Bir dönem dizisinden Kozyatağı'nda büyümeye

Bu hafta bir iki kere şehirler arası araç yolculuğu yaptım ve bir apartmandan başka bir apartmana anılar ve umutlar taşıdım. Hemen ardından yoldayken bir paylaşımda Bizimkiler dizisindeki ünlü Şale Apartmanı’nın son durumuna rastladım. Bu da beni apartmandan bağımsız olarak mahalleyle ilgili düşündürdü: Acaba televizyonun ciddiye alındığı bir dönemde her pazar günü bir kurguya ev sahipliği yapan bir binanın yer aldığı Kozyatağı mahallesinde büyümek nasıldı? 

Kozyatağı: 20. yüzyılın başına dek Bostancı’ya kadar uzanan sahil hattı ve paralelinde yer alan köşk ve saraylar biraz daha içerdeki Kozyatağı’na sıçrayamamış ve orasının kendi hâlinde, bağ-bahçe kalmasına izin vermişti. Kozyatağı'nın isminin de ceviz ağaçlarından geldiği düşünülüyor. Çünkü koz, ceviz demek. Kozyatağı İstanbul’un merkezlerinden biri olmasa da şehrin nüfusundan ve nüfus hareketlerinden nasibini fazlasıyla aldı ve alıyor. Düşüncelerimi başlatan Bizimkiler dizisinin çekildiği dönemi baz alırsak 1980 ve 1990’ları göz önünde bulundurmamız gerekiyor. Kısacası mahallenin henüz yeni yeni kalabalıklaştığı, kırsal alandan yerleşik alan dönüştüğü dönemi. 

Mahalledenin meskûn alana geçişi: 1970’lere dek tarımsal alanlarını muhafaza edebilen Kozyatağı’nın, özellikle 1973 yılında köprü ve çevre yolunun açılmasıyla yoğunluğu arttı. Üstüne, 1989 yılında Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’ne bağlanan otoyol kavşağının da açılmasıyla ulaşım açısından cazip bir mekânsal dönüşüme uğradı. Bu, dizinin ekranlara taşındığı ilk zamanlara tekabül ediyor aynı zamanda. Buna imar planındaki yoğunluk artırımlarının da eşlik ettiğini unutmayalım. Yoğun yapılaşmanın gerçekleştiğini anlamalıyız bu kararın sonucunda. Öyle ki artık ulaşımla ilgili yatırımların sonucunda Kozyatağı mahallesi, Kadıköy ilçesindeki en kalabalık yerleşimlerinden biri olarak 1991'de ikiye bölündü. İstanbul gibi büyük şehirlerde ulaşımın kolay olduğu, ikinci veya derece merkez mahalleler, dizinin bize anlattığı apartman hikâyelerinin yaşanmasına olanak sağlayan yegâne alanlardı. Ya da ben olduğunu hayal ediyor ve güzel anılarını paylaşmak isteyenleri bekliyorum.