ABD’de gündem yoğun

Batı dünyasında ABD kaynaklı veri akışı gündemin ilk sıralarında yer alıyor. Bütçe tavanı, Fed’in yönetimi ve bazı öncü verilerin başını çektiği bu akış an itibarıyla beklentileri değiştirmemekle birlikte içinden geçtiğimiz kritik süreçte kaldırım taşlarını döşeyen küçük ama önemli bileşenlerden oluşuyor.

Borç tavanı

ABD’de hemen her yıl yaşanan borç tavanı görüşmeleri ve yaratılan “ya temerrüde düşerse” tartışmalarında sona geliniyor. Sıklıkla yaşanan ve her zaman mutlu sonla biten bu süreci Fed Başkanı Jerome Powell’ın 3 Mayıs tarihindeki FOMC toplantısı sonrasındaki basın toplantısında “gerçekleşmeyecek bir olasılık” olarak değerlendirdiğini de anımsamakta fayda var.

Yine de ülke yönetiminin en üst kademelerinin ajandalarında önemli yer tutan bu maddeye ilişkin açıklama ve değerlendirmeleri kısaca derlemekte fayda var. Borç limitine, diğer bir ifadeyle ABD hükumetinin borçlanabileceği azami miktara ilişkin endişeler sınıra yaklaştıkça dillendirilmeye başladıktan sonra ABD Başkanı Joe Biden, senato liderleriyle görüşme kararı almıştı. Cuma günü yapılan açıklamada söz konusu görüşmenin ertelendiği duyuruldu. Biden, Cumartesi gecesi ise “konu ile ilgili görüşmelerin sürdüğünü ancak kritik noktaya gelinmediğini” söyledi.

💉 Hatırlatma dozu: Biden, hafta içinde ABD’nin temerrüde düşmesi durumunda tüm dünyanın başının derde gireceğini söylemişti.

Aynı gün Uluslararası Para Fonu (IMF) sözcüsü Julie Kozack, Biden’ın hafta içinde yaptığı açıklamaları teyit ederek böylesi bir aşımın tüm dünya ekonomisi üzerinde etkisi olacağını söyledi. Kozack ayrıca faizler genel seviyesindeki yükseliş sebebiyle bankalar safındaki kırılganlıkların arttığını ve bazı bankalarda önemli sorunlar gördüklerini de söyledi.

ABD Hazine Bakanı ve Fed eski başkanı Janet Yellen ise bu sorunun birkaç hafta içinde çözüleceğini düşündüğünü ve bu konuda umutlu olduğunu söyledi.

Sonuç olarak ABD temerrüde düşmeyecek ve bu frekansı yüksek, içeriği zayıf ve sonucu belli olan haber akışı daha önceki versiyonları gibi tarihteki yerini alacaktır.

Fed yönetimi

ABD Başkanı Joe Biden, Fed’in yönetiminde yapılacak değişiklikler için önerilerini sundu. Başkan, kurumun başkan yardımcılığı için Ocak 2022’den bu yana yönetim kurulu üyesi olarak görev yapan Philip Jefferson’u aday gösterdi. Biden, kurul üyeliği içinse Dünya Bankası’nda ABD’den sorumlu üst düzey yönetici olarak görev yapan ve Obama Hükumeti döneminde Çalışma Bakanlığı’nın baş ekonomisti olan Adriana Kugler’i önerirken Lisa Cook’un da görev süresinin uzatılmasını istedi. Başkan’ın teklifleri piyasa beklentileri ile uyumlu ve bir sürpriz barındırmıyor.

Başkan yardımcılığına aday gösterilen Jefferson ise yaptığı açıklamada, enflasyonun yüksek olduğunu ancak atılan adımların etkisinin görülmeye başladığını söyledi. Jefferson, kısa vadede atılan sıkılaştırıcı adımların ekonomiyi çeşitli vadelerde farklı şekillerde etkileyeceğini söylerken, uzun vadeli etkilerin ilerleyen dönemde görmeye başlanacağını söyledi.

Öncü veriler

ABD’de tüketici güven endeksi mayıs ayında sert bir düşüşle 63,5’ten 57,7’ye geriledi. Söz konusu göstergede piyasa beklentisi endeksin 63,0 değerini alması yönündeydi. Endeksin detaylarında, uzun vadeli beklentilerde bozulmanın daha sert olduğu görülüyor. Endeksteki en önemli göstergelerden olan enflasyon beklentilerinde ise uzun vadeli beklentilerde artış olduğu görülüyor. Son ankete göre kısa vadeli enflasyon beklentisi %4,5; uzun vadeli enflasyon beklentisi ise %3,2 seviyesinde. Bu değer, son 12 yılın en yüksek seviyesi.

ABD’de ayrıca ithalat fiyat endeksi aylık bazda %0,4; ihracat fiyat endeksi ise yine aylık bazda %0,2 artış gösterdi. Veriler piyasa beklentileri ile uyumlu ve önemli bir kırılma yaratabilecek kapasite taşımıyorlar.

İngiltere’de büyüme beklentilere paralel

İngiltere Ekonomisi mart ayında %0,3 oranında daralırken yılın ilk çeyreğinde çeyreklik bazda %0,1 büyüdü. Veri beklentiler paralelinde geldi. Verinin detayında aylık bazda daralmada hizmetler sektöründeki daralma, çeyreklik büyümede ise inşaat sektöründeki büyümenin öne çıktığı görülüyor. Ülkede sıfıra yakın büyüme trendinin yıl boyunca devam etmesi bekleniyor. İngiltere Merkez Bankası’nın alacağı ilave sıkılaştırıcı önlemler ise aksi yöndeki hareketin temel kaynağı olarak öne çıkıyor.