Semte ismini veren Osman Bey, 19. yüzyılda II. Abdülhamit Han tarafından Çemberlitaş’ta kurulan Matbaa-i Osmaniye’nin müdürü Hafız Osman’ın hat yazılı Kuran’ını basmasıyla büyük ilgi görüyor, zenginleşiyor, eline geçen servetle bugün Osmanbey olarak bilinen bölgedeki araziye yatırım; konak yaptırıyor. Belki de Osmanbey semtinde sokaklara burada yaşamış veya semt için önemli kişilerin isimlerinin verilmesinin öncüsü olmuş ilk gelenek.Halâskârgazi Caddesi: Cumhuriyet öncesinde Şehit Muhtar Bey olarak biliniyor. 31 Mart 1909’da, II. Meşrutiyetin ilânını takiben İstanbul'da yönetime karşı yapılmış büyük ayaklanmada Taksim civarında ölen Muhtar Bey'in anısına bu isim veriliyor. 1927’de, Atatürk’ün annesi ve kız kardeşiyle yaşamasını takip eden dönemde kurtarıcı’ 'halâskâr' ve 'gazi' kelimelerinin birleştirilmesiyle ona atfen değiştiriliyor.<img src="https://images.aposto.com/2023/4/3/1684308137079.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.67" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sadri Maksudi Arsal Sokak'a doğru<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Şair Nigar Sokak: Adını aldığı 1862 doğumlu Şair Nigar Hanım Osman Paşa’nın kızı. Babası musikiye düşkün, annesiyse şiir meraklısı. Şair Nigar Hanım semtin sanatla iç içe olmasında önemli bir rol oynuyor. Konağında sanat buluşmaları, şiir okumaları yapıyor. Önemli bir kadın hakları savunucusu, feminizmin öncüsü.Nakiye Elgün Sokak: Türkiye'de Osmanlı döneminde ve Cumhuriyet’in ilk yıllarında kız çocuklarının eğitiminin yaygınlaştırılması için çalışmış eğitimci Nakiye Elgün. Bugün Fevziye Mektepleri Vakfı olarak da bilinen Yeni Mektep adlı özel okulu, 1923’te Beyazıt’tan Şişli'ye (Teşvikiye Karakolu karşısında bulunan Naciye Sultan Konağı'na) taşımış, 11 yıl müdürlüğünü yapmış.Teyyareci Fehmi Sokak: Adını sadece Osmanbey’deki bu sokağa değil aynı zamanda Ercan Havalimanı’na da bırakmış olan Fehmi Ercan 1960 yılında teğmen olarak başladığı görevinde 1972’de binbaşı rütbesine yükselmiş.&nbsp;Reha Yurdakul Sokak:&nbsp;Türk sinema oyuncusu, yapımcı ve senaryo yazarı Reha Yurdakul, Berkin Elvan, Keriman Halis Ece, Süleyman Seba gibi isimlerin de bulunduğu Feriköy Mezarlığında definli.Sadık Şendil Sokak:&nbsp;Ekseriya Kemâl Sunal filmleri ve Hababam Sınıfı serisinin senaristliğiyle tanınan, sokağa ismini veren Sadık Şendil, Müjdat Gezen ile birlikte Güldürü Üretim Merkezi’nde çalıştı. Senede Bir Gün şarkısının da yazarı.<img src="https://images.aposto.com/2023/4/3/1684308324109.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" ratio="0.67" width="550" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Kiralık ofis mağaza<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Sadri Maksudi Arsal Sokak: 1878-1957 yılları arasında yaşamış Türkiye ile Tatar’da kökleri bulunan devlet adamı, hukukçu, akademisyen, düşünür ve siyasetçi; Ankara Hukuk Fakültesi’nin kurucu hocalarından, aynı zamanda Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu’nun kurulmasında önemli katkıları var.Ergenekon Caddesi: 19 Ocak 2007, 15.00 sıralarında Halaskârgazi Caddesi üzerinde, Agos ofisinin yer aldığı Sebat Apartmanı önünde uğradığı silahlı saldırı sonucunda ölen gazeteci Hrant Dink ismiyle değiştirilmek isteniyor ancak bu talep 8 Şubat 2010’da İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclis oturumunda reddediliyor.Editör’ün notu:&nbsp;Sokaklar, isimleri üzerine düşündürdü bu rota bizi. İki kitap aldık. Evrak Çantası - Murathan Mungan (Metis Yayınları), İstanbul Sokakları – 101 yazardan 100 sokak (Yapı Kredi Yayınları)

Seyahat ve kültür yayını SOLİ, şehirleri ve içindeki farklı kültürel toplulukları araştırmak üzere mahallelere ve mahallelilerin hikâyelerine odaklanıyor. 

