Hareketli geçen ikinci çeyrekte yabancı yatırımcı nasıl hareket etti?

Borsa İstanbul’da ikinci çeyrek, aniden sıkılaşan para politikaları, hızlıca tırmanan jeopolitik gerilimler ve artan ticaret gerilimleri etrafında geçti. Küresel faiz belirsizliği, ani kur hareketleri ve içerdeki dezenflasyon patikasına dair beklentiler, endeksin yönünü belirleyen ana eksenlerdi.

TÜYİD-Yatırımcı İlişkileri Derneği tarafından Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verilerinden yola çıkılarak hazırlanan Borsa Trendleri Raporu’nun 2025 ikinci çeyrek sayısı bize bu dönemde yerli ve yabancı yatırımcıların tercihin ne yönde hareket ettiğini gösteriyor. Raporda yer alan verilere göre ikinci çeyrekte yatırımcı tabanında yerli bireysel yatırımcıda çözülme sürerken toplam portföy değeri dolar bazında geriledi. Aynı dönemde yabancıların toplam payı gerilemiş olsa de özellikle BIST 100’de kısmi toparlanma sinyali alındı. Endeks kompozisyonunda teknolojinin ağırlığı arttı; sınai ve diğer segmentlerde pay kaybı görüldü.

Toplam portföy TL bazında büyürken, dolar bazında eridi

TÜYİD raporuna göre 2025’in ikinci çeyreğinde Borsa İstanbul’da işlem gören şirket sayısı 563’te sabit kalırken, toplam piyasa değeri birinci çeyreğe kıyasla 6 milyar dolar gerileyerek 355 milyar dolara düştü. Bu dönemde şirketlerin halka açıklık oranı %43’te sabit kalırken, toplam portföy değerinde yabancı payı ise 1 puan düşerek %36’ya indi. 

İkinci çeyrekte Borsa İstanbul’da saklanan toplam portföy değeri ise bir önceki çeyreğe kıyasla %3,2 büyüyerek 6 trilyon 34 milyar TL’ye yükseldi. Bu portföy büyüklüğünün 3,9 trilyon TL’lik kısmı yerli yatırımcıların portföyünden oluşurken, 2,1 trilyon TL’lik kısmı ise yabancı yatırımcının portföyünden meydana geldi. 

• Rapor verilerine göre ikinci çeyrekte yatırım fonlarında toplam piyasa değeri çeyreklik bazda %20,9 büyüyerek 5,9 trilyon TL’ye yükselirken, borsa yatırım fonlarında %29,6 büyüyerek 173,3 milyar TL’ye çıktı. 

Toplam portföy büyüklüğü ile birlikte yatırımcı sayısında da benzer bir düşüş eğilimi izlendi. Bu dönemde toplam yatırımcı sayısı çeyreklik bazda %2,6; yıllık bazda ise %15,2 azalarak 6 milyon 476 bin kişiye geriledi. Aynı dönemde yerli yatırımcı sayısı yıllık bazda %15,2 azalışla 6 milyon 447 bin kişiye inerken, yabancı yatırımcı sayısı ise %4,5 azalarak 29 bin 34 kişiye geriledi.

Yabancı yatırımcı teknolojiye girerken diğer sektörlerden çıktı

BIST TÜM’de işlem yapan yabancı yatırımcı sayısındaki düşüşe paralel olarak ana sektörel endekslerdeki yabancı yatırımcı sayıları da düşüş kaydetti. Bu süre zarfında yabancı yatırımcı sayısı en çok azalan endeks 2 bin 344 ile BIST Sınai Endeksi olarak kaydedildi. Sınai Endeksi’ni bin 835 yabancı yatırımcı çıkışıyla BIST Hizmetler Endeksi, bin 345 çıkışla BIST Ticaret Endeksi, bin 156 çıkışla BIST Teknoloji Endeksi ve 942 çıkışla BIST Mali Endeksi takip etti. Aynı dönemde BIST Bankacılık Endeksinde yatırımda bulunan yabancı yatırımcı sayısı 108 kişi artarken, bu artış BIST Sürdürülebilirlik Endeksinde 418, BIST Kurumsal Yönetim Endeksinde ise 956 olarak kaydedildi.  

