Basra Körfezi ile ilgili hikayeler

Tahran tek bir cephede kesin zafer kazanmadan da savaşı kendi lehine çevirebileceğini son bir ayda gösterirken, Trump’ın önündeki her seçenek ABD’ye daha ağır bir stratejik, ekonomik ve siyasi maliyet çıkarıyor. Hürmüz’de çözülemeyen düğüm, ABD’nin muazzam ama giderek çağa ayak uyduramayan askerî gücünün artık otomatik bir siyasi sonuca dönüşmediğine işaret ediyor.

Savaşın kazananı olmaz belki ama ABD ve İsrail’in İran’a başlattığı saldırılarda birinci ay geride kalırken, Washington’ın küresel arz sıkıntısını hafifletmek için kuralları gevşetmesi Rusya’ya beklemediği bir kazanç sağladı. Rusya, petrol gelirlerini artırırken Tahran ile doğrudan diplomasi yürüten Çin de kendi gemilerini Hürmüz Boğazı’nda geçirip 11 milyon varilden fazla İran ham petrolünü kıyılarına çekmeyi sürdürüyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İsrail ile birlikte İran’a karşı başlattıkları savaşın ardından günaşırı ülkesinin askerî üstünlüğü övüyor. Peki ama devlet kontrolünde ücretsiz bir sağlık sistemi bile bulunmayan ABD, neden bu tip hizmetleri yurttaşlarına tanımak yerine varını yoğunu savaş sanayisine yatırıyor olabilir? Bugün Tahran’ın hedef aldığı bölgedeki ABD askerî üsleri, bu harcamaların nedenini anlamak için bize önemli ipuçları sunuyor.

Bugün petrol piyasalarına bakıldığında fiyatların yalnızca arz ve talep dengesiyle değil, jeopolitik risklerle de şekillendiği açıkça görülüyor. Son günlerde yaşanan gelişmeler, yatırımcıların yıllardır alıştığı bir gerçeği yeniden hatırlatıyor: Enerji piyasaları çoğu zaman ekonomik değil, stratejik olaylara tepki veriyor.

Bir süredir İran etrafında tırmanan askeri gerilim, küresel piyasalarda enerji arzı üzerinden ciddi bir yeniden fiyatlama etkisini besliyordu. ABD ve İsrail tarafından koordine edilen 'Operasyon Epic Fury' (ABD) ve 'Operasyon Roaring Lion' (İsrail) isimli askeri müdahaleler, yalnızca bölgesel bir çatışma değil, küresel enerji arzının ve makroekonomik istikrarın merkezine yönelik bir şok dalgası yarattı.

ABD ile İran arasında artan gerilim, küresel piyasalarda her zaman güçlü bir dalga etkisi yaratır. Ancak bu tür krizlerin finansal sonuçları çoğu zaman yüzeyde göründüğünden daha karmaşık ve çok katmanlıdır.