Twitter vs. TikTok: İklim dezenformasyon karneleri

Hakikat sonrası dönemde sosyal medya uygulamalarının temsil alanı sağladıkları içerikler ve iklim aktivistlerini etkileme şekilleri üzerine.
Twitter vs. TikTok: İklim dezenformasyon karneleri

5 Haziran - The Body Shop - Angst
The Body Shop ile birlikte

Hem sizin hem gezegenimizin güzelliği için: The Body Shop

Bugün 5 Haziran Dünya Çevre Günü . Bu önemli günü aktivist köklere ve çevreyi önemseyen politikalara sahip The Body Shop ’la kutluyoruz.

Daha fazlasını öğren →

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

Zenginleri vergilendirmek ve fosil yakıtları aşamalı olarak kaldırmak için hükümetlere baskı yapmak adına Twitter'ı kullanıyorduk. Şimdi platformun kendisinin güvenli ve adil bir yere getirilmesi için kampanya yürütmek zorundayız.

— Dominika Lasota (İklim aktivisti)

TikTok'un iklim dezenformasyonuna yönelik içeriklerin yaygınlığını artıracağı haberleri, Twitter'ın saygın bir sosyal medya platformu olarak konumunu daha da zayıflattığı bir döneme denk geliyor. Hakikat sonrası dönemde, sosyal medya uygulamalarının baskın varlığıyla geçen çevrimiçi faaliyetlerinin etkileri ve geleceği, iklim aktivizmini özellikle etkiliyor.

Dominika Lasota, Polonya'da iklim aktivizmini sürdürüyor


TikTok: Zararlı içerik suçlamaları

TikTok, son bir yılda veri mahremiyeti ihlalleri, tehlike arz eden yarışmaları destekleme ve zararlı içerik yayma konusunda suçlamalarla karşı karşıya kaldı. 

Bir adım geriden: Şubat 2019'da çocukların kişisel bilgilerini yasadışı bir şekilde topladığı gerekçesiyle Federal Ticaret Komisyonu tarafından 5,7 milyon dolarlık bir cezaya çarptırıldı. ABD ordusu, bu cezanın üzerinden altı ay geçtikten sonra, ulusal güvenlikle ilgili endişeler sebebiyle uygulamanın kullanımını yasakladı. 

Popülerliğine rağmen bunlar göz önüne alındığında uygulamanın geleceği hakkında endişeler vardı. Akabinde, Nisan 2023'te, TikTok'tan gelen bir açıklamayla durum değişti. 

Bir adım ileri: Platform, Dünya Günü'nün arifesinde, iklim değişikliği hakkındaki yanıltıcı bilgilerin önüne geçeceğini duyurdu. Buna göre bilime dayalı iddiaları öne çıkaran yeni arama özellikleri olması ve iklimle ilgili yanılsamaların yayılmasını sınırlayacak yanıltıcı bilgilerin kaldırılacağı ifade ediliyordu. 

TikTok'taki EcoTok kolektifi, iklim eylemlerini hareketlendirmeyi amaçlıyor
Kaynak: Grist


TikTok'un yaptığı açıklamada, bu adımın "gerçekçi iklim tartışmalarını destekleyeceğini" ve "zararlı yanıltıcı bilgileri azaltacağını" yazıldı. Yani uygulama, doğruluğu bilimsel olarak desteklenen bilgilerin önünü açarak çevresel konularda daha bilinçli bir tartışma ortamı oluşturmayı hedeflediğini belirtti.

Bu ne anlama geliyor?: Bir milyardan fazla kullanıcısı bulunan ve en popüler sosyal medya platformlarından biri olan TikTok'un, iklim değişikliğiyle ilgili yanıltıcı bilgilere karşı durma girişimi, öneminin çok ötesinde bir etki yaratabilir. Ancak TikTok'un bilim temelli bilgileri yayma konusunda ilerleme emareleri gösterdiği bir dönemde, bir diğer sosyal medya devi Twitter'ın itibarı sorgulanmaya başlıyor.

