Vergi cennetlerine açık savaş

Joe Biden, kurumlar vergisini %28’e çıkartmaya ve vergi cennetlerine aktarılan paraları, vergi olarak ABD ekonomisine geri kazandırmaya hazırlanıyor.
Vergi cennetlerine açık savaş

N Kolay 26 Nisan Pareto
N Kolay ile birlikte

Bankacılık hizmetlerinin ve yatırımın kolay yolu: N Kolay

Ekonomik teşvik paketleri, para politikalarındaki gevşeme hamleleri ve pandemi döneminde yaşanan sıra dışı piyasa olayları, birçok insanın yatırım süreçlerine ilgi duymasını da beraberinde getirdi. Bu süreçte Merkez Bankası’nın para…

Daha fazlasını öğren →

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

Erdem Mümtaz Hacıpaşaoğlu - Vircon & Clemta Kurucu Ortağı 

İllüstrasyon: Ayşe Ezgi Yıldız

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Joe Biden, seçim kampanyasında da duyurduğu üzere %21 olarak uygulanan kurumlar vergisini %28’e çıkartmaya ve ABD üzerinden vergi cennetlerine aktarılan paraların, vergi olarak ABD ekonomisine geri kazandırılmasına hazırlanıyor. Bu hamle, kimi çevreler tarafından Trump yönetiminin 2017’de yaptığı vergi düzenlemesine karşıt bir hamle olarak değerlendirilirken; kimileri aktif vergilendirmenin hâlihazırda vergi oranlarından düşük olduğu ülkede vergiden kaçınmaya çalışacak şirketlerin sayısını daha da artıracağını öngörüyor.

Arka plan: ABD’de ikili bir vergi rejimi bulunuyor. Her eyalet öncelikle oransal ya da sabit oranlı kurumlar vergisini tahsil ediyor. Sonrasında kalan tutar üzerinden federal hükümet, kurumlar vergisi alıyor. Örneğin, Kaliforniya eyaleti bunu kurum gelirleri üzerinden %8,84 olarak uygularken Delaware eyaleti C-Corp şirket türleri (bizdeki anonim şirket gibi değerlendirebiliriz) için ortalama 400 dolar, LLC şirketler (bizdeki limited şirketin belirli yönleriyle şahıs şirketine benzeyen hali gibi değerlendirebiliriz) için ortalama 300 dolar olarak uyguluyor. Bu sebeple girişimciler ve kurumsal şirketler sıklıkla Delaware ve Wyoming gibi oransal kurumlar vergisi tahsil etmeyen eyaletleri tercih ediyor. Amerika’da kurumlar vergisi oranları Trump yönetiminde gelir dilimlerine ayrılmıştı ve %35’e kadar çıkıyordu. Sonrasında bu rakam %21’e sabitlenmişti.

Rakamlara bakarsak: Vergilendirme oranının %21 olduğu 2020 yılında Tax Justice Network tarafından hazırlanan “Vergi Adaleti Durumu” raporuna göre, aktif vergilendirme oranı yalnızca %17,78’di. Buna sebep olarak; kayıpların içerisinde vergiden kaçınmanın, çifte vergilendirmenin önlenmesi alanındaki uluslararası sözleşmelerin, bu sözleşmeler vasıtasıyla kurulan vergi yapılandırmalarının ve vergi cennetlerine aktarılarak vergilendirilmeyen paraların etkisi gösterilebilir.

Vergi cennetlerine açık savaş: Aktif vergilendirmenin artması için Biden, vergi cennetlerinin önüne geçecek yeni bir teklifi daha gündeme getirdi. Yeni sistemle birlikte ABD dışında ödenen bir verginin, mevcut vergi diliminin altında kalması durumunda; artan oranın ABD'ye ödenmesi öngörülüyor. Bu durumun ABD’nin diğer ülkelerle imzaladığı çifte vergilendirmenin önlenmesine yönelik uluslararası sözleşmelerle çelişme riski bir hayli yüksek gözüküyor.

Çifte vergilendirme nedir? Bir verginin birden fazla ülkede tekrar tekrar ödenmesi çifte vergilendirme olarak isimlendiriliyor. Bunun önüne geçmek için tekil bir uluslararası anlaşmadan ziyade, ülkeler ikili önleme sözleşmeleri imzalıyor. Yapıları çoğunlukla birbirlerine benzese de aralarında kritik farklılıklar oluşabiliyor. Dolayısıyla bu düzenleme her ikili ülke ilişkisi bakımından ayrı sorun ve sonuçlar doğuracak.

Şimdi ne olacak? Trump yasasında kıyı ötesi (offshore) ülkelere yapılan yatırımların getirileri %10’a kadar vergiden muaftı. Bu oranı aşanlara da mevcut kurumlar vergisi rejiminin yarısı olan %10,5’lik vergi uygulanıyordu. Biden’ın yasa teklifiyle birlikte %10’luk istisna son bulacak ve kıyı ötesi vergilendirmesi doğrudan %21 olarak uygulanacak. Ayrıca vergi oranının %21’den düşük olduğu bir yerle vergisel bir ilişkiye giriliyorsa aradaki fark, ABD’ye ödenecek. Örneğin, Cayman Adaları’nda %0 kurumlar vergisi ödendiği için %21’in tamamı ABD’ye ödenecek.

