Fed risk almayı seçti

ABD borsaları genel anlamda rekorlar kırarken, büyüme beklentilerin üzerinde seyrederken Fed’in "jumbo" olarak adlandırılan faiz indiriminin nedenini anlamak çok kolay olmayacak. Temmuz ayında yaşanan kasırga sonrası görece hızlı artan işsizlik rakamları bunun tek açıklayıcısı olamaz gibi görünüyor.
Fed risk almayı seçti

19 Eylül - Meetup - Exante
Meetup ile birlikte

İş dünyasının inovatif zihinlerle buluşma noktası: Meetup Istanbul Meetup Istanbul , 2015 yılından bu yana konu ve konuklarıyla iş dünyasının kapılarını inovatif zihinlerle aralıyor. Bu yıl 11. kez düzenlenen etkinlik, “Next Level” temasıyla dijital devrim yaşatan trend ve teknolojilerden hareketle geleceğe projeksiyon tutmaya hazırlanıyor. Nerede ve ne zaman? 1 5 Ekim Salı günü, Wyndham Grand İstanbul Levent’te . Neler oluyor? Son yıllara damga vuran yapay zeka ile merkeziyetsizlik ve çok merkezlilik kavramları toplumlar arasındaki ilişkileri, teknoloji kullanımımızı ve ekonomiyi kökten değiştiriyor. Meetup Istanbul ise bu değişimleri anlamak, onlara uyum sağlamak ve yeni teknolojileri faydalı bir şekilde kullanmak üzere bilgiye dayalı yöntemler benimsemenizi amaçlıyor. Meetup Istanbul’un bu yılki buluşması sizi “Next Level”a geçirmeye hazır. Yapay zeka teknolojilerini merkeze alan NextAi , İnovasyon ve değişimin öncüsü olmaya devam eden startup’ların konuşulacağı NextStartUp , Sürdürülebilir bir dünya için kurumsal sosyal sorumluluk projelerinin değerlendirileceği NextHuman , Dijital çağın yeni jenerasyonunun dünyaya karşı bakış açılarının inceleneceği NextFuture , Yeniliklerle tüketici sadakatini kazanan markaların içgörülerinin paylaşılacağı NextBrand bu yıl Meetup Istanbul ’un “Next Level” teması altında sizlerle olacak. Ayrıca, alanında uzman isimlerin yer alacağı etkinlikte katılımcılar workshop'lara katılma fırsatı da bulacaklar. Meetup lstanbul hakkında ayrıntılı bilgiye buradan ulaşabilir, etkinlikte yerinizi ayırtabilirsiniz.

Daha fazlasını öğren →

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

Sonunda beklenen karar geldi ve Fed jumbo olarak adlandırılan 50 baz puanlık bir indirimle politika faizini %5,25-5,50 bandından %4,75-5  bandına çekmiş oldu. Bu karar, borçlanma maliyetlerinde Mart 2020’den bu yana yapılan ilk indirim oldu. Faiz indirimi beklenmesine rağmen indirimin 50 mi 25 baz puan mı olacağı yönünde tartışmalar vardı.

ABD borsaları genel anlamda rekorlar kırar ve büyüme rakamları da beklentilerin üzerinde seyrederken Fed’in jumbo faiz indiriminin nedenini anlamak çok kolay olmayacak. Temmuz ayında yaşanan kasırga sonrası görece hızlı artan işsizlik rakamları bunun tek açıklayıcısı olamaz gibi görünüyor. 

Fed 31 Temmuz toplantısı sonrası yaptığı duyuruda, enflasyonun hedeflerine yakın ineceğine dair güveni yeterince hissetmeden mevcut konumunu değiştirmeyeceğine dair net bir sinyal vermişti.  Haziran ayı toplantısında bu yıl sonunda politika faizinin %5.1 olacağını öngören Fed kurul üyeleri, bu toplantıyla 2024 sonu beklentilerini % 4.4’e indirdi. İki gün önce Atlanta Fed’in şimdi tahmin yöntemi ile hesapladığı ABD üçüncü çeyrek büyüme tahmini %3’e yükselmişti. Hem perakende satışların hem de sanayi üretiminin beklenenden iyi gitmesi, piyasa beklentilerinin aksine büyümenin tahminlerden güçlü gittiğine işaret ediyordu. Piyasa beklentileri ise üçüncü çeyrek büyümesini % 1.8 olarak öngörüyor. 

