Yazı: Yağmur AratÜniversiteden mezun olduğum yıllarda, biri bana otuz yaşından sonra Tayland’da fil bakıcılığı yapacağımı söylese buna hafif bir alayla karşılık verirdim. O yıllardaki aklıma göre, bu yaşlarda bir plazada kariyer basamaklarını tırmanıyor olmam gerekiyordu. Oysa şimdi, çamurlu bir ormanda iki filin yanında yürüyüp, bunun hayatımın en tuhaf anı olduğunu düşünmüyorum bile. Sanki bu sahne, çoktan hayatımın doğal bir parçası olmuş gibi.Tayland’da yolumun düştüğü bir köyde fil bakıcısı olmam, ne bir kaçıştı ne de kendimi yeniden keşfetme hikayesi. Daha çok, yolda olmanın beni doğal olarak getirdiği bir duraktı. Zamanla insan, yol üzerinde bazı yerlere sadece uğramadığını; oralara geri döndüğünü fark ediyor. Benim için Tayland da böyle bir yere dönüştü. Güleryüzlü insanları, yıllardır gezginlerin yollarının buraya düşmesi, Budizm'in sakinliğinin sokaklara ve ilişkilere sinmiş hâli ve doğası.. Bunların her biri, Tayland’ı benim için tanıdık kılan nedenler arasında.<img src="https://images.aposto.com/2026/1/6/1770491934185.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.62" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Bu tanıdıklık hissi, beni Tayland’a beşinci gelişimde, ülkenin kuzeyine doğru çekti. Chiang Mai’ye iki saat mesafede bir köyde gönüllü bir iş bulmuştum ve bir süreliğine fil bakıcısı olmayı deneyimleyecektim. Pirinç tarlalarının arasına sıkışmış, küçük ve sakin bir yere vardığımda, bu deneyimin gerçekten başladığını hissettim. İşletmenin sahibi Jack’le kısa bir sohbet ettik; birbirimizi tanıdıktan sonra işin detaylarına geçtik.Bu aslında bir gönüllülük işiydi. Yirmili yaşlarımda yoldayken, gönüllü işler yaparak gezmeyi öğrenmiştim. Mantığı oldukça basitti: Günde dört-beş saat çalışarak bulunduğun yere katkı sağlıyorsun ve karşılığında yemek ve konaklama ihtiyacın karşılanıyor. Üstelik bu gönüllülük işleri uzun seyahatlerde soluklanabileceğin bir durak işlevi de görüyor.Bu işlerin sunduğu kazanç yalnızca bunlarla sınırlı değil. Bir gün dalış eğitmeninin yanında çalışmayı, başka bir gün dağ köylerinde çocuklara İngilizce öğretmeyi, bir başka durakta permakültürle uğraşmayı içeren deneyimler, öğrenme fırsatı da sunuyor. İşte tam da bu çeşitlilik, özellikle yirmili yaşlarda yola çıkmışsanız, ne istediğinizi ve ne istemediğinizi&nbsp;acele etmeden fark etmeye olanak tanıyor.<img src="https://images.aposto.com/2026/1/6/1770492016371.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.59" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Yıllar geçtikçe gönüllülükle kurduğum ilişki de sessizce değişti. Yirmili yaşlarda yolda olmayı mümkün kılan bu işler, otuzlarıma geldiğimde başka bir anlam kazandı. Artık mesele bir yerde kalmak değil; insanlara yaklaşabilmek, gittiğim yerin dilini, ritmini ve gündelik yaşamını orada yaşayanlarla birlikte deneyimlemekti. Tam da bu hâlin içindeyken, Tayland’da karşıma çıkan “gönüllü fil bakıcılığı” ilanı, mantıklı bir karardan çok karşı koyamadığım bir çağrı gibiydi.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Filleri ilk gördüğüm andan beri onlarla aramda adı konmamış bir bağ oluştuğunu hissediyordum. Bu yüzden bu deneyim, benim için yeni bir gönüllülük işinden ziyade, hayallerimin de bir parçasıydı.</li></ul>İlk iş günüm&nbsp;saat sekizde başladı. Jack ile kaldığımız yerden yaklaşık iki kilometre yürüyüp filleri aldık. Jack’in iki fili vardı. 11 yaşındaki Pawline ile 6 yaşındaki Kao. İlk görevimiz ormanda fillerle yaklaşık iki-üç saat yürümekti. Ormanda ilerlerken aklıma takılan ilk soru şuydu:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="color: rgb(9, 9, 9); margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">"Jack bu iki filin nasıl sahibi olmuştu?"</blockquote>Anlattıkları, hikayenin dedesine kadar uzandığını gösteriyordu. Jack, çocukluğunu dedesinin filinin etrafında geçirmiş; fillerle ilgili bildiği pek çok şeyi ondan öğrenmişti. Bu bağ, onu yıllar boyunca fillerle çalışmaya yöneltmişti. Zamanla şehirde, fillerin etik koşullarda yaşadığı bakım merkezlerinde çalışmaya başlamıştı. Pandemi döneminde ise bir arkadaşı, yeterince ilgilenemediği iki filin bakımı için Jack’i aramıştı. Evinin arkas bahçesinin ormana açılması, fillerin daha özgür yaşayabileceği bir alan sunuyordu. Jack, uzun süredir kurduğu hayali gerçeğe dönüştürme fırsatı olarak gördüğü bu teklifi kabul etmişti. Pawline ve Kao böylece buraya hem bir ihtiyaç hem de bir niyet sonucu gelmişti.<img src="https://images.aposto.com/2026/1/6/1770492083157.