İstanbul-New York arası Sefarad ve Aşkenaz mutfakları


Metro Türkiye soruyor: Bir tabak yarını değiştirebilir mi?
Sürdürülebilir bir gelecek için gıdalarımızı israf etmemek hayati bir konu. Peki sence sürdürülebilir mutfak prensipleriyle hazırlanan bir tabak yarını değiştirebilir mi?
Amerikan filmlerinin etkisiyle Yahudi mutfağı denilince aklıma ilk gelen; challah ekmeği. Kendi kendime “apéro’da tabaktan kanalımız için challah’yı işleyelim” diyorum ve çok sevdiğim Claudia Roden’ın kitabını kurcalamaya başlıyorum. Şabat sofralarının vazgeçilmezi olarak zihnime kazınan challah ekmeğinin Aşkenaz olduğunu görüyorum. Çoğunluğun Sefarad olduğu İstanbul’da evler dışında Sefarad yemeklerini dahi bulmak zorken Aşkenaz challah’sını nereden bulabiliriz diye düşünüyorum, aklıma Mitte Brot geliyor. Zaten bildiğim kadarıyla Mitte dışında bir yerde de yok. Neden orada olduğu da benim için bir merak konusuna dönüşüyor.
Petra’nın ve Mitte Brot’ün arkasındaki isim, Kaan Bergsen’le Mitte’de challah ekmeğini ve daha fazlasını konuşmak üzere kendisinin yalnızca bir kahveci olarak değil kültürel anlamda “modern muhallebici” diye tanımladığı Petra’da buluşuyoruz. Petra benim zihnimde tam olarak bir kahveci ama yemek denilince de favorim schnitzel. Annesinin tarifi olan schnitzel’i gülerek anlatıyor “Annem çok iyi yemek yapar ama tembellik etmek istediğinde schnitzel yapar. Onun tarifini yaptık burada da, baya sevildi.” Güzel yemekler pişen bir evde büyük sofralar ve bolca hikâye de vardır düşüncesiyle sohbetin devamı için heyecanlanıyorum.
Hoş geldin! Aposto Premium üyelerine özel bu içeriği okumak için Premium üye olabilir ya da Premium hesabına giriş yapabilirsin.
Aposto Premium
Ayda
- Aposto'nun tüm arşivine ve güncel yayınlara sınırsız erişim.
- Yükselen endüstrilerden gelişme ve içgörüleri aktaran, entelektüel dünyanı besleyecek Premium üyelere özel makale ve bültenler.
- Gündemdeki gelişmeleri küresel bir perspektifle aktaran analizler.
- Aposto Radyo için hazırladığımız podcast ve sesli belgesellere websitemiz ve mobil uygulamamızdan erişim imkanı.

NEREDE YAYIMLANDI?
Aşkenaz bir komşunun ricasıyla fırına atılan Şabat challah'sının kültürler arası yolculuğu ve Bergsen ailesinin sofrasına varış hikâyesi.
25 Oca 2023

YAZARLAR

Reyhan Ülker
İstanbul Bilgi Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları bölümü mezunu Reyhan, üniversite hayatı boyunca Mikla ve Ruhun Doysun başta olmak üzere şef Mehmet Gürs’ün çeşitli projelerinde yer aldı. Kopenhag'ta bulunan Noma’da tamamladığı staj programının ardından odağını "yemek hikayeleri"ne çevirmeye karar verdi. 2022 yılı Kasım ayından beri Aposto’da yemek editörlüğü yapıyor.

apéro
İştah ve ufuk açan yemek yayını. Her çarşamba ve cumartesi önlüğünü giyer.
OKUMAYA DEVAM EDİN
Temmuz’da bir senelik bir proje olarak açılan Kısmet, Londra’nın en yeni Türk restoranlarından biri ve buradaki Türk mutfağının temsilinde yeni bir perde aralıyor. Kıbrıs Türk kökenli şef Keiran Mustafa ve Londra’nın dikkat çeken restoranlarının arkasındaki isimlerden Dom Hamdy ile Kısmet’in hikayesini, meyhane kültürünü ve Türk mutfağının Londra’daki değişen konumunu konuştuk.

Bir restoran, bulunduğu kentin yeme-içme kültürünü ne ölçüde değiştirebilir? Urla’da yerel ürünler ve üreticiler etrafında gelişen restoran kültüründen ilham alan Bertha, Çanakkale’de nasıl bir dönüşümün parçası olmayı hedefliyor? Danışmanlar Osman Sezener ve Sabiha Apaydın ile yatırımcı Yağız Öngen, bu soruya mutfaktan servise, yerel üretimden gastronomi turizmine uzanan farklı açılardan yaklaşıyor.

Kemikleri ve iç organlarıyla yenen ortolan kuşu, Fransız gastronomisinin en tartışmalı yemeklerinden biri. Dumas’nın mutfak sözlüğünden "Succession"a uzanan hikayesi, bir lokmalık haz uğruna hayvanlara çektirilen acıyı gündeme getirirken geleneksel olarak ortolanları yerken başa örtülen peçete, başka bir soruyu da akla getiriyor: Yemek yerken neden saklanırız?

Nezleyken elma neden elma gibi gelmez, kırmızıya boyanmış beyaz bir şarap kırmızı şarap gibi algılanabilir mi? Lezzet yalnızca dilimizin işi değil. Koku, görme ve ağızda oluşan duyumların kesişiminde şekillenen bu deneyim, bir yiyeceği tanımamızdan onu sevmemize kadar pek çok şeyi etkiliyor.

Batı Karadeniz’in iç kesimlerindeki Daday, deniz etkisinin azaldığı, yüksek rakımlı ve ormanlık bir coğrafyada yer alıyor. Ormanlar, meralar, tarım arazileri ve köyler birbiriyle iç içe. Üretim ise iklimin ve mevsimlerin çizdiği sınırlar içinde ilerliyor. İki gün boyunca ziyaret ettiğimiz çiftlikler, bu koşullarla kurulan farklı ilişkileri anlamak için iyi birer durak.