Piyasa beklentisinden daha iyi bir büyüme varken Fed‘in faiz indirimi bizim henüz bilmediğimiz bazı verilere sahip olmasından ya da bazı gelişmelerle ilgili kaygılarından kaynaklanıyor olabilir. Şu aşamada bunu bilmek zor. 

Jeopolitik risklerin olabildiğince güçlendiği bir ortamda bu kaygılar haklı olabilir. Umarız gerçekleşmez ancak böyle bir durum varsa Fed doğru bir hamle yapmış diyebiliriz. Eğer bir tür arz yönlü şok yaşamazsak, mevcut tablo özellikle ABD seçimi sonrası finansal piyasalardaki yukarı yönlü hareketleri oldukça güçlendirebilir. Genelde seçim öncesi zorlanan piyasalar, seçim sonrası güçlü ivmeler kazanır. Fed‘in verdiği  ivme bu güçlenmeyi çok daha güçlü kılmaya aday görünüyor.

Fed’in makroekonomik projeksiyonlarına baktığımızda, önümüzdeki yıldan itibaren büyüme ve enflasyonun % 2’ler civarında dengeleneceğine dair bir beklenti görüyoruz. İşsizlik oranı % 4.4’lerden hafif gerilemesi öngörülen bir senaryoda sunulmuş. Bu dengeyi sağlamak için Fed’in gelecek yıl sonuna kadar 200 baz puanlık bir faiz indirimi öngördüğünü anlıyoruz. Gelecek yıl sonunda Fed’in politika faizi tahmini %3,4. Bu 200 baz puanlık indirimin 50 baz puanını dün akşam yapan Fed, önümüzdeki 15 ayda 150 baz puan faiz indirimi planlıyor. Bunun anlamı, faiz indirimleri önümüzdeki 15 ayda bugünkü hızla gitmeyecek. Bununla birlikte, önemli denilebilecek bir indirim de yola çıkmış durumda. 

Piyasalar bir süre oynak olabilir ama ana yön faiz indirimi olduğu için nihayetinde pozitif etkilenecektir. Faiz indirimi ile gelecek büyüme beklentileri hisse senedi piyasalarını beslerken, düşen faizler alternatif yatırım araçlarına olan ilgiyi artırarak birçok varlık fiyatını muhtemelen yukarı çekecektir. Sermaye getiri odaklı olarak ABD dışına daha fazla yönelecektir. 

Bununla birlikte, olası jeopolitik gelişmeler daha kaotik bir tablo ortaya çıkarabilir. NATO’nun Ukrayna’da artan etkisi ile önümüzdeki süreçte Rusya-Ukrayna meselesi daha riskli gelişmelere evrilebilir. Gazze ya da Lübnan’daki gelişmeleri de dikkate alacak olursak ciddi risklerle yaşadığımızı söylemek çok yanlış olmayacaktır.

Arz yönlü şoklar büyümeyi aşağı, enflasyonu yukarı çekebilir. Bu tür stagflasyonist ortamlar merkez bankaları için en zor şartları oluşturur. Fed'in faiz arttırması bile gerekebilir. Dün akşamki indirim belki bir daha böyle bir fırsat yakalanamayacağı için yapılan bir indirimdir. Umarız jeopolitik riskler derinleşmez ve piyasalar neşeli olur. Ama bunun varlık balonu yaratma ihtimali de yüksektir. Balon varsa dalgalanmalara ve sert inişlere de hazırlıklı olmak gerekir.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

İLGİLİ BAŞLIKLAR

NEREDE YAYIMLANDI?

EXANTEEXANTE
∙

BÜLTEN SAYISI

🎁 Fed bekleneni yaptı

Bir ay öncesinden çıkacak kararın tartışılmaya başlandığı ve "25 mi 50 mi" kavgasının verildiği Eylül ayı Fed kararı nihayet açıklandı. Fed, piyasanın çoğunlukla kendisinden beklediğini yaparak fonlama faizini 50 baz puan düşürdü.