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.54" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Yürüyüş ilerledikçe sohbet de derinleşti. Jack, fillerle kurulan ilişkinin bir sahiplik meselesi olmadığını; daha çok, zaman, sabır ve tekrar gerektiren bir bağ olduğunu anlatıyordu. Fil bakıcılığının dışarıdan göründüğü kadar sakin ve basit bir iş olmadığını söylüyordu. Fillerin günün büyük bölümünü yiyerek geçirdiğini, günde 90-100 kilo gıda tükettiklerini ve bunun köyde yaşayan bakıcılar için ciddi bir maliyete dönüştüğünü anlattı.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Asıl zorluk ise ormanın içinde başlıyordu. Veteriner desteğine her zaman ulaşamadıkları için, filleri dikkatle gözlemlemek hayati önem taşıyordu. Ayaklarından dışkılarına kadar her gün kontrol ediliyorlardı. Günlük yürüyüşler de tam olarak bu nedenle önemliydi.</li></ul>Bu fillerin tıpkı vahşi olanlar gibi ormanda serbestçe dolaşması, bambudan yapraklara kadar karşılarına çıkan bitkilerle beslenmesi hem fiziksel sağlıklarını hem de davranışlarını korumaları için gerekliydi. Bu yürüyüşlerde insanın rolü yönlendirmek değil; takip etmek, fark etmek ve gerektiğinde durmayı bilmekti.<img src="https://images.aposto.com/2026/1/6/1770492146971.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.58" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Jack’e göre bu bakım yükünün ağırlığı, fillerin geçmişiyle doğrudan bağlantılıydı. Buradaki filler, yıllar önce evcilleştirildikleri için vahşi filler gibi doğada kendi başlarına hayatta kalabilecek bilgi ve becerilere sahip değildi. Bu da sorumluluğu tamamen insanlara bırakıyordu. Devlet desteğinin neredeyse hiç olmadığı bu koşullarda, Taylandlı fil bakıcıları için sürdürülebilir tek yol, insanlar ve filler arasında kurulan bu kontrollü temas&nbsp;hâliydi.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Turistik yürüyüşler de tam olarak bu noktada devreye giriyordu; bir gösteri olarak değil, fillerin yaşamını mümkün kılan ekonomik bir denge unsuru olarak.</li></ul>Jack’in hayali, bu geniş arazide insanların gelip fillerle yürüyüş yapabileceği, onları doğal alanlarında gözlemleyebileceği ve aynı zamanda doğada vakit geçirip kamp kurabileceği bir alan yaratmaktı. Bana ve benim gibi gönüllülere duyduğu ihtiyaç da buradan doğuyordu. Fil bakımından bu fikri daha fazla insana anlatabilmek için sosyal medya projelerine destek olmaya kadar, sürecin farklı noktalarında birlikte çalışmayı önerdi.Kaldığım süre boyunca, fillerle ormanda yürümekten onları dereye götürmeye, Jack’in internet sitesi için içerik üretmekten günlük işlere destek olmaya kadar pek çok alanda çalıştım. Tayland’ın kuzeyinde, ormanın kenarındaki küçük bir bungalovda geçirdiğim bu iki hafta,&nbsp;zamanın yavaşladığı bir aralığa dönüştü.Günler belirli bir ritimle akıyor; sabahları fillerle yürüyüşe çıkıyor, günün geri kalanında dinleniyor, bazen bir şelalede yüzüyor, bazen de ormanda amaçsızca dolaşıyordum. Zaman ilerledikçe fillerle kurduğum ilişki de değişti. Onları yalnızca birlikte vakit geçirilen hayvanlar olarak değil, kendi sınırları, alışkanlıkları ve ritimleri olan canlılar olarak tanımaya başladım.<img src="https://images.aposto.com/2026/1/6/1770492227572.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.75" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Belki de insanların gönüllü işlerde çalışmasının nedeni, tam olarak bundan kaynaklanıyor. Bir yere ait olma iddiası taşımadan, bir şey başarma zorunluluğu olmadan, yalnızca orada bulunup katkı sağlamak. Gönüllülük, insana büyük anlamlar vadetmez; ama dünyayla daha sade, daha doğrudan bir temas kurma imkanı sunar.Bu hissin benim hayatımdaki karşılığı ise daha kişisel bir yerden geliyor. Mezun olduğum ilk yıllarda bir ofiste hep bildiğim işleri tekrar ederek geçen bir ömür, yaşamak değil de ölümü beklemek için zaman doldurmak gibi gelmişti. Hayatta onlarca deneyim, yaşam, hikaye varken, içimdeki tüm bu enerjiyi yerimde oturarak tüketmek istemedim. Aslında yola çıkış motivasyonlarımdan biri&nbsp;de buydu. Dünyayı görmek, insanların hikayelerine tanık olmak, farklı toplulukların yaşamı nasıl kurduğunu izlemek, hayata nereden baktıklarını anlamak...Tayland’ın kuzeyindeki küçük bir köyde, fillerle yürüyerek geçen bu günler; bana yalnızca yeni bir deneyim değil, hayatı, hayvanları ve insanları kendi bağlamları içinde kavrama şansı verdi. Ve belki de gönüllü işlerin asıl karşılığı tam olarak budur.