Soli, mahallenin esnaflarının, binalarının, sokaklarının, insanlarının hikâyesini anlatıyor.

Soli

Halâskârgazi Caddesi'nden Ergenekon Caddesi'ne. 

Osmanbey sokaklarına ismini veren suretlerin peşinde

Mahalle: Bermondsey. Mahalleli: Emre Akay. Mahalle fotoğrafları: Hazal YılmazBugün, Londra’nın kuzey doğusunu, az sonra varacağım güneyine bağlayan London Bridge üzerinden, suyu göz hizamda tutarak yürüyorum. Sağımda beni hedefimden kolaylıkla şaşırtabilecek Tate Modern’in bir zamanlar Londra’ya elektrik sağlama santrali olarak kurulmuş binası. 29 Ağustos’ta biteceğini takvime işaretlemiş olduğum Surrealism Beyond Borders sergisi aklımdan geçiyor yine. "Haftaya" diyorum, haftaya geleceğim. Şehirde yaşayanlara özgü, elimizin altındaki şeyleri kolaylıkla kaçırabilme, başka ülkelerden gelip de görmüş arkadaşlardan dinlemeye verilen isim. Yok. Şehir sözlüklerine girmeli. Olması gereken yöne, sola dönüyorum köprü bitiminde. Renzo Piano yapıtı The Shard gölgesi altına alıyor sıcakta bunalmış bedenimi.Thames Kanalı’nın şehre taşıdığı Kuzey Denizi’nin hafif esintisi betondan yükselen ısıyı kesiyor. Yıllar öncesinden, Londra’da henüz yaşamıyor olduğum zamandan bir anımsama. Eldiveni çıkarınca parmakların hissizleştiği bir gün, Borough Market’teyim. Sıcak şarabı yudumlarken&nbsp;Brindisa sırasında bekliyorum. Patateslerin domates sosuna kavuştuğu anın kokusu sanırım sızıyor hafızama önünde geçerken. Brindisa eski anı, Padre’nin karnabaharlı&nbsp;taco’ları bugün radarımda. Kısa bir sıra. Bekleniyor. Küçük ısırıklar alarak atıyorum adımlarımı. Yürürken yemek yemeye verilen isim. Şehir sözlüğüne bu da girmeli. <a fr-original-style="" href="https://citymapper.com/?lang=en" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Citymapper</a>&nbsp;varış süremi on iki dakika olarak belirliyor. Ben dokuzda yürürüm. Uzaktan görüyorum Emre’yi, buluşalım diye sözleştiğimiz köşede.<img src="https://images.aposto.com/2022/7/5/1659724507251.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.60" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Emre, aynadanFotoğraf: Zeynep Özkanca<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Mahalle kriterleri: Bütçe, ulaşım, komşular, yürüme mesafesi&nbsp;</h2>Sol elimde afiyetle yediğim taco'dan arta kalan ambalajı, kullanılmış peçeteleri ve içinde yemeğin yağı kalmış kartonları geri dönüşüme mi atmalıyım, genel geçer çöpe mi? İkilemindeyim. İlerliyoruz bir yandan, kaldırımda. Hadi anlat diyorum mahalleni, tanışalım. Yürürken konuşmayı da sevenlerdenim.“Yaklaşık 1 yıldır burada, Bermondsey’de oturuyorum. Yaşadığım yeri seçerken çok fazla kriter var: bütçe, ulaşım, binanın kendisi, komşular, günlük gereksinimlerin yürünür mesafelerde olması. Pratiklik ve vakit kaybetmemek çok önemli benim için. Tembelim, her şeyin yakın olmasını istiyorum. Bir de ses. Seslere çok hassasım. Ve pazar, pazar çok önemli çünkü yemek yapmayı seviyorum. Borough Market’in dibinde olmak şahane.Merkeze yakın ama gürültülü değil, şehrin ortasında olsak da sakin, ekonomik, pratik ve renkli bir mahalle burası. Eski ve tarihî. Ama zaten genel olarak Londra her şeye rağmen tarihini çok iyi muhafaza eden bir şehir. Bizim oturduğumuz binadaki çatıyı taşıyan ahşap iskelet 200 yıllık mesela. Burası, gemilerin ilk uğrağıymış uzun yıllar boyunca. Bu sebeple binaların hemen hepsinin bir işlevi var. Bizimki buğday ambarı. Binanın merdivenlerini çıkarken evin içindeki kirişlerin altında otururken o tarihi, binanın hafızasını hissedebiliyorsun.