19 Eyl 2024

Meetup ile birlikte
Bloomberg

YAZARLAR

Erhan Aslanoğlu

İstanbul Topkapı Üniversitesi rektör yardımcısı, akademisyen ve ekonomist. Makroekonomi, Türkiye ve dünya ekonomisi alanlarıyla ilgilenen Aslanoğlu’nun yayımlanmış bir kitabı, kitap bölümleri, çok sayıda makalesi ve tebliğleri bulunuyor. Genel ekonomi, makroekonomik göstergelerin yorumlanması, Türkiye ve dünya ekonomisi, göstergeler ve gelişmeler üzerine seminer ve eğitimler veriyor.

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

Fed sonrası küresel tahvil piyasalarında neler oluyor?

Fed’in 25 baz puanlık faiz artışı, küresel tahvil piyasalarında yalnızca politika faizinin bir kademe daha yükselmesi anlamına gelmiyor. Kararın piyasa açısından daha önemli tarafı, ABD’de para politikasının beklenenden daha uzun süre sıkı kalabileceğine yönelik algının güçlenmesi. Bu noktada küresel tahvil piyasasının en önemli referansı ABD 10 yıllık tahvil faizi olmaya devam ediyor.

Eren Kuru

·

24 Eyl 2026

Fed sonrası küresel tahvil piyasalarında neler oluyor?
EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

Güncel fon krizinin tahlili: Türkiye sermaye piyasası için yeni bir eşik

SPK'nın 131 fonu tasfiye etmesiyle 455 bini aşkın yatırımcının birikimi askıda kaldı. Türkiye'nin derin bir sermaye piyasası kurabilmesi için haksız kazanç geri alınmalı, zarar mükellefe yüklenmemeli. Bu kriz, doğru dersler çıkarıldığında Türkiye sermaye piyasası için bir eşik olabilir.

Yaman Alp Ungan

·

24 Eyl 2026

Güncel fon krizinin tahlili: Türkiye sermaye piyasası için yeni bir eşik
EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

Tüketicinin sepeti küçülürken, fişi nasıl büyüyor?

ABD’den Türkiye’ye, fiyatların gelirlerden hızlı arttığı bir dönemde tüketici harcamaktan vazgeçmek yerine alışveriş biçimini değiştiriyor. Daha küçük sepetler, market markaları, daha sık alışveriş ve kredi kartına yayılan ödemeler hane bütçesindeki baskının giderek daha görünür hâle gelen sonuçları. Tüketim verileri canlılığını korurken, bu canlılığın arkasında gelir dağılımı, borçlanma ve sürekli sonraya bırakılan harcamalar var.

Hakan Bektaş

·

24 Eyl 2026

Tüketicinin sepeti küçülürken, fişi nasıl büyüyor?
EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

2008 krizinin ışığında bugünün fon krizi

Ülkemiz fon piyasasında önceki hafta adeta deprem yaşandı. Teknik detaylara ilişkin çokça yazılıp çizilse de dip toplamda tasarruf sahiplerinin “paramı ne zaman ve hangi değer üzerinden geri alabileceğim?” sorusu yanıtlanmayı bekliyor. Bu noktada benzer yaşanmışlıkları yakın geleceğe dair belirsizlikleri azaltabilecek bir ayna olarak kullanabiliriz. 2008'de ABD'de yaşanan Reserve Primary Fund krizi de öğretici bir örnek olarak karşımıza çıkıyor.

Eralp Ersoy

·

24 Eyl 2026

2008 krizinin ışığında bugünün fon krizi
EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

Türkiye cari açığını nasıl finanse ediyor?

TCMB verilerine göre Türkiye, Ocak-Temmuz döneminde toplam 34,8 milyar dolarlık cari açık verdi. Geçen yılın aynı dönemine kıyasla 10,6 milyar dolar büyüyen açığın finansmanında bankaların ve şirketlerin dış borçlanması öne çıktı. İlgili dönemde açığın finansmanı için yurt dışından kullanılan krediler önemli ölçüde artarken, rezervlerden de geçen yıl kullanılanın iki katından fazla kaynak kullanıldı.

Emircan Yaman

·

23 Eyl 2026

Türkiye cari açığını nasıl finanse ediyor?