Soli

Gönüllü bir işte çalışmak bir yere ait olma iddiası taşımadan, bir şey başarma zorunluluğu olmadan, yalnızca orada bulunup ortama katkı sağlamak demek. Gönüllülük, insana büyük anlamlar vadetmiyor belki ama dünyayla daha sade, daha doğrudan bir temas kurma imkanı sunuyor.

Başka bir Tayland deneyimi: 30 yaşından sonra fil bakıcısı olmak

<img src="https://images.aposto.com/2025/8/4/1756990816900.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><span fr-original-class="customBullet" fr-original-style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block;" style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block; box-sizing: border-box;">•&nbsp; Vatikan'dan bir ilk:&nbsp;Vatikan, Papa Francis’in ekolojik mirasından ilhamla, 55 dönümlük arazi üzerine, ekolojik tarım, çevre eğitimi ve mesleki gelişim odaklı; sürdürülebilir bahçecilik, organik şarap üretimi ve zeytin hasadı gibi alanlarda uygulamalı eğitimler sunacak bir meslek okulu ve kurs açıyor.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ayrıntılar: Bünyesinde Aziz Petrus Meydanı’nın sütunlarını andıran kavisli bir sera, bağ ve bahçeler, 10 derslikli bir eğitim binası, bir çiftlik ve yemek salonu barındıran okulun açılışını Papa XIV. Leo yaptı. Okul, günübirlik gezilerin yanı sıra süreli permakültür ve bahçecilik kursları da sunacak.</li></ul>

<a fr-original-style="" href="https://www.ekbicyeic.com/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">EK BİÇ YE İÇ</a>, gıdanın üretimi ve tüketimini bir arada düşünmek, aradaki bağları daha iyi anlamak, kopuklukları onarmak ve yanlışları düzeltmek için doğanın ve teknolojinin sunduğu fırsatları değerlendirmek üzere varoldu.Bu platform, doğanın ürettiği mükemmel çözümlerden ilham alarak ve permakültür ilkelerini benimseyerek - bazen ileri teknolojilerden, bazen de unutulmuş tekniklerden yararlanarak - İstanbul’da minik vahalar tasarlıyor ve bakımını üstleniyor.İstanbul Ekoloji Rotary Kulübü ile EK BİÇ YE İÇ ev sahipliği ve işbirliği ile 25 Kasım’da bilgi ve deneyim dolu “EK BİÇ YE İÇ ile Kentsel Tarım Pratikleri” atölyesi düzenliyor. Bu buluşmada EK BİÇ YE İÇ ekibinden Peyzaj Mimarı ve Permakültür Tasarımcısı Dilek Yürük yürütücülüğünde kent bostanları, suda tarım yöntemleri ve bokashi kompostu hakkında konuşuluyor olacak.Atölye ile ilgileneleri <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/p/CzvLf51IG9Y/?igshid=MzRlODBiNWFlZA==" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">linke</a> davet ediyoruz.

