleri sıralamam gerekirse:&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">TOA; teknoloji, sanat, bilim, müzik ve tasarım gibi çeşitli alanlardan profesyonelleri ve meraklıları bir araya getiriyor. Bu disiplinlerarası yaklaşım, farklı sektörler arasında işbirliğini, yeniliği ve fikir alışverişini teşvik ediyor.&nbsp;</li></ul><ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box; padding-inline-start: 20px;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Festival; konuşmalar, atölye çalışmaları, sergiler, performanslar, uydu etkinlikleri ve interaktif deneyimler dahil olmak üzere geniş bir içerik yelpazesi&nbsp;sunuyor. Katılımcılara yeni trendleri, yıkıcı teknolojileri ve yapay zeka, blok zinciri, sanal gerçeklik, sürdürülebilirlik ve daha fazlası gibi konularda düşündürücü tartışmaları keşfetme imkânı sağlıyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">TOA; benzer fikirleri paylaşan kişileri, girişimcileri, yatırımcıları ve sektör liderlerini bir araya getirerek güçlü bir topluluk oluşturmaya odaklanıyor. Katılımcıların birbirleriyle tanışması, bilgi paylaşımında bulunması ve potansiyel işbirlikleri kurgulaması için networking alanı da sunuyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Festival; teknolojinin farklı alanlarında çalışan kadınlar ve dezavantajlı gruplar gibi kısıtlı temsil alanına sahip toplumsal grupların görünürlüğünü artırmak için bir platform sağlamaya çalışıyor. Kapsayıcılığı temel ilkelerinden biri olarak benimseyen festival, kapsayıcılığa katılımı ve temsiliyet alanı yüksek bir diyaloga teşvik ediyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">TOA; dünyanın dört bir yanından katılımcıları, teknoloji meraklılarını, girişimcileri ve yatırımcıları bir araya getirerek uluslararası bir buluşma hâline geliyor. Bu uluslararası bakış açısı fikir alışverişini geliştirirken katılımcıların ufuklarını genişletiyor ve kültürler arası işbirliklerine alan açıyor.&nbsp;</li></ul>Yazının devamını okumak için <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/i/tech-open-air" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">tıklayın.</a>

Berlin Wilhelm Hallen'de gerçekleşen Tech Open Air'da neler konuşuldu?

Tech Open Air 2023: Paneller, sunumlar ve konuşmalardan daha fazlası

Festival alanına girdiğiniz an doğru yer ve zamanda olduğunuzu hissedebiliyorsunuz. Sahip olabileceğiniz tek FOMO, yan odada neler olup bittiği hâline geliyor. İnsanlara yaklaştığınızda, fikirler hakkında konuşmak ve onların kavramlar hakkındaki düşüncelerini duymak sadece bakış açınızı genişletiyor.&nbsp;Geçtiğimiz hafta, aslına sadık kalınarak etkinlik alanına dönüştürülen eski bir demir dökümhanesi olan Berlin’deki Wilhelm Hallen'de gerçekleşen Tech Open Air'a (TOA) katılma fırsatı buldum. Bu sayıda, teknoloji sahnesinde geleceğin neler getireceğini, karşılaşmaları, yeni bakış açılarını ve sorduğum bazı soruları sizlerle paylaşmak istedim.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Tech Open Air'ı benzersiz kılan şey ne?&nbsp;</h2><img src="https://images.aposto.com/2023/6/1/1690235179489.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Tech Open Air; amacını, dünyanın farklı yerlerindeki insanların ve kuruluşların geleceğe dair hazır olmalarına yardımcı olmak ve benzer düşüncelerdeki kişileri bir araya getirmek olarak tanımlıyor. İlk festivalini kitlesel fonlamayla hayata geçiren Tech Open Air, üç yıllık bir aradan sonra 11’inci kez teknolojideki gelişmeleri ve beklentileri konuşmak için topluluğunu bir araya getiriyor.&nbsp;Tech Open Air Berlin’ı diğer festivallerden ayıran sebepleri sıralamam gerekirse:&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">TOA; teknoloji, sanat, bilim, müzik ve tasarım gibi çeşitli alanlardan profesyonelleri ve meraklıları bir araya getiriyor. Bu disiplinlerarası yaklaşım, farklı sektörler arasında işbirliğini, yeniliği ve fikir alışverişini teşvik ediyor.&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Festival; konuşmalar, atölye çalışmaları, sergiler, performanslar, uydu etkinlikleri ve interaktif deneyimler dahil olmak üzere geniş bir içerik yelpazesi&nbsp;sunuyor. Katılımcılara yeni trendleri, yıkıcı teknolojileri ve yapay zeka, blok zinciri, sanal gerçeklik, sürdürülebilirlik ve daha fazlası gibi konularda düşündürücü tartışmaları keşfetme imkânı sağlıyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">TOA; benzer fikirleri paylaşan kişileri, girişimcileri, yatırımcıları ve sektör liderlerini bir araya getirerek güçlü bir topluluk oluşturmaya odaklanıyor. Katılımcıların birbirleriyle tanışması, bilgi paylaşımında bulunması ve potansiyel işbirlikleri kurgulaması için networking alanı da sunuyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Festival; teknolojinin farklı alanlarında çalışan kadınlar ve dezavantajlı gruplar gibi kısıtlı temsil alanına sahip toplumsal grupların görünürlüğünü artırmak için bir platform sağlamaya çalışıyor. Kapsayıcılığı temel ilkelerinden biri olarak benimseyen festival, kapsayıcılığa katılımı ve temsiliyet alanı yüksek bir diyaloga teşvik ediyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">TOA; dünyanın dört bir yanından katılımcıları, teknoloji meraklılarını, girişimcileri ve yatırımcıları bir araya getirerek uluslararası bir buluşma hâline geliyor. Bu uluslararası bakış açısı fikir alışverişini geliştirirken katılımcıların ufuklarını genişletiyor ve kültürler arası işbirliklerine alan açıyor.&nbsp;</li></ul><h3 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;"> </h3>