Twitter: Elon Musk sonrası

Ekim 2022'den beri Elon Musk'la değişen Twitter, kullanıcılarının sahte hesapları ve yanıltıcı bilgilerin yayılmasını engellemek amacıyla tasarlanmış olan doğrulama sembolü olan mavi tıkların bir gecede kaybedilmesine yol açtı. Bu durum, Greta Thunberg ve Vanessa Nakate gibi iklim alanında öne çıkan isimleri de içine alacak şekilde birçok kişiyi etkiledi.

Daha sonra Musk yönetimi, hesapların etkili kişi ve kuruluşları taklit edip yanıltıcı bilgiler yaymalarının daha kolay olabileceği endişelerine karşın, mavi tıkları aylık 8 dolara satın alınabilir hâle getirdi. Bu, bir milyonun üzerinde takipçisi olan birkaç ünlü için gerçekleştirildi.

Vanessa Nakate, iklim protestolarında


Platform nefret söylemi ve yanıltıcı bilgileri kontrol etme, kullanıcı verilerini yeterince koruma ve içerik moderasyon politikalarını tutarlı bir şekilde uygulama konularındaki başarısızlığı nedeniyle eleştirilere de maruz kaldı. Twitter'ın bu konudaki rahatlığı, dünya çapındaki iklim aktivistleri ve organizatörler için olumsuz yönde etki yarattı.

Güncel durum: Twitter'ın bilgi ve haberlerin yayılmasını demokratikleştirme rolünü deneyimleyen birçok aktivist, sosyal ve çevresel adaletin mesajlarını yaymak için hayati bir aracı kaybettiklerini ifade ediyor.

Twitter'da düzenlemelerin azaltılması, iklimle ilgili yanıltıcı bilgilerin hızla yayılması anlamına geliyor. Atmos, Twitter'ın arama çubuğuna iklim yazıldığında ortaya çıkan otomatik yanıtın bu durumu örneklendirdiğini ifade ediyor: önerilen arama, iklim krizi değil, iklim dolandırıcılığı olarak geçiyor. 

Sonuçlar: Bu yanıltıcı durumun geniş kapsamı ve etkisi, iklim eylemi çağrısında bulunan aktivistlerin çabalarını baltalıyor ve küresel ısınmanın etkilerini tersine çevirmeye yönelik politikalara yönelik halk desteğini tehlikeye atıyor.

TikTok vs. Twitter: Aktivistlerin çözüm yöntemleri

Muhtemelen daha fazla bilim insanı, konuşmaları sürdürmek için kendi bültenlerini, e-posta listelerini veya forumlarını oluşturmaya çalışacak. İnsanlar uyum sağlar—bu, güvendiğimiz bir şey.

— Kristy Drutman (İklim aktivisti, Brown Girl Green)

Yanıltıcı bilgilerle mücadele konusunda net bir taahhüdü olan TikTok, güveni artırma konusunda öne çıkmış durumda. Son dönemde, 2022'de TikTok videolarının yaklaşık %20'sinin yanıltıcı bilgiler içermesi sebebiyle buna da şüpheci yaklaşılıyor. Dolayısıyla iki platformun da değişkin yaklaşımları nedeniyle bazı aktivistler çoklu platformlarda farklı seçeneklere yöneliyor—Mastodon ve Bluesky gibi niş platformlar yeni ilgi odağı hâline geliyor.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Angst

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

NEREDE YAYIMLANDI?

AngstAngst
∙

BÜLTEN SAYISI

🪸 Çevre Haftası: Sağlıklı ve temiz denizler, TikTok’un iklim dezenformasyon karnesi

Türkiye'de sağlıklı ve temiz denizler için neler yapılıyor? İklim dezenformasyonu konusunda sosyal medya platformları ne durumda?

05 Haz 2023

The Body Shop ile birlikte
Fotoğraf: Mladen Antonov/AFP, Getty Images

YAZARLAR

Alara Demirel

ANGST editörü

Angst

Her cumartesi iklimden sağlığa, modadan psikolojiye yeni dünyanın anksiyete yaratan konularına serinkanlı bir mesafeyle çözümler sunuyoruz.

İLGİLİ OKUMALAR

AngstAngst
∙

HİKAYE

Pandemi günlerini özlemek bizi kötü biri mi yapar?