Dünyahali

İstanbul gibi mega şehirlerde sağlıklı, keyifli ve sürdürülebilir bir yaşamın yollarını arıyoruz

EK BİÇ YE İÇ

<a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/mine-durusu-tanriover-53015336/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Prof. Dr. Mine Durusu Tanrıöver</a><a href="https://www.linkedin.com/in/mine-durusu-tanriover-53015336/" rel="noopener noreferrer" target="_blank" fr-original-style="" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;"></a>İnsanın toprakla olan bağı, farklı hayatlarda değişik hikayelerle karşımıza çıkıyor. Joan Carulla Figueres bu yıl 100. yaşını kutlayan ve sevgiyle hayata bağlanmış bir senteneryan, yani bir asrı geride bırakmış bir kişi. 1930’lu yıllarda İspanya iç savaşı sırasında yaşanan kıtlıkta patatesle hayatta kalıp sonrasında vejetaryen olan ve yıllar sonra şehrin ilk “çatı bahçesi”ni kuran bir toprak aşığı. Bu, öyle basit bir bahçe değil; bu bahçenin kırktan fazla meyve ağacı, yılda 100 kg üzüm veren &nbsp;asmaları, sebzeleri ve onları yokluk zamanı açlıktan kurtaran patatesleri var.&nbsp;Gökyüzündeki bu bahçe, tam bir ”şehirde permakültür” deneyim alanı. Yağmur suyunu depolayarak kurak zamanlarda bile bahçenin su ihtiyacını karşılayabiliyor, gazete dahil her türlü organik atığı gömerek kompost elde ediyorlar. Joan, takvim yaşına meydan okuyan bir enerji ile bahçesine ve hayata bağlı. Bu bağın temelinde de sevgi yatıyor. Kendisini “sevgi oluşturan bir kişi” olarak tanımlıyor ve daha on yaşındayken herkesin içinde evrensel bir sevgi yaratmaya karar verdiğini söylüyor. Zor ve acı dolu bir çocukluktan sonra onu patatesleri ile beraber dünyaya bağlayan sevgi, bu sevgiyi hayatta tutmak için bahçesine harcadığı emek ve elbette ki yediği tazecik, zehirsiz sebze ve meyvelerden oluşan vejetaryen diyeti; onun yıllarına hayat katmış gibi duruyor. Joan’ın iç ısıtan hikayesini, “<a fr-original-style="" href="https://www.youtube.com/watch?v=1yQYgbZQLnw" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Onun Yeşil Yüzyılı</a>” isimli kısa belgeselde izlemenizi öneririm.&nbsp;Joan’ın 6 dakikalık belgesele sığdırılmış &nbsp;yüzyıllık hikayesinden alacağımız pek çok ders var. Büyük acılardan ve yıkımlardan ancak sevgi ile çıkılabileceği en büyük bilgelik derslerinden birisi. Joan, kardeşin kardeşi öldürdüğü bir savaşın yasından çiçekler, ağaçlar, türlü çeşit sebze ve meyveler filizlendirmiş. Yıkımın acılarını sevgi tohumlarına dönüştürmüş ve toprağı, bitkiyi, insanı evrensel bir sevgide birleştirerek kendine bir yol çizmiş ve pek çok insana da ışık olmuş. Çocuklara, gençlere, ziyaretçilere bahçesini açık tutmuş ve böylece sosyal hayatın içinde kalmış. Ona bahşedilen her bir gün, her bir ay, her bir yıl yaşam için şükrederken hayatın her anının keyfini çıkarmış. Hiç sigara ve alkol tüketmeden vejetaryen bir diyetle beslenip bir çiftçi gibi bahçesinde çalışmış. Bu ipuçları bile uzun ve sağlıklı bir yaşamın pek çok sırrını bizlere fısıldıyor. &nbsp;Joan, Barcelona’da yaşıyor ancak senteneryanların “<a fr-original-style="" href="https://en.wikipedia.org/wiki/Blue_zone" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Blue zones (Mavi Bölgeler)</a>” olarak adlandırılan başka alanlarda yoğun olarak yaşadığını görüyoruz. İlk olarak İtalya’da Sardunya &nbsp;Adası’nın belirli bir bölgesindeki insanların, özellikle de erkeklerin, adanın geri kalanındaki insanlara göre çok daha uzun süre yaşadığı saptandı. Ardından <a fr-original-style="" href="https://shs.hal.science/halshs-00175541/file/2004%20POULAIN%20BZ%20EXP%20GERONT.pdf" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">2004 yılında Poulain ve arkadaşları</a> tarafından yayınlanan bir makalede “mavi bölge” kavramı ortaya atıldı. Bu bölgedeki insanların dağlık bir alanda, göç almayan bir toplulukta, tarımsal bir ekonomiye dayalı, geleneksel beslenme ve yaşam tarzlarını korudukları görüldü. Sonrasında, bir kaşif ve gazeteci olan <a fr-original-style="" href="https://www.bluezones.com/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Dan Buettner</a> tarafından dört mavi bölge daha tanımlandı: Japonya’da Okinawa Vilayeti, Costa Rica’da Nicoya yarımadası, Yunanistan’ın İkaria Adası ve Kaliforniya’da Lorna Linda kenti.&nbsp;Bu uzun yaşamın arka planında genetik etmenlerin de rol oynadığı yadsınamaz. Ancak, bu mavi bölgelerin ortak özelliklerine baktığımızda çevresel faktörlerin uzun ve sağlıklı bir yaşamı nasıl desteklediğini de görebiliriz. Çok büyük oranda bitkisel beslenme ve özellikle baklagil tüketimi, sigarasız bir yaşam, orta düzeyde yoğun günlük fiziksel aktivite ve gün içi dinlenme molaları, günün büyük kısmının açık havada ve doğada geçirilmesi, güçlü sosyal ve ailesel bağlar ve bir yaşam amacı. Aslında bunlar, 100 yaşındaki çınar Joan’ın hayatından çıkardığımız tüm derslerin daha büyük topluluklarda yaşam bulmuş hali. Kendi hayatlarımız için de dersler çıkarabilmek dileğiyle.