<div data-block-id="61e351cc-47df-4471-9bf2-b71eeb00b7ae" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><p contenteditable="true" data-content-editable-leaf="true" fr-original-style="" placeholder=" " spellcheck="true" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; outline: transparent solid 0px; box-sizing: border-box;">Dünyanın farklı yerlerinde tecrübe ettiğim ve Türkiye adına öykündüğüm ifade özgürlüğüne arzu; Türkiye’de fikirlerin ve kararların dayatmalarla değil, güçlü argümanlarla yönlendirildiği bir medya ekosistemi yaratma isteği. Gece ve gündüz çözüm arayışı. Okuma kültürünün azaldığı bir ülkede rüzgâr sırtımızdan gelirken yol almanın heyecanı…&nbsp;Bir hayal.<p contenteditable="true" data-content-editable-leaf="true" fr-original-style="" placeholder=" " spellcheck="true" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; outline: transparent solid 0px; box-sizing: border-box;">Bu hayali kurmaya başladığımızdan beri, Aposto zihnimde çok odalı bir öğrenim alanı. Bir odada iş dünyasına dair bütün gelişmelerin yer aldığı piyasa ekranları takip ediliyor, diğer odada popüler kültür üzerinden toplum okuması yapılıyor, başka bir odada siyasi meseleler destekli argümanlarla tartışılıyor, bahçesinde müzik konuşuluyor. Hepsi için fazlasıyla alan var. Hepsinin bir arada öğrenileceği, tartışılacağı, toplum hafızasında yer edinen ögelere de yer verileceği şekilde bilgi birikimi artıyor.</div><div data-block-id="0669132e-3a6b-4aca-bdd6-2a51007145e2" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><p contenteditable="true" data-content-editable-leaf="true" fr-original-style="" placeholder=" " spellcheck="true" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; outline: transparent solid 0px; box-sizing: border-box;">Berrak zihinlerin bir arada çalışması; beraber üretmesi, üretirken sorgulaması, sorgularken üretmesi ve böyle bir geleceğin mümkün olduğuna inanması bu yolculuğun ilk adımı. Geçtiğimiz üç yılda, Aposto’da peşinden koştuğumuz bu hayali anlatırken karşımdaki onlarca insanın “Bu insanlar gerçekten Türkiye’deki bilgi ekosistemindeki sorunları çözebilir; toplumun en temelinde yer alan toplumsal meselelere, kültüre dokunabilir; bir sayfada Türkiye’nin birincil içeceği çayın tarımını sorgularken bir sonraki sayfada mahallelerin gizli kalmış hikâyelerini anlatabilir mi?” sorgulamasını gözleri parlayarak dinlediğini izledim. Türkiye’de okumanın ve öğrenmenin anlama ve anlamlandırmayla ilişkili olduğunu anladıkça insanların daha çok sorgulayacağını, sorguladıkça da kendi dünyalarının ve yaşadığımız bu toprak parçasıyla ilişkilerimizin dönüşeceğini öngörüyorum.</div><div data-block-id="085d95f5-465e-4393-88d5-df49179a1045" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><p contenteditable="true" data-content-editable-leaf="true" fr-original-style="" placeholder=" " spellcheck="true" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; outline: transparent solid 0px; box-sizing: border-box;">Dönüşüm başladı. Sinyallerini okurlardan aldığımız her e-postada, yalın anlatımların kelime kalabalığına tercih edildiği her anda gözlemliyoruz. Bu dönüşüm bir kartopu gibi büyüyecek ve ilerledikçe yeni öğrenim alanlarına alan açacak.