Enflasyon: Yükseliş devam ediyor

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Eylül 2021’de tüketici fiyat endeksinin (TÜFE) bir önceki aya göre %1,25, geçen yılın aynı dönemine göre %19,58 arttığını açıkladı. Üretici fiyat endeksinde (ÜFE) ise aylık bazda %1,55, yıllık bazda %43,96 artış görüldü.

Hazırlayan: Taylan Kurt

Kritik bir nokta: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 23 Eylül’de politika faizini 100 baz puan düşürerek %18’e indirmişti. Hâlihazırda politika faizi, Başkan Kavcıoğlu’nun göreve başladığında sarf ettiği “Politika faizini enflasyonun üzerinde bir düzeyde oluşturmaya devam edeceğiz," sözlerinin aksine enflasyonun altında. Enflasyon ile politika faizi arasındaki makas, 1,58 puana çıktı. Öte yandan Kavcıoğlu, manşet enflasyondan ziyade Eylül 2021’de %16,98 seviyesinde gerçekleşen çekirdek enflasyonu esas alacaklarını açıkladı.

Hangi ürünlerde ne kadar artış var?

Verilere göre; Eylül 2021’de TÜFE'de kapsanan 415 maddeden 318 maddenin ortalama fiyatı artarken 51 maddenin ortalama fiyatında düşüş yaşandı. En yüksek artış %28,79 ile gıda ve alkolsüz içecekler, %23,27 ile ev eşyası ve %23,27 ile lokanta ve otellerde görüldü. En düşük artış ise %1,80 ile alkollü içecekler ve tütün grubunda gerçekleşti.

Gerçek enflasyon daha mı yüksek?

Enflasyon Araştırma Grubu (EnaGrup), bir grup akademisyen tarafından yapılan çalışma sonucunda TÜFE’de son 12 aylık artış oranının %44,70 olarak tespit edildiğini açıkladı. Ekonomistler, enflasyonun önümüzdeki aylarda da yükselmeye devam edeceğini düşünüyor.

“Enflasyon artık Türkiye'de %40'lara ulaştı. Bunu indirmek büyük ekonomik politikalarla gerçekleşebilir. En azından 3-4 yıl daha %40 olmasa bile 30'ların üzerinde yaşayacağımızı tahmin ediyorum. Hükümetin mantıklı bir şekilde ekonomi planı uygulaması gerekiyor. Ama ben onun olacağını sanmıyorum. Enflasyon yine aylık %3-4 aralığında ve yıllık da yapışkan bir şekilde %40'larda gideceğini tahmin ediyorum." –Yeditepe Üniversitesi Öğretim Görevlisi Prof. Veysel Ulusoy

“Enflasyonun önümüzdeki iki ayda düşmeye başlaması için hiçbir neden yok. Eğilim olarak %17 civarında kalması beklenebilir. Enflasyon “ılımlı enflasyon” denilen, yani hızla elden kaçıp yükselebileceği bölgede bir trende yerleşti. Tabii bu tespit, sadece ‘resmi’ enflasyona göre yapılabilir. Şu anda manşet TÜFE %19,6 iken alternatif ölçümler veya tahminler çok daha yüksek görünüyor. ÜFE zaten çok yüksek, makas çok açık.” – Gündüz Fındıkçıoğlu