Çevresel faktörler uzun ve sağlıklı yaşamı nasıl destekliyor? 

Senteneryan Joan’ın Gökyüzü Bahçesi 

Bengisu Ecem Yıldız’ın mesleği tasarım, tutkusu ise bitkiler. Kendisiyle bitkiler eşrafıyla geçmişini, kent çiftçiliğini ve bu deneyimlerini yazıya döktüğü yayıncılık anlayışı üzerine sohbet ettik.Hayatı boyunca toprağa ve bitkilere ilgisi olan Bengisu, şehrin kaosuna karşı bu ilgiyi hayatının önemli bir parçası hâline getiriyor. Bengisu liseyi Ankara’da okuduktan sonra üniversite için İstanbul’a geliyor. Üniversitenin ilk yıllarında İstanbul’un kaosu, beton ağırlıklı bir yer olması ona iyi gelmiyor. Bitkiler alemine merakı bu yıllarda güçleniyor.Bengisu’nun kent çiftçiliğinde ilk deneyimi İTÜ’de öğrenciyken Taşkışla Bostanı’nda oluyor. Sonra EK BİÇ YE İÇ’te çalışırken, Akmerkez Alışveriş Merkezi’nin terasında gıda üretimi yapılan bir dönümlük arazide iki yıla yakın çalışıyor. İstanbul’da farklı teras bahçeciliği işlerinde de çalışıyor. Çeşitli permakültür eğitimleri ve sertifikaları alıyor. Kendisiyle aynı merakı paylaşan insanlarla tanıştıkça topluluğu da büyüyor…Üzerindeki en büyük etkiyi bırakan ise&nbsp;Danimarka’da, Samsø Adası’nda&nbsp;bir çiftlik oluyor.&nbsp;World Wide Opportunities on Organic Farms (Organik Çiftliklerde Dünya Çapında Fırsatlar),&nbsp;Türkiye'de bilinen adıyla TaTuTa (Tarım-Turizm-Takas) aracılığıyla bulduğu bu çiftlik, denizin ortasında yalnızca organik tarım yapılan bir adada. Bengisu, iki bin beş yüz kişilik nüfusu olan bu adada kendisini derinden etkileyen bir ay geçiriyor.Bengisu bu dönemde birlikte çalıştığı iki çiftçi ve üç gönüllüyle kereviz, marul, dereotu, rezene yetiştiriyor. Çimlendirilmesi, fide hâline gelmiş olanların tarlaya ekilmesi çoğunlukla elle yapılıyor, yalnızca küçük araçlar kullanıyorlar. Kompost yapıyor, kompostu toprağa yayıyorlar. Hasat yapıyorlar. Bengisu’ya göre en keyiflisi ise kendi tarlasından topladığı gıdalarla yemek hazırlayıp birlikte yemek.Bengisu bu dönem gerçekten yaşadığını hissediyor ve bu onun için çok çarpıcı bir deneyim oluyor. Sonra toprağa dokunabildiği her an toprağa yönelmeye başlıyor.Şehrin rutinine karşı doğanın, toprağın rutininin kendini bir şeye “ait hissettirdiğini” söyleyen Bengisu, bir buçuk yıldır da merakını yayıncılık aracılığıyla paylaşıyor. İstanbul’da toprağa değen bir hayat kurmuşken, toprakla haşır neşir olduğunda hissettiği enerjiyi kelimelere dökme ihtiyacı da hissetmeye başlıyor.Bengisu toprağı merak ediyor, bitkileri merak ediyor. Onun merak duyduğu bitkilerin şifaları değil, bu dünyada neden onlarla birlikte var olduğumuz. Bu merak onun zihnine bitkiler dünyasına yönelik sorduğu soruları insanlarla paylaşma fikrini ekiyor ve bu fikir hasadını Aposto’da veriyor.<p contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-wrapper fr-deletable" fr-original-style="text-align:center" style="text-align: center; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><a bgcolor="#5d2a42" color="#faf7e3" contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-link" fr-original-style="background-color:#5d2a42 !important;color:#fafbfc !important" href="https://aposto.com/n/bitkiler-esrafindan-dedikodular" rel="noreferrer" style="background-color: rgb(93, 42, 66) !important; color: rgb(250, 251, 252) !important; text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Bitkiler Eşrafından Dedikodular'a abone ol</a>