Rapor verilerine göre yabancı yatırımcı ikinci çeyrekte bütün ana endekslerde portföyünü de yıllık bazda küçülttü. Söz konusu dönemde BIST Holding ve Yatırım Endeksinde toplam yabancı portföyü %25 küçülürken, BIST Sınai Endeksinde %12,8, BIST Banka Endeksinde ise %1,4 küçüldü. Yabancının ana endeksler arasından portföyünü çarpıcı şekilde en çok büyüttüğü endeks ise %170 ile BIST Teknoloji Endeksi olarak kaydedildi. BIST Hizmetler Endeksi’ndeki yabancı portföyü ise %0,6 ile sınırlı büyüme kaydetti. 

Rapora göre ikinci çeyrekte ana endekslerdeki yabancı portföy değeri payında da belirgin değişimler yaşandı. Örneğin bir önceki yılın aynı çeyreğinde %32,8 düzeyinde olan BIST Holding ve Yatırım Endeksi’ndeki yabancı payı 2025’in ikinci çeyreği itibarıyla %24,5 düzeyine kadar geriledi. Bu dönemde BIST Mali Endeksi’nde yabancı payı yıllık bazda 5,7 puan düşüşle %29,4’e kadar gerilerken, BIST Banka Endeksi’nde 4,7 puan düşüşle %38,5’e, BIST Sınai Endeksi’nde ise 0,5 puan düşüşle %27,4’e indi. Aynı dönemde BIST Ticaret Endeksi’ndeki yabancı payı 1,0 puan düşerek %50,9’a inse de Ticaret Endeksi en yüksek yabancı payına sahip olan ana sektörel endeks olma özelliğini korudu. BIST Teknoloji Endeksi’nde ise yabancı payı %170 büyüyen portföyün etkisiyle 15,3 puan birden artarak %38,1’e çıktı. 

ABD’li yatırımcı birinciliği Katarlılardan aldı

İkinci çeyrekte BIST TÜM üzerinde en fazla portföy değerine sahip olan yabancı yatırımcı grubu ise 11,5 milyar dolarlık portföy ile ABD’li yatırımcılar oldu. ABD’li yatırımcı grubu, ikinci çeyrekte bu portföy büyüklüğü ile toplam yabancı portföyün %21,3’ünü tek başına karşıladı. Aynı dönemde ABD’li yatırımcıları 10,6 milyar dolar ve %19,7 pay ile Katarlı yatırımcılar, 6,8 milyar dolar ve %12,5 pay ile İspanyol yatırımcılar ve 6,3 milyar dolar ve %11,7 ile Birleşik Krallık merkezli yatırımcılar takip etti.

• Birinci çeyrekte Katarlı yatırımcılar 14,3 milyar dolarlık portföyle birinci sıradaydı ve bu yatırımcı grubu toplam yabancı portföyden %25 pay alıyordu. İkinci çeyrekte birinci sıraya yükselen ABD’li yatırımcılar ise 11,3 milyar dolarlık portföy ve %20 pay ile ikinci sırada yer almıştı.

Raporda yabancı yatırımcı gruplarının yıllık bazda portföy büyüklüğü değişimlerine de yer verildi. Buna göre ikinci çeyrekte portföyünü yıllık bazda en fazla büyüten yabancı yatırımcı grubu %924 ile çarpıcı bir büyüme oranı yakalayan İspanyol yatırımcılar oldu. İspanyol yatırımcıları portföylerini daha ılımlı bir hızla büyüten Hollandalı ve Cayman Adası merkezli yatırımcılar takip etti. İkinci çeyrekte bu yatırımcı gruplarının portföyleri sırasıyla %9 ve %8 büyüme kaydetti. 

TÜYİD raporuna göre dönemde toplam portföyden en büyük pay alan ABD ve Katar’ın portföylerinde de güçlü düşüşler kaydedildi. Söz konusu dönemde ABD’li yatırımcıların toplam portföy değeri %19 daralırken, Katarlı yatırımcıların portföyünde de %30 düşüş kaydedildi. Bu sırada Birleşik Krallık merkezli yatırımcıların portföyü yıllık bazda %9, Norveçli yatırımcıların portföyü %18, Lüksemburg merkezli yatırımcıların portföyü %27, İrlandalı yatırımcıların portföyü ise %56 küçüldü.