</div><div data-block-id="b8fdfb24-ae93-4e06-aedf-527fb5cefa03" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><p contenteditable="true" data-content-editable-leaf="true" fr-original-style="" placeholder=" " spellcheck="true" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; outline: transparent solid 0px; box-sizing: border-box;">Öğrenim alanları açık olduğu sürece iyi anlatılmış bir hikâye dünyayı değiştirebilir. Sadece hikâyeyi okuyan için değil, hikâyeyi yazan ve hikâyedeki figürler için de. Üretkenliğin ve bilginin çoğaldığı, hakikati ortaya çıkarmak için kaleme alınmış yazıların yazıldığı bir ülkede Aposto’da üretmeye devam edeceğimiz için hiç olmadığı kadar heyecanlıyım.</div><div data-block-id="44b90bbb-5ac8-4105-ac02-bd10b014b3ba" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><p contenteditable="true" data-content-editable-leaf="true" fr-original-style="" placeholder=" " spellcheck="true" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; outline: transparent solid 0px; box-sizing: border-box;">Bu üretim sürecinde tartışmaların içinde ataerkil hükümler yerine iyi argümanların kazandığı bir düzen var. Sadece konuşan değil, dinleyen topluluklar var. Yeni ağaçlar dikeceğimiz bir coğrafya var. Saygının bir norm hâline gelmesi var. Hayranlık ve holiganlık kültürünün yerine merak kültürünün geçtiği aktarım alanları var. Güç hegemonyası yerine adaletin kazanması var. Toplumu etkileyen bütün meselelerin şeffaflıkla ve bağlamıyla birlikte toplumla paylaşıldığı, demokratik bir medya anlayışı var.</div><div data-block-id="ae62a71c-fb63-4d28-9b64-861ac403e522" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;"><p contenteditable="true" data-content-editable-leaf="true" fr-original-style="" placeholder=" " spellcheck="true" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; outline: transparent solid 0px; box-sizing: border-box;">“İnsanlar nasıl her gün farklı alanlarda okuyabilir?”&nbsp;ve “Bilgi temelli bir gelecek nasıl inşa edilebilir?”&nbsp;sorularının cevapları üzerine çalıştığımız ve bu gerçekliği yaratmayı hayal ettiğimiz günlerden sonra, bugün bir zaman kırılması. Öğrenme heyecanının ve merak duygusunun yeniden&nbsp;var olabilmesi, toplumun ihtiyaçları dâhilinde bilginin yeniden&nbsp;değer görmesi mümkün.<p contenteditable="true" data-content-editable-leaf="true" fr-original-style="" placeholder=" " spellcheck="true" style="margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; outline: transparent solid 0px; box-sizing: border-box;"><a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/sinem-ugurdag-119257a5" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Sinem Uğurdağ</a></div>