Aposto P.S.

Bitkiler Eşrafından Dedikodular'dan Bengisu Ecem Yıldız

Bir kent çiftçisi

Sağlıklı toprak, yaşayan topraktır!Diane Miessler, permakültür tasarımcısı ve &nbsp;bahçıvanlığa ömrünü adamış bir kişi. Kitabında doğaya zarar vermeden içinde zengin bir hayat barındıran toprağı üretmenin yollarını anlatıyor.“Tohumlar olağanüstü zekaya sahip. Bitkiler bazı şeyleri bilerek doğuyorlar; daha fazla güneş ışığından yararlanmak için hangi yöne doğru büyümesi gerektiği; köklerinin ihtiyacı olan besinleri nasıl çekeceği; toprağı korumak için ne zaman yaprak dökeceği gibi. Takvim, zaman ölçer, ısı ölçer, güneş radarı, nem sensörü hepsi tohumların doğal birer parçası. Ayrıca detaylı proje planları da var.Toprak da tohumları nasıl besleyeceğini biliyor. Bu sistem insanı büyüleyen bir şey.”&nbsp;Toprak tüm canlıları besleyen ve nefes alan canlı bir organizma. Bize yaşadığımız gezegeni kurtarma şansı da veriyor çünkü aynı zamanda en büyük karbon yutaklarından birisi. Toprağı yok edersek dünyamızı da yok edebiliriz. Toprağın geleceği bize bağlı. İnsanların geleceği de toprağa. İyi bir bahçenin sırrı da toprak. İyi toprak nedir? Nasıl oluşur? merak ediyorsanız bu kitap sizin için. İçindekilere baktığımızda; toprağın oluşumu, malç yapımı, topraktaki organik maddeler ve mineraller, bahçecilik, kompost yapımı ve toprağı işlemek için gerekli adımları görüyoruz. Anlatım görsellerle zenginleştirilmiş ve rahat bir akış ile verilmiş.&nbsp;Kitapla birlikte merak ettiğiniz konularda eğitimlere de bakmak isterseniz önerilerimiz var!<a fr-original-style="" href="https://www.permaturk.org/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Permatürk Vakfı</a> ve <a fr-original-style="" href="https://www.ekbicyeic.com/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Ek Biç Ye İç</a>’in permakültür ve bahçecilik; <a fr-original-style="" href="https://www.kokopellisehirde.com/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Kokopelli Şehirde&nbsp;</a>ve &nbsp;<a fr-original-style="" href="https://www.bugday.org/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Buğday Derneği</a>’nin &nbsp;kompost eğitimlerini inceleyebilir; <a fr-original-style="" href="https://www.karaottohumdernegi.org/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Karaot Tohum Derneği</a>’nden fidelerinizi temin edebilirsiniz. Nisan ve Mayıs ayları toprakla işbirliği yapmanın tam da zamanı..&nbsp;

Kendi Toprağınızı Üretin, Diana Miessler - Doğan Kitap  

Okuyoruz!