ABD’yi ne kadar etkiler? Trump, şirketlerin daha fazla kazanmasının “Amerikan Rüyası”nı geri getirebileceğini düşünüyordu. Biden’ın öncelikleri arasında ise artan vergilerle birlikte vatandaşlara sunulacak imkânların ve bireysel refah seviyesinin artması var. Kurumlar vergisinin %28’e çıkarılmasının ABD’de şirketleşme oranlarını doğrudan etkilemesi zor görünüyor. ABD, hâlâ girişim yatırımcılarının gözdesi durumunda ve teknoloji geliştirmenin merkezinde. Şirketlerde gider gösterebilme konusunun diğer ülkelere kıyasla daha esnek bir yapıya sahip olması, hâlihazırda raporlanan aktif vergilendirme oranlarının da gerçekte daha aşağıda olmasına sebebiyet veriyor. Bununla birlikte kıyı ötesi üzerinden vergi yapılandırması kurmuş şirketler bakımından tehlike sinyalleri çalıyor. Yasa önerildiği gibi geçerse pek çok uluslararası verginin yeniden yapılandırılmasına şahit olacağımız kesin. Biden’ın bu önerisine karşılık çok sayıda uluslararası vergi adaleti açıklaması gelmesinin geri adım atılmasına neden olup olmayacağını ise hep beraber izleyeceğiz.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

NEREDE YAYIMLANDI?

ParetoPareto
∙

BÜLTEN SAYISI

🌎 Yarını şekillendiren politikalar

26 Nisan Pazartesi sabahından herkese merhaba. Bu hafta gündemimizde iklim krizinin oluşturduğu ekonomik riskler, Biden'ın küresel kurumlar vergisini yükseltme hamlesi ve Thodex'e yönelik dolandırıcılık iddiaları var.

26 Nis 2021

N Kolay ile birlikte
🌎 Yarını şekillendiren politikalar

YAZARLAR

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ OKUMALAR

ParetoPareto
∙

HİKAYE

Özel sektör COP31’de hangi sorulara yanıt arıyor?

Antalya’daki COP31’e yoğun katılım gösteren Türk iş dünyası, yeşil dönüşüm yatırımları için vergi teşvikleri, uzun vadeli finansman ve öngörülebilir kurallar bekliyor. Karbon ticareti düzenlemelerine uyum konusunda şirketlerin soruları sürerken KOBİ’ler teknik hazırlık ve kaynak bulmakta zorlanıyor. Kamu temsilcileri ise dönüşümün maliyetini özel sektörün daha fazla paylaşmasını istiyor. Zirvedeki görüşmelerde, paranın nereden geleceği kadar kime ve nasıl dağıtılacağı da tartışılıyor.

Alev Karakartal

·

19 Kas 2026

Özel sektör COP31’de hangi sorulara yanıt arıyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Son iki yılda ilk kez zarar açıkladı: SoftBank için işler neden ters gidiyor?

Yapay zeka yatırımları sayesinde yaz sezonu başında Japonya'nın en değerli şirketi hâline gelen SoftBank, yalnızca birkaç ay içinde piyasa değerinin yarısından fazlasını kaybederek iki yılın ardından ilk net zararını açıkladı. Şirketin yatırım yaptığı alt alanlarda yaşanan gelişmeler, SoftBank'in yapay zeka yatırımlarına dayalı agresif büyüme stratejisinin taşıdığı riskleri giderek daha görünür hâle getirdi.

Doğa Yurduneri

·

19 Kas 2026

Son iki yılda ilk kez zarar açıkladı: SoftBank için işler neden ters gidiyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Seveso Direktifi uygulansaydı Aliağa’da felaket önlenebilir miydi?

Aliağa'da HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 19 işçinin hayatını kaybettiği patlama, büyük endüstriyel kazaların önlenmesine yönelik Seveso Direktifi'ni yeniden gündeme taşıdı. HABAŞ'ın kendi kamu bilgilendirme belgesinde Aliağa Şubesi'ni Seveso kapsamında üst seviyeli kuruluş olarak tanımlaması, güvenlik raporlarının, risk analizlerinin ve denetim mekanizmalarının sahada ne ölçüde işlediği sorusunun da sorulmasına neden oldu. Facia mevzuata uyumla işçilerin gerçek güvenliği arasındaki farkın sorgulanmasını da beraberinde getirdi.

Pelin Cengiz

·

16 Kas 2026

Seveso Direktifi uygulansaydı Aliağa’da felaket önlenebilir miydi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?

NVIDIA’nın kurucu CEO’su Jensen Huang’ın, Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğu öne sürülen iş insanı Alice Huang ile ilişkisi hakkındaki inceleme sürerken şirket içinden bir yöneticiyle de evlilik dışı ilişki yaşadığı iddia edildi. Yönetim kurulunun Huang’ın geleceğini görüştüğüne ilişkin haberler, çip devinin kurucusuna bağımlılığını yeniden gündeme taşıdı.

Doğa Yurduneri

·

11 Kas 2026

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?

Uludağ İçecek, Malatya’da yıllık yaklaşık 140 milyon litre üretim kapasitesi ve 110’un üzerinde doğrudan istihdam hedefliyor. EBRD’nin finansman sağladığı yatırımda enerji ve su verimliliği öne çıkıyor.

11 Kas 2026

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?