Her sabah 06.30'da 5 dakikalık gündem özeti e-posta kutunda. Piyasalar, ekonomi, iş dünyası, politika, teknoloji ve hafta sonu ekleri; kısa, yalın, öz bir şekilde.

5 dakikada gündeme hakim ol.

Aposto Gündem

Üretkenliğin ve bilginin çoğaldığı, hakikati ortaya çıkarmak için kaleme alınmış yazıların yazıldığı bir ülkede Aposto’da üretmeye devam edeceğimiz için hiç olmadığı kadar heyecanlıyım.

Yeni bir medya ekosistemi

Her perşembe yerel ve ulusal politikadan en kritik meseleleri ele alarak derinlemesine inceliyor, bağımsız bir tutumla alanında uzman akademisyenlere mikrofon uzatıyoruz.

Türkiye'yi yakala, dünyayı anla.

Spektrum

"Ekofeminizmin önemi krizle birlikte artıyor ve aynı zamanda bu dünyada zarara yol açmayan, başka bir düşünme ve yaşama biçimi olarak da varlığını sürdürüyor."

ÖZEL RÖPORTAJ: Vandana Shiva 

Pareto için "İş yerinde konuşamadıklarımız" yazı dizisini oluşturmak üzere fikirleşirken, gördüğüm problemleri anlatmanın ve geliştirme konusundaki bildiklerimi ve her gün araştırdıklarımı okurlarımızla paylaşmanın zamanının geldiğini fark ettim.&nbsp;Kadın, genç, yönetici ve girişimci dörtgeninin tam merkezinde kariyerimi inşa ederken bu konu üzerine yazmayı erteleyemezdim. Çevremde iş dünyasında genç, kadın, yönetici ve/veya girişimci olacak kadar hırslı olan bir elin parmağını geçmeyecek kadar insan var. Bu pozisyonlarda yer alan kişilerde, eğer ki adaletli bir pozisyonlanmaysa, gözlerinde aynı azmi, heyecanı ve vazgeçmemeyi görüyorum. Dış etkenlerin getirdiği zorluklardan dolayı mı bu insanların sayısı bu kadar az geliyor gözüme ya da bir ipte iki cambaz oynamayacağı için mi ben bu insanların sayısını olması gerektiğinden sayısal olarak "az" görüyorum? Veya yer aldığım masaların çoğunluğu erkekler tarafından kuşatıldığı için mi? Yoksa iş hayatında toplumsal cinsiyet eşitliği yaşanıyor ama etraftaki psikolojik dayatmadan ve etki fanuslarından dolayı bu yeterince göz önünde mi değil? Bu soruları bu yazıda yanıtlayacağım.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İnsan kaynakları süreçlerinde eşitlikçilik</h2>Cinsiyet eşitliği ve adaletini sorgulamaya bir kişinin işe başlangıç adımını inceleyerek başlayalım. İşe başlarken mülakat süreçlerinin ardından yetenek, öğrenim, tecrübeler ve bünyesinde yer alınacak kurumun ücret ve hak politikaları doğrultusunda kişiler teklif alarak işe başlıyor. Bu süreçte onlarca aday arasından en doğru kişi belirlenerek o iş için seçiliyor. Ancak ne yazık ki her şey bu kadar aydınlık değil. PWC ve Peryön'ün hazırladığı <a fr-original-style="" href="https://www.pwc.com.tr/tr/hizmetlerimiz/insan-yonetimi-ve-organizasyon-danismanligi/yayinlar/calisma-hayatinda-cinsiyet-esitligi-2022.html#modeller" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Çalışma Hayatında Cinsiyet Eşitliği Araştırması 2022'ye göre</a>,<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İnsan kaynakları süreçlerinin geneline bakıldığında, süreçlerin eşit/adil bulunma oranı kadın katılımcılarda %65 iken erkek katılımcılarda %85 oldu. Ortalama verilere bakıldığında erkek katılımcıların süreçlerin daha adil olduğunu düşündüğünü görüyoruz. Detaylı kırılımlarına gelecek olursak; &nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">İşe alım sürecinin eşit/adil olduğunu düşünen kadın katılımcı oranı %73 iken erkek katılımcılar için bu oran %87.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Şeffaf ve cinsiyet eşitliğini gözeten bir ücret politikası izlendiğini düşünen kadın katılımcıların oranı %60 seviyesindeyken erkek katılımcılarda %88'e yükseliyor. Performans değerlendirme sürecinin eşit ve adil olduğunu düşünen kadın katılımcı oranı %74 iken erkek katılımcıların %93'ü bu şekilde düşünüyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Terfi ve ücret artışlarının eşit/adil yürütüldüğünü düşünen kadın katılımcı oranı %64 iken erkek katılımcılar için bu oran %88.