<img src="https://images.aposto.com/2022/2/4/1648141336530.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.50" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sürdürülebilir tarım, gelecek nesillerin ihtiyaçlarından ödün verilmeden mevcut gıda ve tekstil ihtiyaçlarını karşılayacak sürdürülebilir yollarla yapılan tarımdır. Onarıcı tarım, organik tarım, permakültür, döngüsel otlatma gibi farklı yöntemlerle tarımın sürdürülebilirliği artırılabilir.

Devridaim Sürdürülebilir Ekonomi Enstitüsü 2 gün sürecek Toprağın Uyanışı “Ekinoks” temalı bir etkinlik düzenliyor. Sanayileşme ve aşırı tüketim ile doğayı ihmal edince iklim krizi ve üretimsel sıkıntılar baş göstermekte. Şimdi ise yeniden doğaya dönme, doğayla bütünleşme ve doğayla insanın milyonlarca yıllık ilişkisini modern zamanlarda yeniden konuşmanın zamanı.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">17 Mart akşamı alanında uzman eğitmenlerle; permakültür, döngüsel mimari, onarıcı tarım konuşulup tartışılacak.&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Ardından "Kad.im" belgeseli izlenecek.&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">18 Mart günü, atölyeler Devridaim Enstitüsü çatısı altında İstanbul Yeldeğirmeni'nde gerçekleşecek.</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">19 Mart’ta ise, Tekirdağ Sihirli Tohumlar Permakültür Çiftliği'nde kış uğurlanıp ekinoksa merhaba denilecek. Masal çemberleri, flora yürüyüşleri, doğal yollarla defne krem yapımı ve tohum takası ile toprağın uyanışına şahitlik edilecek.&nbsp;</li></ul>Detaylar için <a fr-original-style="" href="https://form.jotform.com/213625301838958" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">burayı</a>&nbsp;tıklayabilirsiniz.&nbsp;

Toprağın Uyanışı “Ekinoks”

Takip Ediyoruz!

