Hasanpaşa Gazhanesi

Gazhane, sonunda açılıyor. Peki bizi neler bekliyor?
Hasanpaşa Gazhanesi

Samsung 21 Mart
Samsung ile birlikte

Şimdi Galaxy S20+ almanın tam zamanı. Telefonunu yenilemeye karar verenlere ve yenilenmeye ihtiyaç duyanlara özel bir haberimiz var! Şimdi Samsung Galaxy S20+ akıllı telefon alışverişinizde, Samsung Online Mağaza’da geçerli, 500 TL değerinde hediye çeki fırsatı sizi bekliyor. 5 – 31 Mart tarihleri arasında geçerli kampanyadan faydalanmak için detayları şimdi inceleyin.

Daha fazlasını öğren

Aposto İstanbul

Aposto İstanbul

İstanbul'dan ve dünyadan seçilmiş etkinlikler, kültür-sanat ajandası, şehir gündemi, tematik rehberler ve şehrin sınırlarından taşmaya değecek davetler her hafta e-posta kutunda.

Bu hafta yapılan duyurulara göre Hasanpaşa’daki Gazhane açılıyor. Bunu çok önemli buluyorum çünkü endüstriyel kültür mirası, bunun gibi dikkat çeken ve zorlu bir sürecin sonucunda meydana çıkıyor. 25 yıl süreciyle Gazhane de bir istisna ol(a)madı, hatta uzunluğundan ötürü sürecin sonunu göremeyen gönüllü ve akademisyenler oldu. Fakat bu çeyrek yüzyılın sonunda Santralistanbul ve Bomonti Bira Fabrikası gibi toplumsal belleğimizde yer edebilecek, seçici geçirgen de olsa kamuya açık bir alanın katılması heyecan verici.

Gazhane ve hava gazı: Gazhane, hava gazının üretilip depolandığı yer demek. Hava gazı da karanlığa mahkum yerleşimler için endüstri devrimi sonrasında bulunan bir çözüm. İstanbul'un cadde ve sokakları, ilk olarak 1853'te inşa edilen Dolmabahçe Gazhanesi'yle aydınlatıldı ve ısıtıldı. Bu yapıyı, Kuzguncuk ve Yedikule'deki gazhaneler takip etti. 1893'te faaliyete geçen Hasanpaşa Gazhanesi ise şehrin en son yapılan tesisi. 1945'te İETT bünyesine geçene kadar Fransa menşeli bir hava gazı şirketi bünyesinde çalışarak Kadıköy'den Beykoz'a kadar şehrin sakinlerine hizmet sundu. 

Neler oldu? Hava gazı yerini doğal gaza bırakınca Hasanpaşa'daki gazhane de 1993'te kapatıldı. Fakat buradaki yıkımın hemen başlaması, alanda fonksiyon değişikliğine gidildiğini düşündürdü. Yoksa kamu alanı özelleştirilecek miydi? 90'ların alışveriş merkezine sıcak bakan inşaat anlayışına teslim olacak mıydı? Bu sorular, kamu arazisinin bir market açılması için devredilmesi ihtimaline eklenince civarda oturanların tepkisini çekti, hemen akabinde gönüllü hareketler oluştu ve protestolar başladı. 1996'da ilk gönüllü toplanması gerçekleşti. Akademisyenlerin de bu toplulukta yer alması sebebiyle bilirkişilerin olduğunu söyleyebiliriz. Bu da tepkinin duyulması ve etkin bir planın yapılmasına yardımcı oldu. 

İlk plana göre alan bir enerji müzesi olacaktı. Kaynak: İBB

Gazhane projesi
Kaynak: Kadıköy Life

Bizi neler bekliyor? 2000'lerin başında alanın bir kültür merkezi olacağı duyuruldu fakat yürürlükteki planlar birkaç defa ertelendi. 2014'te %99'unun tamamlandığı duyurulan alana kavuşmamız bile nereden baksak hepimizde iz bırakan olayları barındırıyor. Süreci takip edenler için de bir kültür merkezinden fazlasına dönüşen projenin 2020 sonunda veya pandemi sebebiyle 2021 başında tamamlanacağı açıklanmıştı. Son duyuruya göre gazhane, 300 araçlık otoparkı, kalıcı ve geçici sergi alanları, kütüphanesi ve kafesiyle tam teşekküllü bir kültür tesisi olarak hayata geçiyor. İklim müzesi olacağı belirtilen yapının hangi özelliklere sahip olacağı da şimdiden merak ediliyor. 

Devamı gelecek mi? Yetkililer, Dolmabahçe Gazhanesi'nden geriye kalan gazometreyi ve Yedikule Gazhanesi'nin çevresiyle beraber değerlendirileceği planların hazır olduğunu müjdeledi. Yoksa bu mücadele, bizleri endüstriyel kültür mirasının biriyle değil de en az üç tanesiyle mi tanıştıracak?

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Aposto İstanbul

Aposto İstanbul

İstanbul'dan ve dünyadan seçilmiş etkinlikler, kültür-sanat ajandası, şehir gündemi, tematik rehberler ve şehrin sınırlarından taşmaya değecek davetler her hafta e-posta kutunda.