&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Şirketlerinin kendilerini geleceğe hazırlayacak ve kariyer ilerlemesi sağlayacak&nbsp;gelişim fırsatlarını&nbsp;eşit/adil sunduğunu kadın katılımcıların %69'u, erkek katılımcılarınsa %87'si düşünüyor.</li></ul>Neden kadınlar süreçlerin erkeklere kıyasla daha az adil olduğunu düşünüyor olabilir? Şeffaf ücret politikaları yoksunluğu, benzer işi yapan kimselerin birbirinden farklı ücretler aldığının bilinmesi, merkezî işe alım yapılmamasından kaynaklı operasyonel boşluklar, mülakat süreciyle ilgili somut bilgilendirilmelerin eksikliği, performans metriklerinin muğlak kriterlere dayandırılması gibi nedenlerden dolayı bu problem ortaya çıkıyor. Bunlar denklemin büyük kısmını ve çözüm sürecinde kerteriz alınabilecek öğeler olsa bile, üzerine konuşmadığımız epsilon denklemin bir parçası ve ağırlığı azımsanacak miktarda değil. Bu denklemde ön yargının somutlandığı hâl olarak göreceğimiz epsilon bize bu durumu detaylı aktarabilir.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İş hayatında bilinçsiz ön yargılar</h2>Bilinçsiz ön yargı bireylerin kendi bilinçli farkındalıkları dışında oluşturdukları, belirli insan grupları hakkında sosyal kalıplarla yaratılmış yargılar olarak tanımlanıyor. İçsel doğası nedeniyle bilinçsiz ön yargıyı tanımlamak, öğretmek ve reform yapmak insanlığın karşılaştığı en büyük zorluklardan biri olarak görülüyor. Bilinçsiz ön yargının yol açtığı birincil problem kişinin yeteneğinden, öğreniminden, zekasından bağımsız olarak karşısındaki insanın özelliklerinden hareketle ortaya çıkıyor ve adaletsizlik yaratıyor. İstatistiklere bakacak olursak, yapılan araştırmada katılımcıların %56'sı insan kaynakları süreçlerinin en az birinde bilinçsiz ön yargılara maruz kaldığını belirtirken bu oranın kadın katılımcılarda %60, erkek katılımcılarda ise %42 olduğu görülüyor. Süreçlere detaylı bakıldığında kadın katılımcılar arasında bilinçsiz ön yargılara maruz kalanların oranının erkek katılımcılara kıyasla daha fazla olduğu ortaya çıkıyor.<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Eşitlik liderlik söz konusu olduğunda sağlanıyor mu?</h2>2022 yılında, tüm Fortune 500 şirketlerinden yalnızca %8,8'inin CEO'su kadın. Bu veri, Fortune 500 CEO'larının yaklaşık %91'inin erkek olduğunu gösteriyor. Üst düzey yönetici pozisyonundaki kişilerinse sadece %35'i kadın.&nbsp;Bunda, bilinçsiz ön yargılar ve işe alım süreçlerinin yarattığı etkilerin dışında nedenler de söz konusu.<a fr-original-style="" href="https://www.mckinsey.com/featured-insights/diversity-and-inclusion/women-in-the-workplace" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">McKinsey'in</a> araştırmasında, kadınları liderlik pozisyonlarından alıkoyan en büyük iki zorluğun, kadınların daha yüksek standartlarda değerlendirilmesi ve birçok işletmenin üst düzey yönetici pozisyonları için kadınları işe almaya "hazır" olmaması olduğu görülüyor. Bununla birlikte, diğer zorluklar arasında aile sorumluluklarının büyük bir şirketi yönetmek için yeterli zaman bırakmaması, kadınların erkeklerle aynı tür network'lere erişememesi ve kadınların terfi ve zam isteme olasılıklarının daha düşük olması yer alıyor. Günümüzde dahi aile bakımının hâlâ yalnızca kadınların sorumluluğuymuş gibi görülmesi, iş dünyasındaki kadın/erkek oranının etkisiyle "old boys club"&nbsp;gibi kadınları dışlayan ortamların kolaylıkla oluşabilmesi ve kadınların <a fr-original-style="" href="https://hbr.org/2022/10/how-confidence-is-weaponized-against-women" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">özgüvenli</a> davrandıklarında büyüklük taslıyor gibi göründüğünü aktaran araştırmalar bu durumu anlamlandırmada faydalı olabilir.&nbsp;Aslında bu problemi üç yönlü olarak tarif etmek mümkün: şirketlerin politikaları, iş hayatının bireyin hayatındaki yeri ve toplumsal normlar. Şirket politikalarının çözümlerini takiben kişilerin davranışlarının ve ardından toplumsal normların dönüşeceğini düşünüyorum.