“<img src="https://images.aposto.com/2022/7/5/1659720828603.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.75" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Borough Market'te curcuna, hafta sonuna bir kala<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Tanner Street Park’ta tenis oynayanlar çekiyor dikkatimi. Biri turuncu ayakkabılarıyla parlıyor. Bakışlarımı gezdirince çimde uzanmış kitabını okumakta olan, yanına fötr şapkasını park etmiş kız; bankın kenarında birbirlerine sokulmuş ikili, ip atlayan çocuk görüş hizamda. Devam ediyor Emre: "Ev hissi mahalleden gelmedi benim için hiçbir zaman. Belki çok mahalle değiştirdiğim için hayatımda. Evde olma hissi insanlardan ve evdeki rahatı sağlayan nesnelerden geliyor olabilir belki. Evdeki espresso makinası olabilir ya da köşedeki bakkalla olan muhabbet. Bakkal muhabbeti dünyanın her yerinde paha biçilmezdir herhâlde."<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">"Burada da su veriyor belki de evde olma hissini."</h2>Suyla ilişkisini soracak oluyorum Emre'ye: kanal kenarında bir mahalle olan Bermondsey ve su ilişkisini. "Burada da su veriyor belki de evde olma hissini. Su, yakın, önümüzde. Şehirle ilişkini değiştiriyor bence. Sanırım bir huzur katıyor ister istemez akan su. Burada suyun kahverengi olması durumu biraz değiştiriyor tabii. Aslında temiz, nehir yatağındaki balçıktan dolayı rengi bu. Değişmiyor ama güneşin yansımasıyla. Pantonesine takılmayıp aksını takip edersen ufak sahiller çıkıyor karşına, inip taş toplayıp bir Roma akçesi bulmayı deniyorsun sen de. Bu ana nehir hattı haricinde de Londra kanallarla örülü bir şehir. Suyun kenarında koşan, bisiklete binen, gün batımı izleyen, piknik sandalyelerini atıp akşamüstü birasını içen, teknelerini yıkayıp çamaşırlarını asan çok insanla karşılaşıyorsun. Pek bilmediğim bir şeydi Londra’nın suyla sıkı fıkı ilişkisi burada yaşamaya başlamadan önce.”<img src="https://images.aposto.com/2022/7/5/1659720937168.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.80" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Suyun üzerinde, Thames River'dan gökyüzüne kadar<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Eski bir polis karakolu olan, mezarlığın hemen yanındaki The Watch House’un önünden geçiyoruz o sırada. Ellerinde kahveleri, ev anahtarları boyunlarındaki ipe takılı mahallelileri görünce burayı "Müdavimiyim" listesine kaydediyorum. “Çok gezdim hayatımda. Bir şehirdeki ilk zamanlar hep büyüleci gelmiştir. Fakat o büyünün yavaşça alışkanlık ve ezbere dönüşmesi de büyülemiştir beni ya da ilgimi çekmiştir. Bazı yolları artık ezbere yürüyorum, daha az etrafıma bakarak. Ayaklarım götürüyor beni Southwark Park’a mesela."Dean Swift Pub'ına vardırıyor o sırada bizi Emre’nin içindeki ezber. Dışarıda sigara içenlere merhaba dedikten sonra giriyoruz içeri. Bira siparişi verecekken “Elinizdekini alayım mı?”&nbsp;diye soruyor barmen. Ambalaj. Atmamışım.

Merkeze yakın ama gürültülü değil, şehrin ortasında olsak da sakin, ekonomik, pratik ve renkli bir mahalle burası. Burası Bermondsey.

