Batı'dan havadisler

Lagarde’ın konuşması

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, Dış İlişkiler Konseyi’nde (CFR) yaptığı konuşmada, küresel ekonominin dönüştürücü bir değişim sürecinden geçtiğini ve bu sürecin küresel ekonomiyi bloklara böldüğünü söyledi. Lagarde konuşmasında, “Küresel ekonomi dönüştürücü bir değişim sürecinden geçiyor. Pandemi, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı haksız savaşı, enerjinin silah haline getirilmesi, enflasyonun aniden hızlanması ve ABD ile Çin arasında artan rekabetin ardından jeopolitiğin tektonik plakaları daha hızlı kayıyor.” ifadelerini kullandı.

Soğuk Savaş sonrası gelişen uluslararası kurumlar ve güçlenen ticaret ilişkilerinin küresel arzı iç talepteki değişikliklere karşı daha esnek hale getirdiğini ifade eden Lagarde, bu sayede uzun süren bir istikrarlı düşük enflasyon dönemi yaşandığını ifade etti.

Fakat Lagarde, bu uzun süreli istikrar döneminin yerini kalıcı bir istikrarsızlığa bırakabileceğini söyleyerek, şu ifadeleri kullandı:

“Daha esnek bir küresel arz yerine, tekrarlanan arz şokları riskiyle karşı karşıya kalabiliriz. Son dönemde yaşananlar, kritik tedariklerin nasıl küresel koşullara bağlı olduğunu gözler önüne serdi.

Bu durum en belirgin şekilde Avrupa'daki enerji krizinde görülmüştür, ancak diğer kritik kaynakları da kapsamaktadır. Bugün Amerika Birleşik Devletleri en az 14 kritik mineral için tamamen ithalata bağımlıdır. Avrupa ise nadir toprak tedarikinin %98'i için Çin'e bağımlı. Bu sektörlerdeki arz aksaklıkları, otomobil endüstrisi ve elektrikli araç üretimine geçiş gibi kritik sektörleri etkileyebilir.”

Hükümetlerin bu duruma karşı birtakım yasal düzenlemelerle karşı koymaya çalıştığını belirten Lagarde, bu düzenlemelerin bloklaşmayı daha da artırdığını, tedarik zincirini bölgeselleştirmeyi planlayan firma oranının geçtiğimiz yıla oranla neredeyse 2 katına çıkarak %45’e ulaştığını söyledi.

Lagarde ayrıca bu bloklaşma ortamının, ticarette kullandıkları ödeme sistemi ve para birimlerini batıdan koparmak isteyen ülkeler için bir fırsat olabileceğini, fakat bunun yine de USD ve EUR için bir hakimiyet kaybına işaret etmediğini söyledi.

💉 Hatırlatma dozu: Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’dan oluşan BRICS ülkelerinin ağustos ayı toplantısında ortak para birimi konusunu ele alacağını ifade etmişti.

• 2023 Mart ayında Brezilya ve Çin, karşılıklı ticarette yerel para birimlerini kullanmak üzere ortak anlaşma imzaladı. Bunun yanı sıra Irak ve Bangladeş, Çin’den yapılacak ithalatta CNY kullanımına izin verme kararı aldı.
• 2022 Eylül ayında Çin ve Rusya, karşılıklı doğal gaz alım satımlarında RUB ve CNY kullanma kararı almıştı.

Birleşik Krallık işsizlik verileri

Birleşik Krallık’ta işsizlik oranı şubat ayında %3,8’e yükselerek 2022’nin ikinci çeyreğinden bu yana en yüksek seviyesini kaydetti. Ülkedeki toplam işsiz sayısı ise 1,2 milyon kişiye çıktı. 

İşsizlik oranındaki artışın yanı sıra primler hariç yıllık ücret artışlarının %5,1 olan beklentilerin oldukça üzerine gerçekleşerek %6,6’ya çıkması dikkat çekti. Konuya ilişkin Reuters’a konuşan ING ekonomisti James Smith, "Bank of England’ın önümüzdeki ay faiz oranlarını sabit tutmasını bekleyen bizler için, İngiltere'de ücret artışlarındaki son sürpriz yükseliş şüphesiz işleri zora sokuyor" dedi.

Verinin ardından GBP endeksi %0,17 değer kazanırken, Birleşik Krallık 2 yıllık tahvil faizi %0,37 artışla %3,69’a yükseldi. 

💾 Cep Bilgisi: Bank of England’ın mayıs ayı toplantısında politika faizini 25 baz puan artışla %4,5 seviyesine çıkarması ihtimali %80 olarak görülüyor.

Almanya’da yatırımcı güveni geriliyor

Almanya’da ZEW tarafından hazırlanan yatırımcı beklenti endeksi nisan ayında 8,9 puan gerileyerek 4,1 seviyesine düştü. Piyasa beklentisi endeksin 15,6 değerini alması yönündeydi. Endeksin düşüşünde, bankacılık sektöründe ilişkin olumsuz beklentiler etkili oldu.

💾 Cep bilgisi: 2022 Ekim ayından 2023 Şubat’a kadar yükselişini sürdüren endeks, Almanya’da dördüncü çeyrek büyüme verisinin negatif yönde gerçekleşmesinin ardından iki aydır gerileme yönünde seyrediyor.

Endeksin nisan ayı sonuçlarına ilişkin ZEW tarafıdan yapılan açıklamada, “Uzmanlar bankaların kredi verme konusunda daha temkinli davranmasını bekliyor. Hâlâ yüksek olan enflasyon oranları ve uluslararası kısıtlayıcı para politikası da ekonomi üzerinde baskı yaratıyor. Olumlu taraftan bakıldığındaysa uluslararası finans piyasalarında akut bir kriz tehlikesi önlenmiş gibi görünüyor”  ifadelerine yer verildi.

Bullard’ın mesajları

Batıda gündemin bir diğer konusu ise St. Louis Fed Başkanı James Bullard’ın açıklamalarıydı. Enflasyonla mücadelede çok net bir ilerleme olmamasının faizlerin yükselmeye devam etmesi gerektiği anlamına geldiğini söyleyen Bullard, “yeterli kısıtlayıcılıkta” faiz oranının %5,5-5,75 aralığında olduğunu söyledi.

Bullard ayrıca ABD için resesyon tahmini yapanların ülkedeki istihdam piyasasının gücünü görmezden geliyor olduğunu da ifade etti.

💾 Cep bilgisi: Bullard, Fed’in en şahin üyesi olarak biliniyor. Ayrıca bu yılki FOMC toplantılarında oy hakkı da bulunmuyor.