NEREDE YAYIMLANDI?

Aposto İstanbulAposto İstanbul

BÜLTEN SAYISI

Derelerden evlere, gazhaneden iklim müzesine

İstanbul'un içinden: İsim, şehir, kadın ve tekrar kadın, politik ekoloji konusu olarak dereler, Haydarpaşa Gazhanesi, İstanbul'u konuşan fotoğraflar

21 Mar 2021

Samsung ile birlikte
Kadıköy Gazetesi

YAZARLAR

Ege Dikencik

1990'da Bursa'da doğdum. Bursa Erkek Lisesi ve İTÜ Şehir ve Bölge Planlama Bölümü'nden mezun oldum. Beş sene süren profesyonel spor hayatım ve birkaç sene zorlanarak gittiğim şan dersleri hayatıma nasıl şekil vermem gerektiğiyle ilgili çok şey öğretti. İstanbul'a geldiğimden beri birçok farklı işi ucundan deneyimledim ve harika insanlarla tanıştım. Şimdilik öğretim hayatıma yüksek lisansa kadar ara verdim; 'eğitim' hayatım ise tam hızıyla devam ediyor.

Aposto İstanbul

İstanbul'dan ve dünyadan seçilmiş etkinlikler, kültür-sanat ajandası, şehir gündemi, tematik rehberler ve şehrin sınırlarından taşmaya değecek davetler her hafta e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

Kent hakkı ve bellek: Kadıköy değişiyor, peki kimin için?

Kadıköy değişiyor ama bu sadece yapısal bir dönüşüm değil. Bu, bir mahallenin değişen yaşam kültürünün, aşınan kent belleğinin ve yaşadığı çevre üzerinde söz sahibi olmak isteyen sakinlerinin hikayesi aynı zamanda. Caferağa Mahallesi Muhtarı Hanife Dağıstanlı, son 15 yılda semtin geçirdiği dönüşümü kent belleği, kamusal alan ve aidiyet üzerinden değerlendiriyor.

Zeynep Sipahi

·

22 Tem 2026

Kent hakkı ve bellek: Kadıköy değişiyor, peki kimin için?
Sanasaryan Han: Vakıftan lüks otele uzanan yüz yıllık mülkiyet düğümü

Sirkeci’de, İstanbul’un en yoğun geçiş noktalarından birinde yükselen Sanasaryan Han, bugün "lüks otel" olarak işletiliyor. Ancak binanın hikayesi bir otelden çok daha fazlası: Bir Ermeni vakfı, devletleşen bir mülkiyet, siyasi tutukluluk hafızası ve yarım asrı aşan bir hukuk mücadelesi...

Vartan Estukyan

·

17 Tem 2026

Sanasaryan Han: Vakıftan lüks otele uzanan yüz yıllık mülkiyet düğümü
Şehri yaşamanın bedeli: Bayramın ücretsiz otobüslerinde bir İstanbul turu

Bayramda arabasız gezmek, çoğu insana külfet geliyor. Azalan otobüs seferleri, artan yolcu sayısı, belli semtlere gitmenin işkenceye dönüşmesi bayram gezmesinin olmazsa olmazları. Öte yandan ücretsiz bayram otobüsleri, sabahın nurunda kalkıp işe gidenler, bu yüzden şehri ancak bayramdan bayrama keşfedenler, iki kuruş harçlıkla hayatını idame ettirmeye çalışan kadınlar, denizi görmeden büyüyen çocuklar, çocuklarına denizi göstermek için bayramı bekleyen aileler için biraz da.

Ayça Örer

·

29 May 2026

Şehri yaşamanın bedeli: Bayramın ücretsiz otobüslerinde bir İstanbul turu
Hafıza bahçesinde bir kent turu: İstanbul'un kokusu nasıl hatırlanır?

İstanbul, bitkileri ve kokularıyla geçmişin ve bugünün birlikte yaşadığı bir hafıza bahçesidir. Kimileri meşhur bir lavanta kolonyasının ferah kokusuyla büyümüştür; kimileri Tokatlıyan Han’ın önünden geçerken tanıdık bir lavanta esintisini bugün hâlâ duyar. Ve bazen, İstanbul sadece kokusuyla hatırlanır.

Gözde Keskin

·

28 Nis 2026

Hafıza bahçesinde bir kent turu: İstanbul'un kokusu nasıl hatırlanır?
Kır çiçeğinden kültür çiçeğine: İstanbul kent yaşamında lalenin serüveni

İstanbul'da lale sevgisinin kökenleri çok eski zamanlara kadar uzanıyor. Türklerle birlikte Orta Asya'dan çıkıp Anadolu'ya ve İstanbul'a ulaşan lale, bahçelerimizden evlerdeki vazolara, geleneksel el sanatlarından edebiyata hep baştacı ediliyor. Hazır mevsimi gelmişken lalenin tarihinden bugüne uzanan renkli bir yolculuğa çıkıyoruz.

Gözde Akyüz

·

19 Nis 2026

Kır çiçeğinden kültür çiçeğine: İstanbul kent yaşamında lalenin serüveni