Bermondsey’nin gel-gitleri

Günde yirmi kilometre yürüdük Bristol'de, müdavimi olduğumuz yerleri keşfetmek için.

Bristol'de Müdavimiyim!

36 saat, 5 mahalle: Berlinli Lale Orhon, Alina Özkan, Çağıl Özdemir, Murat Sezgi ve yıllar içinde yirmiden fazla Berlin seyahatinin katkılarıyla. 

Berlin’de 36 saat

Duman! İtfaiye sesi, yangın paniği falan yok ama. Kanal kenarına park etmiş bot-evlerden birinin içindeki yaşam belirtisi sadece. Kestane kokusu mu burnuma dolan, güverteye istiflenmiş odunların çağrışımı mı bilemiyorum. Hemen yanında iskonto tezgâhı açılmış, yola çıkmadan artık kullanılmayan emaye kapları satıyorlar. Pazarlık yapınca £5'a iki kişilik masanın malzemeleri çıktı. Mahalleden sesler korosunda bugün ve pek çok gün kentsel dönüşüme girmiş binalarda devam eden matkap vızıltısı, vinç operatörleri, uzun zamandır Wick'te yaşayanların buna tepkileri, koliler içerisinde kırılmış camlar, komşu kapı önünde "bedava" post-it'iyle bulunan, cilalayınca cillop gibi olacak masayı eve taşıyanların tangırtıları var. Hemen her hafta değişen mural mimarlarının sprey boya fısfısları da karışıyor acapella'ya.Ben gelmeyeli mahalleye pub, şarküteri, Sainsbury's açılmış diyerek başlayacağım konuya. Doh'un çörekleri, ikinci katta sadece davetlilerin gelebildiği açık kapı atölyeler, evlere kurulmuş sahnelerde Sofar Sound devam ama diyecek. "Kent dönüşürken birlikte yaşamanın yeni halini bulabilir miyiz?" Bu soru aklımda. Sanatçıların pek çoğu önce ucuz olduğu için taşınmışlar buraya, birlikte şekillenen kreatif komünotenin parçası oldukları için de kalmışlar. "Wick'e ilk gelmem 2011 sonu. Yaşayanından başka pek kimsenin uğramadığı bir bölgeydi burası. Artık kullanılmayan antrepolar dört beş hatta on kişinin yaşadığı evlere dönüştürülmüş. Sokakta gördüğün insanlar gündüz fabrikalarda çalışıp akşam otobüsün gelmesini bekleyenler ve o durakta inip hızlı adımlarla evine yürüyenler. İki bakkal, kendi bira üretimini yapan, yanında işten çıkanlara yemek sunmak için sadece pizza menüsü bulunan Crate, şimdiki ev arkadaşım Hon'un plakçı dükkânı Vinyl Pump, bisiklet tamircileri ve ıssızlık. İlk izlenimlerim." diyerek anlatmaya başlıyor Meriç. Tasarım okumuş. İlüstrasyon yapıyor. Londra'da yaşamak, kalmak istiyor. Erdem'de başlıyor çalışmaya, akşamları da kendi stüdyo/evinde çizdikleriyle duvarları kaplıyor, dergilerden kestikleriyle kolajlar yapıyor. Demir kapılar arkasında, kırmızı, turuncu, sarı ışıkların yanıp söndüğü pencerelerde sokaktan görülmeyen hayatın bir parçası o da.<img src="https://images.aposto.com/2021/11/5/1639152678427.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.00" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Oslo House sakini: Meriç Canatan<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">"Gece kulübü, bar yoktu, cuma akşamı dışarı çıkalım demek birkaç sokak yanda veya yaşadığım Oslo House'un üçüncü katında ev partisine gitmek, orada sokakta karşılaşıp gülümsediğin yüzlerle tanışmak, duvarda tamamlanmamış bir tablo önünde kendini özel gösterimde hissetmek demekti. After'ı da kanal kenarında yakılmış kocaman bir ateşin etrafında yapılırdı. Köprünün öbür yakasındaki Fish Islandlılarla. "<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Wick köyünden Olimpiyat kasabasına</h2>2000'lerin ortalarında Wick, Avrupa'da sanatçı stüdyolarının en yaygın olduğu bölgelerden birisi. Ressamlar, müzisyenler, yazarlar buradaki antrepolarda yaşıyor, üretiyor, lokal sergiler açıyor. 