Hindistan'da kadınların gücünü ortaya çıkaran bir kooperatif
1959 yılında Mumbai'de yedi ev hanımı tarafından kurulan Shri Mahila Griha Udyog Lijjat Papad kooperatifi, başlangıçta geleneksel bir Hint atıştırmalığı olan papad üretimiyle faaliyetlerine başladı. Küçük bir girişim olarak yola çıkan kooperatif, bugün 45.000’den fazla kadını çatısı altında toplayan ve yıllık 16 milyar rupi (186 milyon dolar) ciro yapan büyük bir işletmeye dönüştü. Ürünlerini ABD ve İngiltere gibi ülkelere ihraç eden kooperatif, Hindistan genelinde yaygınlaşarak kadınların ekonomik bağımsızlığını destekliyor.
Kadınların ekonomik özgürlüğüne giden yol
Kooperatif, kadınlara evden çalışarak gelir elde etme fırsatı sunuyor. Kadınlar, merkezlerden aldıkları baharat ve mercimekten yapılmış hamurları evlerinde ince yuvarlak papadlara dönüştürüyor ve daha sonra paketlenmek üzere kooperatife teslim ediyorlar.
70 yaşındaki Lakshmi, eşini kaybettikten sonra kooperatife katıldığını ve bugün Delhi merkezinde 150 kadını yönettiğini belirterek şunları söylüyor:
"Lijjat sadece bir gelir kaynağı değil, aynı zamanda bir saygı kapısı oldu."
Bu kooperatif, kadınlara sadece maddi destek sağlamakla kalmayıp saygınlık da kazandırarak toplum içinde daha güçlü bir konuma gelmelerini sağlıyor.
Zorluklar aşılıyor...
Kurucular, ilk üretim için sosyal hizmet çalışanı Chhaganlal Karamshi Parekh’ten 80 rupi borç aldı. Ancak ürünlerine alıcı bulmakta zorlandılar. İlk başta satışı yapılan papadlar pek ilgi görmezken, kadınlar pes etmeden yerel esnafla işbirliği yaparak satışlarını artırmayı başardılar.
Parekh, kadınlara tekrar 80 rupi borç vererek onlara destek oldu ve papadların yerel dükkanlarda satışını kolaylaştırdı. Bugün hâlâ kooperatif üyeleri birbirini "ben" (kız kardeş) diye çağırıyor ve kararları ortaklaşa alıyorlar. Kooperatifin başkanı Swati Paradkar, "Biz bir şirket değil, bir kardeşlik topluluğuyuz. Kâr ve zararları paylaşıyoruz" diyerek dayanışma ruhunun başarılarındaki rolünü vurguluyor.
Bir markanın doğuşu
1966 yılında, Khadi Geliştirme ve Köy Endüstrileri Komisyonu'nun önerisiyle "Lijjat" adı seçildi. Lijjat, Gujarati dilinde "tat" anlamına geliyor ve bu isim, ürünlerin lezzetini ve kalitesini temsil ediyor. Marka adı, kooperatifin ürünlerinin tanınmasını ve güvenilirliğini artırdı. Lijjat, zamanla sadece bir marka değil, aynı zamanda kadınların gücünü ve dayanışmasını simgeleyen bir ikon hâline geldi.
Toplumsal ve ekonomik etkiler
Lijjat Papad kooperatifi, kadınlara ekonomik özgürlük sağlarken aynı zamanda toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda da önemli bir rol oynuyor. Kadınlar, kendi işlerini yöneterek hem ailelerini destekliyor hem de toplumsal yapıda daha etkin bir rol oynuyorlar. Bu kooperatif, nesiller boyunca kadınlara finansal bağımsızlık kazandırarak onların yaşam kalitesini yükseltti.
Lijjat Papad, kadınların ekonomik ve toplumsal hayatta güçlenmelerine katkıda bulunan başarılı bir model olarak öne çıkıyor. Bu kooperatif, Hindistan'daki birçok kadına ilham kaynağı olurken onların hayatlarını dönüştürmeye devam ediyor.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
NEREDE YAYIMLANDI?
Tokyo'da her yıl düzenlenen geleneksel ton balığı mezatı prestij ve iyi şans sembolü olarak görülüyor. Yapılan bir araştırmaya göre Z kuşağı içkiden uzak durulan Dry January’nin modasının geçtiğini düşünüyor.
08 Oca 2025
YAZARLAR
apéro
İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.
İLGİLİ OKUMALAR
Bir restoran, bulunduğu kentin yeme-içme kültürünü ne ölçüde değiştirebilir? Urla’da yerel ürünler ve üreticiler etrafında gelişen restoran kültüründen ilham alan Bertha, Çanakkale’de nasıl bir dönüşümün parçası olmayı hedefliyor? Danışmanlar Osman Sezener ve Sabiha Apaydın ile yatırımcı Yağız Öngen, bu soruya mutfaktan servise, yerel üretimden gastronomi turizmine uzanan farklı açılardan yaklaşıyor.
Kemikleri ve iç organlarıyla yenen ortolan kuşu, Fransız gastronomisinin en tartışmalı yemeklerinden biri. Dumas’nın mutfak sözlüğünden "Succession"a uzanan hikayesi, bir lokmalık haz uğruna hayvanlara çektirilen acıyı gündeme getirirken geleneksel olarak ortolanları yerken başa örtülen peçete, başka bir soruyu da akla getiriyor: Yemek yerken neden saklanırız?
Nezleyken elma neden elma gibi gelmez, kırmızıya boyanmış beyaz bir şarap kırmızı şarap gibi algılanabilir mi? Lezzet yalnızca dilimizin işi değil. Koku, görme ve ağızda oluşan duyumların kesişiminde şekillenen bu deneyim, bir yiyeceği tanımamızdan onu sevmemize kadar pek çok şeyi etkiliyor.
Batı Karadeniz’in iç kesimlerindeki Daday, deniz etkisinin azaldığı, yüksek rakımlı ve ormanlık bir coğrafyada yer alıyor. Ormanlar, meralar, tarım arazileri ve köyler birbiriyle iç içe. Üretim ise iklimin ve mevsimlerin çizdiği sınırlar içinde ilerliyor. İki gün boyunca ziyaret ettiğimiz çiftlikler, bu koşullarla kurulan farklı ilişkileri anlamak için iyi birer durak.
Bir zamanlar İstanbul’un takvimi deniz üzerinden tutulurdu. Palamutun, lüferin ve uskumrunun gelişi mutfakta neyin pişeceği kadar, kayıkların ne zaman suya ineceğini, balıkçı tezgahlarının görünümünü ve şehrin gündelik akışını da belirliyordu. Bazı şeyler hiç değişmiyor. Ekim geldiğinde İstanbul’da gözler hâlâ yeniden denize çevriliyor.