Pandemi günlerinde bir adım geri atıp, yaşadığımız keşmekeşi çıplak gözlerle görünce, en çok da bizden nelerin esirgendiğini fark ettik. Ertelenen kitaplar okundu, filmler, diziler izlendi. Kimimiz sahiden de mutfakta becerikli olduğunu keşfetti, hemen herkes evde kendi ekmeğini pişirmeye başladı, bir kısmımız hızını alamayıp karnabaharı bile deterjanla yıkamaya soyundu. Ama ortak duygu şuydu: Çalışırken de kendimize vakit ayırabilirmişiz. Peki böyle bir hayat için illa küresel bir felaket mi yaşamamız gerekiyordu?

Vartan Estukyan

·

29 Eki 2026

Pandemi günlerini özlemek bizi kötü biri mi yapar?
AngstAngst
∙

HİKAYE

Jennifer Morgan: COP31, Türkiye için kömürden uzaklaşmak açısından büyük fırsat

Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenleneceği için bu yıl özel bir önem atfedilen COP31’in ana gündem maddelerini, işleyiş ve iklim finansmanına ilişkin kritik konuları uluslararası iklim politikası, çevre hareketi ve iklim diplomasisi alanlarında 30 yılı aşkın deneyime sahip bir isim olan Jennifer Morgan ile birlikte değerlendirdik.

Pelin Cengiz

·

28 Eki 2026

Jennifer Morgan: COP31, Türkiye için kömürden uzaklaşmak açısından büyük fırsat
AngstAngst
∙

HİKAYE

Birlikte yaşamanın arkeolojisi #2 | Kovuk, çember, eşik: Birlikte yaşamanın sınırları nasıl çiziliyor?

İnsanın toplulukla birlikte özneleşmesi, topluluğun içinde erimesini gerektirmez. Tersine, kendi sesini koruyabildiği, başkalarının sesini duyabildiği, ortak hayatı dönüştürmeye katılabildiği ölçüde, ben ile biz arasındaki ilişki yeni olanaklarla zenginleşerek güçlenir. Öyleyse birlikte yaşamanın sorusu, birarada kalırken birbirimizin özgürlüğünü nasıl koruyacağımızı yönelik olabilir. "Birlikte yaşamanın arkeolojisi" serisinin ikinci yazısında "kovuk, çember, eşik" kavramlarından hareketle birlikte yaşamanın sınırlarının nasıl çizildiğine odaklanıyoruz.

Metin V. Bayrak

·

25 Eki 2026

Birlikte yaşamanın arkeolojisi #2 | Kovuk, çember, eşik: Birlikte yaşamanın sınırları nasıl çiziliyor?
AngstAngst
∙

HİKAYE

Geleceğe hazırlıklı liderlik modeli: Değişimi anlatmaktan değişimin parçası olmaya uzanan yol haritası

Ekonomik baskılar ve belirsizlik, liderliği giderek operasyonel hedeflere ve bütçe takibine indirgiyor. Oysa teknolojik dönüşümden iklim krizine uzanan çok katmanlı bir dünyada stratejik öngörüden zihniyet değişimine, insan odaklı yaklaşımlardan değişim öncülüğüne uzanan yeni liderlik anlayışı, bugünü yönetmenin ötesinde geleceği okuyabilmeyi gerektiriyor. Peki liderler bu dönüşüme nasıl hazırlanabilir?

Sinem Çelik

·

22 Eki 2026

Geleceğe hazırlıklı liderlik modeli: Değişimi anlatmaktan değişimin parçası olmaya uzanan yol haritası
AngstAngst
∙

HİKAYE

Etki Alanı #1 | Dolly Parton nasıl 'Book Lady' oldu?

İnsanların hikayelerini çoğu zaman başarıları, kazandıkları ödüller ve kariyerlerindeki dönüm noktaları üzerinden anlatıyoruz. Peki sahip oldukları imkanlarla başkalarının hayatında neyi değiştirdiler? "Etki Alanı" yazı dizisinin ilk bölümünde doğduğu bölgede binlerce insana geçim kapısı açan ve milyonlarca çocuğa kitap ulaştıran bir program başlatan country müziğin en tanınmış isimlerinden Dolly Parton var.

Zeynep Erdoğan

·

18 Eki 2026

Etki Alanı #1 | Dolly Parton nasıl 'Book Lady' oldu?