2008'da yapılan <a fr-original-style="" href="https://www.hackneywicked.co.uk" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Hackney Wicked</a> Wick ve Fish Island'da içe dönük yapıyı ilk kez sokağa taşıyor. Londra'nın batısı ve güneyi Wick'in sanatçılarıyla bu festivalde tanışıyor. Koleksiyonerler, galericiler, gazeteciler de onları takiben. Sonraki yıllarda Hackney Wicked Londra'da yapılması gerekenler listelerinde, her yıl artan sanatçı, mekân, etkinlik sayılarıyla popülerleşiyor.2012'de Londra Paralimpik Oyunları için Queen Elizabeth Olympic Park'ın Stratford'ı merkez üssü seçmesi Hackney Wick'in soylulaşmasındaki ikinci adım oluyor. "Oyunlarda da evler yapılmadan önce her şeyi planlarsın, marketin, alışveriş merkezininin, bankanın, okulun yerini belirlersin ya bu da onun gibi oldu biraz. Önce Olimpiyat kasabası kuruldu," diyerek betimliyor Meriç, Wick'in bitmeyen inşaat alanı oluşunu; artan kiralar, yatırım amaçlı alınan daireler, yeni bir lojman hayatına evriliş sürecini.<img src="https://images.aposto.com/2021/11/5/1639152872581.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.75" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Oslo House ve hemen altındaki Pearl<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Direniş dönüşüme engel mi?</h2>Göçün herkesin ajandasında başka bir sebebi var. Kentsel dönüşümün parçası olmayı reddedenler, teklif edilen rakamlarla evlerini satıp, gidenler. Brexit'le birlikte ülkelerine dönenler. Londra'nın daha da kuzeyine, güneyine, doğusuna, dışına kaçanlar. Hackney Wick'in göç hikâyesi de Olimpiyat Parkı'nın yapımıyla başlıyor. Bu süreçte Oslo House direniyor. Birlikte tutulan avukatlarla, kiracı olarak edinilmiş haklarla, merkez üssü terk etmeme, birlikte kurulan hayatı vazgeçmeme dürtüsüyle. Pazar günü erken saatlerde başlayan inşaat gürültüsü, bir zamanlar anahtarla kilitleme ihtiyacı olmayan kapıların önünde çıkan kavgalar, avlulara yerleştirilen güvenlik kameraları da caydırmıyor merkez komiteyi.&nbsp;Wick dönüşüyor, Oslo House'ta boşalan odaları çevirmenler, sinemacılar, şairler doldurmaya, komşuya nohutlu ekmek kapları gitmeye, komşudan terasta yetiştirilmiş maydanozlarla yapılan kişler gelmeye, gündüzleri çalışanların köpekleri evde yalnız kalmasın diye doğu kanadı apartmanlarından batıdaki arkadaşlara emanet edilmeye devam ediyor.<img src="https://images.aposto.com/2021/11/5/1639152994843.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.88" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Sanat sokakta Hackney Wick avlularında<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Rekabet adalet getirir mi?</h2>"Hâlâ seviyorum Wickli olmayı," diyor Meriç. "Gece yürümekten, başka yerde kalmışsam eve yalnız dönmekten çekinirdim ilk geldiğim yıllarda. Şimdi canlı ve ışıklı sokaklar. Pizzacıdan aldığın dilimi önündeki bankta yerken arkadaşlarınla laklak ediyorsun, galeri açılışlarına, jam session caz gecelerine denk gelebiliyorsun. Eskiden evlerde olanlar şimdi sokağa, vitrine taşmış durumda. Mahalleye yeni gelenleri de içine alıyor, birlikte yaşamayı öğreniyoruz diye düşünüyorum.&nbsp;Yazın Pearl'ün önünde kurulan devasa ekrandan maç izliyoruz mesela, sokaktan geçerken gören geliyor. Arkama bir bakıyorum yüz kişi, coşku, beraberlik dürtüsü var. Bir yıl, altı ay, üç yıl önce taşınmışlarla kaynaşıyoruz. Maçlar bitince ikinci kattan hoparlörü açıyorlar, hiç beklemediğin anda yeniden sokak partisine dönüşüyor Wick. Bir zamanlar olduğu gibi.&nbsp;Eskinin nostaljisi, yegâne bakkalın, bir pizzacının olduğu dönemler romantik gelebilir ama bir tekel gibiydi o zaman da. Fiyatlar artardı, mecburduk oradan almaya. Şimdi alternatiflerin açılmasıyla gelen rekabet bir tür adalet de getirdi diye düşünüyorum. Kim daha uygun fiyata satacak, hangi dükkân daha organik, daha lokal, karbon ayak izini azaltan seçenekler sunacak? Hiçbir değişim mutlak iyi ya da zaruri değil. Wick'i yaratan üretim, paylaşma ruhu burayı terk etmediği sürece, buradayız, çoğalarak."