<a fr-original-style="" href="https://www.linkedin.com/in/mine-durusu-tanriover-53015336/" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; text-decoration-skip: objects; touch-action: manipulation; -webkit-user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Prof. Dr. Mine Durusu Tanrıöver</a>Merhaba, ben Mine!Yeni yıla yeni bir niyetle başladım ve ne mutluyum ki, niyetim filizlendi. Dünyahali’nin yeni yılında sizlerle tanışıyorum! Neredeyse 25 yıldır insanlara sağlık dağıtmak, gençleri yetiştirmek, bilimsel bilgi üretmek ve sistemleri iyileştirmek için çalışan hem de çok çalışan bir hekim olarak biriktirdiklerim, gözlemlediklerim, sezdiklerim, söylemek ve değiştirmek istediklerimle geldim buraya. Gönüllü sadeliği benimsemiş, kökleri toprakta olan, kendi gıdasını yetiştirmekten &nbsp;büyük mutluluk duyan, permakültür ve bilinçli farkındalık eğitimleri alan ve &nbsp;doğanın döngüsünden kopuk düzenden dolayı mutsuz ve içi içini yiyen ama asla umudunu kaybetmeden değişim ajanı olmaya çalışan bir insanım.&nbsp;Yıllar içerisinde hastalıkların en üzücü ve en yıkıcı yönlerini gördüm. Metabolik bir pandemi sayılan diyabetin, kanserin, kalp ve damar hastalıklarının, kronik akciğer hastalıklarının hastaların ve ailelerinin hayatlarına nasıl derin ve geri dönülmez yaralar açtığına şahit oldum. Bir noktadan sonra o insanların ıstıraplarını azaltmaya çalışmaktan başka bir şey gelmedi elimden. İşin en acı tarafı da bu hastalıkların tümünün ‘önlenebilir hastalıklar’ olması gerçeği. Dünya Sağlık Örgütü tarafından bu hastalıklardan büyük oranda sorumlu olan değiştirilebilir davranışsal risk faktörleri şu şekilde sıralanır: sigara kullanımı, fiziksel inaktivite, alkolün zararlı kullanımı ve sağlıksız diyetler. Bunların hepsinin temeline baktığımda kök nedenin küresel boyutta insanın doğayla olan bağının kopması olduğunu düşünüyorum. Her ne kadar gelişmiş tıbbi imkanlara ve bilimsel bilgiye sahip olsak da bozulan sağlığı ve işlevsel kayıpları tam olarak düzeltmek çoğu zaman mümkün olmamakta. Oysa ki insanların ‘sağlıkla yaş alması’ için hastalıklar ortaya çıkmadan önce, gerçekten isteyerek ve gayret ederek atacağımız küçük adımların sağlığı korumak adına büyük etkileri olabilir.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2022/1/4/1645121293643.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.51" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sadece bulaşıcı olmayan kronik hastalıklar değil, bulaşıcı hastalıklar açısından da doğa ile olan ilişkimiz hikayenin akışını belirlemektedir. İnsan eliyle oluşturulan yıkım ve iklim değişikliğine yol açan faktörler aynı zamanda doğadaki canlıların birbirleriyle ve insanlarla olan etkileşimini de değiştirmektedir. Yaşam alanlarını kaybetmiş hayvanların diğer hayvanlarla ve insanlarla potansiyel olarak temas halinde olması, enfeksiyon hastalıklarına yol açan patojenlerin genetik yapılarını daha kolay değiştirmelerine ve hayvanlardan insanlara geçiş yolu bulmasına yol açmaktadır. Daha önce hiç tanışmadığı mikroorganizmalarla enfekte olan insanoğlunun savunmasız bir şekilde, şu anda yaşadığımız şekilde büyük küresel salgınlar içinde kendini bulmasına yol açabilmektedir. Bunun da ötesinde, iklim değişikliği suyla bulaşan kolera ve sivrisineklerle bulaşan sıtma gibi bir çok hastalığın yayılması için daha uygun şartlar oluşturmaktadır.&nbsp;Kaliteli gıda, temiz hava, sağlıklı beden ve zihinlere ihtiyacımız var. Bunun için de doğayla, dünyayla kopmuş olan bağlarımızı yeniden kurmaya. Ben de en iyi yaptığımı düşündüğüm işlerin bir bütünüyle burada olmak istedim: gözlemlemek, sezmek, sevmek, okumak, yazmak ve başkalarını da hikayeye katıp beraber yürümek. Ve bu hikayede, toprağın bilgeliği hayatlarımıza dokunsun diye kendime bir yol gösterici olarak ‘toprak’ı seçtim. Wendell Berry’nin deyişi ile ‘Toprak hayatların muhteşem bağlayıcısı, her şeyin kaynağı ve varış yeridir’. Toprağın annelik ettiği döngülerden insanoğlunun çıkarması gereken sayısız ders var: her bir yok oluşun yeni bir varoluşa dönüştüğü, iç içe geçmiş, yalın, verimli, sürdürülebilir, her bir çıktının bir başka sürecin girdisi olduğu, en çalışkan canlıların ev sahipliğini yapan, bire bin veren şifa dolu, cömert toprak…&nbsp;Bana ayrılan alanda,<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">sağlığı iklim krizi ile mücadelede bir motivasyon aracı yapmak,</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">iklim krizinin oldukça kişisel ve hemen şu anda bizi ve ailemizi ilgilendiren bir büyük sorun olduğunu kanıtlamak,&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">atacağımız her bir küçük adımın ne kadar büyük değişikliklere fırsat sağlayabileceğini göstermek için bilimsel bilgiler ışığında deneyim ve düşüncelerimi paylaşıyor olacağım.&nbsp;</li></ul>Her risk bir fırsat içerir: iklim krizine yol açan etkenleri azaltmak için yapacağımız hayat tarzı değişikliklerinin bize esasında bir ek fayda olarak daha da çok sağlık katacağını anlatmaya çalışacağım.&nbsp;Toprağın bilgeliği, yolumuza ışık tutsun. Duralım -ama gerçekten duralım- kendimize, hayat amacımıza, dünyamıza bir anlığına da olsa dışarıdan bakalım. Yediğimizde, içtiğimizde, giydiğimizde, tükettiğimizde, isteklerimizde sadeleşerek beden ve zihinlerimize dinlenmek ve yenilenmek için fırsat verelim. Şefkatle, sakinlikle ve toprağın bilgeliğiyle hareket ederek insanlığı ve dünyamızı iyileştirecek güce sahip olduğumuzu hep hatırlayalım.

Toprak hayatların muhteşem bağlayıcısı, her şeyin kaynağı ve varış yeridir.

Merhaba!

<h3 fr-original-style="text-align: center;" style="text-align: center; margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">permakültür</h3><img src="https://images.aposto.com/2022/0/4/1642095501576.jpeg" style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="1.42" width="550" fr-original-style="display: block; float: none; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">İngilizce ‘kalıcı’ (permanent) ve ‘tarım’ (agriculture) kelimelerinin birleşmesinden oluşan permakültür, insan yerleşimlerini doğada bulunan ilkelere ve sürdürülebilirlik fikrine göre tasarlamak anlamına geliyor.&nbsp;

permakültür ile ilgili hikayeler