Tarımda su kullanımı ve kaynakların verimliliği

Kibele Project, İmeceMobil ve Softtech Ventures, Temmuz 2021’de “Tarımda Su Kullanımı ve Kaynakların Verimliliği Raporu’nu yayımladı. Raporda yer alan bilgilere göre; dünyada kişi başına düşen su miktarı 1950 yılında 16 bin 800 metreküp iken dünya nüfusunun yaklaşık 8 milyar olmasının beklendiği 2025 yılında ise kişi başına yaklaşık 4 bin 800 metreküp düşecek.

Tarımsal bir girdi: Su

Dünya nüfusunun giderek artması, tarımsal üretime yönelik talebin de eş zamanlı olarak artacağına yönelik beklentilerin artmasına neden oluyor. Tarımsal üretimin artması ise beraberinde su ihtiyacını getiriyor. Sektörel dağılıma bakıldığında dünyada tatlı suyun en çok kullanıldığı sektörün tarım olduğunu görmek mümkün.

Su tüketiminin 2025 yılında tarımda %17, sanayide %20 ve evsel tüketimde %70 artacağı öngörülüyor. Türkiye’de tıpkı dünyada olduğu gibi sektörel kullanım bazında tarım, lider konumunda bulunuyor. Tatlı suyun %73’ü tarımda, %16’sı endüstride %11’i de evsel kullanımda tüketiliyor. Dijital tarım uygulaması İmeceMobil’in kurucu ortaklarından Göker Kuzucu, “Türkiye, eğer yeterli tasarruf sağlanmazsa yakın zamanda ‘su fakiri ülke’ statüsüne düşecek,” diyor.

Hangi tip sulama yöntemleri kullanılıyor?

Tarımda basınçlı su sistemlerinin kullanımı, akıllı tarım uygulamaları ve benzeri tedbirlerle su kullanımının verimli hale getirilmesi, tarım sektörünün paydaşları için yakın geleceğin en önemli konuları arasında yer alıyor.

İmeceMobil tarafından gerçekleştirilen araştırmada; “Yaşadığınız bölge tarımsal kuraklıktan ne ölçüde etkileniyor?” sorusuna genelde genç çiftçilerden oluşan katılımcıların %36,8’i “Ciddi verim kaybına neden oluyor,” cevabını verirken %34,9’u artık bu konuda ciddi desteğe ihtiyaçları olduğunu vurguladı. Ayrıca, damla sulama kullanmayan çiftçilerin %62,1’i finansmanı olmadığını %32,3’ü imkânlarının yeterli olduğunu ve %5,6’sı sulama teknolojilerine güvenmediğini belirtti.

Ortaya çıkan veriler, son dönemde sulama yatırımları için verilen destek ve hibelere rağmen basınçlı sulama sistemleri halen finansal açıdan erişilebilirliği zor olan bir teknoloji konumunda olduğunu gösteriyor. Ulusal Pamuk Konseyi Başkanı Bertan Balçık, bunun sebebini “Türkiye’de özellikle açık kanal ve kanalet tarzı sulama sistemleri tarlalara geliyor. Bu sistemlerde %40’lık bir su kaybının yanı sıra kirlilikte oluyor damla sulama sistemleri için gerekli yatırımı yapmanın önüne bir de filtrasyon maliyetleri ekleniyor. Bu da sorun yaratıyor,” diyerek açıklıyor.

Su verimliliği nasıl artırılır?

• Sulama miktarı ve zamanı konusunda teknolojik çözümler yaygınlaştırılmalı,
• Sulamada akılcı su tarifesi uygulanarak su kullanıcılarının katılımı arttırılmalı,
• Yasal düzenlemelerin uygulanması sağlanmalı,
• İşletme ve bakım hizmetlerinin sıklığı arttırılmalı,
• Suyun tarlaya ulaştırılacağı hatlar yer altına inşa edilerek buharlaşma ve diğer kayıplar en aza indirilmeli,
• Damla sulama gibi basınçlı sulama sistemlerinin kullanımı yaygınlaştırılmalı,
• Su dağıtım planlaması yapılmalı,
• Sulama konusuna yön veren kamu birimleri modern teknoloji konusunda eğitilmeli,
• Performansı en üst düzeye çıkarmak için sulama sistemleri hibe ve teşviklerle yaygınlaştırılmalıdır.