Hindistan'da kadınların gücünü ortaya çıkaran bir kooperatif
1959 yılında Mumbai'de yedi ev hanımı tarafından kurulan Shri Mahila Griha Udyog Lijjat Papad kooperatifi, başlangıçta geleneksel bir Hint atıştırmalığı olan papad üretimiyle faaliyetlerine başladı. Küçük bir girişim olarak yola çıkan kooperatif, bugün 45.000’den fazla kadını çatısı altında toplayan ve yıllık 16 milyar rupi (186 milyon dolar) ciro yapan büyük bir işletmeye dönüştü. Ürünlerini ABD ve İngiltere gibi ülkelere ihraç eden kooperatif, Hindistan genelinde yaygınlaşarak kadınların ekonomik bağımsızlığını destekliyor.
Kadınların ekonomik özgürlüğüne giden yol
Kooperatif, kadınlara evden çalışarak gelir elde etme fırsatı sunuyor. Kadınlar, merkezlerden aldıkları baharat ve mercimekten yapılmış hamurları evlerinde ince yuvarlak papadlara dönüştürüyor ve daha sonra paketlenmek üzere kooperatife teslim ediyorlar.
70 yaşındaki Lakshmi, eşini kaybettikten sonra kooperatife katıldığını ve bugün Delhi merkezinde 150 kadını yönettiğini belirterek şunları söylüyor:
"Lijjat sadece bir gelir kaynağı değil, aynı zamanda bir saygı kapısı oldu."
Bu kooperatif, kadınlara sadece maddi destek sağlamakla kalmayıp saygınlık da kazandırarak toplum içinde daha güçlü bir konuma gelmelerini sağlıyor.
Zorluklar aşılıyor...
Kurucular, ilk üretim için sosyal hizmet çalışanı Chhaganlal Karamshi Parekh’ten 80 rupi borç aldı. Ancak ürünlerine alıcı bulmakta zorlandılar. İlk başta satışı yapılan papadlar pek ilgi görmezken, kadınlar pes etmeden yerel esnafla işbirliği yaparak satışlarını artırmayı başardılar.
Parekh, kadınlara tekrar 80 rupi borç vererek onlara destek oldu ve papadların yerel dükkanlarda satışını kolaylaştırdı. Bugün hâlâ kooperatif üyeleri birbirini "ben" (kız kardeş) diye çağırıyor ve kararları ortaklaşa alıyorlar. Kooperatifin başkanı Swati Paradkar, "Biz bir şirket değil, bir kardeşlik topluluğuyuz. Kâr ve zararları paylaşıyoruz" diyerek dayanışma ruhunun başarılarındaki rolünü vurguluyor.
Bir markanın doğuşu
1966 yılında, Khadi Geliştirme ve Köy Endüstrileri Komisyonu'nun önerisiyle "Lijjat" adı seçildi. Lijjat, Gujarati dilinde "tat" anlamına geliyor ve bu isim, ürünlerin lezzetini ve kalitesini temsil ediyor. Marka adı, kooperatifin ürünlerinin tanınmasını ve güvenilirliğini artırdı. Lijjat, zamanla sadece bir marka değil, aynı zamanda kadınların gücünü ve dayanışmasını simgeleyen bir ikon hâline geldi.
Toplumsal ve ekonomik etkiler
Lijjat Papad kooperatifi, kadınlara ekonomik özgürlük sağlarken aynı zamanda toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda da önemli bir rol oynuyor. Kadınlar, kendi işlerini yöneterek hem ailelerini destekliyor hem de toplumsal yapıda daha etkin bir rol oynuyorlar. Bu kooperatif, nesiller boyunca kadınlara finansal bağımsızlık kazandırarak onların yaşam kalitesini yükseltti.
Lijjat Papad, kadınların ekonomik ve toplumsal hayatta güçlenmelerine katkıda bulunan başarılı bir model olarak öne çıkıyor. Bu kooperatif, Hindistan'daki birçok kadına ilham kaynağı olurken onların hayatlarını dönüştürmeye devam ediyor.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
NEREDE YAYIMLANDI?
Tokyo'da her yıl düzenlenen geleneksel ton balığı mezatı prestij ve iyi şans sembolü olarak görülüyor. Yapılan bir araştırmaya göre Z kuşağı içkiden uzak durulan Dry January’nin modasının geçtiğini düşünüyor.
08 Oca 2025
YAZARLAR
apéro
İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.
İLGİLİ OKUMALAR
Beslenme trendleri ortaya çıkarken bilimsel bilgi; medya, beden idealleri, sosyal normlar ve gıda endüstrisi tarafından seçiliyor, sadeleştiriliyor ve ürünleştiriliyor. Böylece bilim, gündelik yaşamın ve tüketim alışkanlıklarının parçası hâline gelirken sağlıklı beden, “doğru” beslenme ve kendimize iyi bakmak da sürekli yeniden tanımlanıyor.
Yunanistan’ın küçük Kiklad adalarından Sifnos, yerel ürünleri, geleneksel yemekleri ve son 15 yılda açılan şef restoranlarıyla ülkenin öne çıkan gastronomi duraklarından birine dönüştü. Adada nohut, peynir, kapari, kekik balı ve balık gibi ürünler hem geleneksel tavernaların hem de yeni nesil restoranların menülerinde yer buluyor. Seramikçilik gibi yüzyıllardır süren zanaatlar yemek kültürünün bir parçası olmaya devam ederken farklı ülkelerden şeflerle yapılan işbirlikleri de Sifnos mutfağını yeni tatlara ve tekniklere açıyor.
Bir zamanlar bir hayatta kalma becerisi olan foraging, bugün fine dining'in, wellness kültürünün ve sosyal medyanın ilgi alanında. Bu geri dönüş, insanın doğadan yeniden beslenmesinden çok, doğayla kopmuş ilişkisinin farkına varmasıyla ilgili olabilir.
Bordeaux’nun kurduğu şarap dünyası zamanla apelasyonlar, ödüller ve prestij üzerinden ortak bir ölçüte dönüştü. Fakat Asya’nın şarapla ilişkisi bunlardan çok daha eski. Çin’in Jiahu çömleklerinde ya da Japonya’nın Koshu bağlarında yazılan hikaye, şarabın tek bir coğrafyanın tanımlayabileceği kadar dar bir geçmişe sahip olmadığını gösteriyor. Bugün bu birikim, Batı’dan gelecek bir onaydan çok kendi referansları üzerinden yeni bir şarap kültürüne dönüşüyor.
22 Ağu 2026
Bir kısmı henüz kapılarını yeni açtı, bir kısmı yıllardır hayatımızda. Ortak noktaları ise aynı: Her biri Türkiye'nin yeme-içme sahnesine yeni bir fikir, yeni bir soluk ya da yeni bir yön öneriyorlar. Son dönemin en çok konuşulan 20 adresi bu seçkide.