&nbsp;<h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Eşitliksizliğin çözümü için yapısal kapsayıcılık adımları</h2>Şirketlerin kapsayıcı olması ve ilgili politikaları diretmeleri çözüm sürecinin birincil adımı. Küresel organizasyonel danışmanlık firması <a fr-original-style="" href="https://www.kornferry.com/insights/featured-topics/diversity-equity-inclusion/4-steps-to-building-an-inclusive-organization" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Korn Ferry</a>, dört parçalı bir çözüm önerisinin hayata geçirilmesinin eşitliğe giden yolda mekanizmalaşabileceğini savunuyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Davranışsal kapsayıcılık: Bireyler, uzun süredir devam eden bilinçsiz ön yargıyı fark ederek ve onu hafifletmek için çalışarak kapsayıcılığı sağlayabilir. Bu adımda şirket, eğitimin faydalı olacağını savunuyor. Burada günlük hayatta kullanılan eril dil, etnik aşağılayıcı söylem veya yaş kaynaklı küçümseme ifadelerini fark ederek uyarmanın, bu ifadenin yarattığı etkiyi açıklamanın organizasyon nezdinde davranışsal dönüşüm yaratabileceğini vurguluyor.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Yapısal kapsayıcılık:&nbsp;Kuruluşlar, tüm çalışan nüfusu için adil ve hakkaniyetli olduklarından emin olmak için yetenek süreçlerini yeniden inceleyerek ve yeniden şekillendirerek kapsayıcı olabilir. Eeğerleri ve etik kuralları aracılığıyla ve işe alma, değerlendirme, terfi ve ödüllendirmede eşitlikçi politikalar ve uygulamalar geliştirerek dönüşümü sağlayabilirler. Yapısal hataları fark edip düzeltmenin organizasyon içindeki etkisi azımsanamayacak ölçüde kuvvetli.&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Kapsayıcı liderlik:&nbsp;Kapsayıcı liderler, ekip üyelerini risk almaları, kendi gelişimlerini yönetmeleri ve özgün benliklerini işe getirmeleri için güçlendiren kişiler olarak tanımlanıyor. Özellikle otoriteyle liderliklerini sağlayan şirketlerin aksine kapsayıcı liderlerin daha nötr ve sonuç odaklı çalışması sayesinde başarı ve ileriye gitmenin öne çıktığı, bunun da şirket içerisinde ölçümlenebilir yargılara varılmasını sağladığı gözlemleniyor.&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Kalıcı değişiklik:&nbsp;Yöneticiler, değişikliklerin zaman içinde kalıcı olmasını sağlayarak kuruluşların kapsayıcı olmasına yardımcı olabilir. Bunun için aktif olarak uğraşmak, fark etmek, sistemleri test etmek ve şirketin en üst mevkisinde olan kişinin bu konuda somut adımlar atmasını sağlamak gerekiyor. Geri kalan ekiplerin bununla ilgili farkındalığa sahip olmasının tek yolu bu.</li></ul>Ele aldığım raporlar, çözüm önerileri ve farklı kaynaklardan beslenen araştırmalarda gördüğüm üzere ilerlemeye rağmen istatistiki perspektiften bakıldığında hem dünyada hem de Türkiye'de gidilecek çok yol var. Bunlarda kademeli olarak yeni şirket kültür ve yapılarına geçilmesi, sistemlerin dönüştürülmesi ve kadınların kendilerini olduklarından az görmemesi çözüm sürecinin ilk adımları.&nbsp;Son olarak, Meta'nın eski COO'su Sheryl Sandberg'ün Lean In kitabından bir bölümü kadın liderler ve lider adaylarına ilham olması için paylaşmak istiyorum:&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(0, 180, 127); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(0, 180, 127); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">"İlerde bir gün 'kadın liderler' değil sadece liderler olacak. O güne günbegün yaklaşırken kadınların 'Bunu yapmaya hazır değilim' düşüncesinden 'Bunu yapmak istiyorum ve bunu yaparak öğreneceğim' düşüncesine geçmeleri gerekiyor."</blockquote>

İşe alımdan liderliğe giden süreç kadınlar ve erkekler için eşit ölçüde adil ilerliyor mu? İş hayatında eşitliği sağlamak için hayata geçirilmesi gereken stratejiler neler?