Mahalle: Hackney Wick. Mahalleli: Meriç Canatan. Fotoğraflar: Hazal Yılmaz.

Direniş ve dönüşüm Wick'te birlikte

Halılı mı parkeli mi, fayanslı mı epoksili mi? Onlar evde yokken paketlerini aldığın, pazar öğleden sonraları büyük sofralar etrafında buluştuğun komşular mı? Kapısında kilit, güvenlik olan müstakil evler mi? Birinci kattaki apartman dairesinin kot farkı sebebiyle yatak odası bahçeye bakıyor; sokak tarafındaki ferforjeli salonuna "Tamam,"&nbsp;diyebilir misin? Perdeler arkasına gizlendiğin ya da gelen geçenin meraklı gözlerle baktığı açık bir düzen — ışıklı, karanlık, gürültülü, ıssız. Kan bağı olmayan bir aile gibi mahalleyle kurulan ilişki. Seçiyorsun. Eşref Efendi sokağın tepesinden aşağı bakarken aklımızda ilk soru bu: Kurtuluş'un Utku'yu kendine çekerken, sineye çektikleri."İstanbul Bilgi Üniversitesi'nin Dolapdere kampüsünde Eşref Efendi'nin paylaşımlı evlerinde çok vakit geçirmiştim. O yüzden aşikâr, alışık hatta biraz âşıktım mahalleye ve insanına." Utku 2014'te Kurtuluş'a yeniden geldiğinde, ev ararken aklında yalnızca iki kriter var: teraslı olması ve gökyüzüne açılması.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2021/10/6/1636813754591.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.67" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Esmiyor Podcast'in yaratıcılarından Utku<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Hemen olmuyor. Pek çok bina, sokak, odaya bakındıktan sonra iki katlı devasa bir ev çıkıyor karşısına. Kirası yüksek — ama güzel. İçinde yaşanmalı. Burada yaşamak için önce kararlı olmalı, sonra şartları bir araya getirmeli. Bir de şans.&nbsp;Kurtuluş'u evi yapmış pek çok insanın dilinde aynı kelime.&nbsp;"O sırada Berlin'den bir arkadaşımız geri taşındı, tesadüf. Bir diğeri de dökülmekteki evinden çıktı, ev sahibi renovasyon sürecinden sonra daha yüksek bir kira istemeyi düşünüyordu. Hep birlikte tuttuk o evi. Aradan geçen zamanda çok insan geldi, yaşadı ve gitti. Kimisi ülke dışına; bazısı çocuklu, köpekli, eşli hayatlara. Bazen misafirliğe geliyor misal biri, bu evde yaşamış, iki hayat arasında geçerken. Ben oradayım hâlâ. Dönenleri, uğrayanları, özleyenleri, mahalleyi bekliyorum. Bir gün ancak İstanbul'dan veya Türkiye'den gidersem buradan ayrılırım diye düşünüyorum."<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Bir aradayız, hepsi bu</h2>Tarih bugüne sirayet ediyor Kurtuluş'ta. Bir zamanlar gayrimüslimlerin ve müslümanların, Ermeni, Rum, Yahudi, Roman halklarının birlikte yaşadığı mahalle bugünün dünyasında "azınlık" olarak görülen toplulukların çoğunluğun sesi olduğu; fısıltıyla konuşmak zorunda olmadıkları; yaşamlarına çekili perdeler arkasında değil, sokakta devam ettirebildikleri mesken.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2021/10/6/1636810231347.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.67" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Dinlerin, dillerin, yaşamların buluşma noktası: Kurtuluş<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Queer'ler için güvenli alan. Seks işçilerinin evi. "Azınlık" görülenlerin kısıtlı iş alanlarına sıkıştırılmadığı; Afgan, Suriyeli göçmenlerin kendi kültürlerini mutfağa, sofralardaki tabaklara taşıyabildiği bir üretim merkezi. "Şu an İstanbul'da gördüğüm en kozmopolit mahalle: Kurtuluş. Mesela burada birahanenin alt