
AngstHer cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.
Bu hafta Gusto'da Carlo Petrini tarafından gastronomide özgürlük dalgasının bir parçası olarak görülen hayat dolu bir kadınla buluşuyoruz. İsmi Regina Tchelly, kendisi Brezilya’nın en yoksul şehirlerinden biri olan Serraria’da dünyaya gelmiş; şehrin sosyo-ekonomik şartlarını tabağına taşımıştır.
Regina Tchelly, annesinin ve anneannesinin yemek pişirmesini izleyerek büyümüş bir çoçuk olarak topraktan en verimli şekilde yararlanmayı ve yiyecek israfı yapmadan pişirmeyi daha çok küçük yaşta öğrenmiştir. Onu çıktığı bu yolda asıl harekete geçiren şey ise Rio de Janeiro'ya taşındığında karşılaştığı manzara olmuş. Henüz 20 yaşındayken yerleştiği şehirin sokaklarındaki gıda atığı miktarını gördüğünde bu konuda sessiz kalamayacağından emin olan bu genç kadın daha iyi, daha adil bir dünyanın için çalışmalara vakit kaybetmeden başlamış.
• Bir tutam gerçeklik: Tchelly’nin mutfağı öğle ile akşam yemeğinin bir araya getirme ve az malzemeyle lezzetli ve olabildiğince fazla yemek yapma gereksiniminden doğar. Tchelly, birçok isim tarafından gastronominin varlıklı olmayan insanlar için artık bir tabu olmaktan çıkması gerektiğinin kanıtı, gastronomi düşüncesinde bir değişikliğin işaretidir.
• Favela Orgânica: İnsanların yemekle ilişkisini değiştirerek gıda israfını önlemek ve dünyaya açlıkla savaşmanın mümkün olduğunu göstermek amacıyla Tchelly tarafından kurulan Favela Orgânica, kurucusunun hayatınının, kişiliğinin, büyüdüğü ve yaşadığı ortamın ortak bir sonudur.
• Alternatif gastronomi: Ürünün genelde kullanılmayan bölümlerinden de yararlanan bir mutfak düzeni oluşturan Tchelly, katılımcılara sebzelerin kabuklarından çekirdeklerine, saplarından yapraklarına, her parçasını kullanarak sağlıklı ve lezzetli yemek yapmayı öğretiyor. Beslenme alışkanlıklarında değişiklik yaratan bu pratik az malzemeden çok yemek çıkmasını sağlarken israfı da minimum seviyede tutuyor.
• Bilinçli tüketim: Satın alma ve tüketim planlamasını teşvik ederek gıda israfını ortadan kaldırmayı amaçlayan kuruluş, her fırsatta gerçek değişimin hepimizden geleceğini ve tek bir tüketici seçiminin pazarı ve beraberinde tüm tedarik zincirini etkileyebileceğini belirterek hepimizi toplumun tüm tabakalarında görülen bu hastalığa karşı savaşmaya çağırıyor.
• Sebze bahçeleri ve kompost: Herkesin kendi yiyeceğini yetiştirebileceğini gösteren Favela Orgânica sayesinde Brezilya’nın birçok gecekondu mahallesinde küçük ekolojik sebze bahçeleri oluşturulmuş, hâlâ da oluşturulmaya devam ediliyor. Kuruluş, aynı zamanda verdiği bu savaşta evde doğal gübre yapımının önemli bir yeri olduğunu savunuyor.
• Anlamdan gelen hikâye: Kuruluşa ismini veren iki kelime de aslında hareketi anlamamız için bizlere yeterli ipucunu veriyor. Portekizcede gecekondu anlamında kullanılan favela bizlere hareketin çıktığı yeri gösterirken organik anlamına gelen orgânica kelimesi bedenimizle doğa arasındaki ilişkiyi ve yemekle aramızdaki yakınlığı; doğanın bize sunduğu her şeyi doğaya geri veren sevgiyi temsil ediyor.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
AngstHer cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.
NEREDE YAYIMLANDI?
Cesaret, soru sormakla ve kendi cevaplarını verebilmekle başlar. Moda dünyası, sorularını sordu. Cevaplarını verebilecek mi?
30 Ağu 2020

YAZARLAR

Adasu Mireli
Food writer @ Aposto

Angst
Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.
İLGİLİ OKUMALAR
Gıda güvenliğini yalnızca bir sonraki krize yetecek kadar ürün depolamakla sağlayamayız. Bir sonraki krizden sonra da iyi ve sağlıklı gıda üretebilme kapasitesinin kurulması gerekir. Bunun için de tohuma, suya, sağlıklı toprağa, biyoçeşitliliğe ve üretimi sürdürebilecek çiftçilere ihtiyacımız var. Antalya'nın, özellikle de bugün COP31'in düzenlendiği EXPO binasının üzerinde kurulduğu toprakların son kırk yılı bize bu konuda çok şey anlatıyor. Seraların, sarayların ve sazlıkların tarihi, birbirinden bağımsız üç hikaye değil. Aynı coğrafyanın farklı ekonomik ve toplumsal önceliklerle yeniden şekillendirilmesinin tarihi.

COP31 kapsamında Antalya’da biraraya gelen liderler, iklim krizine karşı daha hızlı ve somut adımlar atılması gerektiğinde birleşti. Ancak fosil yakıtlardan çıkış, iklim finansmanının paylaşımı ve enerji güvenliği konularında farklı öncelikler öne çıktı. BM Genel Sekreteri Guterres fosil yakıtlara karşı sert mesajlar verirken, Lula iklim gündeminin savaşlar ve ticaret gerilimlerinin gölgesinde kalmasını eleştirdi. Zirve, iklim eyleminin aciliyeti kadar siyasi uzlaşmanın zorluklarını da ortaya koydu.

COP31 iklim zirvesinde Antalya'da biraraya gelecek ülkeler, fosil yakıtlardan çıkış, kritik mineraller, karbon piyasaları, iklim finansmanı ve doğal kaynakların korunması gibi başlıklarda müzakereler yürütecek. Zirvenin temel sorusu yeşil dönüşümün maliyetini kimin üstleneceği ve ekonomik kazançların kimlere ulaşacağı olacak. Müzakereler geleceğin ekonomik düzeninde ülkelerin nasıl konumlanacağını da gösterecek.

Birlikte yaşamın mimarisi, nerede, kimlerle yaşayacağımız sorusuyla sınırlı kalamaz. O mekanlardaki hayatın hangi emekle sürdürüldüğü, ihtiyaçların nasıl karşılandığı, üretimin, mülkiyetin, kaynakların nasıl paylaşıldığı da topluluğun kuruluşuna içkindir. Ortak mekanlar yaratmak, başlı başına ortak hayat üretmek anlamına gelir mi? Birlikte üretmek, adil bölüşümü kendiliğinden getirir mi?

Antalya’da düzenlenecek COP31 İklim Zirvesi, Türkiye için sadece uluslararası bir zirveye ev sahipliği yapma meselesi değil. İklim finansmanı, adil geçiş, emisyon azaltımı ve çoktaraflı işbirliği başlıklarında somut ilerleme sağlanması, Türkiye'nin küresel iklim diplomasisindeki rolünün de önemli bir göstergesi olacak. COP31’in başarısını, açıklanan taahhütlerin sayısı değil, ülkelerin somut kararlar alıp bunları uygulamaya dönüştürme kapasitesi belirleyecek.