katında Moğol cemaatinin düzenlediği kareoke gecelerine denk gelebilirsin. Veya bir gün Ergenekon Caddesi'nde Afrikalıların işlettiği R&amp;B Club'a. Onlar mahalleyi bir sonraki varış noktasına varmak üzere terk ettiğinde pop-up, bir iki ay sonra biter. Cumartesi günleri Kurtuluş sokakları çok renklidir. Apartman dairesinde Afrikalı göçmenlerin kilisesi var çünkü. Ayine gelirler. Şimdi devretti ama Ben U Sen'in kurucusu bir Diyarbakır Ermenisi. Yemekleri de öyle. Oturduğun yerden dünyayı keşfedebilirsin burada," diyerek özetliyor Utku Kurtuluş'un neden onun çekim alanı olduğunu.Kültürlere, bunların değişkenliğine, birbirinden feyz almasına alan açan bir mahalle. Evet — İstanbul'da benzeri çok yok. Belki de bundan sivil toplum kuruluşlarında, eğlence sektöründe çalışanların ve son zamanlarda sadece sanatçıların değil sanat kurumlarının ilgisini çekiyor. Sokaklara mural'lar çizilerek, dükkânlara galeri tabelaları yerleştirilerek dönüştürülmüyor.&nbsp;Geçmişinden geleceğine, batıdan doğuya veya tam tersine, belirsizliklerden hayallere gidenler için bir geçiş noktası, dışarıdan geleni kabul ettiği için hep devinimde Kurtuluş. Sabit fikirler geliştirmiyor bu değişimin içinde. Utku'nun sokaklarında, görüş alanında gezerken gördüğümüz bu.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Mahalleler arasında geçişken bir yapı var</h2>Kurtuluş nerede başlıyor ve bitiyor? Hiç bitiyor mu? Fiziksel olarak adalarla tanımlansa da aslında daha çok bir his Kurtuluşlu olmak. Sabahları "Puhçaaa!" diyerek dolaşan, yastığa iki saat önce başını koymuşları sinirlendiren simitçi de Kurtuluşlu, üst katında bitmeyen parti yüzünden rabıtada topuklu ayakkabı sesinden rahatsız Aran Bey de. Anneanne sandıklarından çıkanları vitrinde sergilene <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/markiz_vintage/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Markiz Vintage</a> de Kurtuluşlu, astarların söküklerini dikip kışa hazırlayan, yeri gelince üstüne cuk oturan ceketler diken terziler de. Önündeki kasalarda Küçük Kara Balık, Pal Sokağı çocukları kitaplarını sergiyen kitapçılar da var Kurtuluş kaldırımlarında, günün altı saatini bilgisayar ekranına bakarak geçirenler de. Chopstick'le noodle yiyenler; ellerinde bira bardakları dart oynayanlar; <a fr-original-style="" href="https://www.instagram.com/lafianceebakery/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">La Fiancée</a>'den alınan sandviçlerle metroya hızlı adımlarla ilerleyenler; tekerlekli sepetlerini Feriköy pazarına çekiştiren fularlı hanımlar; Madame Katia şapkalarıyla dolaşan beyler. Bunlar Kurtuluş'ta olağan görüntüler.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2021/10/6/1636810272340.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.67" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Kurtuluş'tan Dolapdere'ye<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">"Karaköy ve Kurtuluş'un soylulaşması aynı döneme denk geliyor. Gezi sonrası," diye anlatmaya başlıyor Utku. "İkisi de birer geçiş noktası. Ama burası farklı. Karaköy'ün mahallelisi dışarıdan gelenler çünkü. Önce İstiklal'i, Beyoğlu'nu, Pera'yı terk edenler indi, onların peşinden kahve, bar, restoran açanlar. Yaşayanı olmadığı için öksüz kaldı belki de. Kurtuluş'u mahalleli terk etmiyor. Bu sebeple büyük yatırımcılar gelip her biri sanatçı elinden çıkmış apartman fontlarının olduğu kapıları sökemiyor, yerine gökdelenler dikemiyor, milyon, trilyon dolarlık projeler yok. Henüz. Mahalle mizacı değişiyor sadece. Eski manav şimdi Fill Kahve oluyor mesela. Kapıdan içeri bakınca duman arasından sadece erkeklerin görüldüğü birahaneler kapanıyor, Kava açılıyor. Çok para kazandıracağı için değil, mahalleye yeni gelenlerin talepleriyle uyum içerisinde değişiyor mekanlar."Fırını, turşucusu, baharatçısıyla Pangaltı sokaklarını cumartesi gününün pazar alışverişine; gözleme yemeye uğradığımız Feriköy'ü arkamızda bırakıyoruz. Bomonti'deyiz şimdi. Bir zamanlar tekstil endüstrisinin merkezi, şehir dışı tabir edildiğinden bira fabrikasının kurulduğu semtte.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2021/10/6/1636817141386.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.75" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Kurtuluşluların Bomonti durağı: Kozmos Coffee<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;">Büyük yatırımlarla kurulmuş Bomontiada hakkında konuşmak istiyoruz. O da bu mikrokozmosun bir parçası çünkü. Dışarıdan geleni; gece gezmesi için uğrayanı, şöyle bir bakıp da çıkanı; terk ederken araba camlarından attıkları teneke kutuları, poşetlerini bırakanları, kendi evi olmadığı için pisleteni de çok çünkü. Mahalleli nasıl bakıyor bu projelere? Kurtuluş'ta yaşayanlar Bomontiada'ya görmeye, bakmaya, sosyalleşmeye gidiyor. Dış dünyayla kesişim kümesi gibi biraz o alan diye anlatıyor Utku. "Bomontiada'ya gelenler Kurtuluş'a geçmiyor. Elinde gezilecek, görülecek, Instagram için önünde poz verecek yerleri listeleriyle dolaşan turistlerin uğrak yeri değil."<img src="https://images.aposto.com/2021/10/6/1636810304156.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.67" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Dünyanın merkezine açılan apartmanlardan biri<hr fr-original-style="" style="height: 0px; overflow: visible; border-bottom: none; clear: both; user-select: none; break-after: page; box-sizing: border-box;"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Dünyanın merkezi, bu mahalle</h2>"Doğaysa en dibinde, 3G'nin bile çekmediği yerlerde olmayı seviyorum; insandan, uğultudan, kablodan uzak — şehirdeyse keşmekeş içerisinde, bir köşeyi döndüğünde plan yapmadan birinin yanına çökebileceğin, o konuşmanın, o masaya eklenenlerin, o bir tek gecenin hayatını değiştirebileceği belirsizliğin içinde olmayı. Dünyanın merkezindeyim gibi hissettiriyor bu mahalle bana. Kurtuluş diyoruz ama aslında benim yaşadığım bölgenin adı Tatavla. Yunanca ismiyle Ταταύλα. 1929'daki büyük yangın öncesinde aslen Rum'ların mahallesi. Tatavla adı Rumca &nbsp;'beygir ahırı' anlamına gelen 'tavla' kelimesinden türemiş. Arayıp da bulamayacağın şey yok. Bir yere gitmeme gerek yok bir şey deneyimlemek için. Bir zamanların Beyoğlusunu düşünüyorum. Herkesin başka yerde yaşasa da gittiği yerdi, Kurtuluş yaşayanların kaldığı yer. Ve bir yandan da hiç bitmeyen bir göç hikâyesi içeriyor."Rumlar, Ermeniler, Yahudiler gidiyor; Suriyeliler, Afrikalılar, Afganlar geliyor. Doğudan batıya savaştan, güneyden kuzeye susuzluktan, iklim krizinin yol açtığı doğal afetlerden, kasırgalardan kaçıyor insanlar. Kurtuluş, bugün, durak gibi. Ama son değil, ara bir durak. Bir sonraki noktaya geçmeden soluklanacak, oksijen aldıracak.